Chủ đề: NHÂN VẬT VÀ SỰ VIỆC TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ QUA CÁC TRUYỆN TRUYỀN THUYẾT

CHỦ ĐỀ: NHÂN VẬT VÀ SỰ VIỆC TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ QUA CÁC TRUYỆN TRUYỀN THUYẾT PHẦN I: XÂY DỰNG CHỦ ĐỀ . A. CƠ SỞ LỰA CHỌN CHỦ ĐỀ . Căn cứ vào “Công văn 3280BGD ĐTGDTrH về việc hướng dẫn thực hiện điều chỉnh nội dung dạy học cấp THCS, THPT, ngày 27 tháng 8 năm 2020 để xây dựng chủ đề tích hợp văn bản làm văn trong học kì I. Căn cứ vào nội dung bài 2, 3 SGK; căn cứ vào các tài liệu tham khảo chính thống của Bộ GDĐT…. B. THỜI GIAN DỰ KIẾN : Tuần Tiết Nội dung bài dạy Hướng dẫn thực hiện 2 5 Thánh Gióng. Phân tích hết phần Lồng ghép QPAN VB Thánh Gióng: Ví dụ về cách sử dụng sáng tạo vũ khí tự tạo của nhân dân trong chiến tranh: gậy tre, chông tre… TH Tư tưởng HCM 6 Thánh Gióng (TT) 7 Sơn Tinh, Thuỷ Tinh 8 Sơn Tinh, Thuỷ Tinh (TT) 3 9 Tìm hiểu chung về văn tự sự Ý nghĩa, đặc điểm chung của phương thức tự sự. 10 Tìm hiểu chung về văn tự sự Luyện tập 11 Sự việc và nhân vật trong văn tự sự. Đặc điểm của sự việc và nhân vật trong văn tự sự 12 Sự việc và nhân vật trong văn tự sự. Luyện tập 4 13 Tống kết – Đánh giá sau chủ đề C. MỤC TIÊU CỦA CHỦ ĐỀ I. MỤC TIÊU CHUNG Dạy học theo vấn đề hay chủ đề tích hợp là khai thác sự liên quan, gần gũi ở nội dung kiến thức và khả năng bổ sung cho nhau giữa các bài học cho mục tiêu giáo dục chung. Các tiết học chủ đề Gv không tổ chức thiết kế kiến thức, thông tin đơn lẻ, mà phải hình thành ở học sinh năng lực tìm kiếm, quản lý, tổ chức sử dụng kiến thức để giải quyết vấn đề trong tình huống có ý nghĩa. Thông qua dạy học tích hợp, học sinh có thể vận dụng kiến thức để giải quyết các bài tập hàng ngày, đặt cơ sở nền móng cho quá trình học tập tiếp theo; cao hơn là có thể vận dụng để giải quyết những tình huống có ý nghĩa trong cuộc sống hàng ngày; Thông qua việc hiểu biết về thế giới tự nhiên bằng việc vận dụng kiến thức đã học để tìm hiểu giúp các em ý thức được hoạt động của bản thân, có trách nhiệm với chính mình, với gia đình, nhà trường và xã hội ngay trong cuộc sống hiện tại cũng như tương lai sau này của các em; Đem lại niềm vui, tạo hứng thú học tập cho học sinh. Phát triển ở các em tính tích cực, tự lập, sáng tạo để vượt qua khó khăn, tạo hứng thú trong học tập. Thiết lập các mối quan hệ theo một logic nhất định những kiến thức, kỹ năng khác nhau để thực hiện một hoạt động phức hợp. Lựa chọn những thông tin, kiến thức, kỹ năng cần cho học sinh thực hiện được các hoạt động thiết thực trong các tình huống học tập, đời sống hàng ngày, làm cho học sinh hòa nhập vào thế giới cuộc sống. II. MỤC TIÊU CỤ THỂ CHỦ ĐỀ 1. Kiến thức kỹ năng thái độ 1.1.Đọc hiểu 1.1.1. Đọc hiểu nội dung: Qua chủ đề truyện truyền thuyết, học sinh hiểu, cảm nhận được những nét chính về nội dung và nghệ thuật của một số truyền thuyết Việt Nam tiêu biểu (Sơn Tinh, Thủy Tinh; Thánh Gióng ). Đó là những thiên truyện phản ánh hiện thực đời sống văn hoá, lịch sử đấu tranh dựng nước và giữ nước, khát vọng chinh phục thiên nhiên, yêu chuộng hoà bình của nhân dân. 1.1.2. Đọc hiểu hình thức: Nắm được cốt truyện, nhân vật, sự kiện, một số chi tiết nghệ thuật tiêu biểu và ý nghĩa của từng truyện giải thích các hiện tượng tự nhiên và xã hội (Sơn Tinh, Thủy Tính; ); tinh thần yêu nước và khát vọng hòa bình (Thánh Gióng). Nhận biết nghệ thuật sử dụng các yếu tố hoang đường, mối quan hệ giữa các yếu tố hoang đường với sự thực lịch sử 1.1.3. Liên hệ, so sánh, kết nối: Tích hợp liên môn: Môn lịch sử,Giáo dục công dân, mĩ thuật vào tìm hiểu, khai thác, bổ sung kiến thức và phát huy vốn hiểu biết về văn hoá dân tộc, làm phong phú và làm sáng tỏ thêm chương trình. Tích hợp giáo dục tư tưởng, tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh qua những việc làm, câu nói liên quan đến lịch sử, đến tinh thần đoàn kết dân tộc của Người. Quan niệm của Bác : nhân dân là nguồn gốc sức mạnh bảo vệ Tổ quốc.( Liên hệ) Có kĩ năng vận dụng phương pháp học tập vào Đọc Hiểu những truyền thuyết khác: 1.1.4. Đọc mở rộng: tìm đọc một số truyện truyền thuyết khác cùng đề tài bảo vệ và xây dựng đất nước.Tìm hiểu trách nhiệm mỗi cá nhân với Tổ quốc thông qua tích hợp nội dung bài học với tình hình thời sự trong nước. 1.2.Viết: Thực hành viết: Viết được bài văn kể lại truyện truyền thuyết bằng lời văn của mình hoặc theo ngôi kể và kết thúc mới. Viết bài văn tự sự theo hệ thống nhân vật, sự việc được xác định. 1.3. Nghe Nói Nói: kể lại cốt truyện và nêu nhận xét về nội dung và nghệ thuật những truyền thuyết không được học trong chương trình. Nghe:Tóm tắt được nội dung trình bày của gv và bạn. Nói nghe tương tác: Biết tham gia thảo luận trong nhóm nhỏ về một vấn đề cần có giải pháp thống nhất, biết đặt câu hỏi và trả lời, biết nêu một vài đề xuất dựa trên các ý tưởng được trình bày trong quá trình thảo luận. Bồi dưỡng tình cảm tự hào và tôn vinh giá trị văn hoá truyền thống của dân tộc. Từ đó giúp học sinh hiểu biết và hòa nhập hơn với môi trường mà mình đang sống, có ý thức tìm hiểu, góp phần giữ gìn, bảo vệ, phát huy và truyền bá tinh hoa văn hoá dân tộc trong thời kỳ hội nhập quốc tế. 2.Phát triển phẩm chất, năng lực 2.1.Phẩm chất chủ yếu: Nhân ái: Qua tìm hiểu văn bản, HS biết tôn trọng, yêu thương mọi người xung quanh, trân trọng và bảo vệ môi trường sống. Chăm học, chăm làm: HS có ý thức vận dụng bài học vào các tình huống, hoàn cảnh thực tế đời sống của bản thân. Chủ động trong mọi hoàn cảnh, biến thách thức thành cơ hội để vươn lên. Luôn có ý thức học hỏi không ngừng để đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế, trở thành công dân toàn cầu. Trách nhiệm: hành động có trách nhiệm với chính mình, có trách nhiệm với đất

Trang 1

CHỦ ĐỀ: NHÂN VẬT VÀ SỰ VIỆC TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ

QUA CÁC TRUYỆN TRUYỀN THUYẾT

PHẦN I: XÂY DỰNG CHỦ ĐỀ

A CƠ SỞ LỰA CHỌN CHỦ ĐỀ

- Căn cứ vào “Công văn 3280/BGD ĐT-GDTrH về việc hướng dẫn thực hiệnđiều chỉnh nội dung dạy học cấp THCS, THPT, ngày 27 tháng 8 năm 2020 đểxây dựng chủ đề tích hợp văn bản - làm văn trong học kì I

- Căn cứ vào nội dung bài 2, 3 SGK; căn cứ vào các tài liệu tham khảo chính

thống của Bộ GD&ĐT…

B THỜI GIAN DỰ KIẾN :

Tuần Tiết Nội dung bài dạy Hướng dẫn thực hiện

2 5 Thánh Gióng Phân tích hết phần Lồng ghép QPAN VB

Thánh Gióng: Ví dụ về

cách sử dụng sáng tạo

vũ khí tự tạo của nhândân trong chiến tranh:gậy tre, chông tre…

- TH Tư tưởng HCM

6 Thánh Gióng (TT)

7 Sơn Tinh, Thuỷ Tinh

8 Sơn Tinh, Thuỷ Tinh (TT)

3 9 Tìm hiểu chung về văn tự sự

Ý nghĩa, đặc điểm chung của phươngthức tự sự

10 Tìm hiểu chung về văn tự sự

Luyện tập

11 Sự việc và nhân vật trong văn tự sự

Đặc điểm của sự việc và nhân vậttrong văn tự sự

12 Sự việc và nhân vật trong văn tự sự

chung Các tiết học chủ đề Gv không tổ chức thiết kế kiến thức, thông tin đơn lẻ,

mà phải hình thành ở học sinh năng lực tìm kiếm, quản lý, tổ chức sử dụng kiếnthức để giải quyết vấn đề trong tình huống có ý nghĩa

-Thông qua dạy học tích hợp, học sinh có thể vận dụng kiến thức để giải quyếtcác bài tập hàng ngày, đặt cơ sở nền móng cho quá trình học tập tiếp theo; caohơn là có thể vận dụng để giải quyết những tình huống có ý nghĩa trong cuộcsống hàng ngày;

- Thông qua việc hiểu biết về thế giới tự nhiên bằng việc vận dụng kiến thức đãhọc để tìm hiểu giúp các em ý thức được hoạt động của bản thân, có trách nhiệm

Trang 2

với chính mình, với gia đình, nhà trường và xã hội ngay trong cuộc sống hiện tạicũng như tương lai sau này của các em;

- Đem lại niềm vui, tạo hứng thú học tập cho học sinh Phát triển ở các em tínhtích cực, tự lập, sáng tạo để vượt qua khó khăn, tạo hứng thú trong học tập

- Thiết lập các mối quan hệ theo một logic nhất định những kiến thức, kỹ năngkhác nhau để thực hiện một hoạt động phức hợp

- Lựa chọn những thông tin, kiến thức, kỹ năng cần cho học sinh thực hiện đượccác hoạt động thiết thực trong các tình huống học tập, đời sống hàng ngày, làmcho học sinh hòa nhập vào thế giới cuộc sống

II MỤC TIÊU CỤ THỂ CHỦ ĐỀ

1 Kiến thức/ kỹ năng/ thái độ

1.1.Đọc- hiểu

1.1.1 Đọc hiểu nội dung: Qua chủ đề truyện truyền thuyết, học sinh hiểu, cảm

nhận được những nét chính về nội dung và nghệ thuật của một số truyền thuyếtViệt Nam tiêu biểu (Sơn Tinh, Thủy Tinh; Thánh Gióng ) Đó là những thiêntruyện phản ánh hiện thực đời sống văn hoá, lịch sử đấu tranh dựng nước và giữnước, khát vọng chinh phục thiên nhiên, yêu chuộng hoà bình của nhân dân

1.1.2 Đọc hiểu hình thức: Nắm được cốt truyện, nhân vật, sự kiện, một số chi

tiết nghệ thuật tiêu biểu và ý nghĩa của từng truyện giải thích các hiện tượng tựnhiên và xã hội (Sơn Tinh, Thủy Tính; ); tinh thần yêu nước và khát vọng hòabình (Thánh Gióng)

- Nhận biết nghệ thuật sử dụng các yếu tố hoang đường, mối quan hệ giữa cácyếu tố hoang đường với sự thực lịch sử

1.1.3 Liên hệ, so sánh, kết nối: Tích hợp liên môn: Môn lịch sử,Giáo dục công dân, mĩ thuật vào tìm hiểu, khai thác, bổ sung kiến thức và phát huy vốn hiểu

biết về văn hoá dân tộc, làm phong phú và làm sáng tỏ thêm chương trình

- Tích hợp giáo dục tư tưởng, tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh qua những việclàm, câu nói liên quan đến lịch sử, đến tinh thần đoàn kết dân tộc của Người

- Quan niệm của Bác : nhân dân là nguồn gốc sức mạnh bảo vệ Tổ quốc.( Liênhệ)

- Có kĩ năng vận dụng phương pháp học tập vào Đọc - Hiểu những truyền thuyếtkhác:

1.1.4 Đọc mở rộng: tìm đọc một số truyện truyền thuyết khác cùng đề tài bảo

vệ và xây dựng đất nước.Tìm hiểu trách nhiệm mỗi cá nhân với Tổ quốc thông qua tích hợp nội dung bài học với tình hình thời sự trong nước

1.2.Viết:

-Thực hành viết: Viết được bài văn kể lại truyện truyền thuyết bằng lời văn của

mình hoặc theo ngôi kể và kết thúc mới

- Viết bài văn tự sự theo hệ thống nhân vật, sự việc được xác định

1.3 Nghe - Nói

Trang 3

- Nói: kể lại cốt truyện và nêu nhận xét về nội dung và nghệ thuật những truyền

thuyết không được học trong chương trình

-Nghe:Tóm tắt được nội dung trình bày của gv và bạn.

-Nói nghe tương tác: Biết tham gia thảo luận trong nhóm nhỏ về một vấn đề

cần có giải pháp thống nhất, biết đặt câu hỏi và trả lời, biết nêu một vài đề xuất dựa trên các ý tưởng được trình bày trong quá trình thảo luận

-Bồi dưỡng tình cảm tự hào và tôn vinh giá trị văn hoá truyền thống của dân tộc Từ đó giúp học sinh hiểu biết và hòa nhập hơn với môi trường mà mình đang sống, có ý thức tìm hiểu, góp phần giữ gìn, bảo vệ, phát huy và truyền bá tinh hoa văn hoá dân tộc trong thời kỳ hội nhập quốc tế

2.Phát triển phẩm chất, năng lực

2.1.Phẩm chất chủ yếu:

- Nhân ái: Qua tìm hiểu văn bản, HS biết tôn trọng, yêu thương mọi người xung

quanh, trân trọng và bảo vệ môi trường sống

- Chăm học, chăm làm: HS có ý thức vận dụng bài học vào các tình huống, hoàn

cảnh thực tế đời sống của bản thân Chủ động trong mọi hoàn cảnh, biến tháchthức thành cơ hội để vươn lên Luôn có ý thức học hỏi không ngừng để đáp ứngyêu cầu hội nhập quốc tế, trở thành công dân toàn cầu

-Trách nhiệm: hành động có trách nhiệm với chính mình, có trách nhiệm với đất

nước, dân tộc để sống hòa hợp với môi trường

2.2 Năng lực

2.2.1.Năng lực chung:

-Năng lực tự chủ và tự học: sự tự tin và tinh thần lạc quan trong học tập và đời

sống, khả năng suy ngẫm về bản thân, tự nhận thức, tự học và tự điều chỉnh để hoàn thiện bản thân

-Năng lực giao tiếp và hợp tác: thảo luận, lập luận, phản hồi, đánh giá về các vấn đề trong học tập và đời sống; phát triển khả năng làm việc nhóm, làm tăng hiệu quả hợp tác

-Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết đánh giá vấn đề, tình huống dưới những góc nhìn khác nhau

2.2.2 Năng lực đặc thù:

-Năng lực đọc hiểu văn bản: Cảm nhận vẻ đẹp ngôn ngữ, nhận ra những giá trị

thẩm mĩ trong văn học

- Năng lực tạo lập văn bản: Biết vận dụng kiến thức tiếng Việt cùng với những

trải nghiệm và khả năng suy luận của bản thân để hiểu văn bản;Trình bày dễhiểu các ý tưởng ; có thái độ tự tin khi nói; kể lại mạch lạc câu chuyện; biết chia

sẻ ý tưởng khi thảo luận ý kiến về bài học

- Năng lực thẩm mỹ: Trình bày được cảm nhận và tác động của tác phẩm đối vớibản thân Vận dụng suy nghĩ và hành động hướng thiện Biết sống tốt đẹp hơn

D CHUẨN BỊ :

Trang 4

- Giáo viên: Sưu tầm tài liệu, lập kế hoạch dạy học

+ Thiết kể bài giảng điện tử

+ Chuẩn bị phiếu học tập và dự kiến các nhóm học tập

+Các phương tiện : Máy vi tính, máy chiếu đa năng

+Học liệu:Video clips , tranh ảnh, bài thơ, câu nói nổi tiếng liên quan đến chủđề

- Học sinh : - Đọc trước và chuẩn bị các văn bản SGK.

+ Sưu tầm tài liệu liên quan đến chủ đề

+ Thực hiện hướng dẫn chuẩn bị học tập chủ đề của GV

E PHƯƠNG PHÁP VÀ PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC.

1.Phương pháp và kĩ thuật dạy học:

-Kĩ thuật động não, thảo luận - Kĩ thuật trình bày một phút

- Kĩ thụât viết tích cực: Hs viết các đoạn văn

- Gợi mở - Nêu và giải quyết vấn đề

- Thảo luận nhóm - Giảng bình, thuyết trình

2.Phương tiện dạy hoc:

-Sách giáo khoa, máy tính có kết nối mạng, máy chiếu

-Bài soạn ( in và điện tử)

PHẦN II TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

Tuần 2

Tiết 5 Văn bản

Ngày soạn: 9/9/2020 Ngày dạy: 14/9/2020

THÁNH GIÓNG

A MỤC TIÊU DẠY HỌC

1 Kiến thức:

- Môn ngữ văn: Học sinh nắm được những nội dung chính và đặc điểm nổi bật

về nghệ thuật truyện Thánh Gióng: nhân vật, sự việc, cốt truyện trong tác phẩmthuộc thể loại truyền thuyết về đề tài giữ nước Củng cố kiến thức về thể loạitruyền thuyết Cảm nhận được một số chi tiết nghệ thuật đặc sắc Tích hợp kiếnthức về văn tự sự và từ mượn

- Tích hợp liên môn: Môn lịch sử: Qua bài học, học sinh bước đầu nắm được sự phát triển khoa học kỹ thuật thời Hùng Vương (Lịch sử tiết 14 bài 13 “Đời sống vật chất và tinh thần của cư dân Văn Lang”), tích hợp với cuộc kháng chiến

chống thực dân Pháp của dân tộc (sức mạnh về vũ khí thô sơ, tinh thần đoàn kết

cộng đồng: hũ gạo kháng chiến, tuần lễ vàng , ) Giáo dục công dân: học sinh

được tìm hiểu, có kiến thức về di sản văn hoá (Đền Gióng), lễ hội truyền thống

(Hội Gióng), lòng biết ơn Môn mĩ thuật: đọc tranh và vẽ tranh về chi tiết, hình ảnh các em tâm đắc Ngoài ra còn tích hợp địa lý (vị trí làng Gióng) tích hợp điện ảnh (Phim hoạt hình Ông Gióng” của Tô Hoài, video clips lễ hội Gióng)

- Tích hợp- làm văn: cốt truyện, nhân vật, sự việc

Trang 5

2 Kỹ năng: Có kĩ năng đọc - hiểu văn bản truyền thuyết theo đặc trưng thể loại.

Phân tích một vài chi tiết nghệ thuật kì ảo trong văn bản Nắm bắt tác phẩmthông qua hệ thống các sự việc được kể theo trình tự thời gian

- Kỹ năng làm việc cá nhân và làm việc nhóm Hình thành kỹ năng tự học, tựnghiên cứu Kỹ năng nghe, nói, đọc,viết tiếng Việt, kỹ năng kể chuyện, đọc diễncảm

- Kỹ năng vận dụng kiến thức vào phát hiện và giải quyết vấn đề

- Phát triển kỹ năng khai thác và sử dụng nguồn học liệu mở

- Kết hợp vận dụng kỹ năng mỹ thuật trong trình bày sản phẩm thu hoạch,

* Các kĩ năng sống được giáo dục: kĩ năng thể hiện sự tự tin giúp các em khi

đóng vai, học hợp tác một cách hiệu quả; kĩ năng hợp tác

- Kỹ năng tự chủ, kiên định để tham gia phản biện một cách hiệu quả trong tiếthọc

3 Thái độ: - Bồi dưỡng tinh thần học tập và niềm đam mê môn học.

- Bồi dưỡng tình cảm tự hào và tôn vinh giá trị văn hoá truyền thống của quêhương, đất nước Từ đó giúp học sinh hiểu biết và hòa nhập hơn với môi trường

mà mình đang sống, có ý thức tìm hiểu, phát huy và truyền bá tinh hoa văn hoáquê hương trong thời kỳ hội nhập quốc tế Đồng thời giáo dục lòng yêu nước, tựhào dân tộc

4 Năng lực cần phát triển

- Tự học - Tư duy sáng tạo - Hợp tác - Sử dụng ngôn ngữ

- Năng lực đọc hiểu văn bản

-Năng lực sử dụng tiếng Việt và giao tiếp (qua việc thảo luận trên lớp, thuyếttrình trước lớp hệ thống tác phẩm văn học)

-Năng lực cảm thụ thẩm mĩ (nhận ra giá trị nội dung, nghệ thuật của văn bản)

B CHUẨN BỊ

- GV: Tư liệu, hình ảnh liên quan đến bài học Video lễ hội Gióng Máy chiếu.Giáo án

- HS: Soạn bài theo hướng dẫn SGK SGK, vở ghi

C PHƯƠNG PHÁP/ KỸ THUẬT DẠY HỌC

-Kĩ thuật động não, thảo luận

- PP trực quan, vấn đáp, thuyết trình, giảng bình, đọc diễn cảm, nêu vấn đề

Trang 6

HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ

LỚP

- Trình chiếu video clips “ Lễ

hội làng Gióng” Em cảm nhận

được gì từ đoạn phim trên?

-HS qua sát và phát biểu ý kiến

- Gọi Hs trao đồi và bổ sung ý

kiến

-GV tổng hợp, giới thiệu bài.

Hội Gióng là một lễ hội văn hóa cổ truyền mô phỏng rõ một cách sinhđộng và khoa học diễn biến các trận đấu của Thánh Gióng và nhân dân VănLang với giặc Ân Yêu nước chống ngoại xâm là một chủ đề lớn xuyên suốt tiến

trình phát triển của Văn học Việt Nam Nhiều tác phẩm đã tạc vào thời gian những người anh hùng bất tử với non sông Thánh Gióng là một trong những truyền thuyết bất hủ như vậy Điều gì đã làm nên sức hấp dẫn của thiên truyện? Trong thời gian 2 tuần học, chúng ta tìm hiểu chủ đề tích hợp với 4 bài trong SGK đề qua đó thấy được “Trách nhiệm với đất nước” là bổn phận và trách nhiệm của mỗi người

Hoạt động hình thành kiến thức mới

I NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ CHỦ ĐỀ

Hoạt động của GV - HS Nội dung cần đạt

THẢO LUẬN CẶP ĐÔI

- GV giới thiệu chương trình

- Chủ đề tích hơp văn bản- Làm văn: là khai

thác sự liên quan, gần gũi ở nội dung và khả

năng bổ sung cho nhau giữa các bài học chomục tiêu giáo dục chung

- Thông qua chủ đề: HS biết quan sát thường

xuyên những gì đang xảy ra xung quanh,khám phá có hướng dẫn tình huốngliên quan đến bài học như ảnh hưởng của

con người đến thế giới tự nhiên,xã hội

=>Các em ý thức được hoạt động của bản thân, có trách nhiệm với chính mình, với gia đình, nhà trường và xã hội ngay trong cuộc sống hiện tại cũng như tương lai sau này của các em;

II ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN

Trang 7

(1)Truyện Thánh Gióng ai là nhân vật

chính của truyện? Trong truyện, nhân

vật chính được xây dựng bằng nhiều

chi tiết tưởng tượng kì ảo Hãy tìm và

liệt kê ra những chi tiết đó

- Tổ chức cho HS thảo luận

(4) Gióng vươn vải trở thành tráng sĩ(5) Gióng nhổ tre bên đường đánh giặc

(6) Gióng bay về trời

Nhân vật chính trong truyện được xây dựng với nhiều chi tiết tưởng tượng kì

ảo, lung linh, giàu ý nghĩa.

4 PHÂN TÍCH

4.1.Sự ra đời của Thánh Gióng

(1)Đọc thầm từ đầu đến “…nằm

đấy” Thảo luận nhóm bàn- thời

gian 3 phút: Tìm những chi tiết kể

về sự ra đời của Gióng(bình

thường - khác thường)? Nhận xét

về những chi tiết ấy? Suy nghĩ gì

về nguồn gốc của Gióng?

- Tổ chức cho HS thảo luận Quan

-> Sự ra đời của Thánh Gióng kì lạ, khác thường Nhưng Gióng xuất thân bình dị, gần gũi - người anh hùng của nhân dân.

Theo quan niệm của dân gian, đã là bậc anh hùng thì phi thường, kì lạ trong

mọi biểu hiện, kể cả lúc mới được sinh ra Điều đó thể hiện sự kì vọng vào

những việc làm có ý nghĩa của người đó

* Hoạt động luyện tập:

- HS thi kể diễn cảm lại truyện

Trang 8

- Tìm những chi tiết li kỳ trong truyện? Tác dụng, ý nghĩa của các chi tiết ấy?

- Miêu tả bức tranh Tr/20 của hoạ sĩ Nguyễn Tư Nghiêm

5 Hướng dẫn về nhà:

(1)Tìm hiểu ý nghĩa của các chi tiết kì ảo trong truyện?

(2) tìm hiểu ý nghĩa của hình tượng thánh Gióng trong đời sống người Việt?(3) Tìm hiểu về tứ bất tử trong truyền thuyết Việt Nam?

Tuần 2

Ngày soạn: 9/9/2020 Ngày dạy: 14/9/2020 THÁNH GIÓNG

A MỤC TIÊU DẠY HỌC

- Học sinh nắm được những nội dung chính và đặc điểm nổi bật về nghệ thuậttruyện Thánh Gióng: nhân vật, sự việc, cốt truyện trong tác phẩm thuộc thể loạitruyền thuyết về đề tài giữ nước Củng cố kiến thức về thể loại truyền thuyết.Cảm nhận được một số chi tiết nghệ thuật đặc sắc Tích hợp kiến thức về văn tự

sự và từ mượn

2 Kỹ năng: Có kĩ năng đọc - hiểu văn bản truyền thuyết theo đặc trưng thể loại.

Phân tích một vài chi tiết nghệ thuật kì ảo trong văn bản Nắm bắt tác phẩmthông qua hệ thống các sự việc được kể theo trình tự thời gian

- Kỹ năng làm việc cá nhân và làm việc nhóm Hình thành kỹ năng tự học, tựnghiên cứu Kỹ năng nghe, nói, đọc,viết tiếng Việt, kỹ năng kể chuyện, đọc diễncảm

- Kỹ năng vận dụng kiến thức vào phát hiện và giải quyết vấn đề

- Phát triển kỹ năng khai thác và sử dụng nguồn học liệu mở

- Kết hợp vận dụng kỹ năng mỹ thuật trong trình bày sản phẩm thu hoạch,

* Các kĩ năng sống được giáo dục: kĩ năng thể hiện sự tự tin giúp các em khi

đóng vai, học hợp tác một cách hiệu quả; kĩ năng hợp tác

- Kỹ năng tự chủ, kiên định để tham gia phản biện một cách hiệu quả trong tiếthọc

3 Thái độ: - Bồi dưỡng tinh thần học tập và niềm đam mê môn học.

- Bồi dưỡng tình cảm tự hào và tôn vinh giá trị văn hoá truyền thống của quêhương, đất nước Từ đó giúp học sinh hiểu biết và hòa nhập hơn với môi trường

mà mình đang sống, có ý thức tìm hiểu, phát huy và truyền bá tinh hoa văn hoá

Trang 9

quê hương trong thời kỳ hội nhập quốc tế Đồng thời giáo dục lòng yêu nước, tựhào dân tộc.

4 Năng lực cần phát triển

-Năng lực sử dụng tiếng Việt và giao tiếp (qua việc thảo luận trên lớp, thuyếttrình trước lớp hệ thống tác phẩm văn học)

B CHUẨN BỊ

- GV: Tư liệu, hình ảnh liên quan đến bài học Máy chiếu Giáo án

PHIẾU HỌC TẬP (1) Nhóm Nhóm trưởng:

Thảo luận nhóm để hoàn thành phiều học tập sau:

Chi tiết Cảm nhận về ý nghĩa chi

tiết

Nghệ thuật xây dựng

a.Tiếng nói đầu

tiên xin đi đánh

e.Giặc tan, Gióng

cởi bỏ giáp sắt rồi

bay về trời

- HS: Soạn bài theo hướng dẫn SGK SGK, vở ghi

Trang 10

- Kĩ thụât viết tích cực

D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1 Ổn định tổ chức

2 Kiểm tra bài cũ.

- Kể tóm tắt văn bản Thánh Gióng và cho biết văn bản đó là loại văn bản nào?

Vì sao? Nêu và nhận xét sự ra đời của Gióng?

3 Bài mới

Hoạt động khởi động.

“Thánh Gióng” là truyện dân gian thể hiện rất tiêu biểu và độc đáo chủ đề đánh giặc cứu nước Trong truyện có nhiều chi tiết nghệ thuật hay và đẹp, chứng tỏ tài năng sáng tạo của tập thể nhân dân ở nhiều nơi, nhiều thời Câu chuyện dân gian này đóng vai trò quan trọng trong việc giáo dục lòng yêu nước, truyền thống anh hùng dân tộc và ý thức bảo vệ đất nước qua các thời đại cho đến ngày nay Vậy nội dung tiếp theo của truyện là gì, mời các em tiếp tục tìm hiểu.

Hoạt động hình thành kiến thức mới

4.2 Sự lớn lên của Thánh Gióng

HOẠT ĐỘNG NHÓM

- Giao nhiệm vụ cho các nhóm - phiếu

học tâp theo câu hòi SGK

- Tổ chức cho các nhóm thảo luận GV

quan sát, khích lệ HS

- Tổ chức cho HS báo cáo kết quả thảo

luận qua phiếu học tập

- Tổ chức cho HS nhận xét

-Tiếng nói đầu tiên xin đi đánh giặc-Gióng đòi roi sắt, ngựa sắt, giáp sắt

- Bà con dân làng góp gạo nuôi Gióng

- Gióng vươn vai trở thành tráng sĩ

- Gióng nhổ tre bên đường đánh giặc-Giặc tan, Gióng cởi bỏ giáp sắt rồi bay

về trời

Dự kiến sản phẩm của học sinh -Nhóm1: trình bày kết quả thống

nhất

- khái quát và liên hệ tới một số

tấm gương trong lịch sử: tuổi nhỏ

trí lớn: Trần Quốc Toản, Kim

Đồng, Lê Văn Tám, Võ Thị Sáu

a.Tiếng nói đầu tiên, Gióng xin đi đánhgiặc

+ Ca ngợi lòng yêu nước tiềm ẩn

+ Nguyện vọng, ý thức tự nguyện đánh giặc cứu nước, yêu nước tạo khả năng kì lạ.

+ Sức mạnh tự cường và niềm tin chiến thắng.

* Gv tổng hợp: Đây là chi tiết thần kì có nhiều ý nghĩa:

Lòng yêu nước là tình cảm lớn nhất, thường trực nhất của Gióng, cũng là của nhân dân ta Đó là ý thức về vận mệnh dân tộc Lúc bình thường thì âm thầm lặng lẽ nhưng khi nước nhà gặp cơn nguy biến thì đứng ra cứu nước đầu tiên Bác Hồ đã từng nhận định:Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước.

Trang 11

Đó là truyền thống quí báu của ta Mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng thì tinh thần

ấy lại sôi nổi, nó kết thành làn sóng vô cùng mạnh mẽ, nó lướt qua mọi nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn chìm bè lũ bán nước và cướp nước

- Nhóm 3: trình bày kết quả thống

nhất ý b

- Chi tiết này gợi liên tưởng tới kiến

thức của môn học nào?

b Gióng đòi roi sắt, ngựa sắt, áo giáp sắt

-> Vũ khí hiện đại

* GV tổng hợp: Chi tiết thể hiện mơ ước có vũ khí thần kỳ Đó còn là thành

tựu văn hoá, kĩ thuật thời Hùng Vương Nhân dân đã có sự tiến bộ, đã rèn sắt,

đúc đồng phục vụ nhu cầu cuộc sống và chống giặc Kiến thức Lịch sử ở tiểu

học đã nhắc đến thành tựu khoa học kĩ thuật thời Hùng Vương Sắp tới khi học Lịch sử tiết 14 bài 13 “Đời sống vật chất và tinh thần của cư dân Văn Lang”chúng ta hiểu thêm về nội dung này.

* Nhóm 5: trình bày kết quả thống

nhất ý c

- Quan sát những hình ảnh và cho biết

qua những hình ảnh và chi tiết vừa

* GV tổng hợp: Gióng lớn lên bằng cơm gạo của nhân dân Sức mạnh của

Gióng là sức mạnh của cả cộng đồng, toàn dân chung sức, đồng lòng đánh giặc Đó là tinh thần đoàn kết dân tộc Trong những năm kháng chiến chống Pháp, dân tộc ta cùng lúc phải đwơng đấu với giặc đói, giặc dốt, giặc ngoại xâm Để nuôi quân đánh Pháp, Bác Hồ đã phát động toàn dân xây dựng “ Hũ gạo kháng chiến”, bớt khẩu phần ăn chung tay góp sức ủng hộ kháng chiến (H1) Tinh thần ấy ngày càng được phát huy cao độ với những hành động cụ thể

và thiết thực Nhiều trường học đã phát động phong trào:“ Hũ gạo tình thương

vì bạn nghèo hiếu học” rất ý nghĩa (H2,3) Đó là truyền thống đạo lí tốt đẹp của dân tộc Việt Nam ta

4.3 Thánh Gióng đánh giặc và bay về trời

Trang 12

- Khi sứ giả mang những thứ Gióng

cần đến, Gióng thay đổi như thế nào?

- Gióng mặc áo giáp sắt, cầm roi sắt, cưỡi ngựa sắt đánh hết lớp này đến

lớp khác ->Đó là vẻ đẹp dũng mãnh.

* Gv tổng hợp : Ngày xưa nhân dân ta quan niệm rằng, người anh hùng phải

khổng lồ về thể xác, sức mạnh và chiến công Cái vươn vai của Gióng để đạt đến độ phi thường ấy Gióng trở thành tượng đài bất hủ về sự trưởng thành vượt bậc, về hùng khí và sức trỗi dậy của dân tộc trước hoạ xâm lăng.Nhà thơ Chế Lan Viên từng chia sẻ trong bài “Tổ Quốc bao giờ đẹp thế này chăng?”: - Không ai có thể ngủ yên trong đời chật

Buổi thủy triều vẫy gọi những vầng trăng

Mỗi gié lúa đều muốn thêm nhiều hạt,

Gỗ trăm cây đều muốn hóa nên trầm, Mỗi chú bé đều nằm mơ ngựa sắt, Mỗi con sông đều muốn hóa Bạch Đằng

- Chi tiết Thánh Gióng nhổ tre đánh

giặc có ý nghĩa gì?

+ Hình ảnh gợi cho em nhớ tới những

câu thơ nào của Tố Hữu?

- Em liên tưởng tới điều gì từ hình ảnh

trên? Cảm nghĩ về dân tộc ta?

(đ) Roi sắt gãy, Gióng nhổ những bụi

tre bên đường đánh giặc

-> Gióng không chỉ đánh giặc bằng

vũ khí hiện đại (sắt) mà bằng cả vũkhí thô sơ, bằng cỏ cây, hoa lá củađất nước

* Gv tổng hợp : Cả những vật bình thường nhất của quê hương cũng cùng

Gióng đánh giặc Tre là sản vật của quê hương, cả quê hương sát cánh cùng Gióng đuổi quân thù Trong kháng chiến chống Pháp, Bác Hồ đã kêu gọi:“ Ai

có súng dùng súng, ai có gươm dùng gươm, không có gươm thì dùng cuốc, thuổng, gậy, gộc” Nhà văn Thép Mới đã khẳng định: Chiếc gậy tầm vông dựng lên thành đồng Tổ quốc và sông Hồng bất khuất có cái chông tre

- Câu chuyện kết thúc bằng sự

việc gì?

- Vì sao tan giặc Gióng không

(e) Gióng bay về trời.

-> Người anh hùng vô tư, trong sáng, khôngmàng địa vị, công danh

Trang 13

về triều để nhận tước lộc lại bay

về trời?

- Sự ra đi phi thường là ước muốn bất tử hoá

Thánh Gióng

* Gv tổng hợp :Gióng chính là tổng hợp của nhiều nguồn sức mạnh Có sức

mạnh về tinh thần và thể lực, có sức mạnh của nhân dân và sức mạnh về vũ khí Gióng đánh giặc phi thường và phi thường trong sự ra đi Đó chính là sự

vô tư, trong sáng của người anh hùng Điều kì diệu đó làm lên thiên huyền thoại anh hùng bất tử về sự nghiệp chống ngoại xâm của dân tộc.

5 TỔNG KẾT

HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ LỚP

(1) Hình tượng Thánh Gióng có ý

nghĩa gì?

(2) Vai trò của các yếu tố kì ảo trong

việc thể hiện hình tượng nhân vật?

- Gọi HS trao đổi thảo luận

- Gọi HS nhận xét - đọc ghi nhớ

- GV khắc sâu kiến thức trọng tâm

- Hình ảnh người anh hùng bất tử trongcông cuộc chống ngoại xâm

- Gióng ra đời kì lạ, lớn lên và đánh giặc kì lạ, bay về trời kì lạ

(1)Việc lập đền thờ và hàng

năm mở hội Gióng thể hiện

điều gì? Nêu một vài hiểu

biết của em về hội Gióng?

- Tổ chức cho HS thảo

-Hội Gióng là một lễ hội văn hóa cổ truyền môphỏng rõ một cách sinh động và khoa học diễnbiến các trận đấu của thánh Gióng và nhândân Văn Lang với giặc Ân Thông qua đó có thểnâng cao "nhận thức cộng đồng về các hình thứcchiến tranh bộ lạc thời cổ xưa và liên tưởng tớicuộc chiến tranh nhân dân, toàn dân, toàn diệntrong sự nghiệp giải phóng và bảo vệ Tổ quốc"

GV khái quát : Hội Gióng là một lễ hội truyền thống hàng năm được tổ chức ở

nhiều nơi thuộc Hà Nội để tưởng niệm và ca ngợi chiến công của người anh hùng truyền thuyết Thánh Gióng, một trong tứ bất tử của tín ngưỡng dân gian Việt Nam Có hai hội Gióng tiêu biểu ở Hà Nội là hội Gióng ở đền Sóc xã Phù Linh, huyện Sóc Sơn và hội Gióng ở đền Phù Đổng, xã Phù Đổng, huyện Gia Lâm đã được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể của

Trang 14

nhân loại Đến với hội Gióng là bày tỏ lòng biết ơn, tri ân sự hy sinh to lớn của các thế hệ đi trước trong dựng và giữ nước.

HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

(1) Truyền thuyết Thánh Gióng kết thúc

là hình ảnh Gióng cởi bó giáp sắt rồi cùng

ngựa bay về trời Kịch bản phim “ Ông

Gióng” (Tô Hoài) kết thúc với hình ảnh

tráng sĩ Gióng cùng ngựa sắt thu nhỏ dần

thành em bé cưỡi trâu trở về trên đường

làng mát rượi bóng tre

Hãy so sánh, nhận xét về hai cách kết

thúc ấy ?

-Xung phong trả lời câu hỏi

- Tham gia nhận xét, bổ sung

-GV tổng hợp, kết luận,

- Truyền thuyết Thánh Gióng bay

về trời -> Gióng là thần được trời

cử xuống giúp vua Hùng đuổi giặc, xong việc Gióng lại trở về trời.

- Kịch bản phim “ Ông Gióng”(Tô Hoài) kết thúc với hình ảnhtráng sĩ Gióng thành em bé cưỡitrâu trở về trên đường làng mátrượi bóng tre

-> khi đất nước thanh bình, các

em vẫn là nhưng cậu bé chăn trâu thổi sáo hiền lành,

* GV tổng hợp: - Hình ảnh Thánh Gióng bay về trời phù hợp với sự ra đời

thần kì của nhân vật : Gióng là thần được trời cử xuống giúp vua Hùng đuổi giặc, xong việc Gióng lại trở về trời Gióng hoá thân vào trời mây non nước quê hương và trở thành bất tử.

- Hình ảnh Gióng trong phần kết thúc bộ phim “ Ông Gióng” của Tô Hoài nêu bật ý nghĩa tượng trưng của nhân vật Khi đất nước có giặc “ Mỗi chú bé đều nằm mơ ngựa sắt”, đều “ Vụt lớn lên đánh đuổi giặc Ân” (Tố Hữu) Nhưng khi đất nước thanh bình, các em vẫn là nhưng cậu bé chăn trâu thổi sáo hiền

lành, hồn nhiên, trong sáng:“ Súng gươm vứt bỏ lại hiền như xưa” Đó là

truyền thống yêu chuộng hoà bình của dân tộc Việt Nam ta.

(1).Tại sao hội thi thể thao trong nhà

trường mang tên“Hội khỏe Phù

Đổng”?

(2) Nếu đóng vai sứ giả kể ngắn gọn

truyện Thánh Gióng thì em sẽ kể như

thế nào?

-Xung phong trả lời câu hỏi

- Thi những hoạt động thể thaonhằm nâng cao thể lự để học tập vàlao động tốt

- Hoạt động thể thao dành cho tuổihọc trò để khích lệ tinh thần rènluyện, tác phong thi đấu, ươmnhững hạt giống tài năng thể chấtcho đất nước

Trang 15

GV tổng hợp : Hội thi thể thao mang tên Hội khỏe Phù Đổng vì đây là hội

thao dành cho lứa tuổi thiếu niên, mục đích của cuộc thi là học tập tốt, lao động tốt góp phần vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước

Hãy cho biết: Truyện Thánh

Gióng liên quan đến sự thật

lịch sử nào?

(2).Học sinh thể hiện lòng

biết ơn Thánh Gióng, các

anh hùng liệt sĩ như thế

+Cuộc chiến tranh ác liệt diễn ra giữa dân tộc

ta và giặc ngoại xâm từ phương Bắc

+Người Việt thời bấy giờ đã chế tạo ra vũ khíbằng sắt, thép

+Người Việt cổ đã cùng đoàn kết đứng lênchống giặc ngoại xâm, dùng tất cả các phươngtiện để đánh giặc

- Học tập tốt; kêu gọi mọi người bảo vệ các

di tích lịch sử, các đền thờ; giúp đỡ các gia đình thương binh, chăm sóc nghĩa trang liệt

sĩ, làm tốt công tác đền ơn đáp nghĩa

=> Từ sự kiện lịch sử trên ta nhận ra được tinh thần yêu nước ngàn đời của nhândân ta Đứng trước hoàn cảnh đất nước nguy nan, nhân dân đã cùng nhau đoàn

kế chung tay góp sức để bảo vệ đất nước quyết không để lũ giặc ngoại xâm đạtđược ước muốn thôn tính của mình Mỗi học sinh chúng ta mang trong mìnhdòng máu Lạc Hồng có trách nhiệm kế thừa và phát huy truyền thống dân tộc:Sống có trách nhiệm với bản thân và đất nước

HOẠT ĐỘNG TÌM TÒI, SÁNG TẠO

(1) Tiếp tục tìm hiểu về truyền thuyết Thánh Gióng từ nguồn tài liệu khác:Internrt Xem thêm về lễ hội Gióng

(2) Vẽ tranh minh hoạ cho truyện - Nhóm có thể tạo thành tập truyện tranh.(3) Tập làm hướng dẫn viên du lịch: Giới thiệu (qua trình chiếu) về hội Gióngqua các hình ảnh sưu tầm

(4) Hs trình bày và quan sát các hình ảnh, clips về lũ lụt, thử giải thích nguyênnhân của các hiện tượng đó

4 Củng cố

- Hình tượng Thánh Gióng có ý nghĩa ntn đối với dân tộc ta?

Trang 16

- Chi tiết đánh tan giặc Gióng bay về trời có ý nghĩa gì?

- Hình ảnh nào của Gióng là hình ảnh đẹp nhất trong tâm trí em?

- Nêu nội dung, nghệ thuật của truyện Thánh Gióng?

5 Hướng dẫn về nhà

- HS đọc kĩ để nhớ một số chi tiết, sự việc chính trong truyện

- Kể lại được truyện

- Học thuộc ghi nhớ Hoàn chỉnh các bài tập trong SGK, SBT và Vở BT NV

- Chuẩn bị bài tiếp: Sơn Tinh Thủy Tinh

Tuần 2

Ngày soạn: 9/9/2020 Ngày dạy: 15/9/2020 SƠN TINH, THUỶ TINH

sử dụng nhiều chi tiết kì lạ, hoang đường

2 Kỹ năng- Rèn kĩ năng đọc, kể và phát hiện yếu tố nghệ thuật tiêu biểu theo

đặc trưng thể loại Nắm bắt các sự kiện chính trong truyện Xác định ý nghĩa củatruyện

- KNS cơ bản được giáo dục: Nhận thức- giao tiếp- tư duy sáng tạo- trình bày

3 Thái độ: HS có thái độ tích cực trong việc bảo vệ môi trường để giảm thiểu

thiên tai Có ý thức quan sát những hiện tượng tự nhiên

4.Năng lực cần phát triển

-Năng lực sử dụng tiếng Việt và giao tiếp (qua việc thảo luận trên lớp, thuyết trình trước lớp hệ thống tác phẩm văn học)

B CHUẨN BỊ

- GV: Tư liệu, hình ảnh liên quan đến bài học Giáo án, SGK, máy chiếu

- HS: Soan bài theo hướng dẫn SGK Vở ghi, SGK, SBT

Trang 17

- Trình bày ý nghĩa hình ảnh Thánh Gióng qua câu chuyện đã học

- Suy nghĩ của em về hình ảnh dân làng góp gạo nuôi Gióng

3 Bài mới

Hoạt động KHỞI ĐỘNG.

- Trò chơi: “ Ai thông minh hơn”

- Chọn và điển từ vào chỗ trống trong đoạn

văn sau:

Đến với thế giới của truyền thuyết, chúng

ta đã gặp tổ tiên của dân tộc Việt là cha

(1), mẹ (2 ) (3 ) là thần thoại cổ đã

được lịch sử hoá trở thành một truyền

thuyết tiêu biểu trong chuỗi truyền thuyết về

thời đại các vua Hùng dựng nước Đó là

câu chuyện tưởng tượng hoang đường

nhưng có cơ sở thực tế Truyện rất giàu giá

trị về nội dung và nghệ thuật Nhà thơ

Nguyễn Nhược Pháp đã lấy cảm hứng hình

tượng từ tác phẩm để sáng tác thơ ca.

-Gv thống nhất là giới thiệu bài

Đến với thế giới của truyền thuyết, chúng ta đã gặp tổ tiên của dân tộc Việt là cha Long Quân, mẹ Âu Cơ, Sơn Tinh, Thuỷ Tinh là thần thoại cổ đã được lịch sử hoá trở thành một truyền thuyết tiêu biểu trong chuỗi truyền thuyết về thời đại các vua Hùng dựng nước Đó

là câu chuyện tưởng tượng hoang đường nhưng có cơ sở thực tế Truyện rất giàu giá trị

về nội dung và nghệ thuật Nhà thơ Nguyễn Nhược Pháp đã lấy cảm hứng hình tượng từ tác phẩm để sáng tác thơ ca:

Ngày xưa, khi rừng mây u ámSông núi còn vang um tiếng thần,Con vua Hùng Vương thứ mười tám,

Mỵ Nương, xinh như tiên trên trần

Tóc xanh viền má hây hây đỏ,Miệng nàng hé thắm như san hô,Tay ngà trắng nõn, hai chân nhỏ:

Mê nàng, bao nhiêu người làm thơ

Hùng Vương thường nhìn con yêu quá,Chắp tay ngẩng lên giời tạ ân;

Rồi cười bảo xứng ngôi phò mã,Trừ có ai ngang vì thần nhân

Hay đâu thần tiên đi lấy vợ!

Sơn Tinh, Thuỷ Tinh lòng tơ vương,Không quản rừng cao, sông cách trở,Cùng đến Phong Châu xin Mỵ Nương

Tinh thần dân tộc, trách nhiệm với đất nước và nguồn cảm hứng từ thơ ca lànguồn nội lực cộng sinh tạo lên sức mạnh Việt Nam thực để chiến thắng trong

Trang 18

công cuộc chinh phục thiên tai suốt mấy ngàn, mấy vạn năm qua Sơn Tinh, Thuỷ Tinh là một truyền thuyết góp phần tạo mạch nguồn cảm xúc ấy

-H thực hiện theo y/c của G

-Gọi HS nhận xét ý kiến của bạn?

- Từ “Hùng Vương thứ mười tám” đến “thật xứng đáng”: Giới thiệu vua Hùng

và việc kén chồng cho công chúa Mị Nương.

- Từ “Một hôm có hai chàng trai” đến “rước Mị Nương về núi”: Cuộc kén rể

và chiến thắng thuộc về Sơn Tinh.

- Từ “Thủy Tinh đến sau” đến “đành rút quân”: Cuộc giao tranh dữ dội và quyết liệt của hai thần, cuối cùng Thủy Tinh phải rút quân về.

- Từ “Từ đó” đến “đành rút quân về”: Chuyện lũ lụt thiên tai hằng năm

-HS xung phong trả lời câu hỏi

b Sơn Tinh, Thuỷ Tinh cầu hôn và cuộc giao tranh giữa hai thần:

HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ

LỚP

(1)Tìm những chi tiết giới

thiệu hai thần?Qua đó em thấy

hai thần như thế nào?

(2)Điều kiện vua Hùng đặt ra

là gì? Em hãy nhận xét về đồ

sính lễ của vua Hùng? Có ý

kiến cho rằng: Vua Hùng đã cố

a Sơn Tinh, Thuỷ Tinh cầu hôn :

* Hình dáng, tài năng:

- Sơn Tinh: Đến từ núi Tản Viên-Chúa

vùng non cao+ Vẫy tay về phía đông- nổi cồn bãi+ Vẫy tay về phía tây- mọc lên từng dãy núi đồi

- Thủy Tinh: Đến từ miền biển- Chúa vùng

nước thẳm

Trang 19

ý chọn ST nhưng cũng không

muốn mất lòng TT nên mới

bày ra cuộc đua tài về nộp sính

lễ ý kiến của em như thế nào?

(3) Thái độ của vua Hùng cúng

chính là thái độ của nhân dân

ta đối với nhân vật? - Phát hiện

chi tiết.Xung phong trả lời câu

hỏi

-GV tổng hợp, kết luận

+ Gọi gió, gió đến- Hô mưa, mưa về

-> Chi tiết kì ảo - Hai vị thần ngang sức, ngang tài- tài năng siêu phàm, họ có chung một ước nguyện là được cưới Mị Nương làm vợ

* Vua Hùng băn khoăn- đòi sính lễ: Mộttrăm ván cơm nếp voi chín ngà, gà chíncựa, ngựa chín hồng mao

-> Đồ sính lễ của vua Hùng kì lạ và khókiếm- Sự phong phú, độc đáo của sản vật

* Sính lẫ đều là những thứ có ở ở trên cạn lãnh địa của Sơn Tinh Qua đó ta thấy vuaHùng ngầm đứng về phía Sơn Tinh, vua đãbộc lộ sự thâm thuý, khôn khéo

-GV: Người Việt thời cổ cư trú ở vùng ven núi chủ yếu sống bằng nghề trồng lúa nước Núi và đất là nơi họ xây dựng bản làng và gieo trồng, là quê hương, là ích lợi, là bè bạn Sông cho ruộng đồng chất phù sa cùng nước để cây lúa phát triển những nếu nhiều nước quá thì sông nhấn chìm hoa màu, ruộng đồng, làng xóm Điều đó đã trở thành nỗi ám ảnh đối với tổ tiên người Việt Họ luôn trân quí những gì bảo vệ họ tránh thiên tai.

Hoạt động luyện tập:

Cho chủ đề: Vua Hùng kén rể

- Hãy phác thảo những ý chính cho bài văn kể chuyện theo chủ đề trên

- Cho biết trong câu chuyện có những sự việc gì? Nhân vật chính là ai? Nhân vậtphụ là ai?

Hoạt động vận dụng:

GV tổ chức cho HS thi kể diễn cảm truyện “ST, TT”

Yêu cầu: người kể nhớ được các đoạn, các tình tiết của truyện Ngôn ngữ kểchuyện lưu loát, phù hợp với thể loại truyền thuyết Phân biệt giọng người kể vàgiọng nhân vật

Trang 20

(2)Sưu tầm những hình ảnh về thiên trai, lũ lụt tàn phá cuộc sống của nhân dân, huỷ hoại môi trường?Hình ảnh nhân dân chống thiên tai?

(3) Vận dụng kiến thức, hiểu biết cuả bản thân và tìm kiếm sự giúp đỡ của người thân về nguyên nhân của những tình trạng trên?

(4) Tìm đọc “Sơn Tinh, Thuỷ Tinh ”của Nguyễn Nhược Pháp So sánh hia cách giới thiệu nhân vật chính trong truyền thuyết SGK và thơ Nguyễn Nhược pháp?

Tuần 2

Ngày soạn: 9/9/2020 Ngày dạy: 15/9/2020

SƠN TINH, THUỶ TINH (Tiếp)

A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:

+ Nhân vật, sự kiện trong truyền thuyết Sơn Tinh, Thuỷ Tinh

+ Hiểu được truyền thuyết Sơn Tinh, Thuỷ Tinh nhằm giải thích hiện tượng lũlụt xảy ra ở châu thổ Bắc Bộ thuở các vua Hùng dựng nước và khát vọng củangười Việt cổ trong việc chế ngự thiên tai lũ lụt, bảo vệ cuộc sống của mìnhtrong một truyền thuyết Nắm được những nét chính về nghệ thuật của truyện:

sử dụng nhiều chi tiết kì lạ, hoang đường

2 Kỹ năng

- Rèn kĩ năng đọc, kể và phát hiện yếu tố nghệ thuật tiêu biểu theo đặc trưng thể loại Nắm bắt các sự kiện chính trong truyện Xác định ý nghĩa của truyện

- KNS cơ bản được giáo dục: Nhận thức- giao tiếp- tư duy sáng tạo- trình bày

3 Thái độ: HS có thái độ tích cực trong việc bảo vệ môi trường để giảm thiểu

thiên tai Có ý thức quan sát những hiện tượng tự nhiên

4.Năng lực cần phát triển

-Năng lực sử dụng tiếng Việt và giao tiếp (qua việc thảo luận trên lớp, thuyết trình trước lớp hệ thống tác phẩm văn học)

B CHUẨN BỊ

- GV: Tư liệu, hình ảnh liên quan đến bài học Giáo án, SGK, PHT, máy chiếu

- HS: Soan bài theo hướng dẫn SGK Vở ghi, SGK, SBT

PHIẾU HỌC TẬP Thảo luận nhóm và hoàn thành phiếu học tập

Cuộc giao chiến giữa Sơn Tinh và Thuỷ Tinh:

Hành động

Trang 21

Kết quả

Nhận xét

- Kể tóm tắt văn bản Sơn Tinh Thủy Tinh và cho biết văn bản đó là loại văn bản

nào? Vì sao? Nêu và nhận xét sự việc vua Hùng kén rể?

3 Bài mới

Hoạt động khởi động

- Trò chơi: “ Ai thông minh hơn”

Trong truyện Sơn Tinh, Thủy Tinh có các

sự việc sau Hãy sắp xếp lại theo diễn

biến câu chuyện:

( ) Vua Hùng kén rể

( ) Vua Hùng phán đồ sính lễ

( ) Sơn Tinh và Thủy Tinh đến cầu hôn

( ) Sơn Tinh đến trước, rước Mị Nương

về

( ) Hai bên giao chiến dữ dội, kéo dài

hàng tháng trời

( ) Thủy Tinh đến sau không lấy được

Mị Nương đùng đùng tức giận đánh Sơn

(6) Hai bên giao chiến dữ dội, kéodài hàng tháng trời

(7) Cuối cùng Thủy Tinh thua,đành rút quân về

Định dạng
Số trang	42
Dung lượng	2,3 MB