CHỦ ĐỀ SỰ PHÁT TRIỂN CỦA KHOA HỌC KĨ THUẬT, VĂN HÓA THẾ KỈ XVIII ĐẦU TK XX I. CƠ SỞ HÌNH THÀNH CHỦ ĐỀ Bài 8, 22 SGK Lịch sử 8, Tài liệu tham khảo II. THỜI GIAN DỰ KIẾN (2 tiết) Tiết 1. Khám phá những thành tựu chủ yếu về kĩ thuật và khoa học thế kỉ XVIII nửa đầu TK XX Tiết 2. Tìm hiểu sự phát triển của văn học nghệ thuật thế kỉ XVIII XIX; sự hình thành và phát triển của nền văn hóa Xô viết. III. NỘI DUNG CHỦ ĐỀ 1. Nội dung chủ đề 2. Xác định mục tiêu cần đạt của chủ đề 2.1. Kiến thức: Trình bày được thành tựu về kĩ thuật, những tiến bộ tiêu biểu về khoa học tự nhiên, khoa học xã hội và sự phát triển của văn học, nghệ thuật thế giới thế kỉ XVIII XIX. Nêu được sự phát triển của khoa học kĩ thuật thế giới nửa đầu thế kỉ XX, sự hình thành và phát triển của nền văn hóa Xô viết. Lí giải được tại sao nói thế kỉ XIX là thế kỉ của sắt, máy móc và động cơ hơi nước Giải thích được câu nói của A. Nôben: “Tôi hi vọng nhân loại sẽ rút ra được từ những phát minh khoa học nhiều điều tốt hơn là điều xấu”. Thuyết trình được một số tác giả, tác phẩm văn học tiêu biểu của thế giới trong các thế kỉ XVIII XIX. Phân tích được tính chất tiến bộ của các tác phẩm văn học Đánh giá được vai trò của sắt, máy móc và động cơ hơi nước đối với các ngành kinh tế và đời sống xã hội. Đánh giá được vai trò của khoa học tự nhiên và khoa học xã hội đối với đời sống xã hội trong các thế kỉ XVIII XIX. Liên hệ với Việt Nam: cần phải làm gì để phát huy tinh thần sáng tạo về khoa học Kỹ thuật trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở nước ta hiện nay. Liên hệ với bản thân cần phải làm gì để phát huy những mặt tích cực của những thành tựu kho học kỹ thuật (thế kỷ XVIII nửa đầu thế kỷ XIX). Đánh giá được vai trò của văn học, nghệ thuật trong cuộc đấu tranh vì quyền sống và hạnh phúc của nhân dân. 2.2. Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng thuyết trình một nội dung lịch sử, kĩ năng so sánh, phân tích, đánh giá, khai thác tranh ảnh lịch sử. 2.3. Thái độ: Khâm phục những phát minh về khoa học kĩ thuật; trân trọng, gìn giữ và phát huy những giá trị văn hóa của nhân loại. 2.4. Năng lực cần đạt: Năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông, năng lực sử dụng ngôn ngữ. Năng lực phân tích, phản biện; Nhận xét, đánh giá; Vận dụng, liên hệ kiến thức lịch sử đã học để giải quyết những vấn đề thực tiễn đặt ra. IV. MÔ TẢ CÁC MỨC ĐỘ NHẬN THỨC VÀ NĂNG LỰC ĐƯỢC HÌNH THÀNH Nội dung Nhận biết Thông hiểu Vận dụng Vận dung cao Khám phá những thành tựu chủ yếu về kĩ thuật và khoa học thế kỉ XVIII nửa đầu TK XX Trình bày được thành tựu về kĩ thuật, những tiến bộ tiêu biểu về khoa học tự nhiên, khoa học xã hội của thế giới thế kỉ XVIII XIX; những tiến bộ về khoa học kĩ thuật đầu TK XX Lí giải được tại sao nói thế kỉ XIX là thế kỉ của sắt, máy móc và động cơ hơi nước Giải thích được câu nói của A. Nôben: “Tôi hi vọng nhân loại sẽ rút ra được từ những phát minh khoa học nhiều điều tốt hơn là điều xấu”. Thuyết trình một số thành tưu về kĩ thuật của thế giới trong các thế kỉ XVIII XIX. Đánh giá được vai trò của sắt, máy móc và động cơ hơi nước đối với các ngành kinh tế và đời sống xã hội. Đánh giá được vai trò của khoa học tự nhiên và khoa học xã hội đối với đời sống xã hội trong các thế kỉ XVIII XIX. Liên hệ với Việt Nam: cần phải làm gì để phát huy tinh thần sáng tạo về khoa học kĩ thuật trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở nước ta hiện nay. Liên hệ được với bản thân cần phải làm gì để phát huy những mặt tích cực của những thành tưu khoa học kĩ thuật (thế kỉ XVIII nửa đầu thế kỉ XIX) 2. Sự phát triển của văn học nghệ thuật thế kỉ XVIII XIX; sự hình thành và phát triển của nền văn hóa Xô viết. Liệt kê được tên các tác giả và tác phẩm văn học, nghệ thuật tiêu biểu của thế giới trong các thế kỉ XVIII XIX. Nêu được sự hình thành và phát triển của nền văn hóa Xô viết. Lí giải được vì sao xóa nạn mù chữ được coi là nhiệm vụ hàng đầu trong việc xây dựng một nền văn hóa mới ở Liên Xô Thuyết trình được một số tác giả, tác phẩm văn học tiêu biểu của thế giới trong các thế kỉ XVIII XIX. Phân tích được tính chất tiến bộ của các tác phẩm văn học Đánh giá được vai trò của văn học, nghệ thuật trong cuộc đấu tranh vì quyền sống và hạnh phúc của nhân dân .
Trang 1CHỦ ĐỀ
SỰ PHÁT TRIỂN CỦA KHOA HỌC KĨ THUẬT, VĂN HÓA
THẾ KỈ XVIII- ĐẦU TK XX
I CƠ SỞ HÌNH THÀNH CHỦ ĐỀ
- Bài 8, 22 SGK Lịch sử 8, Tài liệu tham khảo
II THỜI GIAN DỰ KIẾN (2 tiết)
Tiết 1 Khám phá những thành tựu chủ yếu về kĩ thuật và khoa học thế kỉ XVIII
-nửa đầu TK XX
Tiết 2 Tìm hiểu sự phát triển của văn học - nghệ thuật thế kỉ XVIII - XIX; sự hình
thành và phát triển của nền văn hóa Xô viết
III NỘI DUNG CHỦ ĐỀ
1 Nội dung chủ đề
2 Xác định mục tiêu cần đạt của chủ đề
2.1 Kiến thức:
- Trình bày được thành tựu về kĩ thuật, những tiến bộ tiêu biểu về khoa học tự nhiên, khoa học xã hội và sự phát triển của văn học, nghệ thuật thế giới thế kỉ XVIII - XIX
- Nêu được sự phát triển của khoa học - kĩ thuật thế giới nửa đầu thế kỉ XX, sự hình thành và phát triển của nền văn hóa Xô viết
- Lí giải được tại sao nói thế kỉ XIX là thế kỉ của sắt, máy móc và động cơ hơi nước
- Giải thích được câu nói của A Nô-ben: “Tôi hi vọng nhân loại sẽ rút ra được từ những phát minh khoa học nhiều điều tốt hơn là điều xấu”
- Thuyết trình được một số tác giả, tác phẩm văn học tiêu biểu của thế giới trong các thế kỉ XVIII - XIX
- Phân tích được tính chất tiến bộ của các tác phẩm văn học
- Đánh giá được vai trò của sắt, máy móc và động cơ hơi nước đối với các ngành kinh tế và đời sống xã hội
- Đánh giá được vai trò của khoa học tự nhiên và khoa học xã hội đối với đời sống
xã hội trong các thế kỉ XVIII - XIX
- Liên hệ với Việt Nam: cần phải làm gì để phát huy tinh thần sáng tạo về khoa học
- Kỹ thuật trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở nước ta hiện nay
- Liên hệ với bản thân cần phải làm gì để phát huy những mặt tích cực của những thành tựu kho học - kỹ thuật (thế kỷ XVIII - nửa đầu thế kỷ XIX)
- Đánh giá được vai trò của văn học, nghệ thuật trong cuộc đấu tranh vì quyền sống
và hạnh phúc của nhân dân
2.2 Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng thuyết trình một nội dung lịch sử, kĩ năng so sánh,
phân tích, đánh giá, khai thác tranh ảnh lịch sử
2.3 Thái độ: Khâm phục những phát minh về khoa học - kĩ thuật; trân trọng, gìn
giữ và phát huy những giá trị văn hóa của nhân loại
Trang 22.4 Năng lực cần đạt: - Năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực
giao tiếp, năng lực hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông, năng lực sử dụng ngôn ngữ
- Năng lực phân tích, phản biện; Nhận xét, đánh giá; Vận dụng, liên hệ kiến thức lịch sử đã học để giải quyết những vấn đề thực tiễn đặt ra
IV MÔ TẢ CÁC MỨC ĐỘ NHẬN THỨC VÀ NĂNG LỰC ĐƯỢC HÌNH THÀNH
Nội dung Nhận biết Thông hiểu Vận dụng Vận dung cao
Khám phá
những thành
tựu chủ yếu
về kĩ thuật và
khoa học thế
kỉ XVIII
-nửa đầu TK
XX
Trình bày được thành tựu về kĩ thuật, những tiến
bộ tiêu biểu về khoa học tự nhiên, khoa học
xã hội của thế giới thế kỉ XVIII -XIX; những tiến
bộ về khoa học -
kĩ thuật đầu TK XX
- Lí giải được tại sao nói thế kỉ XIX là thế
kỉ của sắt, máy móc
và động cơ hơi nước
- Giải thích được câu nói của A Nô-ben:
“Tôi hi vọng nhân loại sẽ rút ra được từ những phát minh khoa học nhiều điều tốt hơn là điều xấu”.
- Thuyết trình một số thành tưu
về kĩ thuật của thế giới trong các thế kỉ XVIII -XIX.
- Đánh giá được vai trò của sắt, máy móc và động
cơ hơi nước đối với các ngành kinh tế và đời sống xã hội.
- Đánh giá được vai trò của khoa học tự nhiên và khoa học xã hội đối với đời sống
xã hội trong các thế kỉ XVIII -XIX.
- Liên hệ với Việt Nam: cần phải làm gì để phát huy tinh thần sáng tạo về khoa học
-kĩ thuật trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở nước ta hiện nay.
- Liên hệ được với bản thân cần phải làm gì để phát huy những mặt tích cực của những thành tưu khoa học - kĩ thuật (thế kỉ XVIII - nửa đầu thế kỉ XIX)
2 Sự phát
triển của văn
học - nghệ
thuật thế kỉ
XVIII - XIX;
- Liệt kê được tên các tác giả và tác phẩm văn học, nghệ thuật tiêu biểu của thế giới
Lí giải được vì sao xóa nạn mù chữ được coi là nhiệm vụ hàng đầu trong việc xây dựng một nền
- Thuyết trình được một số tác giả, tác phẩm văn học tiêu biểu của thế giới trong các
Đánh giá được vai trò của văn học, nghệ thuật trong cuộc đấu tranh vì quyền sống và
Trang 3sự hình thành
và phát triển
của nền văn
hóa Xô viết.
trong các thế kỉ XVIII - XIX.
- Nêu được sự hình thành và phát triển của nền văn hóa Xô viết.
văn hóa mới ở Liên Xô
thế kỉ XVIII -XIX.
- Phân tích được tính chất tiến bộ của các tác phẩm văn học
hạnh phúc của nhân dân
CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP
A Trắc nghiệm: Khoanh tròn chữ cái đầu trước ý trả lời đúng:
Câu 1: Nhà bác học Đác - Uyn (người Anh) đã có phát minh nào?
A Định luật tuần hoàn
B Sự tiến hóa và di truyền
C Phản xạ có điều kiện
D Chế tạo thành công vác xin chống bệnh chó dại
Câu 2: Nhà bác học Niu-tơn (Anh) đã có phát minh nào sau đây?
A Thuyết vạn vật hấp dẫn
B Thuyết tiến hóa và di truyền
C Định luật Ôm
D Định luật bảo toàn và chuyển hóa năng lượng
Câu 3 Các nhà khoa học: Xanh-xi-mông, Phu-ri-ê, Ô-oen là người đại diện của trào
lưu tư tưởng nào sau đây?
A Kinh tế chính trị học
B Chủ nghĩa duy vật và phép biện chứng
C CNXH khoa học
D Chủ nghĩa xã hội không tưởng
Câu 4: Nhà bác học Đức An-be-Anh-xtanh là nhà bác học thuộc lĩnh vực
C Toán học D Sinh học
Câu 5: Nền văn hóa Xô viết được hình thành và phát triển dựa trên
A nền văn hóa tư bản chủ nghĩa và văn hóa Phục hưng
B nền văn hóa Phục hưng và văn hóa các dân tộc Xô viết
C tư tưởng chủ nghĩa Mác-Lê-nin và kế thừa những tinh hoa của di sản văn hóa nhân loại
D văn hóa các dân tộc Xô viết và phong trào Cải cách tôn giáo
Câu 6: Trong 20 năm xây dựng CNXH (1921 - 1941), Liên Xô đã đạt được những
thành tựu là
A xóa nạn mù chữ cho khoảng 60 triệu dân
B thực hiện chế độ giáo dục phổ cập 7 năm bắt buộc trong cả nước và phổ cập giáo dục trung học cơ sở ở các thành phố
C đào tạo được hàng trăm nghìn người có trình độ đại học và cao đẳng
Trang 4D Tất cả các thành tựu trên.
Câu 7: Nước Nga mất bao nhiêu thời gian để từ một quốc gia “đi giày cỏ” đã trở
thành một đất nước có trình độ văn hóa cao, có một đội ngũ trí thức đông đảo?
A Trong vòng 10 năm B Trong vòng 20 năm
C Trong vòng 30 năm D Trong vòng 40 năm
Câu 8: Trong vòng 20 năm (1921 -1941) ở Liên Xô bao nhiêu người thoát nạn mù chữ?
A 40 triệu người B 50 triệu người C 60 triệu người D.70 triệu người
Câu 9: Ở Liên Xô, nạn mù chữ căn bản được thanh toán vào thời gian nào?
A Cuối những năm 20 của thế kỉ XX B Cuối những năm 30 của thế kỉ XX
C Cuối những năm 40 của thể kỉ XX D Cuối những nấm 50 của thế kỉ XX
B Tự luận :
* Nhận biết
Câu 1 Hoàn thành bảng thống kê những thành tựu chủ yếu của kĩ thuật, khoa học, văn học, nghệ thuật của thế giới trong các thế kỉ XVIII - nửa đầu thế kỉ XX theo yêu cầu:
Kĩ thuật
Khoa học tự nhiên
Khoa học xã hội
Văn học, nghệ thuật
Câu 2 Trình bày ý nghĩa của các phát minh khoa học
Câu 3 Nêu những thành tựu của nền văn hóa Liên Xô
Câu 4 Liệt kê tên các tác giả và tác phẩm văn học, nghệ thuật tiêu biểu trong các thế kỉ XVIII - XIX
Câu 5 Hãy giới thiệu vài nét về một tác giả, tác phẩm văn học tiêu biểu trong các thế kỉ XVIII - XIX
Câu 6 Sưu tầm tranh ảnh, tư liệu về các thành tựu khoa học - kĩ thuật, văn học, nghệ thuật thế kỉ XVIII - nửa đầu thế kỉ XX
* Thông hiểu
Câu 7 Tại sao nói thế kỉ XIX là thế kỉ của sắt, máy móc và động cơ hơi nước? Câu 8 Hãy giải thích câu nói của A Nô-ben: “Tôi hi vọng nhân loại sẽ rút ra được
từ những phát minh khoa học nhiều điều tốt hơn là điều xấu”
Câu 9 Lí giải vì sao xóa nạn mù chữ được coi là nhiệm vụ hàng đầu trong việc xây dựng một nền văn hóa mới ở Liên Xô?
* Vận dụng thấp:
Câu 10 Thuyết trình một số tác giả, tác phẩm văn học tiêu biểu /một thành tưu về kĩ
thuật trong các thế kỉ XVIII - XIX
* Vận dụng cao:
Trang 5Câu 11 Theo em, phải làm gì để phát góp phần phát triển khoa học - kĩ thuật của nước nhà và của tỉnh Sơn La ?
Câu 12 Có ý kiến cho rằng sự phát triển của khoa học kĩ thuật đã mang lại cuộc sống vật chất và tinh thần tốt đẹp hơn cho con người song chính những thành tựu khoa học cũng gây nên những tác động tiêu cực đến đời sống con người Ý kiến của em thế nào? Theo em, phải làm gì để phát huy những mặt tích cực của những thành tựu khoa học - kĩ thuật (thế kỉ XVIII - nửa đầu thế kỉ XX), đồng thời hạn chế những mặt tiêu cực do chính con người lợi dụng thành tựu khoa học - kĩ thuật gây ra ?
Câu 13 Đánh giá vai trò của văn học, nghệ thuật trong cuộc đấu tranh vì quyền sống và hạnh phúc của nhân dân
Câu 14 Theo em, phải làm gì để phát huy tinh thần sáng tạo về khoa học - kĩ thuật trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở nước ta hiện nay?
Câu 15 Theo em, phải làm gì để phát huy những mặt tích cực của những thành tựu khoa học - kĩ thuật (thế kỉ XVIII - nửa đầu thế kỉ XX), đồng thời hạn chế những mặt tiêu cực do chính con người lợi dụng thành tựu khoa học - kĩ thuật gây ra
* Câu hỏi nhiều cấp độ (Tổng hợp)
Câu 16 Liệt kê tên các tác giả và tác phẩm văn học, nghệ thuật tiêu biểu trong các thế kỉ XVIII - XIX Đánh giá vai trò của văn học, nghệ thuật trong cuộc đấu tranh vì quyền sống và hạnh phúc của nhân dân
V THIẾT KẾ TIẾN TRÌNH HỌC TẬP
Tuần 16 Ngày soạn 18/12/2020
Tiết 32 ppct (Tiết 1 cđ) Ngày dạy 24/12/2020
CHỦ ĐỀ
SỰ PHÁT TRIỂN CỦA KHOA HỌC KĨ THUẬT, VĂN HÓA
THẾ KỈ XVIII- ĐẦU TK XX
I NHỮNG THÀNH TỰU CHỦ YẾU TK VIII-XIX
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
1 Kiến thức: Một vài thành tiêu biểu về kinh tế, khoa học, văn hóa, nghệ thuật, các nhà
văn, nhà thơ, nhạc sĩ thiên tài, họa sĩ nổi tiếng và một số tác phẩm tiêu biểu của họ
2 Kĩ năng:
- Phân biệt các khái niệm: Cách mạng tư sản, CMCM, hiểu & giải thích được các khái niệm thuật ngữ: Cơ khí hoá, chủ nghĩa lãng mạn, chủ nghĩa hiện thực phê phán
- Biết phân tích ý nghĩa ,vai trò của khoa học, văn học, nghệ thuật đối với sự phát triển của lịch sử
3 Thái độ:
Giúp Hs nhận thức được CNTB với cuộc Cm KHKT đã chứng tỏ bước tiến lớn so với chế độ phong kiến, có những đóng góp tích cực đối với sự phát triển của lịch sử XH, đưa nhân loại bước sang kĩ nguyên mới của nền văn minh công nghiệp
4 Định hướng phát triển năng lực:
- Năng lực chung: năng lực tự học, năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề, năng lực sáng tạo, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác…
- Năng lực chuyên biệt:
+ So sánh, phân tích các sự kiện lịch sử bằng PP tư duy LS đúng đắn
+ Vận dụng kiến thức thực hành
Trang 6II PHƯƠNG PHÁP VÀ KỸ THUẬT DẠY HỌC:
- Nêu vấn đề, thảo luận nhóm, trực quan, động não, Kích thích tư duy
III CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS:
1 Giáo viên:
- Máy chiếu, Giáo án
- Sưu tầm những phát minh, thành tựu đạt được ở thế kỷ XVIII –XIX của các nhà bác học
2 Học sinh
- Đọc 1 số tài liệu tham khảo có liên đến bài
- Tranh ảnh phản ánh những thành tựu của KHKT ở thế kỷ XVIII –XIX, chân dung các nhà khao học, các nhà văn, nhạc sĩ
IV TIẾN TRÌNH BÀI HỌC:
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ: Em hãy nêu một vài nét về Lênin và đảng vô sản kiế mới ở Nga.
3 Bài mới:
* Hoạt động khởi động
GV cho HS quan sát một số hình ảnh và trả lời câu hỏi:
Hình ảnh 1 Tàu thủy chạy bằng hơi nước
Hình ảnh 2 Xe lửa Xti-phen-xơn
Câu hỏi: Cho biết hình ảnh 1, 2 thể hiện sự phát triển của lĩnh vực nào? Nêu hiểu
biết của em về sự phát triển của lĩnh vực đó
Hình ảnh 3 C Mác
Hình ảnh 4 Mô - da
Câu hỏi: Hình ảnh 3, 4 gợi cho em nhớ tới nhân vật lịch sử nào? Em đã biết được
điều gì về những nhân vật đó?
- Gợi ý sản phẩm:
- Tùy nội dung câu trả lời của học sinh mà GV dẫn dắt vào bài mới Có thể có những
HS không biết được nội dung của những hình ảnh trên, GV gợi ý để HS nhớ lại những hình ảnh đó liên quan đến hai nước mà HS sẽ được tìm hiểu, sau đó dẫn dắt các em vào tìm hiểu những nội dung cụ thể của bài học mà các em chưa biết
* Hoạt động hình thành kiến thức
Hoạt động 1 Khám phá những thành tựu chủ yếu về kĩ thuật và khoa học trong thế kỉ XVIII – XX
Giáo viên có thể chia lớp thành các nhóm rồi vận dụng kĩ thuật ”Khăn trải bàn” Sau
đó, GV giao nhiệm vụ cho HS
Cụ thể như sau:
Nhóm 1 Đọc thông tin mục I Bài 8 (trang 51) hoàn thành nhiệm vụ sau:
Câu 1 Lập bảng những tiến bộ về kĩ thuật trong các lĩnh vực công nghiệp, giao thông vận tải, nông nghiệp và quân sự thế giới thế kỉ XVIII - XIXvà đánh giá tác động của nó đến đời sống xã hội
Câu 2 Tại sao nói thế kỉ XIX là thế kỉ của sắt, máy móc và động cơ hơi nước?
Nhóm 2 Đọc thông tin mục II Bài (trang 52) :
Trang 7Câu 3 Nêu những tiến bộ của khoa học tự nhiên và khoa học xã hội trong các thế
kỉ XVIII - XIX (Lập bảng)
Câu 4 Vai trò của khoa học đối với đời sống loài người trong các thế kỉ XVIII -XIX?
Nhóm 3 Đọc thông tin mục I Bài 22 (trang 109)
Câu 5 Kể những phát minh khoa học trong nửa đầu thế kỉ XX và đánh giá tác động đến đời sống con người
Câu 6 Hãy giải thích câu nói của A Nô-ben: “Tôi hi vọng nhân loại sẽ rút ra được
từ những phát minh khoa học nhiều điều tốt hơn là điều xấu”
Các nhóm đọc thông tin theo yêu cầu, kết hợp với tư liệu đã chuẩn bị, quan sát các hình ảnh thảo luận, ghi chép ý kiến, đại diện nhóm trình bày, GV nhận xét, chốt kiến thức:
Đối với nội dung của nhóm 2, GV có thể tổ chức cho HS ghép nối tên Tác giả với
Thành tựu và trao đổi với học sinh xem các em ấn tượng nhất với phát minh nào? Tại
sao?
Sau khi nhóm 2 trình bày về khoa học tự nhiên và khoa học xã hội thế kỉ
XVIII-XIX, GV có thể cho học sinh rút ra Ý nghĩa của các phát minh khoa học trên? Trên cơ sở
các kiến thức đã học sinh có thể đưa ra câu trả lời:
+ Thể hiện sự tiến bộ của nhân loại trong việc tìm hiểu, khám phá và chinh phục thiên nhiên nhiên, chống lại những học thuyết phản động, chứng minh sự đúng đắn của triết học duy vật Mác-xít
+ Giúp con người hiểu biết thêm về thế giới vật chất xung quanh
+ Đặt cơ sở cho những nghiên cứu ứng dụng sau này để thúc đẩy sản xuất và kĩ thuật phát triển
* Gợi ý sản phẩm
Nhóm 1
Câu 1 Bảng thống kê các thành tựu chủ yếu của kĩ thuật thế kỉ XVIII - XIX
Công nghiệp Các nhà khoa học Anh và
các nước Âu, Mĩ.
Kĩ thuật luyện kim, chế tạo máy móc (máy hơi nước), máy chế tạo công cụ.
Giao thông vận tải,
thông tin liên lạc
Phơn-tơn (Mĩ) Đóng tàu thủy chạy bằng động cơ hơi
nước.
Xti-phen-xơn (Anh) Chế tạo xe lửa chạy trên đường sắt.
Người Nga, Mĩ Phát minh máy điện tín Mooc-xơ (Mĩ) Sáng chế bảng chữ cái cho điện tín Nông nghiệp Các nhà khoa học Âu, Mĩ Sử dụng phân hóa học, máy kéo, máy cày Quân sự Các nhà khoa học Âu, Mĩ Nhiều vũ khí mới: đại bác, súng trường,
chiến hạm, ngư lôi.
=> Tác động đến đời sống xã hội: Tạo cơ sở vật chất của CNTB, của cải khổng lồ
Hạn chế: Lợi dụng thành tựu KH-KT để gây chiến tranh.
Câu 2 Tại sao nói thế kỉ XIX là thế kỉ của sắt, máy móc và động cơ hơi nước? Gợi ý trả lời:
Trang 8- Thế kỉ XVIII – XIX, giai cấp tư sản tiến hành cách mạng công nghiệp và cách mạng khoa học kĩ thuật
- Sắt trở thành nguyên liệu chủ yếu để chế tạo máy móc
- Máy móc ra đời: chuyển từ sản xuất thủ công sang công nghiệp cơ khí
- Máy hơi nước: được sử dụng rộng rãi, đưa đến tiến bộ vượt bậc trong các ngành sản xuất
=> Kết luận: Thế kỉ XIX là thế kỉ của
Nhóm 2
Câu 3 Nêu những tiến bộ của khoa học tự nhiên và khoa học xã hội trong các thế
kỉ XVIII - XIX (Lập bảng)
vật hấp dẫn
Phoi-ơ-bách, Hê-ghen (Đức)
Chủ nghĩa duy vật và phép biện chứng
Lô-mô-nô-xốp
(Nga)
Định luật bảo toàn vật chất và năng lượng
Xmit và Ri-các-đô (Anh)
Kinh tế chính trị học tư sản
Puốc-kin-giơ
(Séc)
Bí mật của sự phát triển của thực vật và đời sống mô động vật
Xanh-xi-mông, Phu-ri-ê (Pháp) O-oen (Anh)
Chủ nghĩa xã hội không tưởng
Đác-uyn
(Anh)
Thuyết tiến hóa và di truyền
Mác và Ăng-ghen
Học thuyết chủ nghĩa xã hội khoa học
Câu 4 Hãy đánh giá vai trò của khoa học thế kỉ XVIII - XIX đối với đời sống con người
Gợi ý trả lời:
- Các tiến bộ của khoa học giải thích rõ quy luật vận động thế giới, góp phần thúc đẩy xã hội phát triển
- Các phát minh khoa học được ứng dụng trong sản xuất và đời sống xã hội tạo ra khối lượng của cải vật chất khổng lồ cho xã hội
- Những học thuyết khoa học xã hội góp phần đấu tranh xóa bỏ ý thức hệ phong kiến (Đánh vào tư tưởng phong kiến, thượng đế sinh ra muôn loài), đề xướng những tư tưởng tiến bộ
Nhóm 3.
Câu 5 Kể những phát minh khoa học trong nửa đầu thế kỉ XX và đánh giá tác động của nó đến đời sống con người
- Vật lí: Sự ra đời của lí thuyết nguyên tử hiện đại, đặc biệt là lí thuyết tương đối của nhà bác học Đức An-be Anh- xtanh
- Hóa học, Sinh học và các ngành khoa học đều đạt được những thành tựu lớn
Trang 9- Nhiều phát minh khoa học cuối thế kỉ XIX được đưa vào ứng dụng như điện tín, điện thoại, ra -đa, hàng không,
=> Tác động:
+ Tích cực: Nâng cao đời sống vật chất tinh thần cho con người
+ Tiêu cực: Trở thành phương tiện chiến tranh gây thảm họa cho nhân loại trong hai cuộc chiến tranh thế giới
Câu 6 Hãy giải thích câu nói của A Nô-ben: “Tôi hi vọng nhân loại sẽ rút ra được
từ những phát minh khoa học nhiều điều tốt hơn là điều xấu”
(Yêu cầu của câu hỏi: HS cần hiểu tại sao Nôben có câu nói như vậy; Phân tích câu nói của nhà bác học Nô ben; Suy nghĩ của HS)
Gợi ý:
+ Nguyên nhân khiến A Nôben có câu nói đó là vì: phát minh thuốc nổ của ông xuất phát từ mục đích tốt là giúp công nhân mỏ đỡ vất vả nhưng phát minh đó đã bị lợi dụng, dùng để phục vụ cho chiến tranh
+ Câu nói của ông hoàn toàn chính xác Mỗi phát minh ra đời đều có tác động to lớn đến cuộc sống Tác động đó tích cực hay tiêu cực là do cách ứng dụng của con người Nếu con người sử dụng nó vào mục đích tốt đẹp thì nó đem lại lợi ích hữu hiệu trong cuộc sống còn nếu ứng dụng nó vào những việc phi nghĩa thì nó đem lại tác hại khôn lường Chính vì vậy A Nooben đã nói như trên
+ Suy nghĩ của em: Không ngừng phát minh khoa học nhưng đem các thành quả đó vào phục vụ cho cuộc sống dân sinh của con người Ta cần ứng dụng những phát minh vào những việc có ích cho xã hội
4 Củng cố - Luyện tập:
Câu 1: Thành tựu cơ bản nhất trong nền công nghiệp cuối thế kỉ XVIII đầu thế kỉ XIX là gì?
A Kĩ thuật luyện kim được cải tiến
B Nhiều máy chế tạo công cụ ra đời
C Máy hơi nước được sử dụng rộng rãi
D Phát triển nghề thai thác mỏ
Câu 2: Thành tựu quan trọng nhất trong nền nông nghiệp đầu thế kỉ XIX là gì?
A Sử dụng phân hóa học, máy kéo, máy cày, tăng hiệu quả làm đất và năng suất cây trồng
B Áp dụng những tiến bộ kĩ thuật vào sản xuất
C Áp dụng phương pháp canh tác mới
D Máy móc được sử dụng rộng rãi trong nông nghiệp
Câu 3: Hạn chế lớn nhất của các nhà chủ nghĩa xã hội không tưởng là gì?
A Chưa đánh giá đúng vai trò của giai cấp công nhân
B Chưa đề ra được phương pháp đấu tranh cho giai cấp công nhân,
C Chưa thấy được bản chất của giai cấp tư sản
D Chưa vạch ra con đường đúng để thủ tiêu việc bóc lột, xây dựng xã hội mới
Câu 4: Ý nghĩa quan trọng nhất của những phát minh về khoa học tự nhiên
A Giúp con người hiểu biết thêm về thế giới vật chất xung quanh
B Khẳng định vạn vật chuyển biến, vận động theo quy luật
Trang 10C Đặt cơ sở cho những nghiên cứu ứng dụng sau này, thúc đẩy sản xuất và kĩ thuật phát triển
D Tấn công mạnh mẽ vào những giáo lí của thần học
5 Hướng dẫn học sinh học bài ở nhà:
- Đọc và lập bảng thống kê những thành tựu chủ yếu của KT,Kh,VHNT trong các thế kỷ XVIII - XIX?
- Học bài cũ, dựa vào các câu hỏi ở SGK Chuẩn bị nội dung tiết 2
Tuần 18 Ngày soạn 18/12/2020
Tiết 35 ppct (Tiết 2 cđ) Ngày dạy ….1/2021
CHỦ ĐỀ
SỰ PHÁT TRIỂN CỦA KHOA HỌC KĨ THUẬT, VĂN HÓA
THẾ KỈ XVIII- ĐẦU TK XX
II NHỮNG TIẾN BỘ VÀ PHÁT TRIỂN CỦA KHOA HỌC - KĨ THUẬT VĂN HÓA
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
1 Kiến thức: Giúp Hs hiểu:
- Những tiến bộ vượt bậc của khoa học - kĩ thuật thế giứi nữa đầu thế kỉ XX
2 Kĩ năng:
- Rèn luyện cho hs kĩ năng so sánh đối chiếu lịch sử, kích thích sự say mê tìm tòi, sáng tạo khoa học kĩ thuật của hs
3 Thái độ:
- Hiểu được những tiến bộ của khoa học kĩ thuật cần đợc sử dụng vì lợi ích của con người
- Giáo dục ý thức trân trọng và bảo vệ những giá trị của nền văn hoá Xô viết và những thành tựu khoa học kĩ thuật của nhân loại
4 Định hướng phát triển năng lực
- Năng lực chung: năng lực tự học, năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề, năng lực sáng tạo, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác…
- Năng lực chuyên biệt:
+ So sánh, phân tích các sự kiện lịch sử bằng PP tư duy LS đúng đắn
+ Vận dụng kiến thức thực hành
II PHƯƠNG PHÁP VÀ KỸ THUẬT DẠY HỌC:
Nêu vấn đề, trực quan, thảo luận nhóm, tia chớp, thảo luận, động não viết
III CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS:
- Giáo viên: Tranh ảnh về những thành tựu văn hoá khoa học kĩ thuật Tư liệu lịch sử về các nhà văn nhà khoa học Giáo án tài liệu liên quan
- Học sinh: Vở ghi, SGK, tài liệu theo yêu cầu của GV
IV TIẾN TRÌNH BÀI HỌC:
1 Ổn định lớp.
2 Kiểm tra bài cũ: ? Nguyên nhân, kết cục của cuộc chiến tranh thế giới thứ hai?
3 Bài mới:
* Khởi động
Bước vào thế kỉ XX, nhân loại đã đạt được nhiều thành tựu trên các lĩnh vực khoa học, kĩ thuật Bên cạnh những tác động tích cực của các thành tựu KHKT thì nó cũng có những tiêu cực, chúng ta tìm hiểu bài học hôm nay
* Hình thành kiến thức mới