Mở đầu tiểu luận giao đất

Đất đai là sản phẩm cảu tự nhiên mà tự nhiên ban tặng cho con người,là tài sản vô giá đối với mỗi quốc gia.Đất đai có vai trò quan trọng trong việc phát triển kinh tế xã hội của đất nước

Mở Đầu

1 ,Tính cấp thiết của đề tài

Đất đai là nguồn tài nguyên vô cùng quí giá của đất nước Vì vậy, mỗi chúng ta phải có trách nhiệm quản lý, sử dụng đất có hiệu quả Xuất phát điểm là một nước nông nghiệp, nghèo nàn, lạc hậu, trải qua các cuộc chiến tranh song sau 25 năm đổi mới, đất nước ta đang trên đà phát triển Kinh tế nông nghiệp đã thoát khỏi tình trạng tự cấp, tự túc và chuyển sang sản xuất hàng hóa Việt Nam trở thành một trong những nước đứng hàng đầu thế giới về xuất khẩu gạo Cơ cấu sử dụng đất được chuyển đổi cùng với quá trình chuyển đổi cơ cấu kinh tế Diện tích đất dành cho phát triển công nghiệp, dịch vụ, xây dựng kết cấu hạ tầng, xây dựng đô thị tăng nhanh đáp ứng phần lớn nhu cầu sử dụng đất của giai đoạn đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Cùng với đó, công tác quản lý quản lý đất nông nghiệp đặt ra nhiều vấn đề cần giải quyết

Đất đai là sản phẩm cảu tự nhiên mà tự nhiên ban tặng cho con người,là tài sản vô giá đối với mỗi quốc gia.Đất đai có vai trò quan trọng trong việc phát triển kinh tế xã hội của đất nước.Đất đai còn

là môi trường sống,là địa bàn phân bố khu dân cư, các cơ sở sản xuất…Như vậy đất đai gắn liền với quá trình tồn tại và phát triển của loài người

Tuy nhiên nước ta hiện nay bước vào công cuộc đổi mới đất nước đang chuyển mình

dân số tăng nhanh ,kèm theo đó là sự phát triển của các ngành kinh

tế và dịch vụ khác làm cho việc sử dụng đất chưa sử dụng hết được hiệu quả do công tác giao đất chưa tìm đúng đến đối tượng cần thiết đât hoặc do các nguyên nhân khách quan khác Giao đất, cho thuê đất là một trong những nội dung quan trọng của quản lý Nhà nước về đất đai, là tiền đề cho việc khai thác, sử dụng đất phát triển kinh tế xã hội theo

quy hoạch, kế hoạch đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt

Tổng quan về việc giao đất, cho thuê đất ở Việt Nam

Phần này tổng hợp đánh giá tình hình giao đất, cho thuê đất của nước ta từ thời kỳ nước ta đang là nước phong kiến nửa thuộc địa, giai đoạn sau cách mạng tháng8 năm 1945, giai đoạn đi lên chủ nghĩa xã hội ở miền bắc và chống Mỹ cứu nước ở miền

Nam, giai đoạn kinh tế tập trung quan liêu bao cấp, giai đoạn nền kinh tế thị trường và sự ra đời của Luật Đất đai 1987-2002, giai đoạn từ năm 2003 đến nay Trong đó đi sâu đánh giá tổng hợp được số lượng và diện tích đất được Nhà nước giao cho các tổ chức,

cá nhân thực hiện dự án xây dựng các khu công nghệ cao, khu chế xuất, khu kinh tế trọng điểm, khu công nghiệp… để thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế xã hội theo

2, Mục đích nghiên cứu

- Nghiên cứu cơ sở lý luận và nhưng căn cứ pháp lý

-Nghiên cứu thực trạng công tác giao đất và cho thuê đất ở

Thành Phố Hải Phòng

I Một số quy định chung về thẩm quyền giao đất và cho thuê đất

- Luật Đất đai năm 2003;

-Căn cứ Nghị định số 88/2009/NĐ-CP ngày 19/10/2009 của Chính phủ về việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền

sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất;

-Căn cứ Nghị định số 181/2004/NĐ-CP ngày 29/10/2004 của chính phủ về thi hành Luật đất đai; Thông tư số 09/2007/TT-BTNMT ngày 02/8/2007 của Bộ Tài nguyên và Môi trường;

- Nghị định 84/2007/NĐ-CP của Chính phủ quy định bổ sung về việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, thu hồi đất, thực hiện quyền sử dụng đất, trình tự, thủ tục bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất và giải quyết khiếu nại về đất đai

- Căn cứ vào nghị định số 69/NĐ-CP GHỊ ĐỊNH

Quy định bổ sung về quy hoạch sử dụng đất, giá đất, thu hồi đất,

bồi thường, hỗ trợ và tái định cư

- Chỉ thị 245/TTg của Thủ tướng Chính phủ về tổ chức thực hiện một số việc cấp bách trong quản lý, sử dụng đất của các tổ chức trong nước được Nhà nước giao đất, cho thuê đất

II Thực trạng quản lý đất nông nghiệp tại thành phố Hải

Phòng

Theo kết quả kiểm kê đất đai năm 2010, thành phố Hải Phòng có tổng diện tích tự nhiên là 152.337,94 ha trong đó đất nông nghiệp

là 83.887,04 ha (chiếm 55%) đất trồng lúa là 46.178,8 ha

Trong 10 năm qua (2001 – 2010) công tác quản lý nhà nước về đất đai đã đạt được những tiến bộ rõ rệt, hệ thống quản lý nhà nước về đất đai được tăng cường, từng bước phân cấp và phát huy tính tự chủ của địa phương như việc lập và thực hiện qui hoạch, kế hoạch

sử dụng đất, giao đất, cho thuê đất nông nghiệp cho hộ gia đình, cá nhân sử dụng, thu hồi đất bồi thường giải phóng mặt bằng để chuyển sang mục đích sử dụng khác Những kết quả trên tạo điều kiện cho việc sử dụng đất đai hợp lý và hiệu quả hơn

Tuy nhiên, tình hình quản lý và sử dụng đất đai hiện nay còn bộc

lộ nhiều yếu kém thể hiện ở chỗ: Hệ thống qui hoạch, kế hoạch sử dụng đất chưa đáp ứng được yêu cầu thực tiễn đặt ra, việc lập qui hoạch, kế hoạch sử dụng đất ở cấp xã, cấp huyện còn chậm Qua thanh tra cho thấy hầu hết cấp xã không thực hiện việc lập qui hoạch, kế hoạch sử dụng đất theo qui định, thiếu đồng bộ giữa qui hoạch sử dụng đất và qui hoạch chi tiết của các ngành, qui hoạch không gian đô thị của thành phố Cùng với việc lập và phê duyệt qui hoạch, kế hoạch sử dụng đất còn chậm, tính khả thi chưa cao, việc công bố công khai và tổ chức thực hiện qui hoạch, kế hoạch

sử dụng đất còn yếu kém dẫn đến việc phải điều chỉnh qui hoạch,

kế hoạch sử dụng đất Kết quả thực hiện kế hoạch sử dụng đất hàng năm của thành phố chưa sát với kế hoạch sử dụng đất đã được phê duyệt

Về chất lượng qui hoạch sử dụng đất của thành phố và các quận, huyện vẫn còn nhiều điểm chưa phù hợp với thực tiễn

Việc giao đất, cho thuê đất vào mục đích chuyên dùng và đất ở tại các địa phương còn một số tồn tại như sử dụng không đúng vị trí, sai lệch diện tích được giao, sử dụng sai mục đích, tiến độ xây dựng chậm hoặc bỏ hoang hóa, không sử dụng đất, chậm nộp tiền thuê đất Cơ chế tài chính về đất đai thiếu hiệu quả, thị trường bất động sản còn hoạt động tự phát, tình trạng đầu cơ đất đai đã đẩy giá đất lên cao gây tác động xấu đến môi trường đầu tư

Cơ quan quản lý đất đai các cấp nhìn chung còn nhiều yếu kém, cán bộ địa chính ở cơ sở còn hạn chế về chuyên môn, nghiệp vụ Tình trạng vi phạm pháp luật trong quản lý và sử dụng đất đai còn phổ biến biểu hiện dưới nhiều hình thức giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích trái thẩm quyền, lấn chiếm đất công, sử dụng đất không đúng mục đích, chuyển nhượng đất trái pháp luật Tranh chấp đất đai diễn biến phức tạp dẫn đến khiếu nại, tố cáo gay gắt, kéo dài có xu hướng gia tăng, gây ảnh hưởng xấu đến an ninh trật

tự xã hội

Qua thanh tra tại 14 quận, huyện đã phát hiện các sai phạm về đất đai là 2.138,73 ha gồm các dạng sai phạm: giao đất, cho thuê đất trái thẩm quyền 43,86 ha cho 2.554 trường hợp; sử dụng đất sai mục đích 1.687,34 ha (trong đó chuyển sang nuôi trồng thủy sản, làm trang trại, VAC là 999,35 ha; chuyển sang đất ở, xây nhà trái phép 84,4 ha 3.800 trường hợp; chuyển sang đất sản xuất kinh doanh, dịch vụ 42,28 ha; chuyển sang lập vườn trồng cây lâu năm 439,03 ha; chuyển sang các mục đích khác 122,25 ha); chuyển quyền sử dụng đất trái pháp luật 43,14 ha; lấn chiếm đất công 41 ha; để hoang hóa đất không đưa vào sử dụng 361,83 ha; nhiều dự

án đã thu hồi đất nông nghiệp nhưng thực hiện chậm để lãng phí đất

Những yếu kém nêu trên xuất phát từ nguyên nhân khách quan và chủ quan như sau:

Về nguyên nhân khách quan

- Việc phân cấp thực hiện chức năng quản lý nhà nước về đất đai hiện nay chưa hợp lý, còn chồng chéo về thẩm quyền giữa các cấp, các ngành trong việc tổ chức lập và thực hiện qui hoạch, kế hoạch

sử dụng đất và qui hoạch xây dựng đô thị; Thanh tra, kiểm tra, giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo và xử lư vi phạm pháp luật về đất đai do có nhiều ngành, nhiều cấp tham gia thực hiện các công việc vì vậy trách nhiệm của từng ngành, cấp không rõ ràng ảnh hưởng đến chất lượng công việc và kéo dài thời gian thực hiện

- Sự hạn chế, bất cập của hệ thống chính sách, pháp luật về đất đai Mặc dù những văn bản, chính sách về đất đai đã thay đổi nhiều nhưng chưa toàn diện và có chính sách chưa phù hợp với thực tế cuộc sống làm khó khăn cho công tác quản lý đất đai

Về nguyên nhân chủ quan:

- Đội ngũ cán bộ, công chức ngành địa chính ở các cấp còn quá mỏng; Trình độ chuyên môn nghiệp vụ còn hạn chế Đội ngũ cán

bộ địa chính cấp xã đóng vai trò rất quan trọng trong việc giám sát thi hành luật đất đai của địa phương và các đối tượng sử dụng đất, nhưng chưa được đào tạo sâu về chuyên môn, nghiệp vụ, thiếu phương tiện làm việc Chức năng, nhiệm vụ của ngành địa chính chưa rõ ràng còn mang nặng tính tham mưu, giúp việc hơn là một

cơ quan chuyên trách về quản lý đất đai

- Chưa phát hiện và ngăn chặn kịp thời các hành vi sai phạm, thiếu kiên quyết trong khắc phục hậu quả các hành vi sai phạm Thậm chí có việc còn tiếp tay cho sai phạm vì lợi ích cục bộ của địa phương và quyền lợi của cá nhân mà làm trái các qui định về quản

lý đất đai

- Công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm về đất đai chưa được tiến hành thường xuyên, đội ngũ chưa đủ mạnh, trách nhiệm chưa cao, xử lý chưa kiên quyết, chưa đồng bộ, hiệu quả còn hạn chế

- Trách nhiệm của người đứng đầu chưa được qui định chặt chẽ, chế tài xử lý chưa rõ ràng, thiếu gương mẫu, buông lỏng trong công tác quản lý

- qua đây ta thấy việc sử dụng đất nông nghiệp ở hải phòng chưa thực sự hiệu quả cần có nhưng biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả

sự dụng đât và thu hồi nhưng trường hợp sai mục đích do nhiều nguyên nhân nêu trên

III Đánh giá công tác cho thuê và giao đât và nâng cao hiệu quả

sử dụng đất ở Thành Phố Hải Phòng

Xuất phát từ tầm quan trọng của an ninh lương thực, khai thác thế mạnh của đất nước, thực hiện chủ trương mà Kỳ họp thứ 2 Quốc hội Khóa XIII đã thông qua về việc phải giữ cho được 3,8 triệu ha đất nông nghiệp; xuất phát từ tình hình thực tế của Hải Phòng là thành phố công nghiệp – dịch vụ nhưng diện tích đất nông nghiệp còn lớn (chiếm 55%), để qui hoạch, kế hoạch và quản lý sử dụng đất nông nghiệp ngày càng có hiệu quả, bài viết đề xuất một số giải pháp sau

1,Trước hết phải xác định quy hoạch thành phố lâu dài và ổn định, xây dựng qui hoạch không gian đô thị phù hợp với qui hoạch phát triển kinh tế - xã hội của thành phố

Trên cơ sở đó mới xây dựng qui hoạch và kế hoạch sử dụng đất Thành phố tập trung chỉ đạo xây dựng các qui hoạch trên mang tính liên kết với nhau nâng cao chất lượng của qui hoạch để đỡ điều chỉnh, giảm lãng phí Khi có qui hoạch lâu dài và ổn định, thì phải lập kế hoạch sử dụng đất theo từng giai đoạn tránh tình trạng

dễ làm, khó bỏ phá vỡ kế hoạch và các qui hoạch khác có liên quan

Việc công khai qui hoạch cũng phải được coi trọng để mỗi một người dân, và các cấp chính quyền hiểu được tương lai gần, tương lai xa các khu vực đất sẽ được sử dụng vào mục đích gì? để cả cộng đồng có ý thức trách nhiệm bảo vệ quĩ đất đó

2,Quản lý chặt chẽ tài nguyên đất.

Con người ngày càng tăng, nhưng nguồn tài nguyên đất thì không tăng vì vậy phải quản lý chặt chẽ nguồn tài nguyên đất và đưa vào khai thác sử dụng có hiệu quả Muốn đạt được mục tiêu an ninh lương thực 3,8 triệu ha đất trồng lúa thì mỗi địa phương phải duy trì hợp lý quỹ đất sản xuất nông nghiệp Hải Phòng là thành phố công nghiệp - dịch vụ - nông nghiệp nhưng hiện nay diện tích đất nông nhiệp chiếm 55% và đến năm 2020 trong qui hoạch phát triển kinh tế - xã hội phải giữ được 45% diện tích đất nông nghiệp Để đạt được mục tiêu này phải tăng cường công tác quản lý chặt chẽ tài nguyên đất Trước hết, phải rà soát lại tổng thể từ cấp xã về diện tích đất nông nghiệp trong đó phân loại diện tích đất nông nghiệp nằm trong các khu dân cư, nằm kẹt giữa các khu công nghiệp, những vùng sản xuất nông nghiệp kém hiệu quả, hệ thống thủy lợi bị phá vỡ và các vùng đất nông nghiệp chuyên canh, chuyên sản xuất hàng hóa Từ đó để có các phương án quản lý nghiêm ngặt đất trồng lúa, đất sản xuất nông nghiệp có hiệu quả

Và cũng từ thực tiễn quản lý để đưa các diện tích đất nông nghiệp kém hiệu quả qui hoạch thành đất khác Tăng cường công tác thanh tra kiểm tra, kiên quyết xử lý thu hồi và khắc phục hậu quả các trường hợp vi phạm qui hoạch sử dụng đất

3,Xử lý các vi phạm đất đai.

Kết quả của chuyên đề thanh tra diện rộng tại 14 quận, huyện đã phát hiện nhiều sai phạm trong quản lý, sử dụng đất nông nghiệp

Để lập lại công tác quản lý đất đai trước hết các cấp, ngành tập trung xử lý các sai phạm theo các biện pháp sau:

- Đối với trường hợp tự chuyển đổi mục đích đất trồng lúa sang đất nông nghiệp khác mà có hiệu quả kinh tế cao thì cho phép lập hồ

sơ chuyển đổi cơ cấu sản xuất hoặc chuyển sang hình thức thuê đất vào mục đích sản xuất nông nghiệp

- Đối với trường hợp tự ý chuyển đất nông nghiệp sang đất ở nhưng phù hợp với quy hoạch đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt thì cho phép lập hồ sơ xin chuyển mục đích sử dụng đất, thu tiền sử dụng đất sát giá thị trường nộp ngân sách nhà nước Nếu

không phù hợp với quy hoạch đã được phê duyệt thì lập hồ sơ thu hồi đất đúng theo quy định của pháp luật

- Đối với trường hợp tự ý chuyển đổi đất nông nghiệp sang đất SXKD, dịch vụ hoặc mới san lấp mặt bằng, lập hồ sơ chi tiết nếu phù hợp với quy hoạch thì cho phép chuyển sang hình thức thuê có thu tiền sử dụng đất Nếu không phù hợp với quy hoạch thì buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu hoặc ra quyết định thu hồi

- Đối với đất nông nghiệp nằm xen kẽ trong khu dân cư, xen kẽ giữa khu dân cư và khu công nghiệp, khu sản xuất nông nghiệp không có hiệu quả, hệ thống tưới tiêu không còn hoạt động thì cho phép lập hồ sơ chuyển sang làm nhà ở để đấu giá hoặc chuyển sang đất phi nông nghiệp khác để cho thuê theo quy định

- Đối với trường hợp cấp đất ở trái thẩm quyền (bao gồm đã xây dựng hay chưa xây dựng) nếu phù hợp với quy hoạch sử dụng đất thì hợp thức hoá, áp dụng Nghị định 84 để tính lại tiền đất, nếu không phù hợp quy hoạch thì xem xét cho thuê đất hoặc thu hồi đất

- Đối với các dự án đã giao đất nhưng chưa triển khai, để lãng phí thì lập hồ sơ thủ tục đề nghị thành phố thu hồi đất

- Đối với các quyết định cấp đất ở đã thu hồi đất nông nghiệp, đã xây dựng cơ sở hạ tầng hoặc chưa hoàn thiện nhưng chưa giao đất thì rà soát lại trình thành phố phương án cho đấu giá đất hoặc giao đất ở thu tiền sát với giá thị trường ở thời điểm giao đất

4, Nâng cao trình độ quản lý của cán bộ ngành địa chính.

Về thực trạng cho thấy cán bộ của ngành địa chính còn quá mỏng Đặc biệt, ở cấp xã chỉ có 01 cán bộ địa chính, lại thường không được đào tạo chuyên môn nghiệp vụ về đất đai mà chủ yếu là quản

lý theo kinh nghiệm Do đó, thực tế cán bộ địa chính không nắm bắt được kịp thời và đầy đủ về quản lý đất đai tại thôn, làng, kể cả

tổ dân phố vì vậy khi xảy ra vi phạm không ngăn chặn được kịp thời và càng để lâu lại càng khó xử lý

Vì vậy cần thiết phải tăng cường lực lượng cán bộ của ngành địa chính đủ mạnh về cả số lượng và chất lượng, đồng thời được quan tâm đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ chuyên môn thường xuyên để đảm nhận công việc, đáp ứng được yêu cầu quản lý

Mặt khác phải giáo dục về tinh thần trách nhiệm đạo đức nghề nghiệp cho đội ngũ cán bộ địa chính kiên quyết đấu tranh với những hành vi tiêu cực, tham nhũng

5) Nâng cao nhận thức của nhân dân.

Bác Hồ đã dạy: “Khó trăm lần không dân cũng chịu

Khó vạn lần dân liệu cũng xong”

Sức mạnh của toàn dân có ý nghĩa vô cùng to lớn trong mọi lĩnh vực Người dân khi được tuyên truyền giáo dục, thuyết phục vì lợi ích chung của đất nước thì người dân sẵn sàng hy sinh cao cả Trong lĩnh vực quản lý đất đai cũng vậy Trước hết, phải tuyên truyền pháp luật về đất đai để cho dân hiểu, dân ủng hộ, phải nâng cao nhận thức của người dân chấp hành đầy đủ quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất, mọi người dân đều có trách nhiệm bảo vệ đất và sử dụng đất đúng qui hoạch, kế hoạch và có hiệu quả cao nhất không được hủy hoại, lấn chiếm, lãng phí hoặc sử dụng đất sai mục đích

6, Xác định trách nhiệm của người đứng đầu.

Người đứng đầu trước một tập thể bao giờ cũng phải là người gương mẫu có trách nhiệm cao với công việc thuộc phạm vi quản

lý Ở lĩnh vực quản lý và sử dụng đất đai trách nhiệm của người đứng đầu phải xác định từ thôn, làng, tổ dân phố đây là những cán

bộ gần dân, sát dân nhất, những biến động về đất đai phát hiện sớm nhất, với trách nhiệm và thẩm quyền phải giải quyết nhanh nhất, vượt quá thẩm quyền thì báo cáo ngay về xã, phường, thị trấn Trách nhiệm của người đứng đầu được xác định trên các phương diện, người đứng đầu chấp hành đúng pháp luật, bản thân và gia đình không vi phạm luật đất đai Người đứng đầu chịu trách nhiệm quản lý và xử lý những vi phạm theo thẩm quyền Mặt khác phải

nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu và có chế tài xử lý đối với người đứng đầu nếu để xẩy ra vi phạm thuộc phạm vi quản lý Với phạm vi của việc tổng kết thực tiễn thông qua chuyên đề thanh tra diện rộng về qui hoạch, kế hoạch, quản lý sử dụng đất nông nghiệp tại thành phố Hải Phòng trong 10 năm qua (2001 – 2010),

hy vọng qua đây thành phố sẽ nghiên cứu, chỉ đạo các cơ quan chuyên môn các ngành, các cấp thực hiện tốt các giải pháp chủ yếu nêu trên để nâng cao chất lượng công tác quản lý đất nông nhiệp trên địa bàn thành phố, góp phần đảm bảo an ninh lương thực, thúc đẩy kinh tế - xã hội thành phố phát triển bền vững

8,Nhận xét:

Qua đây ta thấy công tác giao đât và cho thuê đât,thu hồi đất của hải phòng gặp nhiều khó khăn do vướng phải nhiều điểm nóng và công việc quản lý đất chưa được hiểu quả do các nguyên nhân khách quan cũng như nguyên nhân chủ quan gây nên.Làm cho công tác giao đất ,thu hồi đât, cho thuê còn tạo ra nhiều sai phạm gây nên hậu quả không tốt về xã hội làm người dân nghi ngờ về các chính sách chủ chương dúng đắn của đảng và nhà nước và công tác giao đât, thu hồi đât, cho thuê đât

+Ngoài các điểm yếu chưa khắc phục nêu ở trên ta tcòn nhận thấy công tác giao đât, thu hồi đât, cho thuê cũng như chuyển mục đích

sử dụng đất ở Thành phố Hải Phòng còn đạt được nhưng thành tựu quan trọng đó là đã có nhưng chấn chỉnh, điều chỉnh của cơ quan chính quyền làm cho công tác trên được thực hiện đi vào nề nếp ,khắc phục được nhưng nhược điểm giúp cho các chính sách của nhà nước về đất nông nghiệp được thực hiện một cách triệt để

và hiệu quả