1. Trang chủ
  2. » Luận Văn - Báo Cáo

Lý luận chính trị đề cương phần II

34 196 0

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Định dạng
Số trang 34
Dung lượng 573 KB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

Sự đoàn kết thống nhất của Đảng phải dựa trên cơ sở lý luận của Đảng là chủ nghĩa Mác - Lênin: cương lĩnh,điều lệ Đảng; đường lối, quan điểm của Đảng; nghị quyết của tổ chức đảng các cấp

Trang 1

ĐỀ CƯƠNG PHẦN II Thầy Khanh Câu 1 – Tổ 1: Đ/c hãy phân tích ý nghĩa của học thuyết Mac – Lên Nin về đảng và xây dựng đảng?

(Trang 38,39,40)

Câu 2 - tổ 1: Phân tích những nguyên lý về đảng kiểu mới của Lê nin, liên hệ vận dụng đối với Đảng Cộng sản Việt Nam?

Trả lời:

1 Nguyên lý về đảng kiểu mới của Lê nin

Lê-nin đã xây dựng nên một học thuyết về đảng cộng sản kiểu mới trên cơ sở kế thừa và phát triển những

tư tưởng của C.Mác và Ph Ăngghen, có thể khái quát ở một số điểm nổi bật sau:

* Chủ nghĩa Mác là nền tảng tư tưởng, là kim chỉ nam cho mọi hoạt động của Đảng Cộng sản:

Lê - Nin viết: “Học thuyết của Mác là học thuyết vạn năng vì nó là một học thuyết chính xác Nó làmột học thuyết hoàn bị và chặt chẽ; nó cung cấp cho người ta một thế giới quan hoàn chỉnh, không thỏa hiệpvới bất cứ một sự mê tín nào, một thế lực phản động nào, một hành vi nào bảo vệ sự áp bức của tư sản”

Lê - Nin nhấn mạnh, chúng ta hoàn toàn đứng trên cơ sở lý luận của Mác; lý luận đó là lý luận lầnđầu tiên biến chủ nghĩa xã hội từ không tưởng trở thành khoa học,… Lý luận đó đã chỉ rõ nhiệm vụ thật sựcủa đảng xã hội chủ nghĩa cách mạng Tuy đánh giá rất cao, nhưng Người cũng không quên căn dặn rằngkhông được coi lý luận của C.Mác như là một cái gì đã xong xuôi hẳn và bất khả xâm phạm, trái lại, cácđảng cộng sản phải phát triển lý luận của C Mác và vận dụng lý luận ấy phù hợp với điều kiện cụ thể củamỗi nước

* Đảng cộng sản là đội tiên phong chính trị có tổ chức và là đội ngũ có tổ chức chặt chẽ nhất, cách mạng nhất và giác ngộ nhất của giai cấp công nhân:

Đảng là tập hợp những người tiên tiến, ưu tú của giai cấp CN, thể hiệ ở sự tiên phong về hành động

và tiên phong về lý luận

Đảng là tổ chức được tổ chức chặt chẽ, có kỷ luật sắt, tự giác, nghiêm minh thống nhất ý chí và hànhđộng

Vai trò tiên phong của Đảng thể hiện trên lĩnh vực lý luận, về mặt tổ chức và hành động gương mẫucủa đảng viên trong thực tiễn Lê-nin đã đưa ra một số luận điểm: “chỉ đảng nào được một lý luận tiền phonghướng dẫn thì mới có khả năng làm tròn vai trò người chiến sĩ tiền phong” Đảng phải là “trí tuệ, danh dự vàlương tâm của thời đại chúng ta”; Không được lẫn lộn đảng, tức là đội tiền phong của giai cấp công nhân,với toàn bộ giai cấp, mà Đảng là “đội tiên phong giác ngộ nhất của giai cấp vô sản”

* Tập trung dân chủ là nguyên tắc cơ bản trong xây dựng tổ chức, sinh hoạt và hoạt động của Đảng:

Đảng là tổ chức tự nguyện của những người cùng chung lý tưởng cộng sản, quyết tâm thực hiện lý

tưởng đó, đồng thời là một tổ chức chiến đấu Để thực hiện lý tưởng của mình, một mặt đảng phải thực hiệntốt dân chủ để phát huy cao độ trí tuệ, tính sáng tạo của mọi đảng viên trong hoạt động, đồng thời đảng phảihoạt động một cách tập trung nhất Vì thế, đảng phải xây dựng tổ chức, sinh hoạt và hoạt động theo nguyêntắc tập trung dân chủ để thống nhất ý chí và hành động Đó là vấn đề thuộc bản chất của đảng, phân biệtđảng kiểu mới của giai cấp công nhân với đảng kiểu cũ – đảng cải lương

* Đoàn kết thống nhất là sức mạnh vô địch của đảng, tự phê bình và phê bình là quy luật phát triển của đảng

V.I.Lê nin khẳng định, để lãnh đạo cách mạng giành thắng lợi, Đảng “phải có một sự thống nhất ý chí hết sức chặt chẽ, tuyệt đối” Người chỉ rõ: Đoàn kết thống nhất là sức mạnh to lớn của đảng Đó là sự

đoàn kết của những người cùng chung lý tưởng cộng sản, chung mục đích và có lợi ích chung Sự đoàn kết

đó dựa trên cơ sở Cương lĩnh chính trị và Điều lệ đảng Trong điều kiện đảng cầm quyền, sự đoàn kết thốngnhất của đảng lại càng đặc biệt quan trọng, nhất la những nước có giai cấp công nhân chiếm tỷ lệ nhỏ bé.Từng cán bộ đảng viên và các tổ chức đảng phải giữ gìn sự đoàn kết thống nhất của đảng

Tự phê bình và phê bình là biện pháp căn bản để xây dựng, củng cố sự đoàn kết thống nhất của đảng.Một chính đảng thẳng thắn tự phê bình sai lầm khuyết điểm, đó là đảng trưởng thành V.I.Lê nin viết: “Nếumột chính đảng nào không dám nói thật bệnh tật của mình ra, không dám chẩn đoán bệnh một cách thẳngtay, và tìm phương cứu chữa bệnh đó, thì đảng đó sẽ không xứng đáng được người ta tôn trọng”

* Gắn bó mật thiết với nhân dân, đấu tranh kiên quyết để ngăn chặn và loại trừ bệnh quan liêu, xa rời nhân dân:

Trang 2

Người cho rằng “những người cộng sản chỉ như những giọt nước trong đại dương nhân dân” Nếukhông có sự đồng tình ủng hộ của nhân dân thì mọi chủ trương, đường lối của Đảng không thể trở thành hiệnthực Sức mạnh của Đảng là ở sự gắn bó mật thiết với nhân dân Khi nắm chính quyền, Đảng có nhiều điềukiện mới, công cụ mới để tăng cường mối liên hệ giữa Đảng với nhân dân, nhưng cũng dễ nảy sinh bệnhquan liêu, mệnh lệnh, tham nhũng;làm cho đảng viên thoái hoá biến chất, xa rời quần chúng Đó là nguyênnhân căn bản làm cho Đảng suy yếu Đó là một nguy cơ lớn của đảng cộng sdanr cầm quyền đã được V.I.Lênin cảnh báo.

* Đảng cực kết nạp những người ưu tú của giai cấp công nhân, nhân dân lao động vào đảng, kịp thời đưa những người không đủ tiêu chuẩn đảng viên ra khỏi đảng

Để đảng ngày càng phát triển và làm tròn nhiệm vụ của mình thì một mặt, đảng phải tích cực kết nạp

những người ưu tú vào đảng; mặt khác, đảng cũng không thể để trong đảng những người thoái hóa, biếnchất, những phần tử cơ hội Đó là một biện pháp đặc biệt quan trọng nhằm nâng cao năng lực lãnh đạo vàsức chiến đấu của Đảng

* Khi có chính quyền, đảng là hạt nhân lãnh đạo chuyên chính vô sản và là một bộ phận của

hệ thống đó

Đảng lãnh đạo cách mạng giành được chính quyền về tay giai cấp công nhân và nhân dân lao động,

đó mới là thành công bước đầu Nhiệm vụ khó khăn và phức tạp hơn nhiều là đảng phải lãnh đạo xây dựngthành công chế độ xã hội chủ nghĩa Đảng là một bộ phận của hệ thống chuyên chính vô sản, nhưng là hạtnhân lãnh đạo của hệ thống đó Sự lãnh đạo của đảng là điều kiện tiên quyết đảm bảo cho công cuộc xâydựng chủ nghĩa xã hội thành công

* Tính quốc tế của đảng cộng sản

Tính quốc tế của đảng cộng sản bắt nguồn từ tính chất quốc tế của giai cấp công nhân Điều này lại

bắt nguồn từ sứ mệnh lịch sử thế giới của họ Tính quốc tế của đảng cộng sản không chỉ thể hiện trong lờinói mà còn trong hành động, tức là đảng phải xây dựng và hoạt động theo các nguyên lý học thuyết Mác;đường lối của đảng phải thể hiện chủ nghĩa quốc tế vô sản

2 Liên hệ vận dụng đối với Đảng Cộng sản Việt Nam.

Nhờ học thuyết Mác- Lê nin, Hồ Chí Minh đã vận dụng sáng tạo những nguyên lý xây dựng đảngkiểu mới vào cách mạng Việt Nam, thể hiện ở 4 lĩnh vực sau:

* Xây dựng Đảng về tư tưởng, lý luận.

Để đạt mục tiêu cách mạng, Hồ Chí Minh chỉ rõ: phải dựa vào lý luận cách mạng và khoa học củachủ nghĩa Mác - Lênin Khi huấn luyện cho cán bộ cách mạng từ năm 1925 đến năm 1927, Hồ Chí Minhkhẳng định:"Đảng muốn vừng thi phải có chủ nghĩa làm cốt, trong đảng ai cũng phải hiểu, ai cũng phải theochủ nghĩa ấy Đảng mà không có chủ nghĩa cũng như người không có trí khôn, tàu không có bàn chỉ nam"[1];

"chủ nghĩa" ấy là chủ nghĩa Mác - Lênin Hồ Chí Minh đã ví chủ nghĩa Mác - Lênin như trí khôn của conngười, như bàn chỉ nam định hướng cho con tàu đi, điều đó nói lên vai trò cực kỳ quan trọng của lý luận ấytrong tất cả các thời kỳ cách mạng Với ý nghĩa đó, theo Người, chủ nghĩa Mác - Lênin trở thành "cốt", trởthành nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho mọi hành động của Đảng Cộng sản Việt Nam

Trong việc tiếp nhận và vận dụng chủ nghĩa Mác – Lênin, Hồ Chí Minh lưu ý những điểm sau đây:

Một là, việc học tập nghiên cứu, tuyên truyền chủ nghĩa Mác - Lênin phải luôn phù hợp với từng đối

tượng

Hai là, việc vận dụng chủ nghĩa Mác - Lênin phải luôn luôn phù hợp với từng hoàn cảnh

Ba là, trong quá trình hoạt động, Đảng ta phải chú ý học tập, kế thừa những kinh nghiệm tốt của các

Đảng cộng sản khác, đồng thời Đảng ta phải tổng kết kinh nghiệm của mình để bổ sung vào chủ nghĩa Mác

— Lênin

Bốn là, Đảng ta phải tăng cường đấu tranh bảo vệ sự trong sáng của chủ nghĩa Mác - Lênin Chú ý

chống giáo điều, cơ hội, xét lại chủ nghĩa Mác - Lênin; chống lại những luận điểm sai trái, xuyên tạc, phủnhận chủ nghĩa Mác - Lênin

* Xây dựng Đảng về chính trị

Tư tưởng Hồ Chí Minh trong việc xây dựng Đảng về chính trị có nhiều nội dung, bao gồm: xây dựngđường lối, chính trị, bảo vệ chính trị, xây dựng và thực hiện nghị quyết, xây dựng và phát triển hệ tư tưởngchính trị, củng cố lập trường chính trị, nâng cao bản lĩnh chính trị Trong đó, theo Hồ Chí Minh, đường lốichính trị là một vấn đề cốt tử trong sự tồn tại và phát triển của Đảng Hoạch định đường lối chính trị trởthành một trong những vấn đề cực kỳ quan trọng trong xây dựng Đảng

Trang 3

Hồ Chí Minh lưu ý cần phải giáo dục đường lối, chính sách của Đảng, thông tin thời sự cho cán bộ,đảng viên để họ luôn luôn kiên định lập trường, giữ vững bản lĩnh chính trị trong mọi hoàn cảnh Đồng thờiNgười cũng cảnh báo nguy cơ sai lầm về đường lối chính trị sẽ gây ra hậu quả nghiêm trọng đối với vậnmệnh của Tổ quốc, sính mệnh chính trị của hàng triệu đảng viên cũng như của hàng triệu nhân dân lao động.

* Xây dựng Đảng về tổ chức, bộ máy, công tác cán bộ

Về hệ thống tổ chức của Đảng: Hồ Chí Minh khẳng định sức mạnh của Đảng bắt nguồn từ tổ chức,một tổ chức tiên phong chiến đấu của giai cấp công nhân Hệ thống tổ chức của Đảng từ trung ương đến cơ

sở phải chặt chẽ, có tính kỷ luật cao Mỗi cấp độ tổ chức có chức năng, nhiệm vụ riêng

Trong hệ thống tổ chức Đảng Hồ Chí Minh rất coi trọng vai trò của chi bộ Bởi lẽ, đối với bản thânĐảng, chi bộ là tổ chức hạt nhân, quyết định chất lượng lãnh đạo của Đảng; là môi trường tu dưỡng, rènluyện và cũng là nơi giám sát đảng viên: chi bộ có vai trò quan trọng trong việc gắn kết giữa Đảng và quầnchúng nhân dân

Các nguyên tắc tổ chức sinh hoạt đảng:

+ Tập trung dân chủ

Đây là nguyên tắc cơ bản trong xây dựng Đảng Giữa "tập trung" và"dân chủ" có mối quan hệ khăngkhít với nhau, đó là hai vế của một nguyên tắc Hồ Chí Minh viết về mối quan hệ đó như sau: Tập trung trênnền tảng của dân chủ, dân chủ dưới sự chỉ đạo tập trung Người viết "Chế độ ta là chế độ dân chủ, tư tưởngphải được tự do Tự do là thế nào? Đối với mọi vấn đề mọi người tự do bày tỏ ý kiến của mình, góp phần tìm

ra chân lý Đó là một quyền lợi mà cũng là một nghĩa vụ của mọi người Khi mọi người đã phát biểu ý kiến,

đã tìm thấy chân lý, lúc đó quyền tự do tư tưởng hóa ra quyền tự do phục tùng chân lý"‘

+ Tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách

Hồ Chí Minh giải thích về tập thể lãnh đạo như sau: "Vì sao cần phải có tập thể lãnh đạo? Vì mộtngười dù khôn ngoan, tài giỏi mấy, dù nhiều kinh nghiệm đến đâu, cũng chỉ trông thấy, chỉ xem xét đượcmột hoặc nhiều mặt của một vấn đề, không thể trông thấy xem xét tất cả mọi mặt của một vấn đề

Vì vậy, cần phải có nhiều người, nhiều người thì nhiều kinh nghiệm Người thì thấy rõ mặt này,người thì trông thấy rõ mặt khác của vấn đề đó

Góp kinh nghiệm và sự xem xét của nhiều người, thì vấn đề đó được thấy rõ khắp mọi mặt Mà cóthấy rõ khắp mọi mặt, thì vấn đề ấy mới được giải quyết chu đáo, khỏi sai lầm" về cá nhân phụ trách, Hồ ChíMinh cho rằng: "việc ai đã được đông người bàn bạc kỹ lưỡng rồi, kế hoạch định rõ ràng rồi, thì cần phảigiao cho một người hoặc một nhóm người phụ trách theo kế hoạch đó mà thi hành Như thế mới có chuyêntrách, công việc mới chạy Nếu không có cá nhân phụ trách thì sẽ sinh ra cái tệ người này ủy cho người kia,người kia ủy cho người nọ, kết quả là không ai thi hành Như thế thì việc gì cũng không xong"'

+ Tự phê bình và phê bình

Mục đích của tự phê bình và phê bình là để làm cho phần tốt trong mỗi con người nảy nở như hoamùa xuân, làm cho mỗi tổ chức tốt lên, phần xấu bị mất dần đi, tức là nói đến sự vươn tới chân, thiện, mỹ.Mục đích này được quy định bởi tính tất yếu trong quá trình hoạt động của Đảng ta Bởi vì, Đảng là một thựcthể của xã hội Đảng bao gồm các tầng lớp xã hội đội ngũ của Đảng bao gồm những người ưu tú, nhữngtrong Đảng cũng không tránh khỏi những khuyết điểm, không phải mọi người đều tốt, mọi việc đều hay, mỗicon người đều có cái thiện và cái ác ở trong lòng Chính vì vậy, Hồ Chí Minh cho rằng, thang thuốc tốt nhất

là tự phê bình và phê bình

Thái độ, phương pháp tự phê bình và phê bình được Hồ Chí Minh nêu rõ ở những điểm như: phảitiến hành thường xuyên như người ta mà mặt hằng ngày: phải thẳng thắn, chân thành, trung thực, không nểnang, không giấu giếm mà cũng không thêm bớt khuyết điểm; "phải có tình thương yêu lẫn nhau"

+ Kỷ luật nghiêm minh, tự giác

Sức mạnh của một tổ chức cộng sản và của mỗi đảng viên bắt nguồn từ ý thức tổ chức kỷ luậtnghiêm minh, tự giác Tính nghiêm minh của kỹ luật Đảng đòi hòi tất cả mọi tổ chức đảng, tất cả mọi đảngviên đều phải bình đẳng trước Điều lệ Đảng, trước pháp luật của Nhà nước, trước mọi quyết định của Đảng.Đồng thời Đảng ta là một tổ chức gồm những người tự nguyện phấn đấu cho lý tưởng cộng sản chủ nghĩacho nên tự giác là một yêu cầu bắt buộc đối với mọi tổ chức Đảng và đảng viên Tính nghiêm minh, tự giácđòi hỏi đảng viên phải gương mẫu trong cuộc sống, công tác Uy tín của Đảng bắt nguồn từ sự gương mẫucủa mỗi đảng viên trong việc tự giác tuân thủ kỷ luật của Đảng, của Nhà nước, của đoàn thể nhân dân

+ Đoàn kết thống nhất trong Đảng

Trang 4

Sự đoàn kết thống nhất của Đảng phải dựa trên cơ sở lý luận của Đảng là chủ nghĩa Mác - Lênin: cương lĩnh,điều lệ Đảng; đường lối, quan điểm của Đảng; nghị quyết của tổ chức đảng các cấp Đồng thời, muốn đoànkết thống nhất trong Đảng phải thực hành dân chủ rộng rãi ở trong Đảng, thường xuyên và nghiêm chỉnh tựphê bình và phê bình, thường xuyên tu dưỡng đạo đức cách mạng, chống chủ nghĩa cá nhân và các biểu hiệntiêu cực khác, phải "sống với nhau có tình, có nghĩa", có đoàn kết tốt thì mới tạo ra cơ sở vững chắc để thốngnhất ý chí và hành động, làm cho "Đảng ta tuy đông người nhưng khi tiến đánh chỉ như là một người"

+ Cán bộ, công tác cán bộ của Đảng

Hồ Chí Minh đề ra một hệ thống các quan điểm về cán bộ và công tác cán bộ Người nhận thức rất rõ

vị trí, vai trò của cán bộ trong sự nghiệp cách mạng Cán bộ là cái dây chuyền của bộ máy, là mất khẩu trunggian nối liền giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân Muốn việc thành công hay thất bại là do cán bộ tốt haykém Người cán bộ phải có đủ đức và tài, phẩm chất và năng lực Trong đó, đạo đức, phẩm chất là gốc

Hồ Chí Minh cho rằng, công tác cán bộ là công tác gốc của Đảng Nội dung của nó bao hàm các mậtkhẩu liên hoàn, có quan hệ chặt chẽ với nhau: tuyển chọn cán bộ, đào tạo, huấn luyện, bồi dưỡng cán bộ;đánh giá đúng cán bộ, tuyển dụng, sắp xếp, bố trí cán bộ; thực hiện các chính sách đối với cán bộ

Giáo dục đạo đức cách mạng là một nội dung quan trọng trong việc tu dưỡng rèn luyện của cán bộ,đảng viên Nó gắn chặt với cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân dưới mọi hình thức nhằm làm cho Đảngluôn luôn thật sự trong sạch

Đặc biệt quan tâm đến vấn đề đạo đức, gắn đạo đức với tư cách của một Đảng chân chính cách mạng,

Hồ Chí Minh đã góp phần bổ sung, mở rộng, phát triển quan điểm của chủ nghĩa Mác Lênin về nội dungcông tác xây dựng Đảng phù hợp với truyền thống văn hóa, lịch sử của các nước phương Đông, trong đó cóViệt Nam

Câu 3 – Tổ 2: Đ/c hãy làm rõ vì sao đảng ta phải tiến hành thực hiện xây dựng chỉnh đốn đảng, liên hệ với cơ quan đơn vị đ/c công tác?

Trả lời:

VN đang trên con đường phát triển theo hướng CNH, HĐH, muốn phát triển đất nước thì Đảng phải vững mạnh vì vậy Đảng cần phải thường xuyên đổi mới, chỉnh đốn để phát triển vững mạnh Chỉnh đốn, đổi mới Đảng là yêu cầu khách quan làm cho Đảng thường xuyên trong sạch, vững mạnh cả về chính trị, tư tưởng và tổ chức

* Đảng ta phải tiến hành thực hiện xây dựng chỉnh đốn đảng, vì:

- ĐCS là nhân tố quyết định đến sự thành bại của CM VN, do vậy đảng phải luôn tự tôi luyện xây dựng vững mạnh về tư tưởng, về chính trị và tổ chức để nâng cao năng lực lãnh đạo, tầm trí tuệ và sức chiến đấu của đảng Đó chính là lý do tại sao, bên cạnh việc xác định phát triển kinh tế là nhiệm vụ trung tâm, Đảng ta khẳng định rằng, xây dựng Đảng là nhiệm vụ then chốt, Đảng phải thường xuyên tự đổi mới, tự chỉnh đốn bản thân mình Điều đó chứng tỏ Đảng tuân thủ những quan điểm chỉ dẫn của chủ nghĩa Mác

- Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng Cộng sản; Đảng tích cực triển khai Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội

- ĐCS VN là đảng duy nhất cầm quyền, đảng có nhiều thuận lợi cơ bản nhưng cũng có nguy cơ tiềm

ẩn cực kỳ nguy hại, nếu không kịp thời chỉnh đốn sửa chữa sẽ làm cho đảng đánh mất đi vai trò lãnh đạo cầm quyền

- Từ yêu cầu mỗi thời kỳ của CM đòi hỏi đảng phải thay đổi cho phù hợp với yêu cầu, nhiệm vụ CM của tình hình trong nước và thế giới, đảng phải luôn tự đổi mới chính mình để thúc đẩy đổi mới xã hội

- Trong quá trình lãnh đạo CM bên cạnh những ưu điểm đảng ta cũng có nhều khuyết điểm, yếu kém cần phải khắc phục, sửa chữa

Trang 5

- Từ hoạt động chống phá của các thế lực thù địch và bọn phản động luôn tìm mọi cách chống phá đối với sự nghiệp cách mạng của đảng và nhân dân ta.

Để không ngừng nâng cao vai trò lãnh đạo của đảng, yêu cầu mới đặt ra đối với xây dựng đảng vềchính trị, tư tưởng và tổ chức là:

* Yêu cầu mới về chính trị:

- Xây dựng đường lối, chính sách của Đảng phải xuất phát từ lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân laođộng và dân tộc VN

- Phải đứng vững trên lập trường tư tưởng của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng HCM, đồng thời tiếp thunhững tinh hoa trí tuệ của nhân loại, những kinh nghiệm quý giá của cách mạng Việt Nam và thế giới để kiếntạo đường lối chính sách

- Thường xuyên nghiên cứu đổi mới phương thức lãnh đạo của đảng đối với nhà nước và XH sao cho có hiệuquả nhất

* Yêu cầu mới về tư tưởng:

- Mở rộng dân chủ trong nghiên cứu, trao đổi những vấn đề lí luận

- Thông tin đa chiều, song cần định hướng thuyết phục về chính trị (ví dụ: Khi cung cấp thông tin các kì đạihội cần chính xác, )

- Cần lựa chọn, đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ giỏi làm công tác tư tưởng

- Phải đầu tư nghiên cứu lí luận 1 cách sâu sắc về kinh tế thị trường, định hướng XHCN Vấn đề có tính hiệuquả và vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước Vấn đề nhà nước pháp quyền XHCN và một đảng duy nhất cầmquyền

* Yêu cầu mới về tổ chức:

- Trong các nhiệm vụ xây dựng tổ chức bộ máy và cán bộ, phải đề phòng thái độ chủ quan, duy ý chí

- Trước bất kì nhiệm vụ thay đổi, đổi mới nào về tổ chức cần tôn trọng khoa học về tổ chức

- Cần có thái độ trách nhiệm của cá nhân và tổ chức trong vấn đề xây dựng tổ chức cán bộ

- Công tác cán bộ phải được điều lệ hóa, luật hóa

* Liên hệ với chi bộ (đảng bộ) nơi đ/c công tác: (Các đ/c viết theo gợi ý sau)

- Nói qua về vai trò (sự cần thiết) của xây dựng Đảng vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức

- Giới thiệu qua về chi bộ (đảng bộ) nơi đ/c công tác: (năm thành lập, số đảng viên )

- Liên hệ với chi bộ nơi công tác theo các yêu cầu nêu trên

* Những kết quả đạt được về : + Xây dựng về chính trị

+ Xây dựng về tư tưởng

Trả lời:

Học thuyết Mác –Lênin, về đảng cộng sản là cơ sở lí luận cho sự ra đời, phát triển của các đảng cộngsản trên thế giới Được học thuyết soi sáng, các đảng cộng sản đã xây dựng ngày càng lớn mạnh, đưa cáchmạng vô sản và cách mạng XHCN giành thắng lợi to lớn, đưa CNXH trở thành hiện thực và từng bước trởthành hệ thống hùng mạnh, đạt thành tựu to lớn về phát triển toàn diện, nhiều mặt đứng đầu thế giới

Trang 6

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã vận dụng sáng tạo học thuyết Mác-Lênin về đảng cộng sản phù hợp vớinước ta, xây dựng thành công một đảng kiểu mới ở VN, đưa cách mạng nước ta đi từ thắng lợi này đến thắnglợi khác.

Đảng cộng sản Việt Nam ta là sản phẩm của sự kết hợp giữa chủ nghĩa Mác - Lê-nin với phong tràocông nhân và phong trào yêu nước Việt Nam, nhưng bản thân Đảng không phải ngay một lúc đã nắm vững

và vận dụng thành thạo chủ nghĩa Mác - Lê-nin Hơn nữa, trong xã hội còn giai cấp và đấu tranh giai cấp,những lý luận, quan điểm không vô sản đủ màu sắc không ngừng tác động vào trong Đảng Vì vậy, để xáclập ưu thế tuyệt đối của chủ nghĩa Mác - Lê-nin về đảng và xây dựng đảng hiện nay, cần lưu ý một số vấn đềsau:

- Phải nhận thức rõ những vấn đề có tính nguyên tắc trọng vận dụng và phát triển sáng tạo học thuyết

đó là: phát triển lí luận phải đảm bảo cho ĐCS vững mạnh hơn, có nhiều uy tín chính trị hơn trong giai cấpcông nhân và các tầng lớp nhân dân

- Phải làm rõ những nội dung nào trong học thuyết về xây dựng chính đảng cách mạng của g/c côngnhân đã bị thực tiễn chính trị vượt qua cần thay đổi Những nội dung nào còn nguyên giá trị cần tiếp tụcnghiên cứu và vận dụng

- Việc nghiên cứu tiếp thu và vận dụng bất kì một luận điểm và nguyên tắc nào của học thuyết cũngphải trên tinh thần sáng tạo, cách mạng “Dĩ bất biến, vạn bất biến”

- Phải luôn cảnh giác nguy cơ xét lại trong quá trình phát triển các quan điểm lí luận về đảng của chủnghĩa Mac-Lênin; tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng, ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính

trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ

=> Trong công cuộc đổi mới hiện nay, học thuyết Mác- Lênin về đảng và xây dựng đảng vẫn là cẩmnang có giá trị nhất, là ngọn đuốc soi đường cho đảng và nhân dân VN tiến hành công tác xd đảng, để từ đó

đủ năng lực lãnh đạo thắng lợi công cuộc đổi mới, đưa đất nước đến mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ,công bằng, văn minh, xây dựng thành công CNXH

Trả lời:

Đảng cộng sản Việt Nam được thành lập ngày 3-2-1930 Sự ra đời của Đảng là kết quả tất yếu củamột quá trình vận động cách mạng trong hoàn cảnh cụ thể của nước ta, phù hợp với xu thế phát triển của thờiđại mới, là sự kiện có ý nghĩa quyết định đối vơí tiến trình phát triển của cách mạng Việt Nam

- Sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam phù hợp với xu thế vận động của thời đại: Sự thắng lợi

của cách mạng tháng Mười Nga (1917) là một hiện thực chứng minh việc biến lý luận cách mạng thành hiệnthực, mở ra một thời đại mới trong lịch sử nhân loại có tác dụng thức tỉnh các dân tộc đang đấu tranh giảiphóng

Vai trò và sự tác động của lý luận cách mạng chủ nghĩa Mác- Lê-nin, là nhân tố thúc đẩy sự ra đờicủa Đảng cộng sản và sự thành lập Quốc tế Cộng sản Điều đó khẳng định vai trò lịch sử của giai cấp côngnhân trong việc quyết định sự phát triển của toàn xã hội Phong trào giải phóng dân tộc theo con đường cáchmạng vô sản dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản trở thành xu thế chung của thời đại

- Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời đã đáp ứng yêu cầu khách quan của xã hội Việt Nam đầu thế kỉ XX: Cuộc khai thác, bóc lột thuộc địa của thực dân Pháp đã làm cho xã hội Việt Nam nảy sinh các mâu

thuẫn Tình trạng khủng hoảng kinh tế-xã hội, đặc biệt là các mâu thuẫn về dân tộc và giai cấp dẫn đến nhucầu đấu tranh để tự giải phóng Độc lập dân tộc và tự do dân chủ là nguyện vộng tha thiết của nhân dân ta lànhu cầu bức thiết của dân tộc

Cuộc đấu tranh chống thực dân Pháp xâm lược giành độc lập dân tộc đã diễn ra liên tục mạnh mẽ

Các phong trào yêu nước phát triển theo nhiều khuynh hướng chính trị khác nhau ( tư sản, tiểu tư sản, nho sĩ

Trang 7

,…), nhưng phong trào giải phóng dân tộc ở nước ta đầu thế kỉ XX đã lâm vào tình trạng khủng hoảng sâu

sắc về đường lối mà thực chất là thiếu một giai cấp tiên phong lãnh đạo Trong khi các phong trào yêu nước

ở VN theo các khuynh hướng chính trị khác nhau đang bế tắc về đường lối, thì khuynh hướng vô sản thắngthế ra đời để giải quyết triệt để sự khủng hoảng này

- Nguyễn Ái Quốc chuẩn bị về tư tưởng, chính trị, tổ chức - những điều kiện cần thiết để có sự ra đời của một Đảng Cộng sản: Trong quá trình phát triển của phong trào công nhân và phong trào yêu nước

nhiều chiến sĩ yêu nước đã ra đi tìm đường cứu nước nhưng chỉ có Nguyễn Ái Quốc là người Việt Nam đầutiên tìm thấy Chủ Nghĩa Mác Lê-nin và con đường giải phóng dân tộc theo Cách mạng Tư sản

Nguyễn Ái Quốc có công truyền bá Chủ nghĩa Mác- Lênin vào Việt Nam, chuẩn bị về chính trị, tưtưởng, tổ chức cho việc thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam

Chủ nghĩa Mác- Lê-nin được truyền bá vào Việt Nam đã thúc đẩy cho phong trào công nhân vàphong trào yêu nước phát triển Các phong trào đấu tranh của công nhân Việt Nam từ năm 1925 đến 1929chứng tỏ giai cấp công nhân đã trưởng thành, đã trở thành lực lượng chính trị độc lập tình hình khách quan

đó đòi hỏi phải có một Đảng Cộng sản lãnh đạo

Sự phân hoá của tổ chức “Việt Nam thanh niên cách mạng đồng chí hội” đã hình thành các tổ chức

cộng sản là sự kiện chứng tỏ việc thành lập Đảng Cộng sản là kết quả tất yếu của sự phát triển phong tràocông nhân, phong trào yêu nước Việt Nam vào những năm 20 của thế kỉ XX

Câu 2 : Vai trò của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đối với việc thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam và ý nghĩa của việc thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam như thế nào?

Trả lời

Sự thất bại của phong trào yêu nước chống thực dân Pháp cuối thế kỉ XIX, đầu thế kỉ XX đã chứng tỏcon đường cứu nước theo hệ tư tưởng phong kiến và hệ tư tưởng tư sản đã bế tắc Cách mạng Việt Nam lâmvào tình trạng khủng hoảng sâu sắc về đường lối, về giai cấp lãnh đạo Nhiệm vụ lịch sử đặt ra là phải tìmmột con đường cách mạng mới với một giai cấp có đủ tư cách đại biểu cho quyền lợi của dân tộc, của nhândân, có đủ uy tín và năng lực để lãnh đạo cuộc cách mạng dân tộc, dân chủ dẫn đến thành công Và Nguyễn

Ái Quốc đã làm được điều đó

* Vai trò của Nguyễn Ái Quốc đối với sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam:

- Nguyễn Ái Quốc đã tìm ra cho dân tộc mình một con đường, một hướng đi đúng đắn, phù hợp với xu thế thời đại: đó là con đường cách mạng vô sản

Nguyễn Ái Quốc Sinh ra trong một gia đình nhà nho yêu nước, trên quê hương Nghệ Tĩnh giàu

truyền thống đấu tranh cách mạng lại lớn lên trong cảnh nước mất nhà tan nên Người sớm có tinh thần yêunước Người rất khâm phục tấm lòng yêu nước và tinh thần đấu tranh của các bậc tiền bối như: Phan BộiChâu, Phan Chu Trinh, Phan Đình Phùng… nhưng lại không tán thành với con đường cứu nước của các cụ.Xuất phát từ lòng yêu nước và trên cơ sở rút kinh nghiệm thất bại của các thế hệ cách mạng tiến bối Nguyễn

Ái Quốc đã quyết tâm ra đi tìm con đường cứu nước mới hữu hiệu hơn

+ Ngày 5 tháng 6 năm1911, người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành đã rời Tổ quốc ra đi tìmcon đường cứu nước giải phóng dân tộc

+ Tháng 7 năm 1920 Người đã đọc bản “Sơ thảo lần thứ nhất những luận cương về vấn đề dân tộc vàthuộc địa” của Lênin, Người đã tìm ra con đường cứu nước cho cách mạng Việt Nam theo con đường cáchmạng vô sản Nguyễn Ái Quốc đã đến với chủ nghĩa Mác- Lê nin; Lý luận của chủ nghĩa Mác-Lê nin đã soirọi đã mở ra cho cách mạng giải phóng dân tộc Việt Nam một giai đoạn phát triển mới – giai đoạn “gắnphong trào cách mạng Việt Nam với phong trào công nhân quốc tế, đưa nhân dân Việt Nam đi theo conđường mà chính Người đã trải qua, từ chủ nghĩa yêu nước đến với chủ nghĩa Mác- Lênin” Từ đây, Nguyễn

Ái Quốc ra sức chuẩn bị mọi mặt cho việc thành lập một chính đảng vô sản ở Việt Nam

- Nguyễn Ái Quốc là người trực tiếp chuẩn bị về chính trị, tư tưởng và tổ chức cho việc thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam:

+ Về tư tưởng: Để truyền bá chủ nghĩa Mác – Lênin, Nguyễn Ái Quốc đã viết rất nhiều bài cho các

báo Nhân đạo, Đời sống công nhân, Tạp chí cộng sản,Tập san thư tín quốc tế,…đặc biệt Người viết các tác

phẩm đặc sắc “Bản án chế độ thực dân Pháp”(1925) và cuốn “Đường cách mạng” (1927) Đây là tài liệunhằm chuẩn bị cho những người yêu nước Việt Nam những quan điểm cơ bản về chiến lược và sách lược củacách mạng giải phóng dân tộc Việt Nam

Trang 8

+ Về Chính trị: Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đã hình thành một hệ thống quan điểm chính trị, khẳng

định con đường cách mạng của dân tộc Việt Nam theo con đường cách mạng vô sản

+ Về tổ chức: Tháng 11/1924, Nguyễn Ái Quốc về tới Quảng Châu (Trung Quốc); thành lập Hội Việt Nam cách mạng thanh niên (6/1925) với nhóm Cộng sản đoàn làm nòng cốt rồi truyền bá chủ nghĩa Mác –

Lênin vào Việt Nam chuẩn bị cho việc thành lập chính đảng của giai cấp công nhân Việt Nam, Người sáng

lập tuần báo Thanh niên làm cơ quan tuyên truyền của Hội.

Người đã trực tiếp mở nhiều khóa huấn luyện chính trị nhằm đào tạo đội ngũ cán bộ cốt cán cho cách

mạng Việt Nam Các bài giảng của Nguyễn Ái Quốc về sau được tập hợp trong cuốn Đường cách mệnh (1927) Đây là tài liệu nhằm chuẩn bị cho những người yêu nước Việt Nam những quan điểm cơ bản về

chiến lược và sách lược của cách mạng giải phóng dân tộc Việt Nam Hội Việt Nam cách mạng thanh niên là

tổ chức trực tiếp truyền bá chủ nghĩa Mác Lê-nin vào trong nước là sự chuẩn bị quan trọng về tổ chức để tiếntới thành lập chính đảng của giai cấp vô sản ở Việt Nam

- Nguyễn Ái Quốc bằng tài năng, uy tín và đức độ của mình đã thống nhất các tổ chức cộng sản ở Việt Nam để thành lập một Đảng Cộng sản duy nhất

Sự phân hoá của tổ chức Hội Việt Nam cách mạng thanh niên đã hình thành các tổ chức cộng sản Năm 1930, ba tổ chức cộng sản ra đời ở Việt Nam: Đông Dương Cộng sản Đảng, An Nam Cộng sản Đảng, Đông Dương Cộng sản Liên Đoàn, thúc đẩy mạnh mẽ sự phát triển của phong trào cách mạng Được sự ủy

nhiệm của Quốc tế cộng sản, Nguyễn Ái Quốc triệu tập và chủ trì Hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản tạiHương Cảng (Hồng Công -Trung Quốc) Hội nghị đã thống nhất các tổ chức cộng sản thành một đảng duynhất là: Đảng Cộng sản Việt Nam

- Nguyễn Ái Quốc đã soạn thảo Cương lĩnh chính trị đúng đắn đầu tiên của Đảng nhằm dẫn đường cho dân tộc ta tiến lên trong cuộc đấu tranh vì độc lập tự do và chủ nghĩa xã hội.

* Ý nghĩa lịch sử của sự kiện thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam:

+ Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời đã chấm dứt sự khủng hoảng và bế tắc về đường lối cứu nước, mở

ra thời kì mới cho cách mạng Việt Nam: thời kì có đường lối cách mạng đúng đắn và tổ chức cách mạng tiênphong lãnh đạo

+ Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời là sản phẩm của sự kết hợp chủ nghĩa Mác – Lênin với phong tràocông nhân và phong trào yêu nước Việt Nam

+ Sự ra đời của Đảng chứng tỏ giai cấp vô sản Việt Nam đã trưởng thành và đủ sức lãnh đạo cáchmạng

+ Đảng Cộng sản Việt Nam thành lập đã khẳng định dứt khoát nội dung, xu hướng phát triển của xãhội Việt Nam là gắn liền độc lập dân tộc với chủ nghĩa xã hội

+ Đảng ra đời làm cho cách mạng Việt Nam trở thành một bộ phận khăng khít của cách mạng thếgiới

+ Đảng ra đời là bước ngoặt quyết định trong sự phát triển của dân tộc ta, tạo những tiền đề và nhân

tố quyết định đưa cách mạng Việt Nam đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác, mở đầu bằng Cáchmạng tháng Tám 1945 và sự ra đời của nước Việt Nam dân chủ cộng hoà

Câu 3: Đồng chí hãy làm rõ nội dung và ý nghĩa lịch sử của Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng cộng sản Việt Nam?

Những nội dung cơ bản của Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng (2-1930) đượcHội nghị thống nhất thông qua là:

1- Khẳng định phương hướng chiến lược của cách mạng Việt Nam Đó là: "chủ trương làm tư sản

dân quyền cách mạng và thổ địa cách mạng để đi tới xã hội cộng sản".(Sau này gọi là cách mạng dân tộc dânchủ và cách mạng xã hội chủ nghĩa) Tính chất giai đoạn và lý luận cách mạng không ngừng đã được thểhiện trong Cương lĩnh đầu tiên của Đảng: cách mạng tư sản dân quyền là thời kỳ dự bị để tiên lên cách mạng

Trang 9

xã hội chủ nghĩa Đây là con đường cứu nước mới, khác với những chủ trương, những con đường cứu nướccủa những nhà yêu nước đương thời đã đi vào bê tắc và thất bại Như vậy, ngay từ đầu Đảng ta đã tiếp thu vàvận dụng sáng tạo lý luận MÁC-LÊNIN vào hoàn cảnh cụ thể của đất nước Đường lối cơ bản của cáchmạng Việt Nam được phản ánh trong Cương lĩnh đã thiện được tư tưởng độc lập dân tộc gắn liền với chủnghiã xã hội Việc xác định đúng đắn phương hướng, con đường của cách mạng Việt Nam ngay từ đầu có ýnghĩa hết sức quan trọng Đó là ngọn cờ tập hợp lực lượng cách mạng, là cơ sở để giải quyết đứng đắn cácvấn đề cơ bản của cách mạng việt Nam.

2- Nhiệm vụ, mục tiêu cơ bản của cách mạng Việt Nam, Cương lĩnh chỉ rõ: ''Đánh đố đế quốc chủ

nghĩa và bọn phong kiến Làm cho nước Nam được hoàn toàn độc lập" Tức là nhiệm vụ của cách mạng tưsản dân quyền (sau này gọi là cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân) là chống đế quốc giành độc lập cho dântộc và chống phong kiến để giành ruộng đất cho dân cày Trong đó nhiệm vụ chống đế quốc, giải phóng dântộc là nhiệm vụ được đặt lên hàng đầu Xuất phát từ đặc điếm của chế độ thuộc địa nửa phong kiến, đây làhai nhiệm vụ cơ bản của cách mạng Việt Nam Sự kết hợp hai nhiệm vụ chống đế quốc và chống phong kiến

đã khẳng định tính toàn diện, triệt để của đường lối cách mạng Việt Nam Những nhiệm vụ đó là biểu hiệnsinh động của việc kết hợp giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng xã hội và giải phóng conngười trong đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam và lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc

3- Về lực lượng của cách mạng Việt Nam, phải đoàn kết công nhân, nông dân-đây là lực lượng cơ

bản trong đó giai cấp công nhân lãnh đạo; đồng thời Cương lĩnh nêu rõ: "Đảng phải hết sức liên lạc với tiểu

tư sản, trí thức, trung nông, Thanh niên, Tân Việt, v.v đế kéo họ đi vào phe vô sản giai cấp Còn đối với bọnphú nông, trung, tiểu địa chủ và tư bản An Nam mà chưa rõ mặt phản cách mạng thì phải lợi dụng, ít lâu mớilàm cho họ đứng trung lập'' Đây là tư tưởng tập hợp lực lượng cách mạng trên cơ sở đánh giá thái độ cácgiai cấp phù hợp với đặc điểm xã hội Việt Nam Để thực hiện sự nghiệp giải phóng dân tộc, Cương lĩnh chỉ

ra rằng, phải đoàn kết với tất cả các giai cấp, các tầng lớp nhân dân yêu nước Đó là sự thể hiện quan điểm:cách mạng là sự nghiệp của quần chúng, nhân dân là người làm nên lịch sử Đồng thời, Cương lĩnh cũng đãchỉ ra lực lượng chính, động lực chủ yếu của sự nghiệp cách mạng Việt Nam là công nhân và nông dân Đây

là sự thể hiện tính nguyên tắc trong chính sách đại đoàn kết dân tộc và sự sắp xếp, tổ chức lực lượng cáchmạng của Đảng ta Việc tập hợp lực lượng rộng rãi cũng như xác định được động lực chủ yếu, cơ bản của sựnghiệp cách mạng phản ánh sự mềm dẻo và linh hoạt trong chiến lược đại đoàn kết dân tộc của Đảng ta

4- Về phương pháp cách mạng Việt Nam, Cương lĩnh đã khẳng định: phương pháp cách mạng cơ bản

của Việt Nam là dùng sức mạnh tổng hợp của quần chúng nhân dân để đánh đổ đế quốc phong kiến, đó làbạo lực cách mạng Phương pháp bạo lực cách mạng được nêu lên với những biểu hiện cụ thể: đánh đổ đếquốc chủ nghĩa Pháp và bọn phong kiến, đánh đổ các đảng phản cách mạng như Đảng Lập hiến, đánh trúcbọn đại địa chủ và phong kiến Chính sự thất bại của khuynh hướng cải lương hoà bình ở Việt Nam nhữngnăm đầu thế kỷ XX đã cho thấy cách mạng muốn giành thắng lợi, không có con đường nào khác là phải sửdụng bạo lực cách mạng Việc nêu lên phương pháp cách mạng bạo lực trong sự nghiệp cách mạng của nhândân ta đã thể hiện sự thấm nhuần và tiếp thu tư tưởng cách mạng bạo lực của chủ nghĩa MÁC-LÊNIN

5- Xác định vai trò của Đảng Cộng sản Việt Nam là đội tiên phong của giai cấp công nhân, phải thu

phục và lãnh đạo được dân chúng Để thực hiện thành công sự nghiệp cách mạng, Cương lĩnh đã khẳng địnhvai trò quyết định của Đảng: Đảng là đội tiên phong của vô sản giai cấp Để lám tròn sứ mệnh lịch sử là nhân

tố tiên phong quyết đinh thắng lơi của cách mạng Việt Nam, Đảng phải: "thu phục cho được đại bộ phận giaicấp mình, phải làm cho giai cấp mình lãnh đạo được dân chúng" Khẳng định bản chất giai cấp của Đảng, vaitrò lãnh đạo của giai cấp công nhân và chiến lược đại đoàn kết dân tộc trên cơ sở liên minh công - nông lànhững vấn đế then chốt bảo đảm cho Đảng ta trở thành nhân tố duy nhất lãnh đạo cách mạng Việt Nam.Cương lĩnh cũng nêu lên sự gắn bó, quan hệ máu thịt giữa Đảng với quần chúng Đây là điều kiện tạo choĐảng có nguồn súc mạnh vĩ đại và trở thành lãnh tụ chính trị cho cả dân tộc Sự lãnh đạo của.Đảng là yếu tốquyết định nhất cho thắng lợi của cách mạng Việt Nam

6- Phát huy tinh thần tự lực tự cường, đồng thời tranh thủ sự đoàn kết, ủng hộ của các dân tộc bị áp

bức và giai cấp vô sản thế giới, nhất là giai cấp vô sản Pháp Vấn đề đoàn kết quốc tế cũng là một nội dungquan trọng của Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng Đoàn kết quốc tế là một vấn đề có tính nguyên tắccủa cách mạng Việt Nam: "Trong khi tuyên truyền cái khấu hiệu nước An Nam độc lập, phải đồng tuyêntruyền và thực hành liên lạc với bị áp bức dân tộc và vô sản giai cấp thế giới, nhất là vô sản giai cấp Pháp".Đồng thời, Cương lĩnh cũng đã xác định cách mạng Việt Nam là một bộ phận của cách mạng thế giới Gắncách mạng Việt Nam với cách mạng thế giới, đề cao vấn đoàn kết quốc tế chính là sự thể hiện việc kết hợp

Trang 10

chặt chẽ chủ nghĩa yêu nước với chủ nghĩa quốc tế vô sản, lợi ích dân tộc và lợi ích toàn nhân loại tiến bộđang đấu tranh để giải phóng khỏi ách áp bức, bất công trên thế giới Vấn đề đoàn kêt quốc tế cũng đồng thời

là một động lực quan trọng của cách mạng Việt Nam

7- Xây dựng Đảng cách mạng vững mạnh, kêu gọi mọi người ủng hộ và gia nhập Đảng, phải có tổ

chức chặt chẽ Lần đầu tiên cách mạng Việt Nam có một bản cương lĩnh chính trị phản ánh được quy luậtkhách quan của xã hội Việt Nam, đáp ứng những nhu cầu cơ bản và cấp bách của xã hội Việt Nam, phù hợpvới xu thế của thời đại Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: "Cương lĩnh ấy rất phù hợp với nguyện vọngthiết tha của đại đa số nhân dân ta Vì vậy, Đảng đã đoàn kết được những lực lượng cách mạng to lớn chungquanh giai cấp mình Còn các đảng phái của các giai cấp khác thì hoặc bị phá sản, hoặc bị cô lập Do đó,quyền lãnh đạo của Đảng ta - Đảng của giai cấp công nhân - không ngừng củng cố và tăng cường"

* Ý nghĩa lịch sử: *(Sách giáo trình T127+128)

+ Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng đã phản ánh một cách súc tích các luận điểm cơ bản củacách mạng Việt Nam

+ Phản ánh quy luật khách quan của xã hội Việt Nam, đáp ứng những nhu cầu cơ bản và cấp bách của

xã hội Việt Nam, phù hợp với xu thế của thời đại, định hướng chiến lược đúng đắn cho tiến trình phát triểncủa cách mạng Việt Nam

+ Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng là sự vận dụng đúng đắn, sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lêninvào hoàn cảnh cụ thể của một nước thuộc địa nửa phong kiến

+ Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng khẳng định dứt khoát nội dung, xu hướng phát triển của xãhội Việt Nam là độc lập dân tộc

Câu 4: Từ năm 1930 đến năm 1945, Đảng đã đề ra chủ trương như thế nào để lãnh đạo tổ chức thực hiện nhiệm vụ chiến lược của cách mạng Việt Nam?

Trả lời

- Thời kỳ 1930 – 1931:

+ Đặc điểm tình hình: Cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới 1929 – 1933 nổ ra trong hệ thống các nước

TBCN đã tàn phá nền kinh tế của các nước này Ở Đông Dương, thực dân Pháp tăng cường bóc lột nhân dân

ta Mâu thuẫn giữa dân tộc Việt Nam với thực dân Pháp ngày càng sâu sắc

+ Chủ trương của Đảng: phát động quần chúng đấu tranh đòi tự do dân chủ, cải thiện đời sống, chốngđịch khủng bố trắng, đòi trả tự do cho những người yêu nước bị bắt, đòi bồi thường cho những gia đình nạnnhân và làng mạc bị phá

+ Kết quả: dưới sự lãnh đạo của Đảng, nhân dân ta đã vùng lên đấu tranh đưa phong trào phát triểnthành cao trào 1930 - 1931 với đỉnh cao là Xô viết Nghệ - Tĩnh

- Thời kỳ 1932 – 1935:

+ Đặc điểm tình hình: Từ cuối năm 1931, đế quốc và tay sai thẳng tay thi hành một chính sách khủng

bố cực kì tàn bạo Cách mạng Việt Nam bị tổn thất nghiêm trọng

+ Chủ trương của Đảng: lãnh đạo đấu tranh phục hồi hệ thống tổ chức Đảng và phong trào cách mạngcủa quần chúng

+ Kết quả: hệ thống tổ chức của Đảng được xây dựng và chắp nối lại, phong trào đấu tranh của quầnchúng được phục hồi, chuẩn bị cho cao trào cách mạng mới

- Thời kỳ 1936 – 1939:

+ Đặc điểm tình hình: Chủ nghĩa phát xít trở thành mối nguy cơ lớn đe doạ hoà bình và an ninh quốc

tế Do đó, nhiệm vụ trước mắt của giai cấp công nhân quốc tế là đấu tranh chống chủ nghĩa phát xít và chiếntranh đế quốc, giành dân chủ và hoà bình Năm 1936, Mặt trận nhân dân Pháp lên cầm quyền, ban bố một sốchính sách tự do dân chủ đối với thuộc địa song bọn cầm quyền phản động ở Đông Dương lại không chịu thihành những chính sách này

+ Chủ trương của Đảng: lãnh đạo nhân dân đấu tranh chống chế độ phản động thuộc địa, chống phát xít

và chiến tranh đế quốc, dòi dân sinh, dân chủ và hoà bình

+ Kết quả: phong trào đấu tranh phát triển thành cao trào Qua cao trào, Đảng ta đã mở rộng được lựclượng cách mạng bên cạnh lực lượng cơ bản là công nhân và nông dân

- Từ tháng 9 - 1939 đến tháng 8 - 1945:

+ Đặc điểm tình hình: Tháng 9 – 1939, Chiến tranh thế giới thứ II bùng nổ làm ảnh sâu sắc đến tìnhhình mọi mặt ở Đông Dương

Trang 11

+ Chủ trương của Đảng: nêu cao nhiệm vụ giải phóng dân tộc đồng thời tích cực chuẩn bị về mọi mặtcho khởi nghĩa vũ trang giành chính quyền (xây dựng lực lượng chính trị, lực lượng vũ trang, căn cứ địacách mạng)

+ Kết quả: Đảng đã lãnh đạo nhân dân ta tiến hành Cách mạng tháng Tám thành công trong cả nước,đập tan ách áp bức thực dân phong kiến, xây dựng nên một chế độ xã hội mới, chế độ dân chủ nhân dân

Câu 5: Làm rõ ý nghĩa lịch sử và bài học kinh nghiệm của Cách mạng Tháng Tám năm 1945? Liên hệ cách mạng tháng 8 năm 1945 ở Sơn La?

Trả lời

- Ý nghĩa lịch sử

+ Đối với dân tộc: Cách mạng Tháng Tám đã mở ra một kỉ nguyên mới - kỉ nguyên độc lập dân tộcgắn liền với chủ nghĩa xã hội Nhân dân ta từ thân phận nô lệ trở thành người dân độc lập, tự do làm chủnước nhà Đảng Cộng sản Đông Dương từ một đảng hoạt động bí mật trở thành một đảng cầm quyền Nước

ta từ một nước thuộc địa nửa phong kiến trở thành một nước độc lập, một nước dân chủ nhân dân đầu tiên ởĐông Nam Á

Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám xác lập và nâng cao vị trí quốc tế của dân tộc Việt Nam.+ Đối với quốc tế và thời đại: Cách mạng tháng Tám mở ra thời kỳ suy sụp, tan rã của chủ nghĩa thựcdân cũ trên phạm vi thế giới, thúc đẩy và cổ vũ phong trào giải phóng dân tộc phát triển mạnh mẽ

- Một số kinh nghiệm chủ yếu của Cách mạng tháng Tám năm 1945

+ Nắm vững ngọn cờ độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, giải quyết đúng đắn mối quan hệ độc lậpdân tộc và dân chủ, chống đế quốc và chống phong kiến

+ Đoàn kết toàn dân trong mặt trận dân tộc thống nhất, nòng cốt là công nhân và nông dân

+ Kiên quyết sử dụng bạo lực cách mạng để giành chính quyền, triệt để lợi dụng mâu thuẫn tronghàng ngũ kẻ thù để phân hóa, cô lập rồi tiến lên đánh bại chúng

+ Nắm vững thời cơ, đẩy lùi nguy cơ, chủ động sáng tạo tiến hành khởi nghĩa giành chính quyền.+ Xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng, tổ chức, thống nhất ý chí và hành động trong Đảng

- Liên hệ cách mạng tháng 8 năm 1945 ở Sơn La

Trong những năm tiền khởi nghĩa Sơn La chịu ảnh hưởng chủ yếu 2 trung tâm cách mạng là yếu tốquyết định tiến tới phát động phong trào cách mạng của tỉnh tiến tới giành chính quyền trong khởi nghĩacách mạng tháng 8-1945

Thứ nhất: do ảnh hưởng của căn cứ địa cách mạng vùng chiến khu Vần - Hiền-Lương (Yên Phú Thọ) phong trào cách mạng ở phía Nam tỉnh (Phù yên) đã phát triển cơ sở quần chúng, tháng 7-1945phối hợp với đội vũ trang ở chiến khu, quần chúng cách mạng đã nổi dậy khởi nghĩa từng phần và giànhchính quyền trước cách mạng tháng 8-1945

Bái-Thứ hai: do ảnh hưởng trực tiếp của chi bộ đảng nhà ngục Sơn La, chi bộ đã chú trọng phát triểncác tổ chức quần chúng cách mạng bên trong và bên ngoài nhà tù

- Ngày 18-8-1945 lệnh tổng khởi nghĩa của Trung ương và xứ ủy Bắc kỳ được chuyển tới chiến khuQuang Trung (Chiến Khu Hoà - Ninh - Thanh)

- Ngày 21-8-1945, các đồng chí lãnh đạo đã họp bàn và quyết định kế hoạch khởi nghĩa giànhchính quyền

- Ngày 22-8-1945 tiến hành khởi nghĩa và giành thắng lợi đồng loạt ở châu Mai Sơn và Sơn La

- Ngày 26-8-1945 cuộc mít tinh tại đồi Khau cả do Việt Minh tổ chức Ủy ban cách mạng lâm thờiđược thành lập

- Ngày 18-10-1945 Ủy ban cách mạng lâm thời được thành lập do Điêu chính Châu làm Chủ tịch

- Ý nghĩa lịch sử:

+ Thể hiện lòng yêu nước căm thù giặc sâu sắc qua hàng ngàn năm lịch sử của các dân tộc Sơn La.+ Là kết quả tất yếu quá trình vận động, tuyên truyền xây dựng những nhân cốt và cơ sở cách mạngcủa Đảng mà ở đây chính là sự lãnh đạo của chi bộ nhà ngục Sơn La

+ Là kết quả vận dụng sáng tạo đường lối cách mạng đúng đắn của Đảng vào thực tế một tỉnh miềnnúi có nhiều dân tộc

+ Là kết quả của một quá trình xây dựng lực lượng vũ trang, lực lượng chính trị của quần chúng, xậydựng những điều kiện cho cuộc khởi nghĩa giành chính quyền, tạo nên sức mạnh tổng hợp to lớn chiến thắng

kẻ thù

Trang 12

+ Thể hiện sự chủ động, sáng tạo, linh hoạt, biết chớp thời cơ; sử dụng phương pháp cách mạng mềmdẻo nhưng kiên quyết của đội ngũ cán bộ địa phương.

Cô Quỳnh Câu 1 – Tổ 1: Đ/c hãy nêu những chủ trương của đảng ta nhằm xây dựng và bảo vệ chính quyền CM từ

9/1945 đến 12/1946

Trả lời:

Trong giai đoạn từ tháng 9/1945 đến tháng 12/1946 Đảng ta đã đề ra 4 chủ trương nhằm xây dựng và bảo vệ chính quyền cách mạng Đó là:

* Chủ trương xây dựng, cổng cố, bảo vệ chính quyền cách mạng và chế độ xã hội mới.

- Ngày 03/9/1945 Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chủ trì phiên họp đầu tiên của Chính phủ lâm thời, thay mặt chính phủ nêu lên những nhiệm vụ cấp bách của nhà nước Việt nam dân chủ cộng hòa cần phải làm ngaylà:

+ Giải quyết nạn đói;

+ Giải quyết nạn dốt;

+ Tổ chức tổng tuyển cử;

+ Thực hiện cầm, kiệm, liêm, chính;

+ Xóa bỏ thuế vô nhân đạo;

+ Cấm hút thuốc phiện;

+ Tuyên bố tín ngưỡng tự do và lương giáo đào kết

- Ngày 25/11/1945, Trung ương Đảng ra Chỉ thị kháng chiến kiến quốc:

+ Củng cố chính quyền;

+ Chống thực dân pháp;

+ Bài trừ nội phản;

+ Cải thiện đời sống cho nhân dân

- Ngày 06/01/1946, cuộc tổng tuyển cử đầu tiên được tổ chức tại Hà Nội đã giành thắng lợi to lớn + Chủ tịch Hồ Chí Minh trúng cử với số phiếu cao 98,4%

+ Ngày 02/3/1946 Quốc hội khóa I họp phiên thứ nhất, đã chỉ định Chủ tịch HCM đứng đầu Chính Phủ liên hiệp kháng chiến gồm 12 thành viên Các địa phương đã bầu ra hội đồng nhân dân các cấp

+ Ngày 9- 11 -1946 tại kỳ học thứ 2 quốc hội đã thông qua bản hiến phát dân chủ đầu tiên của nước

ta

+ Tăng cường sức mạnh, mở rộng khối đại đoàn kết toàn dân được củng cố: Ngày 29-5- 1946 hội liênhiệp quốc dân việt nam được thành lập Các đoàn thể như công thương cứu quốc, công nhân cứu quốc, thanhniên cứu quốc lần lượt mở hội nghị để thống nhất và hành động Mặt trận doàn kết, nha dân tộc thiểu số được thành lập Hội nghị các dân tộc thiểu số toàn quốc được tổ chức tháng 12 -1946 và hội nghị đại biểu các dân tộc thiểu số khu vực miền nam họp tháng 4-1946 khối dại đoàn kết toàn dân mà nồng cốt là mặt trận việt Minh và hội liên hiệp quốc dân việt nam là cơ sở chính trị xã hội rộng lớn, là chỗ dựa cho chính quyền nhân dân cho những năm tháng đầu tiên quản lý đất nước, chống thừ trong giặc ngoài

* Chủ trương khắc phục những khó khăn về kinh tế, văn hóa, xã hội:

- Diệt giặc đói: Cứ 10 ngày nhịn một bữa ăn, hú gạo tiết kiệm, ngày đồng tâm, tăng gia sản xuất, chiađất cho nông dân; ban hành sắc lệnh bỏ thếu thân, giảm thuế, miễn thuế cho dân nghèo

- Khắc phục nền tài chính quốc gia: Tuần lễ vàng, quý độc lập

- Diệt giặc dốt: Ngày 08/9/1945 ban hành sắc lệnh thành lập nha bình dân học vụ, phong trào xóa mù chữ phát triển khắp cả nước

* Chủ trương tiến hành kháng chiến chống thực dân pháp ở nam bộ:

- Đêm ngày 22, rạng sáng ngày 23/9/1945 thực dân pháp nổ súng đánh chiếm Nam bộ

- Ngày 23/9/1945 xứ ủy và UBND nam bộ họp đề ra chủ trương phát động và chỉ đạo cuộc kháng chiến

- Ngày 26/9/1945 Chủ tịch HCM gửi thư gọi đồng bào miền nam kháng chiến chống thực dân pháp

* Chủ trương đấu tranh trên mặt trận ngoại giao:

- Hòa hoãn thích hợp với từng kẻ thù, lợi dụng mâu thuẫn giữa các kẻ thù để phân hóa, loại bỏ chúng.+ Từ 9/1945 đến tháng 3/1946: Hòa hoãn với Tưởng ở phía Bắc để tập trung chống pháp ở Miền nam

Trang 13

+ Từ 3/1946 đến 12/1946: Hòa hoãn với thực dân pháp để có thời gian xây dựng và phát triển lực lượng cách mạng, chuẩn bị moin mặt cho cuộc kháng chiến toàn quốc.

Câu 2- Tổ 2: Đồng chí hãy làm rõ chủ trương của Đảng lãnh đạo cách mạng Miền Nam từ năm 1954 đến 1975?

Trả lời:

Sau khi Hiệp định Giơnevơ được ký kết (tháng 7-1954), cách mạng Việt Nam có những thuận lợi mớinhưng cũng đứng trước nhiều khó khăn, thách thức Yêu cầu bức thiết đặt ra cho Đảng ta là phải hoạch địnhđược đường lối cách mạng đúng đắn, vừa phù hợp với tình hình trong nước, vừa phù hợp xu thế của thời đại

1 Đường lối cách mạng Việt Nam ở miền Nam (1954 -1964)

Vào giai đoạn cuối của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hànhTrung ương Đảng (tháng 7-1954) đã xác định: đế quốc Mỹ là kẻ thủ chính của nhân dân thế giới và hiệnđang trở thành kẻ thù chính trực tiếp của nhân dân Đông Dương Như vậy, Đảng ta đã sớm xác định được: kẻthù của cách mạng Việt Nam Tiếp đó, tháng 9-1954,

Bộ Chính trị ra Nghị quyết về tình hình mới, nhiệm vụ mới và chính sách mới của Đảng Nghị quyết

đã chỉ ra những đặc điểm chủ yếu của tình hình trong lúc cách mạng Việt Nam bước vào một giai đoạn mớilà: từ chiến tranh chuyển sang hoà bình; nước nhà tạm chia làm hai miền; từ nông thôn chuyển vào thành thị;

từ phân tán chuyển đến tập trung

Tại Hội nghị lần thứ VII (tháng 3-1955) và lần thứ VIII (tháng 8-1955) Trung ương Đảng nhận định:muốn chống đế quốc Mỹ và tay sai, củng cố hoà bình, thực hiện thống nhất, hoàn thành độc lập và dân chủ,điều cốt lõi là phải ra sức củng cố miền Bắc, đồng thời giữ vững và đẩy mạnh cuộc dấu tranh của nhân dânmiền Nam

Đặc biệt, tháng 12-1957, tại Hội nghị Trung ương lần thứ 13, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định:

ta đang đồng thời tiến hành hai chiến lược cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân và cách mạng xã hội chủnghĩa Nhiệm vụ củng cố miền Bắc tiến dần lên chủ nghĩa xã hội có tính chất quyết định cho toàn bộ thắnglợi cách mạng trong giai đoạn mới Lực lượng cách mạng ở miền Nam được duy trì và phát triển là nhân tốtrực tiếp quyết định thắng lợi của cuộc đấu tranh cách mạng của miền Nam

Từ năm 1954 đến năm 1959, Mỹ - Diệm trắng trợn vi phạm Hiệp định Giơnevơ tiến hành tổngtuyển

cử riêng rẽ khủng bố, đàn áp dã man phong trào yêu nước của nhân dân miền Nam Tình hình đó đặt cáchmạng miền Nam vào tình trạng hết sức cấp bách Chính vì vậy, tháng 1-1959, Ban Chấp hành Trung ương đãtriệu tập Hội nghị lần thứ 15 khoá II Hội nghị họp nhiều đợt, ra Nghị quyết về nhiệm vụ cách mạng ở miềnNam Những nội dung cơ bản của Nghị quyết gồm:

- Hội nghị xác định cách mạng Việt Nam lúc này có hai nhiệm vụ chiến lược cách mạng xã hội chủnghĩa ở miền Bắc và cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân ở miền Nam Hai nhiệm vụ chiến lược đó tuy cótính chất khác nhau, nhưng có quan hệ hữu cơ với nhau, song song tiến hành

- Nghị quyết chỉ rõ nhiệm vụ cơ bản của cách mạng Việt Nam ở miền Nam là: "giải phóng miền Nam

khỏi ách thống trị của đế quốc và phong kiến, thực hiện độc lập dân tộc và người cày có ruộng, hoàn thànhcách mạng dân tộc dân chủ nhân dân ở miền Nam, xây dựng một nước Việt Nam hoà bình, thống nhất, độclập và giàu mạnh"'

- Phương hướng phát triển của cách mạng miền Nam: "ngoài con đường cách mạng, nhân dân miềnNam không có con đường nào khác", cho nên conđường phát triển cơ bản của cách mạng miền Nam là "khởinghĩa giành chính quyền về tay nhân dân đó là lấy sức mạnh của quần chúng, dựa vào lực lượng chính trịcủa quần chúng là chủ yếu, kết hơp với lực lượng vũ trang để đánh đổ quyền thống trị của đế quốc và phongkiến, dựng lên chính quyền cách mạng của nhân dân"'

- Hội nghị dự kiến: "cuộc khởi nghĩa của nhân dân miền Nam cũng có khả năng chuyển thành cuộcđấu tranh vũ trang trường kỳ Trong tình hình đó, cuộc đấu tranh sẽ chuyển sang một cục diện mới: đó làchiến tranh trường kỳ giữa ta và địch, và thắng lợi cuối cùng nhất định về ta"

- Nghị quyết chỉ rõ ở miền Nam cần có Mặt trận dân tộc thống nhất riêng cho phù hợp với tính chất

và nhiệm vụ của cách mạng

Nghị quyết Hội nghị lần thứ 15 có ý nghĩa lịch sử to lớn, không những đã mở đường cho cách mạngmiền Nam tiến lên, mà còn thể hiện rõ bán lĩnh độc lập, tự chủ, sáng tạo của Đảng ta trong những năm thángkhó khăn của cách mạng Có thể nói, đến Hội nghị 15, đường lối cách mạng ở miền Nam đã được hoạchđịnh một cách căn bản Sau đó, đến Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ III của Đảng (từ ngày 5 đến ngày 10-9-1960), Đảng ta đã khẳng định những nội dung căn bản đó Đại hội đã bổ sung và hoàn chỉnh đường lối

Trang 14

chiến lược chung của cách mạng Việt Nam Trong đó, Đại hội đã vạch ra nhiệm vụ chung, nhiệm vụ chiếnlược, mục tiền chiến lược của cách mạng, đồng thời nêu bật mối quan hệ giữa hai chiến lược cách mạng ởhai miền.

2 Đường lối của Đảng về kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1965 - 1975)

Dưới sự lãnh dạo của Đảng, quân và dân ta ở miền Nam đã tập trung sức lực làm thất bại chiến lược

"chiến tranh đặc biệt" của đế quốc Mỹ Chiến thắng Ấp Bắc (Cai Lậy - Mỹ Tho) đầu tháng 1-1963 mở đầucao trào diệt quân ngụy Chiến thắng Bình Giã (Bà Rịa) từ ngày 1-12-1964 đến ngày 3-1-1965, chiến thắng

An Lão (Bình Định), chiến thắng Ba Gia (Quảng Ngãi) ngày 25-5-1965, chiến thắng Đồng Xoài từ ngày

11-5 đến ngày 22-7-19611-5 đã làm thất bại hoàn toàn chiến lược "chiến tranh đặc biệt" của Mỹ

Sau thất bại trong chiến lược "chiến tranh đặc biệt" năm 1965, đế quốc Mỹ ồ ạt đưa quân đội viễn chinh Mỹ

và quân đội của các nước phụ thuộc Mỹ vào miền Nam Việt Nam nhằm tiến hành chiến lược "chiến tranhcục bộ", đồng thời phát động chiến tranh phá hoại bằng không quân và hải quân đối với miền Bắc

Trước tình hình đó, trong năm 1965, Trung ương Đảng đã tiến hành hai Hội nghị: Hội nghị Trung ương lầnthứ 11 (tháng 3-1965) và Hội nghị Trung ương lần thứ 12 (tháng 12-1965)

Hai Hội nghị đã phân tích toàn diện sâu sắc chiến lược mới của Mỹ:

+ Tính chất cơ bản của cuộc chiến tranh của Mỹ ở miền Nam vẫn là chiến tranh xâm lược thực dân

mới Mỹ tuy có tăng về lực lượng quân sự nhưng lại có nhiều chỗ yếu cơ bản, nhất là về chính trị

+ Về phía ta, từ một nửa nước có chiến tranh thành cả nước có chiến tranh với mức độ và hình thứckhác nhau Cuộc chiến đấu gay go, quyết liệt nhưng ta đã vững mạnh hơn hẳn trước, đã có chuẩn bị về tưtưởng và tổ chức

Từ đó, Đảng rút ra kết luận:

Một là, so sánh lực lượng giữa ta và địch căn bản không thay đổi Vì thế, ta cần giũ vững và phát huychiến lược tiến công

Hai là, tiếp tục tiến công và phản công, kết hợp đấu tranh quân sự và chính trị nhưng đấu tranh quân

sự ngày càng có tác dụng quyết định trực tiếp

Ba là, chủ trương đẩy mạnh hơn nữa hoạt động đối ngoại và đấu tranh ngoại giao, tăng cường tiếpxúc cả công khai và bí mật với nhiều nước trên thế giới, làm rõ chính nghĩa và thiện chí của ta

Hội nghị Trung ương lần thứ 11 và 12 là sự phát triển rất quan trọng của đường lối kháng chiếnchống Mỹ cứu nước trong tình thế phải trực tiếp đánh đội quân viễn chinh xâm lược Mỹ Ở đây, ngoài quyếttâm đánh Mỹ thể hiện bản lĩnh vững vàng của Đảng, còn thể hiện sự phát triển kinh nghiệm khoa học, nghệthuật lãnh đạo chiến tranh cách mạng của Đảng được kế thừa từ các thời kỳ trước

Với đường lối đúng đắn của Đảng, quân và dân ta trên cả nước đã kết thành một khối Ở miền Nam,

đã dành thắng lợi to lớn trong mùa khô 1965 - 1966, 1966 - 1967 và cuộc tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân

1968 đã làm thất bại chiến lược "chiến tranh cục bộ" của Mỹ, buộc Mỹ phải ngồi vào bàn đàm phán ở Pari từngày 13-5-1968 và từ ngày 1-11-1968 Mỹ buộc phải chấm dứt ném bom miền Bắc

Sang năm 1969, đế quốc Mỹ chuyển sang thực hiện chiến lược “Việt Nam hoá chiến tranh" với âmmưu cực kỳ tàn bạo và thâm độc Trong những năm 1969, 1970, cách mạng miền Nam gặp nhiều khó khăn

và tổn thất Nhưng ý chí và quyết tâm chiến thắng của toàn Đảng, toàn quân và toàn dân không hề suy giảm.Tháng 2- 1971, địch mở cuộc hành quân "Lam Sơn 719" Quân ta thắng lớn trong Chiến dịch Đường 9 -Nam Lào Chiến thắng này chứng minh quân ngụy Sài Gòn không thể đương đầu được với quân giải phóng,nhất là lực lượng quân chủ lực của miền Bắc Cuộc tiến công Xuân - Hè 1972 trên toàn chiến trường miềnNam thể hiện ý chí và sức mạnh của quân và dân ta Để đối phó, Mỹ buộc phải "Mỹ hoá" trở lại cuộc chiếntranh bằng cuộc chiến tranh phá hoại lần thứ hai đối với miền Bắc bắt đầu từ ngày 6-4-1972 và đỉnh cao nhất

là cuộc tập kích chiến lược bằng máy bay B52 vào Hà Nội, Hải Phòng 12 ngày đêm cuối tháng 12-1972.Thất bại trong trận "Điện Biên Phủ trên không" ở Hà Nội, Hải Phòng, Mỹ phải trở lại Hội nghị đàm phán và

ký kết Hiệp định Pari (27-1-1973) chấm dứt sự có mặt của quân viễn chinh Mỹ ở Việt Nam

Sau khi Hiệp định Pari được ký kết, quân Mỹ rút khỏi miền Nam Việt Nam (29-3-1973) nhưng đếquốc Mỹ vẫn ra sức viện trợ cho chính quyền Sài Gòn, tiếp tục thực hiện chiến lược "Việt Nam hoá chiếntranh" Chính quyền Nguyễn Văn Thiệu được Mỹ trợ giúp đã lấn chiếm, ngoan cố tiến hành chiến tranh, viphạm những điều khoản của Hiệp định Pari Tình hình đó cho thấy con đường phát triển của cách mạng ởmiền Nam vẫn phải là tiến hành chiến tranh cách mạng đánh bại ngụy quân, ngụy quyền để giải phóng miềnNam, thống nhất đất nước

Trang 15

Để thúc đẩy sự phát triển của cách mạng miền Nam trong giai đoạn mới, Hội nghị lần thứ 21 Ban Chấp hànhTrung ương khoá III có tầm quan trọng đặc biệt Hội nghị đợi I từ ngày 19-6 đến ngày 6-7-1973 và đợt II từngày 1-10 đến ngày 4-10-1973 với những nội dung chủ yếu sau:

Hội nghị đã tổng kết 18 năm chiến đấu của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước và đề ra nhiệm vụcủa cách mạng miền Nam trong giai đoạn mới Đó là sự tổng kết có giá trị sâu sắc cả về lý luận và thực tiễn,làm cơ sở cho những quyết sách trong giai đoạn mới

- Hội nghị nhận định đế quốc Mỹ vẫn thực hiện "học thuyết Níchxơn", áp đặt chủ nghĩa thực dân mới

ở miền Nam, chia cắt lâu dài đất nước ta, từ đó khẳng định dù tình hình phát triển như thế nào, con đườngcách mạng miền Nam vẫn là con đường bạo lực Vì vậy, phải nắm vững thời cơ giữ vững thế chiến lược tiếncông và chỉ dạo linh hoạt để đưa cách mạng tiến lên

- Hội nghị Trung ương lần thứ 21 cũng dự kiến hai khả năng phát triển của cách mạng miền Nam, tuynhiên Trung ương Đảng cũng cho rằng: Dù tình hình phát triển theo khả năng nào, con đường tiến lên giànhthắng lợi của cách mạng miền Nam chỉ có thể là con đường bạo lực diễn ra dưới hình thức này hay hình thứckhác Ta phải sẵn sàng đối phó chắc thắng với khả năng xấu nhất là địch gây lại chiến tranh Đồng thời, Nghịquyết Trung ương lần thứ 21 cũng đề ra những biện pháp cơ bản để thúc đẩy cách mạng miền Nam phát triển

và bảo đảm cho thắng lợi hoàn toàn

Từ Nghị quyết Trung ương 15 (1959) đến Nghị quyết Trung ương 21 (1973) là sự phát triển đườnglối cách mạng của Đảng ở miền Nam và cho thấy quy luật phát triển tất yếu của cách mạng miền Nam là conđường bạo lực, là chiến tranh cách mạng Đường lối đó được hoạch định và phát triển trên cơ sở tư duy biện

chứng từ thực tiễn của cuộc chiến tranh cách mạng trong thế kỷ XX chống chủ nghĩa thực dân mới của đế

quốc Mỹ

Với một đường lối cách mạng đúng đắn, chủ động, sáng tạo, dưới sự lãnh đạo của Đảng, cách mạngmiền Nam đă từng bước chuyển từ thế giữ gìn lực lượng sang thế liên tục tiến công địch và giành được nhiềuthắng lợi to lớn Trải qua quá trình đấu tranh chống lại các chiến lược chiến tranh của đế quố Mỹ từ việc làmthất bại hình thức điển hình của chủ nghĩa thực dân mới của Mỹ ở miền Nam (1954-1960), đến làm phá sảnchiến lược "chiến tranh đặc biệt” (1961 - 1965), chiến lược ''chiến tranh cục bộ" (1965-1968) và chiến lược

"Việt Nam hoá chiến tranh" (1960 - 1975) của đế quốc Mỹ, buộc đế quốc Mỹ phải ký kết Hiệp định Pari 1-1973), công nhận những quyền dân tộc cơ bản của Việt Nam Cách mạng miền Nam đã đi từ thắng lợi nàyđến thắng lợi khác mà đỉnh cao là cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975 và Chiến dịch HồChí Minh lịch sử

(27-Cuộc tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975 bắt đầu bằng chiến dịch Tây Nguyên đánh vào Buôn MaThuột lúc 1 giờ 35 phút ngày 10-3-1975 Trước tình hình thắng lớn ở Tây Nguyên, cuộc họp Bộ Chính trịngày 18-3-1975 đã quyết định giải phóng miền Nam trong năm 1975

Phối hợp với chiến trường Tây Nguyên, ngày 21-3-1975, chiến dịch Huế - Đà Nẵng đã bắt đầu Ngày26-3, ta giải phóng Huế, ngày 29-3, giải phóng Đà Nẵng Trên đà thắng lợi của mặt trận Tây Nguyên và Huế

- Đà Nẵng, ngày 25-3-1975, Bộ Chính trị họp và chủ trương: tập trung nhanh nhất lực lượng binh khí kỹthuật và vật chất, giải phóng Sài Gòn trước mùa mưa

Sau khi làm tan rã quân đoàn I và II, giải phóng hoàn toàn quân khu I và II, ngày 1-4-1975, Bộ Chínhtrị quyết định: giải phóng miền Nam trong tháng 4-1975

Sau khi tạo thế và lực, ngày 26-4-1975, Chiến dịch lịch sử Hồ Chí Minh giải phóng Sài Gòn - Gia Định bắtđầu Vào lúc 11 giờ 30 phút ngày 30-4-1975, lá cờ cách mạng đã tung bay trên nóc Phủ Tổng thống ngụy(Dinh Độc lập) Toàn bộ lực lượng quân sự và bộ máy chính quyền địch ở quân khu III, quân đoàn III bị tiêudiệt Ngày 2-5-1975, cuộc chiến đấu để giải phóng các vùng đất còn lại và các đảo ngoài biển đều thắng lợi,chế độ ngụy quyền sụp đổ hoàn toàn Sau 117 năm bị đô hộ, đất nước Việt Nam sạch bóng quân xâm lược,Nam Bắc liền một dải

Thắng lợi của nhân dân ta trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước là thành quả vĩ đại nhất của

sự nghiệp giải phóng dân tộc do Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh lãnh đạo Thắng lợi đó đã kết thúc vẻ vang

30 năm chiến tranh giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc, chấm dứt vĩnh viễn ách thống trị kéo dài hơn mộtthế kỷ của chủ nghĩa thực dân, đế quốc trên đất nước ta, hoàn thành về cơ bản cuộc cách mạng dân tộc dânchủ nhân dân trên cả nước, bảo vệ và phát triển những thành tựu của cách mạng xã hội chủ nghĩa ở miềnBắc, hoàn thành thống nhất đất nước Thắng lợi đó đã mở ra một thời kỳ mới cho dân tộc Việt Nam: đấtnước độc lập, thống nhất và tiến lên chủ nghĩa xã hội, chiến thắng nghèo nàn, lạc hậu, xây dựng đất nướcgiàu mạnh, xã hội công bằng, văn minh và bảo vệ vững chắc Tổ quốc xã hội chủ nghĩa, góp phần làm tăng

Trang 16

thêm sức mạnh và thế tiến công cách mạng trên thế giới, động viên, cổ vũ hàng trăm triệu người đang đấutranh vì hoà bình, độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội.

Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IV của Đảng (tháng 12-1976) đã nhận định: "Năm tháng

sẽ trôi qua, nhưng thắng lợi của nhân dân ta trong sự nghiệp kháng chiến chống Mỹ, cứu nước mãi mãi đượcghi vào lịch sử dân tộc ta như một trong những trang chói lọi nhất, một biểu lượng sáng ngời về sự toànthắng của chủ nghĩa anh hùng cách mạng và trí tuệ con người, và đi vào lịch sử thế giới như một chiến công

vĩ đại của thế kỷ XX, một sự kiện có tầm quan trọng quốc tế to lớn và có tính thời đại sâu sắc"

Câu 3 – Tổ 3: Đ/c hãy làm rõ chủ trương của Đảng lãnh đạo XD CNXH ở Miền Bắc từ 1954 đến 1975?

Trung thành với cương lĩnh chính trị đã vạch ra từ năm 1930, sau khi cuộc kháng chiến chống thực dânPháp thắng lợi, Đảng ta chủ trương đưa miền Bắc lên chủ nghĩa xã hội, nhằm đem lại cuộc sống ấm no, hạnhphúc cho nhân dân miền Bắc và làm hậu phương vững chắc cho việc tiếp tục thực hiện cách mạng dân tộc dânchủ ở miền Nam, đấu tranh thống nhất nước nhà

Trong bối cảnh như vậy, công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc (1954-1975) đã trải quanhiều thời kỳ, với các bước đi, kế hoạch dài hạn và ngắn hạn khác nhau

1) Thời kỳ 1954 – 1957: Đảng lănh đạo hoàn thành những nhiệm vụ còn lại của CM DTDC, khôi phục KT.

a) Hoàn thành cải cách ruộng đất:

Việc khôi phục kinh tế nông nghiệp có liên quan mật thiết với việc giải quyết vấn đề ruộng đất nhằmgiải phóng lực lượng sản xuất của hàng triệu nông dân, thực hiện khẩu hiệu "Người cày có ruộng" đã đượcnêu lên trong Cương lĩnh đầu tiên của Đảng Nghị quyết Hội nghị lần thứ bảy Ban Chấp hành Trung ươngkhóa II (5-1955) nêu rõ chủ trương: để củng cố miền Bắc, trước hết cần phải hoàn thành cải cách ruộng đất

và coi đây là chính sách bất di bất dịch Để đảm bảo cho công cuộc cải cách ruộng đất giành được thắng lợi,Đảng xác định rõ phương pháp tiến hành là:

- Dựa hẳn vào bần cố nông; Đoàn kết chặt chẽ với trung nông; Liên hiệp phú nông; Tiêu diệt chế độ

ĐC PK từng bước và có phân biệt

- Phát triển sản xuất đẩy mạnh kháng chiến; củng cố quốc phòng, củng cố cơ sở của Đảng và chínhquyền ở nông thôn, củng cố và mở rộng Mặt trận dân tộc thống nhất

b) Khôi phục kinh tế

Cùng với việc hoàn thành cải cách ruộng đất, Nhà nước đã ban hành các chính sách kinh tế quantrọng, như: khuyến khích phát triển kinh tế hộ nông dân; bảo đảm quyền sử dụng ruộng đất của nông dân;bảo vệ tài sản của các tầng lớp nhân dân; cho tự do vay mượn và thuê mướn nhân công; khuyến khích cáchình thức đổi công; sửa đổi chính sách thuế, nhằm giảm bớt sự đóng góp của nông dân, v.v Những biệnpháp đó đã tạo ra sự phục kinh tế, hàn gắn vết thương chiến tranh chuyển biến mạnh mẽ trong nền kinh tếmiền Bắc, góp phần hoàn thành công cuộc khôi phục kinh tế

Trong công nghiệp, hầu hết các xí nghiệp quan trọng được phục hồi, nâng cấp và xây dựng thêm một

số nhà máy mới; chú trọng phát triển tiểu thủ công nghiệp Hệ thống giao thông được cải tạo và nâng cấp,nhất là các tuyến đường thuỷ, đường bộ và bốn tuyến đường sắt nối Thủ đô Hà Nội với các tỉnh phía Bắc, bảo đảm giao lưu giữa các vùng, phục vụ công cuộc khôi phục và phát triển kinh tế - xã hội

2) Thời kỳ 1958 -1960: Cải tạo XHCN đối với các thành phần kinh tế, phát triển văn hóa – xă hội

Hội nghị lần thứ 14 Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khoá II) tháng 11-1958 đã xác định: Nhiệm vụchung của toàn Đảng, toàn dân ta là ra sức củng cố miền Bắc, đưa miền Bắc tiến dần lên chủ nghĩa xã hội,đồng thời kiên quyết đấu tranh chống Mỹ - Diệm nhằm thực hiện thống nhất nước nhà trên cơ sở độc lập vàdân chủ

Nhiệm vụ trước mắt của miền Bắc là đẩy mạnh cải tạo xã hội chủ nghĩa đối với thành phần kinh tế cáthể của nông dân, thợ thủ công và thành phần kinh tế tư bản tư doanh; đồng thời ra sức phát triển thành phầnkinh tế quốc doanh, làm cho thành phần kinh tế này giữ vai trò nền tảng của nền kinh tế quốc dân

* Một là, lấy cải tạo làm nhiệm vụ trung tâm phát triển kinh tế,văn hóa, cải thiện đời sống nhân dân, chuẩn bị

cho kế hoạch 5 năm lần thứ nhất

* Hai là, cải tạo kinh tế cá thể của nông dân, thợ thủ công và những người buôn bán nhỏ tư bản tư doanh.

- Về cải tạo kinh tế cá thể của nông dân: Đảng chủ trương tiến hành hợp tác hóa nhà nước Với

phương châm tiến hành:

Từ tổ đổi công -> HTX bậc thấp -> HTX bậc cao

Hợp tác hóa đi đôi với thủy lợi hóa

Trang 17

Trên nguyên tắc: Tự nguyện, quản lý dân chủ và cùng có lợi.

-Việc cải tạo công thương nghiệp tư bản tư doanh: được tiến hành bằng phương pháp hoà bình với phương châm: tốt, vững, gọn Đảng chủ trương chuộc lại những tư liệu sản xuất của giai cấp tư sản theo

phương thức "trả dần", đồng thời sắp xếp công ăn việc làm hợp lý cho các nhà tư sản và gia đình họ Chínhsách này về cơ bản được giai cấp tư sản hưởng ứng

- Về cải tạo thủ công nghiệp và buôn bán nhỏ: Đưa thợ thủ công vào HTX thủ công nghiệp; Đưa

những người buôn bán nhỏ vào HTX mua bán và chuyển dần sang sản xuất

* Ba là, chuyển sở hữu cá thể về TLSX thành sở hữu tập thể XHCN dưới hai hình thức toàn dân và tập thể.

* Bốn là, củng cố chế độ dân chủ nhân dân

* Năm là, xây dựng, củng cố miền Bắc thành cơ sở vững chắc cho cuộc đấu tranh thống nhất nước nhà.

3) Đại hội III của Đảng (9/1960) và kế hoạch 5 năm lần thứ nhất (1961-1965)

a) Đại hội III (5-10/ 9/1960): Từ ngày 5 đến ngày 10-9-1960, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ III của

Đảng được tiến hành tại Hà Nội Đại hội đã thảo luận và thông qua đường lối cách mạng xã hội chủ nghĩa ởmiền Bắc:

- Nhiệm vụ chiến lược của cách mạng:

+ Tiến hành cách mạng XHCN ở miền Bắc

+ Giải phóng miền Nam khỏi ách thống trị của đế quốc Mỹ và bè lũ tay sai, hoàn thành CM DTDC ởmiền Nam

- Nhiệm vụ chung:

+ Tăng cường đoàn kết toàn dân, kiên quyết đấu tranh giữ vững ḥa bb́nh

+ Đẩy mạnh CM DTDCND ở miền Nam, thực hiện thống nhất nước nhà trên cơ sở độc lập và dân chủ,

XD một nước Việt Nam ḥa bb́nh, thống nhất, độc lập dân chủ và giàu mạnh

+ Thiết thực góp phần tăng cường phe xă hội chủ nghĩa ở Đông Nam Á và thế giới

- Đường lối chung của CM XHCN ở miền Bắc: “ Đoàn kết toàn dân, phát huy tinh thần yêu nước nồng nàn

và truyền thống đấu tranh anh dũng, lao động cần cù của nhân dân ta, đồng thời tăng cường đoàn kết với các nước xă hội chủ nghĩa anh em do Liên Xô đứng đầu, để đưa miền Bắc tiến nhanh, tiến mạnh, tiến vững chắc lên chủ nghĩa xă hội, xây dựng đời sống ấm no ở miền Bắc thành cơ sở vững mạnh cho cuộc đấu tranh thực hiện ḥa bb́nh thống nhất nước nhà, góp phần tăng cường phe xă hội chủ nghĩa, bảo vệ ḥa bb́nh ở Đông Nam Á và thế giới”

- Biện pháp thực hiện:

+ Sử dụng chính quyền dân chủ nhân dân làm nhiệm vụ lịch sử của chuyên chính vô sản để thực hiện cải

tạo XHCN đối với các thành phần kinh tế

+ Phát triển thành phần kinh tế quốc doanh, thực hiện công nghiệp hóa XHCN bằng cách ưu tiên pháttriển công nghiệp nặng một cách hợp lư, đồng thời ra sức phát triển nông nghiệp và công nghiệp nhẹ, đẩymạnh CM XHCN về tư tưởng, văn hóa và kỹ thuật

+ Biến nước ta thành một nước XHCN có công nghiệp và nông nghiệp hiện đại, văn hóa và khoa học tiêntiến

b) Nhiệm vụ kế hoạch 5 năm lần thứ nhất:

- Phương hướng của KH 5 năm: “ Lấy xây dựng XHCN làm trọng tâm, thực hiện một bước công nghiệp

hóa xã hội chủ nghĩa, xây dựng bước đầu cơ sở vật chất và kỹ thuật của chủ nghĩa xã hội, đồng thời hoàn thành cải tạo xã hội chủ nghĩa, làm cho nền kinh tế miền Bắc nước ta trở thành một nền kinh tế xã hội chủ nghĩa”.

- Nhà nước tổ chức nhiều phong trào thi đua sôi nổi

- Các Hội nghị trung ương bàn sâu từng chuyên đề:

+ Hội nghị lần thứ 5 BCH TƯ Đảng khóa III (7/1961), bàn về phát triển NN

+ HN lần thứ bảy BCHTW Đảng khóa III (6/1962), bàn về vấn đề CN

- Đầu năm 1963, Bộ chính trị đề ra ba cuộc vận động

4) TK 1965 -1975: Chuyển hướng phát triển kinh tế, tiếp tục xây dựng chủ nghĩa xă hội trong điều kiện cả nước có chiến tranh

a) Hội nghị lần thứ 11 BCHTW Đảng khóa III (Tháng 3/1965)

Nhận thức rõ vai trò của miền Bắc đối với cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của miền Nam, từtháng 3-1964 đến tháng 8-1964, đế quốc Mỹ đã lập kế hoạch và dựng lên “Sự kiện vịnh Bắc Bộ” để tiếnhành cuộc chiến tranh phá hoại lần thứ nhất đối với miền Bắc nước ta Trong điều kiện chiến tranh lan rộng,

Ngày đăng: 23/01/2018, 19:10

TỪ KHÓA LIÊN QUAN

TÀI LIỆU CÙNG NGƯỜI DÙNG

TÀI LIỆU LIÊN QUAN

w