Chuyên đề cải cách hành chính lý luân chính trị

Quan điểm thứ nhấtnày xác định rõ vai trò, vị trí của đội ngũ cán bộ và công tác cán bộ trong sự nghiệp cách mạng và côngtác xây dựng Đảng Hai là, phải xuất phát từ chiến lược phát triển

Phần III.2 Bài 1:

Câu 1- Tổ 1: Nêu 4 điều kiện cơ bản đảm bảo hoạt động của chính quyền cơ sở? Theo đ/c trong 4

đk trên, đk nào quan trọng nhất? Tại sao? (Gợi ý: Nhân tố con người quan trọng nhất)

Bài 2:

Câu 1- Tổ 1: Đ/c hãy cho biết nguyên tắc chung về quản lý CB, CC?

* Các nguyên tắc chung về quản lí cán bộ công chức

- Quản lí cán bộ công chức phải đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lí của Nhà nước và điều

lệ của các tổ chức chính trị - xã hội

Sự lãnh đạo của Đảng được thể hiện thông qua hệ thống các quan điểm và phương thức quản lýcán bộ công chức của Đảng Cộng sản Việt Nam

- Về quan điểm của Đảng

- Một là, cán bộ là nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng, là khâu then chốt trong công

tác xây dựng Đảng Phải thường xuyên chăm lo xây dựng đội ngũ cán bộ, đổi mới công tác cán bộ gắnvới phương thức lãnh đạo của Đảng;

Đây là quan điểm rất mới được bổ sung so với Chiến lược cán bộ trước đây Quan điểm thứ nhấtnày xác định rõ vai trò, vị trí của đội ngũ cán bộ và công tác cán bộ trong sự nghiệp cách mạng và côngtác xây dựng Đảng

Hai là, phải xuất phát từ chiến lược phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ Tổ quốc, từ yêu cầu,

nhiệm vụ của thời kỳ đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nướcnhằm thực hiện thắng lợi mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh, vững bước

đi lên chủ nghĩa xã hội

- Ba là, quán triệt quan điểm giai cấp công nhân của Đảng, phát huy sức mạnh toàn dân tộc,

truyền thống yêu nước, đại đoàn kết và gắn bó mật thiết với nhân dân; tập hợp rộng rãi các loại cán bộ,trọng dụng nhân tài, không phân biệt Đảng viên hay người ngoài Đảng, dân tộc, tôn giáo, người ở trongnước hay người Việt Nam định cư ở nước ngoài;

- Bốn là, gắn việc xây dựng đội ngũ cán bộ với xây dựng tổ chức và đổi mới cơ chế chính sách.

Thực hiện tốt công tác qui hoạch, đào tạo, bố trí và sử dụng cán bộ Trong điều kiện hiện nay còn phảigắn công tác cán bộ với việc “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”; tích cực đẩy mạnhphòng chống tham nhũng, lãng phí và các hiện tượng suy thoái về phẩm chất chính trị, đạo đức, tư tưởng

- Năm là, thông qua hoạt động thực tiễn và phong trào cách mạng của nhân dân, nâng cao trình độ

dân trí, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao để tuyển chọn, giáo dục, rèn luyện, bồi dưỡng cán bộ.Phải dựa vào nhân dân để phát hiện, kiểm tra và giám sát cán bộ;

- Sáu là, Đảng thống nhất lãnh đạo công tác cán bộ và quản lý đội ngũ cán bộ theo nguyên tắc tập

trung dân chủ, đi đôi với phát huy trách nhiệm của các tổ chức và người đứng đầu các tổ chức trong hệthống chính trị

+ Về phương thức lãnh đạo của Đảng

Phương thức lãnh đạo của Đảng đối với công tác quản lí cán bộ công chức là các cách thức, biệnpháp Đảng tác động lên các khâu của công tác cán bộ nhằm đạt mục tiêu xây dựng đội ngũ cán bộ đủ đức,

đủ tài, có cơ cấu phù hợp với chiến lược phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ Tổ quốc, duy trì sự ổn địnhtrong bố trí, sử dụng cán bộ, công chức và sự đảm bảo sự chuyển tiếp vững vàng liên tục giữa các thế hệcán bộ công chức, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ cho từng thời kỳ cách mạng

Các phương thức lãnh đạo chủ yếu của Đảng đối với công tác quản lí CBCC bao gồm:

 Đảng đề ra các chính sách, chủ trương, đường lối, chiến lược về cán bộ công chức

 Đảng bồi dưỡng, huấn luyện đội ngũ cán bộ công chức có phẩm chất, năng lực và giới thiệunhững cán bộ, đảng viên ưu tú vào làm việc trong hệ thống chính trị

 Đảng lãnh đạo bằng phương pháp đặc trưng riêng đó là phương pháp tuyên truyền, vận động,giáo dục, thuyết phục, bằng chính hành động gương mẫu của các đảng viên ĐCS

 Đảng lãnh đạo thông qua các tổ chức đảng (ban cán sự đảng, đảng đoàn, đảng ủy) và đảngviên trong các cơ quan nhà nước; kiểm tra, giám sát việc thực hiện công tác cán bộ của các ngành, các cấpbằng các biện pháp và phương tiện khác nhau.

Nhà nước là chủ thể thực hiện hoạt động quản lí cán bộ công chức một cách cụ thể, rõ nét nhất

thông qua việc thể chế hóa các quan điểm, chính sách của Đảng về công tác quản lí cán bộ công chứcthành hệ thống luật pháp Đồng thời tổ chức, phân công cho các các cơ quan có chức năng, thẩm quyềnnhư Chính Phủ, Bộ Nội vụ, các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân các cấp…chịu trách nhiệmxây dựng các nội dung, chương trình cụ thể thực hiện quản lí cán bộ công chức

Bên cạnh việc tuân thủ pháp luật chung của nhà nước, cán bộ, công chức làm việc còn chịu sựquản lí theo những quy định, điều lệ của các tổ chức chính trị, chính trị - xã hội mà mình tham gia

- Kết hợp giữa tiêu chuẩn chức danh, vị trí việc làm và chỉ tiêu biên chế

Xác định vị trí việc làm và cơ cấu công chức được pháp luật xác định là nhiệm vụ bắt buộc đối vớicác bộ, ngành, địa phương để thực hiện đổi mới cơ chế quản lý cán bộ, công chức Vị trí việc làm là côngviệc gắn với chức danh, chức vụ, cơ cấu và ngạch công chức để xác định biên chế và bố trí công chứctrong cơ quan, tổ chức, đơn vị Ý nghĩa của việc xác định vị trí việc làm là nhằm sắp xếp lại đội ngũ cán

bộ, công chức; phát hiện những chồng chéo về chức năng, nhiệm vụ của các vị trí việc làm, các cơ quan,

tổ chức; phục vụ hiệu quả cho hoạt động tuyển dụng, bố trí sử dụng, đào tạo bồi dưỡng công chức, đánhgiá quy hoạch cán bộ và cải cách tiền lương hiệu quả

Biên chế là số người làm việc trong cơ quan, tổ chức của nhà nước để thực hiện chức năng, nhiệm

vụ được giao và được hưởng lương từ ngân sách nhà nước, do cơ quan nhà nước có thẩm quyền (hiện nay

là Bộ Nội vụ và các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc chính phủ, UBND các tỉnh, tphố trực thuộc trungương) phê duyệt và giao, làm căn cứ cấp kinh phí hoạt động thường xuyên hàng năm

Việc xác định biên chế công chức phải căn cứ vào các yếu tố khác như tính chất, đặc điểm, mức độphức tạp và quy mô, phạm vi, đối tượng quản lý của ngành, lĩnh vực; Mức độ hiện đại hoá công sở, trangthiết bị, phương tiện làm việc và ứng dụng công nghệ thông tin; Thực tế tình hình quản lý biên chế côngchức được giao của cơ quan, tổ chức, đơn vị… Đối với cơ quan, tổ chức ở địa phương, việc xác định biênchế công chức còn phải căn cứ vào: Quy mô dân số, diện tích tự nhiên, trình độ phát triển kinh tế - xã hộicủa địa phương; Số lượng đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã; Đặc điểm an ninh chính trị, trật tự, antoàn xã hội

Việc quản lý cán bộ, công chức dựa trên cơ sở kết hợp giữa tiêu chuẩn chức danh với vị trí việclàm tạo cơ sở khoa học, thể hiện tính thực tiễn cao, giúp xác định chỉ tiêu, số lượng người làm việc mộtcách chính xác, phù hợp với chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của từng cơ quan, đơn vịđược cấp có thẩm quyền quy định Thực hiện nguyên tắc này giúp xóa bỏ cơ chế "xin - cho" trong quản lýbiên chế cũng như bảo đảm thực hiện có hiệu quả, đúng mục đích công tác tổ chức thi tuyển, thi nângngạch, đánh giá, sử dụng, quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức

-Thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ, chế độ trách nhiệm cá nhân và phân công, phân cấp rõ ràng.

- Trong điều kiện Đảng cầm quyền ở nước ta, biểu hiện cụ thể của nguyên tắc đó chính là nguyêntắc tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách Nguyên tắc này đòi hỏi toàn bộ những vấn đề cơ bản, hệ trọng,những chủ trương, phương hướng, chiến lược liên quan đến công tác cán bộ, công chức phải được dân chủthảo luận trong tập thể các cơ quan lãnh đạo từ cao tới thấp theo phạm vi, quyền hạn đã được xác định Cấptrên có quyền và trách nhiệm tham gia vào việc quyết định theo đa số những vấn đề về chính sách, lựachọn, phê chuẩn, bổ nhiệm, quy hoạch, bố trí, luân chuyển, đề bạt, đánh giá, khen thưởng, xử lý kỷ luậtCBCC… trong phạm vi thẩm quyền của mình theo quy định của pháp luật

- Tính dân chủ thể hiện ở việc mọi vấn đề hệ trọng liên quan đến cán bộ công chức đều được bànbạc, thảo luận cho mọi người cùng biết, cùng tham gia đóng góp.Tính công khai, tính tập thể được thựchiện một cách rộng rãi và mạnh mẽ như: tổ chức lấy ý kiến nhận xét, đánh giá của nhiều người, nhiều bộphận đối với các cán bộ, công chức hay ở việc tiến hành bầu cử người lãnh đạo, quản lý… Nội dung cáckhâu trong công tác cán bộ được chuẩn bị kỹ, tiếp thu và lắng nghe ý kiến của cán bộ, đảng viên và quầnchúng, không áp đặt ý kiến cá nhân, định kiến hoặc phân biệt với các ý kiến thuộc về thiểu số Những ý

kiến thuộc về thiểu số được quyền bảo lưu, đệ trình lên cơ quan cấp trên có thẩm quyền xem xét, quyếtđịnh

- Mặc dù tập thể lãnh đạo nhưng khi tổ chức thực hiện thì phải có sự phân công nhiệm vụ rõ ràng,

có người phụ trách Cá nhân phụ trách là khâu tiếp nối của quá trình lãnh đạo tập thể Người được phâncông phụ trách phải đề cao tinh thần trách nhiệm cá nhân, tích cực chủ động triển khai thực hiện nhiệm vụđược giao và phải chịu trách nhiệm trước tập thể, chịu sự kiểm tra, giám sát của tập thể Việc gì cá nhânkhông thực hiện được thì phải giao cho tập thể làm và phải có người đứng đầu tập thể đó chịu trách nhiệm

- Chế độ trách nhiệm cá nhân của cán bộ, công chức là những quy định về chức trách, nhiệm vụ,quyền hạn cụ thể của người cán bộ, công chức phải thực hiện trong quá trình thực thi nhiệm vụ, công vụ,nếu không làm tốt hoặc vi phạm thì bị xử lý theo quy định của pháp luật Chế độ trách nhiệm đó được thểhiện qua việc chấp hành các quy định trong chuyên môn nghiệp vụ cũng như về đạo đức nghề nghiệp màqua đó thể hiện năng lực, phẩm chất của người cán bộ, công chức vừa thể hiện bản chất nhà nước phục vụnhân dân Do vậy, để có thể hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao và thực hiện đầy đủ trách nhiệm của mìnhđòi hỏi người CBCC không chỉ là người giỏi về chuyên môn nghiệp vụ, có phẩm chất đạo đức tốt mà cònphải là người chấp hành nghiêm các quy định của kỷ luật nhà nước

- Phân công, phân cấp trong quản lí cán bộ, công chức tức là phải có sự phân định rõ ràng, cụ thể

cả nhiệm vụ, quyền hạn, trách nhiệm và các điều kiện về tài chính, phương tiện thực hiện cho chínhquyền cấp dưới trong việc tuyển dụng, bố trí, sắp xếp và quản lý cán bộ, công chức

Thực hiện tốt nguyên tắc tập trung dân chủ, chế độ trách nhiệm cá nhân và phân công, phân cấp rõràng sẽ góp phần đẩy lùi bệnh hình thức, quan liêu cũng như nguy cơ chuyên quyền, độc đoán trong côngtác cán bộ công chức; xác định rõ trách nhiệm của từng cá nhân và từng cấp khi được phân công thực hiệnnhiệm vụ, tạo điều kiện lựa chọn được cán bộ đúng tiêu chuẩn, có phẩm chất và năng lực, hoàn thành tốtcông tác được giao

- Việc sử dụng, đánh giá, phân loại cán bộ, công chức phải dựa trên phẩm chất chính trị, đạo đức và năng lực thi hành công vụ gắn liền với phát triển đội ngũ cán bộ, công chức

- Sử dụng, đánh giá và phân loại cán bộ công chức có mối quan hệ tác động qua lại, chặt chẽ vớinhau Muốn phân loại và sử dụng tốt cán bộ công chức, trước hết phải đánh giá chính xác, trung thực từngcán bộ, công chức Phẩm chất chính trị, đạo đức và năng lực thi hành công vụ là những tiêu chí cơ bản,quan trọng để đánh giá, nhận xét cán bộ Đánh giá là hoạt động cần thiết nhằm làm rõ về về lập trường tưtưởng, bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức , trình độ chuyên môn và năng lực thực thi công vụ khi cán bộ,công chức được phân công thực hiện nhiệm vụ Có thể liệt kê một số năng lực như năng lực lãnh đạo, điềuhành; năng lực soạn thảo văn bản; năng lực xây dựng chính sách; năng lực phối hợp trong công vụ; nănglực giao tiếp, ứng xử trong hành chính…Kết quả đánh giá là căn cứ để thực hiện các hoạt động đối với cán

bộ công chức như: Phân loại, bố trí, sử dụng, đào tạo, bồi dưỡng, khen thưởng, kỷ luật…Thực hiện tốt cácchính sách về nhân sự một mặt góp phần tạo động lực cho cán bộ công chức phấn khởi, tiếp tục cống hiến,mặt khác giúp cho cán bộ công chức tu dưỡng, hoàn thiện bản thân Do đó, công tác đánh giá phải đượcthực hiện một cách công minh, khách quan, trung thực, chính xác, dân chủ, tránh đánh giá hình thức, mangtính chủ quan, thiên vị

- Quản lí cán bộ, công chức là nhằm phát triển đội ngũ cán bộ, công chức đáp ứng đòi hỏi của Nhànước và quản lí xã hội Vì vậy, quản lý phải luôn gắn liền với đào tạo, bồi dưỡng, làm cho đội ngũ cán bộcông chức vững vàng về lập trưởng tư tưởng, phẩm chất đạo đức trong sạch, am hiểu, tinh thông vềchuyên môn, thái độ phục vụ công vụ ngày càng chuyên nghiệp Đồng thời quản lí cần phải tạo ra các cơhội để cán bộ công chức được thể hiện, đóng góp, cống hiến sức mình cho nền công vụ Trên cơ sở ghinhận các thành tích của cán bộ, công chức, tạo cho CBCC được thăng tiến theo chức nghiệp, công trạngnhằm khích lệ, động viên và phát huy tinh thần làm việc của cán bộ, công chức

-Thực hiện bình đẳng giới

Bình đẳng giới là việc phụ nữ và nam giới được coi trọng như nhau, cùng được công nhận và cóđược vị thế bình đẳng Họ đều có các điều kiện phù hợp để phát huy đầy đủ tiềm năng, có các cơ hội nhưnhau để tham gia đóng góp và thụ hưởng bình đẳng trong quá trình phát triển Có các quyền tự do và chấtlượng cuộc sống bình đẳng

Luật Bình đẳng giới gồm 6 chương, 44 điều được Quốc hội nước Cộng hoà Xã hội Chủ nghĩa Việt

Nam khóa XI, kì họp thứ 10 thông qua vào ngày 29 tháng 11 năm 2006, có hiệu lực thi hành ngày 01 tháng

7 năm 2007 là đạo luật có giá trị pháp lý cao nhất quy định rõ các nội dung về bình đẳng giới trong tất cảcác lĩnh vực của đời sống xã hội

Trong hoạt động công vụ, đối với quản lí CBCC cần thực hiện một số nguyên tắc sau đây:

- Nam, nữ bình đẳng về tiêu chuẩn, độ tuổi khi tuyển dụng, được đối xử bình đẳng tại nơi làm việc vềviệc làm, tiền công, tiền thưởng, BHXH, điều kiện lao động và các điều kiện làm việc khác

- Nam, nữ bình đẳng về tiêu chuẩn, độ tuổi khi được đề bạt, bổ nhiệm giữ các chức danh trong cácngành, nghề có tiêu chuẩn chức danh

- Bảo đảm tỷ lệ thích đáng nữ đại biểu Quốc Hội, đại biểu Hội đồng nhân dân phù hợp với mục tiêuquốc gia về bình đẳng giới;

- Bảo đảm tỷ lệ nữ thích đáng trong bổ nhiệm các chức danh trong cơ quan nhà nước phù hợp vớicác mục tiêu quốc gia về bình đẳng giới

Ví dụ: Các cán bộ, công chức là nữ giữ các vị trí, chức danh chủ chốt trong hệ thống chính trị Việt

Nam hiện nay?

Câu hỏi: Liên hệ các nguyên tắc trên trong thực tiễn quản lí cán bộ công chức hiện nay ở nước ta

và ở cơ quan anh chị đang công tác?)

Bài 3:

Câu 1- Tổ 1: Đ/c hãy cho biết bản chất ngân sách nhà nước?

Bản chất của Ngân sách Nhà nước:

Ngân sách Nhà nước ra đời cùng với sự xuất hiện của Nhà nước Nhà nước bằng quyền lực chính trị và xuấtphát từ nhu cầu về tài chính để đảm bảo thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình đã đặt ra những khoản thu,chi của Ngân sách Nhà nước Điều này cho thấy chính sự tồn tại của Nhà nước, vai trò của Nhà nước đốivới đời sống kinh tế xã hội là những yếu tố cơ bản quyết định sự tồn tại và tính chất hoạt động của Ngânsách Nhà nước

Trong thực tế nhìn bề ngoài hoạt động của Ngân sách Nhà nước biểu hiện đa dạng dưới hình thứccác khoản thu và các khoản chi tài chính của Nhà nước ở các lĩnh vực hoạt động kinh tế xã hội Các khoảnthu chi này được tổng hợp trong một bảng dự toán thu chi tài chính được thực hiện trong một khoảng thờigian nhất định Các khoản thu mang tính chất bắt buộc của Ngân sách Nhà nước là một bộ phận các nguồntài chính chủ yếu được tạo ra thông qua việc phân phối thu nhập quốc dân được sáng tạo ra trong khu vựcsản xuất kinh doanh và các khoản chi chủ yếu của Ngân sách mang tính chất cấp phát phục vụ cho đầu tưphát triển và tiêu dùng của xã hội

Như vậy, về hình thức có thể hiểu: Ngân sách Nhà nước là toàn bộ các khoản thu chi của nhà nước

có trong dự toán, đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt và được thực hiện trong một năm đểđảm bảo việc thực hiện chức năng,nhiệm vụ của nhà nước

Tuy nhiên, hoạt động của Ngân sách Nhà nước (NSNN) là hoạt động phân phối các nguồn tài chínhcủa xã hội gắn liền với việc hình thành và sử dụng quỹ tiền tệ tập trung là Ngân sách nhà nước Trong quátrình phân phối đó đã làm nảy sinh các quan hệ tài chính giữa một bên là nhà nuớc và một bên là các chủ thểtrong xã hội

Những quan hệ tài chính này bao gồm:

*Quan hệ kinh tế giữa NSNN với các doanh nghiệp: Các quan hệ kinh tế này phát sinh trong quá trình hình thành nguồn thu của Ngân sách dưới hình thức các loại thuế mà doanh nghiệp phải nộp Đồng thời, Ngân sách chi hổ trợ cho sự phát triển của doanh nghiệp dưới hình thức xây dựng cơ sở hạ tầng, hổ trợ vốn…

*Quan hệ kinh tế giữa NSNN và các đơn vị hành chính sự nghiệp: Quan hệ này phát sinh trong qúa trìnhphân phối lại các khoản thu nhập bằng việc Ngân sách nhà nước cấp kinh phí cho các đơn vị quản lý nhànước Đồng thời, trong cơ chế kinh tế thị trường các đơn vị có hoạt động sự nghiệp có các khoản thu phí và

lệ phí, nguồn thu này một phần các đơn vị làm nghĩa vụ tài chính đối với ngân sách, một phần trang trải cáckhoản chi tiêu của mình để giảm bớt gánh nặng cho ngân sách

*Quan hệ kinh tế giữa NSNN với các tầng lớp dân cư: Quan hệ này được thể hiện qua việc một bộ phậndân cư thực hiện nghĩa vụ tài chính đối với nhà nước bằng việc nộp các khoản thuế, phí, lệ phí Một bộ phậndân cư khác nhận từ ngân sách nhà nước các khoản trợ cấp theo chính sách qui định.

*Quan hệ kinh tế giữa NSNN với thị trường tài chính: Quan hệ này phát sinh khi nhà nước tham gia trênthị trường tài chính bằng việc phát hành các loại chứng khoán của kho bạc nhà nước nhằm huy động vốncủa các chủ thể trong xã hội để đáp ứng yêu cầu cân đối vốn của ngân sách nhà nước

Như vậy, đằng sau hình thức biểu hiện bên ngoài của Ngân sách nhà nước là một quỹ tiền tệ với cáckhoản thu và các khoản chi của nó thì Ngân sách nhà nước lại phản ảnh các quan hệ kinh tế trong quá trìnhphân phối Từ sự phân tích trên cho thấy: Ngân sách nhà nước là hệ thống các quan hệ kinh tế phát sinhtrong quá trình phân phối các nguồn tài chính của xã hội để tạo lập và sử dụng quỹ tiền tệ tập trung của nhànước nhằm thực hiện chức năng, nhiệm vụ của nhà nước

Câu 2 – Tổ 2: Đ/c hãy cho biết đơn vị và bản thân đồng chí cần phải làm gì trong chấp hành ngân sách để quản lý và sử dụng ngân sách tiết kiệm và hiệu quả?

- Mỗi cá nhân phải hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao

- Xây dựng quy chế chi tiêu nội bộ, mỗi cá nhân phải có ý thức xây dựng và thực hiện quy chế

- Thực hiện tốt công tác phê bình và tự phê bình trong thực hiện chấp hành ngân sách

- Thực hiện tốt kế hoạch học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh

- Là quản lý vĩ mô - Bộ phận cấu thành đơn vị kinh tế (máy móc, thiết bị, nhà xưởng,

nguyên nhiên vật liệu,…)

- Là quản lý vi môMục tiêu - Là lợi ích toàn dân, lợi ích cộng đồng

( phát triển nền kinh tế quốc dân, ổn định

sự phát triển kinh tế - chính tri – xã hội, tăng thu nhập quốc dân, tăng mức tăng trưởng của nền kinh tế, giải quyết việc làm,…)

- Dân giàu, nước mạnh , xã hội dân chủ, công bằng, văn minh

- Tạo lập và hoàn thiện môi trường kinh doanh chung

- Theo đuổi lợi ích của mình

- Lợi nhuận là cơ bản (thu được lợi nhuận cao, ổn định và phát triển doanh nghiệp, tăng thị phần, tạo uy tíncho sản phẩm của doạnh nghiệp,…)

- Tạo lập môi trường riêng cho mìnhCông cụ Luật pháp, kế hoạch hóa kinh tế nhà nước

, đường lối phát triển, kế hoạch phát triển kinh tế, chính sách kinh tế, lực lượng vật chất và tài chính của nhà nước,…

- Điều lệ, nội quy, quy chế, đơn giá tiền lương, hợp đồng lao động, hợp đồng kinh tế…

- Chiến lược kinh doanh, kế hoạch sảnxuất – kỹ thuật – tài chính, dự án đầu

tư để phát triển kinh doanh,…

Luật điều chỉnh chủ

yếu

Ngân sách Ngân sách nhà nước Ngân sách của đơn vị kinh tế (vốn tự

+ Hoạt động quản lý sản xuất kinh doanh của các đơn vị kinh tế giúp hoạt động quản lý của nhà nước hoàn thiện hơn thông qua việc tham gia đóng góp hoàn thiện cơ chế chính sách của nhà nước

- Quản lý nhà nước về kinh tế và quản lý sản xuất kinh doanh của các đơn vị kinh tế có sự mâu thuẫn tuy nhiên thông qua sự phát triển của các doanh nghiệp giúp cho hoạt động quản lý của nhà nước về kinh tế đạt được mục tiêu

Câu 2 – Tổ 2: Đồng chí hãy cho biết trên địa bàn xã, huyện của đồng chí có những tiềm năng thuận lợi gì để phát triển kinh tế.

Trả lời

- Trên địa bàn huyện Sốp Cộp với diện tích đất tự nhiên 148.088 ha, trong đó đất chưa sử dụngcòn trên 81.700ha do vậy có thể phát triển mạnh nông nghiệp ( như trồng lúa nước, trống sắn, ngô…) lâmnghiệp ( Trồng các loại cây lấy gỗ có chất lượng cao như thông, bạch đàn, lát…) và cây công nghiệp

( Như cà phê, bông ) cộng với lực lượng lao động của huyên dồi dào, thời gian nông nhàn còn nhiều nên

việc phát triển nông nghiệp và lâm nghiệp tạo điều kiện thuận lợi để giải quyết việc làm và phát triển kinhtế

- Với diện tích đất chưa sử dụng còn nhiều và mật độ dân cư thấp, phân bố chưa đồng đều nênthuận lợi cho việc phát triển chăn nuôi đại gia súc như: Trâu, bò, ngựa, dê, lợn…đặc biệt là phát triển đàn

dê, lợn

- Huyện có đường biên giới với nước bạn CHDCND Lào dài 120km, trong tương lai thuận lợicho việc đầu tư xây dựng các khu trung tâm kinh tế cửa khẩu giao lưu buôn bán, liên doanh liên kếthợptác phát triển với nước bạn

- Huyện mới thành lập, các ngành kinh tế còn ít, chưa phát triển nên thuận lợi cho việc thu hútcác nguồn lực từ bên ngoài

- Hiện nay trên địa bàn huyện diện tích trồng tre lớn nên thuận lợi cho việc phát triển, khai tháccác sản phẩm từ tre

- Lượng nước chảy hàng năm qua địa bàn rất lớn nên thuận lợi cho việc khai thác thủy điện

- Bên cạnh đó tại khu vực hành chính của huyện, lượng dân cư tập trung đông nên thuận lợi choviệc tập trung phát triển các ngành dịch vụ cả về loại hình và quy mô, tổ chức tốt hệ thống lưu thông,phân phối đối với các loại hàng hóa, dịch vụ

- Với đặc thù là huyện chỉ có một tuyến đường để lưu thông đến thành phố Sơn La và các huyệnkhác nên lượng dân cư tham gia giao thông rất lớn do vậy thuận lợi cho việc phát triển giao thông vận tải

Quan điểm nhất quán, xuyên suốt toàn bộ tiến trình lãnh đạo văn hóa của Đảng ta từ 1930 đến nay làluôn luôn khẳng định văn hóa, văn nghệ là bộ phận khăng khít của toàn bộ sự nghiệp cách mạng, phục vụcác nhiệm vụ của cách mạng trong từng thời kỳ và gắn bó sâu sắc với đời sống nhân dân Luận điểm cô đúc

và sâu sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Văn hóa, nghệ thuật cũng là một mặt trận Anh chị em là chiến sĩtrên mặt trận ấy” đã làm nên một bước ngoặt cho toàn bộ tiến trình văn hoá Việt Nam, làm cho nền văn hóamới và những người sáng tạo, hoạt đồng trên lĩnh vực văn hóa đó trở thành một sức mạnh to lớn, một bộphận hữu cơ, gắn bó máu thịt với toàn bộ sự nghiệp cách mạng của dân tộc ta Phát huy và nối tiếp kinhnghiệm và chân lý đó, trong sự nghiệp đổi mới từ 1986 đến nay, Đảng ta nhấn mạnh văn hóa, văn nghệ làmột bộ phận khăng khít của sự nghiệp đổi mới do Đảng khởi xướng và lãnh đạo và tiếp tục khẳng định:

"Chú trọng xây dựng nhân cách con người Việt Nam về lý tưởng, trí tuệ, đạo đức, lối sống, thể chất, lòng tựtôn dân tộc, trách nhiệm xã hội, ý thức chấp hành pháp luật”7, một đòi hỏi cao và mới đối với văn hóa tronggiai đoạn mới của cách mạng đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế

1 Văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực thúc đẩy sự phát triểnkinh tế xã hội

Chăm lo văn hóa là chăm lo củng cố nền tảng tinh thần của xã hội, thiếu nó hoặc không giải quyếtđúng đắn mối quan hệ giữa phát triển kinh tế với tiến bộ và công bằng xã hội, giữa phát triển kinh tế vớimục tiêu cuối cùng là văn hóa (công bằng, dân chủ, văn minh, con người phát triển toàn diện…) thì khôngthể có sự phát triển bền vững của xã hội

Nếu kinh tế là nền tảng vật chất của đời sống xã hội thì văn hóa là nền tảng tinh thần của đời sống ấy

và vì thế hai lĩnh vực kinh tế và văn hóa luôn luôn giữ vị trí quan trọng và quyết định đối với thực trạng, sựvận động và phát triển của xã hội đó.Cần nhận thức sâu sắc hơn nữa và quán triệt quan điểm này trong chỉđạo và tổ chức thực tiễn, nhất là trong công tác lãnh đạo, quản lý mọi mặt đời sống xã hội, đặc biệt khi xử lýmối quan hệ giữa kinh tế với văn hóa, đảm bảo vị trí, vai trò tương xứng của văn hóa là nền tảng tinh thầncủa xã hội, khắc phục bằng được tình trạng coi nhẹ văn hóa đối xử với văn hóa như một lĩnh vực phụ, ăntheo, “phi sản xuất”, hoặc coi trọng trong văn bản, nghị quyết, lời nói, nhưng coi nhẹ trong thực tiễn và việclàm cụ thể.Một dân tộc sáng tạo ra văn hóa của mình, và đến lượt nó, chứa đựng trong nền văn hóa đó là sứcsống, tiềm năng, bản lĩnh, sức sáng tạo và bản sắc của chính dân tộc đó Bằng văn hóa và thông qua vănhóa, dân lộc đó, qua các thế hệ, xây dựng cho mình những chuẩn mực sống, lao động, đấu tranh, sáng tạo vàcác quan hệ cộng đồng Những chuẩn mực này được truyền bá, lưu giữ, trở thành một hệ thống các giá trịđặc trưng cho một dân tộc, tạo nên nền tảng tinh thần của dân tộc đó Vì thế, “chăm lo văn hóa là chăm locủng cố nền tảng tinh thần của xã hội Thiếu nền tảng tinh thần tiến bộ và lành mạnh, không quan tâm giảiquyết tốt mối quan hệ giữa phát triển kinh tế với tiến bộ và công bằng xã hội thì không có sự phát triển kinh

tế - xã hội bền vững

Với vai trò là động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội, văn hóa có khả năng to lớn khơi dậy,nhân lên mọi tiềm năng, sức sáng tạo của con người, tạo ra nguồn lực nội sinh quyết định sự phát triển củađời sống xã hội Đặc biệt, trong thời đại ngày nay, nguồn gốc của sự giàu có và phát triển toàn diện của mộtđất nước không chỉ là tài nguyên thiên nhiên, vốn kỹ thuật, mà yếu tố ngày càng trở nên quyết định chính lànguồn lực con người, là tiềm năng và năng lực sáng tạo của con người Kinh tế tri thức thời kỳ mới của sựphát triển xã hội hiện nay bắt nguồn từ chính đặc điểm này Tiềm năng, năng lực của con người không nằm

ở đâu khác, mà nằm ngay trong văn hóa và do chính văn hóa trực tiếp tạo nên trong trí tuệ đạo đức tâm hồn,nhân cách, bản lĩnh, sự thành thạo, tài năng của mỗi cá nhân và cả cộng đồng

Chính vì khẳng định văn hóa là động lực mạnh mẽ trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội nêntrong những năm đổi mới vượt qua những hạn chế, thiếu sót đã từng xảy ra trước đây (chỉ nhấn mạnh mộttrong hai yếu tố đó hoặc không biết kết hợp chúng với nhau), Đảng ta thường xuyên nhấn mạnh vai trò của

cả hai động lực: kinh tế và tinh thần và chỉ ra yêu cầu phải biết "kết hợp động lực kinh tế với động lực tinhthần” vì cả sự tăng trưởng kinh tế và sự phát triển văn hóa – xã hội

Là động lực của sự phát triển, văn hóa còn thể hiện ở khả năng điều tiết, điều chỉnh các khuynhhướng, chiều hướng phát triển của xã hội và con người, hướng sự vận động tới cái tích cực, tiến bộ, nhânvăn và hạn chế những biểu hiện tiêu cực thoái hóa, biến chất, đen tối… dẫn tới kìm hãm và thậm chí, sự tànphá, xuống cấp của một xã hội, đặc biệt trong những điều kiện mới của nền kinh tế vận hành theo cơ chế thịtrường Vai trò điều tiết, điều chỉnh này thông qua các chuẩn mực mà văn hóa đã xác định, bằng việc định

hướng giá trị đối với con người và cộng đồng.Trong sự liên hệ chặt chẽ và chi phối lẫn nhau giữa các hoạtđộng rất đa dạng của đời sống, cần phải hiểu rằng, văn hóa vừa là một thành tố gắn bó khăng khít vừa làthước đo trình độ phát triển của các lĩnh vực khác và của toàn xã hội Do đó, với tư cách là mục tiêu của sựphát triển, văn hóa thể hiện trình độ phát triển ngày càng cao của con người và của xã hội.Trong các lý thuyết về phát triển, một quan niệm được khẳng định hiện nay, là coi mục tiêu phát triển phảithể hiện ở sự nâng cao chất lượng sống của con người với đảm bảo sự hài hòa đời sống vật chất và đời sốngtinh thần, giữa mức sống cao với lối sống và nếp sống đẹp, không chỉ cho thiểu số mà phải cho đại đa sốquần chúng và người lao động Để đạt được mục tiêu đó, nhất thiết phải có sự phát triển cao về kinh tế, về

cơ sở vật chất, kỹ thuật, song chỉ như thế thì chưa đủ và sẽ là sai lầm nghiêm trọng nếu chỉ lo tăng trưởngkinh tế, coi tăng trưởng là sự phát triển xã hội và làm tất cả với bất kỳ giá nào vì sự tăng trưởng đó, dù phải

hy sinh về mặt văn hóa, xã hội, hy sinh và phá hoại sự phát triển phẩm giá con người Trong những trườnghợp như thế, có tăng trưởng nhưng không có phát triển, trái lại là sự “phản phát triển”.Từ vị trí của văn hóa

là mục tiêu của sự phát triển cần phải nắm chắc mối quan hệ giữa kinh tế với văn hóa, văn hóa với kinh tế,trong đó đặc biệt chú ý luận điểm quan trọng trong Nghị quyết Hội nghị Trung ương 5: "Xây dựng và pháttriển kinh tế phải nhằm mục tiêu văn hóa, vì xã hội công bằng, văn minh, con người phát triển toàn diện”

Khi nói, văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, là động lực và mục tiêu của sự phát triển kinh tế

-xã hội thì cần hiểu rằng, các vai trò đó bao giờ và chủ yếu thông qua nhiệm vụ xây dựng con người của vănhóa.Con người là chủ thể sáng tạo văn hóa và đến lượt mình, văn hóa có chức năng trực tiếp nuôi dưỡng,xây đắp và góp phần phát triển con người, đặc biệt và trước hết là những phẩm chất tinh thần - tâm hồn củacon người Trong quan niệm của mình về văn hóa, Chủ tịch Hồ Chí Minh thường xuyên nhấn mạnh thiênchức riêng biệt của văn hóa, văn nghệ là bám sát đời sống con người, miêu tả và khám phá con người, bảo

vệ và khẳng định, góp phần trực tiếp xây dựng con người mới đang hình thành trong cuộc chiến đấu đầy hysinh, gian khổ và vĩ đại vì sự ra đời và chiến thắng của xã hội mới: "Quần chúng đang chờ đợi những tácphẩm văn nghệ xứng đáng với thời đại vẻ vang của chúng ta, những tác phẩm ca tụng chân thật nhữngngười mới, việc mới chẳng những để làm gương mẫu cho chúng ta ngày nay, mà còn để giáo dục con cháu

ta đời sau” Chính do vị trí, vai trò đặc biệt của văn hóa trong đời sống xã hội, đồng thời văn hóa luôn luôn

có mặt trong mọi lĩnh vực và mọi hoạt động của xã hội và con người, nên cần biết phát huy tối đa sức mạnhcủa văn hóa, làm cho các nhân tố văn hóa gắn kết chặt chẽ và thấm sâu vào mọi lĩnh vực, mọi phương diệncủa đời sống xã hội

2 Nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộcTrong Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên Chủ nghĩa xã hội (bổ sung, phát triển năm2011) được thông qua tại Đại hội lần thứ XI (tháng 1/2011), Đảng ta đã bổ sung Cương lĩnh 1991, trình bàyquan niệm về xã hội xã hội chủ nghĩa mà chúng ta xây dựng, trong đó gồm tám đặc trưng có quan hệ hữu cơvới nhau, tạo nên phẩm chất và giá trị của chủ nghĩa xã hội Nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc làmột trong tám đặc trưng của chủ nghĩa xã hội, vì thế về nội dung, nó góp phần quan trọng tạo nên phẩmchất và giá trị của xã hội đó Điều đó cũng có nghĩa là, sẽ không có chủ nghĩa xã hội nếu như không xâydựng được trong xã hội đó một nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.So với những hiểu biết, quanđiểm trước đây về văn hóa, luận điểm "nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc” của Đảng ta đã cómột bước phát triển về chất.Trong Đề cương Văn hóa việt Nam năm 1943, Đảng ta xác định nền văn hóamới có ba tính chất: dân tộc, khoa học, đại chúng, đồng thời chỉ rõ nền văn hóa có tính chất dân tộc về hình

Đến Đại hội III (1960), Đảng đã phát triển thành luận điểm, xây dựng nền văn hóa với nội dung xã hội chủnghĩa và hình thức dân tộc Sau 16 năm, Đại hội IV (1976) đã bổ sung, đó là nền văn hóa với nội dung xãhội chủ nghĩa và tính chất dân tộc Hơn 10 năm sau, trong Nghị quyết 05 của Bộ Chính từ (11 - 1987) khóa

VI, nêu nhiệm vụ xây dựng nền văn hóa xã hội chủ nghĩa đậm đà bản sắc dân tộc

Từ Đại hội VII (1991) đến nay, từ thực tiễn cực kỳ phong phú với những nỗ lực tổng kết thực tiễn vàxây dựng một quan niệm hoàn chỉnh về văn hóa để chỉ đạo giai đoạn mới, Đảng ta đề xướng luận điểm "xâydựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc"

Về phẩm chất tiên tiến của nền văn hóa Việt NamNghị quyết Trung ương 5 (khóa VIII) đã khái quátnhững phẩm chất, nội dung cơ bản của tiên tiến là "yêu nước và tiến bộ mà nội dung cốt lõi là lý tưởng độclập dân tộc và chủ nghiã xã hội theo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, nhằm mục tiêu tất cả vì

con người; vì hạnh phúc và sự phát triển phong phú, tự do, toàn diện của con người trong mối quan hệ hàihòa giữa cá nhân và cộng đồng, giữa xã hội và tự nhiên Tiên tiến không chỉ về nội dung tư tưởng mà cảtrong hình thức biểu hiện, trong các phương tiện chuyển tải nội dung” Một nền văn hóa tiên tiến trong tất cả

sự phong phú của nó, bao giờ cũng dựa trên và gắn liền với tính chất tiên tiến, tiến bộ của một hệ tư tưởngtriết học và của một lý tưởng xã hội - đạo đức mà dân tộc và nhân dân đã lựa chọn Từ quan điểm đó, đặctrưng yêu nước và tiến bộ được khẳng định là phẩm chất quan trọng của tiên tiến.Yêu nước là nấc thang giátrị cao nhất của dân tộc và của văn hóa Việt Nam Đây là một trong những yêu cầu cao nhất, sâu sắc nhấtđối với nền văn hóa của chúng ta, nó vừa là sự kế tục một phẩm chất bền vững của văn hóa dân tộc trongquá khứ đồng thời lại phải phát triển mạnh mẽ phẩm chất đó với những đòi hỏi và đặc trưng mới Ở đâychính là yêu cầu gắn bó chặt chẽ, hài hòa giữa lý tưởng độc lập dân tộc với lý tưởng xã hội chủ nghĩa trởthành nội dung cốt lõi của nền văn hóa đó trong thời kỳ mới Như vậy, chứa đựng trong nền văn hóa củachúng ta là những giá trị bền vững, những tinh hoa của nền văn hóa dân tộc, của truyền thống dân tộc cùngvới những giá trị mới được xây đắp và phát triển trong giai đoạn hiện đại của dân tộc ta.Tiến bộ là mộtphẩm chất đặc trưng của nền văn hóa tiên tiến phải được hiểu trước hết là sự gắn bó của nền văn hóa đó với

hệ tư tưởng khoa học và cách mạng, đối với văn hóa Việt Nam hiện đại, hệ tư tưởng đó chính là chủ nghĩaMác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh.Trước tác động hết sức phức tạp của các hệ tư tưởng thù địch chốngđộc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, quan điểm trên đây của Đảng ta là một đòi hỏi cao đối với văn hóa vànhững người sáng tạo, hoạt động văn hóa Vì vậy, quan điểm đó phải được quán triệt trong toàn bộ hoạtđộng văn hóa, trong việc định hướng đúng đắn và nâng cao chất lượng, hiệu quả cũng như khả năng sửdụng, phát huy văn hóa phục vụ sự nghiệp đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.Nền văn hóatiên tiến là một nền văn hóa thấm sâu phẩm chất nhân văn và dân chủ mà trước hết là sự tôn trọng conngười, tất cả vì con người, có khả năng tạo ra được con người phát triển tự do, toàn diện, đời sống tinh thầnphong phú, cao đẹp, trong quan hệ hài hòa giữa cá nhân với: cộng đồng, giữa con người với xã hội và tựnhiên Đây là một trong những phẩm chất cao quý của văn hóa, đồng thời qua đó, văn hóa thể hiện sứ mệnh

và sức mạnh của mình “khẳng định và biểu dương những giá trị chân chính, bồi dưỡng cái chân, cái thiện,cái mỹ theo quan điểm tiến bộ, phê phán những cái lỗi thời, thấp kém”.Với lý tưởng xã hội và thẩm mỹ trên,nền văn hóa tiên tiến được phát triển phong phú, mở rộng đề tài và chủ đề phản ánh, đa dạng hoá cácphương thức biểu hiện, phát triển tự do, hài hòa tất cả các lĩnh vực của nó nhằm mục tiêu "vì lợi ích chânchính và phẩm giá con người, với trình độ tri thức, đạo đức, thể lực và thẩm mỹ ngày càng cao” Như vậy,

để xây dựng phẩm chất tiên tiến với đặc trưng yêu nước và tiến bộ, dân chủ và tự do thì nền văn hóa đó luônluôn gắn chặt với lý tưởng lương tâm và trách nhiệm người nghệ sĩ.Nói đến phẩm chất tiên tiến cũng chính

là nói đến phẩm chất hiện đại của nền văn hóa đó Nó phải dựa trên cơ sở và gắn bó chặt chẽ với trình độphát triển của nền kinh tế, của khoa học, công nghệ và của trình độ dân trí ngày một nâng cao, từ đó đủ sứcgiải quyết và thỏa mãn các nhu cầu tốt đẹp, đa dạng của cuộc sống hiện tại, có điều kiện phát triển phongphú và mới mẻ các khả năng chuyển tải và biểu hiện của mình, do đó, nền văn hóa này sẽ dần có diện mạomới “tiên tiến không chỉ về nội dung tư tưởng mà cả trong hình thức biểu hiện, trong các phương tiệnchuyển tải nội dung”

Về bản sắc dân tộc của nền văn hóaTiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc là nhân tố và phẩm chất hòaquyện hữu cơ trong nền văn hóa, tạo nên tổng thể giá trị của nền văn hóa đó, vì vậy, không thể tách rờichúng trong thực tiễn.Như vậy, có nghĩa là nền văn hóa tiên tiến phải mang cái riêng, cái độc đáo của truyềnthống, đặc tính, cốt cách và tâm hồn dân tộc Nó không thể bị hòa lẫn với nền văn hóa khác và nó hoàn toàn

xa lạ với sự lai căng, bắt chước, học đòi để đanh mất đi bản sắc, tính độc đáo của dân tộc mình Điều đócũng có nghĩa là, bản sắc dân tộc không dừng lại ở những biểu hiện bề ngoài, hình thức, mà thực chất làbiểu hiện sức sống, sức sáng tạo, phát triển và tính đặc thù độc đáo của dân tộc.Trước hết, bản sắc dân tộccủa nền văn hóa được tạo nên bởi những giá trị bền vững, những tinh hoa của cộng đồng các dân tộc ViệtNam được vun đắp qua lịch sử hàng ngàn năm đấu tranh dựng nước và giữ nước Nhận thức, phản ánh vàkhám phá những giá trị và những tinh hoa đó là nhiệm vụ lớn lao của văn hóa Những thành tố cơ bản tạonên giá trị bền vững và tinh hoa của dân tộc ta, từ đó làm nên bản sắc độc đáo của dân tộc là "lòng yêu nướcnồng nàn, ý chí tự cường dân tộc, tinh thần đoàn kết, ý thức cộng đồng gắn kết cá nhân - gia đình - làng xã-

Tổ quốc; lòng nhân ái, khoan dung, trong nghĩa tình, đạo lý, đức tính cần cù, sáng tạo trong lao động, sựtinh tế trong ứng xử, tính giản dị trong lối sống”

Bản sắc dân tộc của nền văn hóa Việt Nam còn biểu hiện rất rõ ở tính thống nhất mà đa dạng của vănhóa các dân tộc Việt Nam Thống nhất là phẩm chất nhất quán của nền văn hóa Việt Nam từ ngàn đời nay,song thống nhất trên cơ sở bình đẳng, tôn trọng sự đa dạng và phát triển bản sắc riêng của văn hóa các dântộc Củng cố và phát triển sự thống nhất, tạo ra sức mạnh tinh thần chung của toàn dân tộc đồng thời khaithức và phát triển một sắc thái và giá trị của văn hóa các dân tộc đáp ứng nhu cầu văn hóa của từng dân tộc,

đó là con đường sáng tạo nên nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc của chúng ta.Bản sắc dân tộc của nền văn hóa còn gắn chặt chẽ với khả năng khai thức, sử dụng, phát huy, tiếp nhận cóchọn lọc và phát triển những phương thức, phương tiện, loại hình, loại thể, hình thức biểu hiện hết sức đadạng và phong phú trong truyền thống văn hóa dân tộc.Bảo vệ, giữ gìn bản sắc dân tộc của văn hóa khôngđồng nghĩa với việc đóng cửa, thu mình trong chủ nghĩa dân tộc hẹp hòi, hoặc phục hồi những gì đã lỗi thờilạc hậu trong đời sống văn hóa của dân lộc Phải đủ bản lĩnh để mở rộng giao lưu với thế giới, tiếp thu cóchọn lọc những cái hay, cái tốt đẹp, tiến bộ của văn hóa các dân tộc Trong mở rộng giao lưu quốc tế, yêucầu hàng đầu là phải trên tinh thần độc lập tự chủ, với lòng tự hào sâu sắc về những giá trị của con người vàvăn hóa Việt Nam, nâng cao và phát huy bản sắc dân tộc của nền văn hóa đó, đồng thời tích cực học hỏi,tiếp thu, chọn lọc những giá trị nhân bản, khoa học, tiến bộ của văn hóa thế giới Mặt khác, cần tỉnh táo,kiên quyết chống lại sự xâm nhập của mọi thứ văn hóa độc hại, những quan điểm cực đoan về tự do cánhân, chủ nghĩa thực dụng, lối sống hưởng thụ ích kỷ Đó là con đường để làm giàu thêm cho văn hóa dântộc và từ đó góp một tiếng nói riêng vào đời sống văn hóa của cộng đồng các dân tộc trên thế giới Cũng chỉ

có như vậy mới tránh được nguy cơ nóng bỏng hiện nay trên thế giới về "sự đồng hóa các hệ thống giá trị vàchuẩn mực, tức là nguy cơ tha hóa về văn hóa và chống lại âm mưu "xâm lăng về văn hoá của các nước vàcác thế lực thù địch

3.Nền văn hóa Việt Nam là nền văn hóa thống nhất mà đa dạng trong cộng đồng các dân tộc ViệtNam

Xuất phát từ đặc điểm lịch sử, truyền thống lâu đời của chúng ta, Đảng ta đã có những kiến giảiriêng về vấn đề dân tộc ở nước ta Khác với một số quan niệm cho rằng, nói đến dân tộc là nói đến sự hìnhthành dân tộc tư sản, là sản phẩm của thời đại tư bản chủ nghĩa đang lên, Đảng ta đã khẳng định: Ở ViệtNam, dân tộc Việt Nam hình thành từ khi lập nước, chứ không phải khi chủ nghĩa tư bản nước ngoài xâmnhập vào Việt Nam, bởi vậy, dân tộc Việt Nam ta có lịch sử mấy ngàn năm, có ngôn ngữ riêng, phong tục,tập quán riêng, cốt cách làm ăn riêng, phong thái sinh hoạt riêng và có nền văn hóa lâu đời của mình Tất cảnhững cái đó tạo nên truyền thống, tình cảm riêng của dân tộc ta Hơn 50 dân tộc sinh sống trên đất nước ta

đã đoàn kết một lòng chúng sức xây đắp nên cái đặc trưng độc đáo và cái truyền thống lâu đời đó của chúng

ta Mặt khác, hơn 50 dân tộc đó lại có những giá trị và sắc thái văn hóa riêng của mình Các giá trị và sắcthái đó bổ sung cho nhau, làm phong phú nền văn hóa Việt Nam và củng cố sự thống nhất dân tộc.Xuất phát

từ nhận thức sâu sắc truyền thống và thực tiễn văn hóa trên, Đảng ta trong suốt hơn 70 năm qua, đã khẳngđịnh nhất quán quan điểm của mình vê xây dựng một nền văn hóa Việt Nam hiện đại, tiên tiến trong sựthống nhất mà đa dạng, đa dạng mà thống nhất của cộng đồng các dân tộc Việt Nam Các nguyên tắc lớn vềvấn đề dân tộc, theo quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh được vận dụng triệt để

và sáng tạo trong chỉ đạo xây dựng văn hóa, đó là bình đẳng, đoàn kết, tương trợ, giúp đỡ lẫn nhau pháttriển các giá trị và sắc thái riêng của văn hóa từng dân lộc nhằm tạo nên sự phong phú và thống nhất chungcủa văn hóa Việt Nam Như vậy, tính thống nhất trong sự đa dạng đó xuất phát từ phẩm chất yêu nước vàtiến bộ của nền văn hóa, từ truyền thống lâu đời, từ khát vọng chung là độc lập dân tộc, toàn vẹn lãnh thổ, từ

sự cố kết, gắn bó sâu sắc với nhau trong tiến trình lịch sử và từ sự đồng cảm trong tinh thần, tâm hồn, tâmlý

4 Xây dựng vì phát triển văn hóa là sự nghiệp của toàn dân do Đảng lãnh đạo, trong đó đội ngũ tríthức đóng vai trò quan trọng

Quan điểm rất giản dị này có nguồn gốc sắc từ nhận thức của Đảng ta về vai trò, sứ mệnh của nhândân không chỉ đối với lịch sử Với tài sản vật chất của loài người, mà còn đối với toàn bộ những giá trị tinhthần được tạo nên bởi chính nhân dân Ở quan điểm này, cần phải thấu hiểu đồng thời các nội dung khôngthể tách rời nhau: Nhân dân là lực lượng làm nên văn hóa trong cả ba nhân chủ yếu của tiến trình văn hóa:sáng tạo (sản xuất), truyền bá (lưu giữ), và tiếp nhận (hưởng thụ); Đảng ta là lực lượng tiên phong về lưtưởng có sứ mệnh lãnh đạo, chỉ đạo, định hướng để nhân dân xây dựng văn hóa và vai trò rất quan trọng,

trực tiếp sáng tạo văn hóa là đội ngũ tri thức.Quan điểm này còn thể hiện đầy đủ, sáng rõ sự đánh giá caocủa Đảng ta về vị trí vai trò của văn hóa cơ sở trong xây dựng nền văn hóa chung của dân tộc Văn hóa cơ

sở là nền tảng vững chắc cho toàn bộ sự phát triển của văn hóa, chính nó là làm nên diện mạo, đặc trưng cơbản của văn hóa dân tộc và không có nó không thể tạo nên những giá trị văn hóa đỉnh cao của văn hóa dântộc qua từng thời kỳ lịch sử Chính trong sự phát triển mạnh mẽ của văn hóa cơ sở mà tạo ra các tài nănghoạt động văn hóa, đúc kết nên những tinh hoa văn hóa Trong các Nghị quyết của Đảng về văn hóa, những

tư tưởng trên đây được khẳng định nhiều lân, dứt khoát và kiên định Tư tưởng đó còn xuyên thấm trongtoàn bộ các nhiệm vụ của văn hóa, từ xây dựng các giá trị, phẩm chất của con người bằng văn hóa, thôngqua văn hóa đến xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, tốt đẹp cho con người, từ định hướng đẩy mạnhphong trào toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa, gia đình văn hóa, làng văn hóa, cơ sở văn hóa đếnxác định vai trò to lớn cửa nhân dân của cơ sở đối với cuộc đấu tranh kiên trì, rộng lớn chống những biểuhiện tiêu cực đen tối, hư hỏng, thiếu văn hóa, tầm thường, xấu xa, và đối với các nhiệm vụ văn hóa cụ thể:thư viện, bảo tồn, bảo tàng, hoạt động nghệ thuật.Tư tưởng trên đây cũng chính là cơ sở lý luận để Đảng takhẳng định một phương châm rất quan trọng trong phát triển văn hóa thời kỳ mới, đó là xã hội hóa các hoạtđộng văn hóa Vì nhân dân là người làm nên văn hóa nên xã hội hóa hoạt động văn hóa là một quy luật, mộtđòi hỏi khách quan nhằm vận động và tổ chức sự tham gia rộng rãi của nhân dân, của toàn xã hội vào pháttriển văn hóa, tạo động lực mạnh cho sự phát triển vững chắc của nó, đồng thời cũng tạo điều kiện cho vănhóa thấm sâu vào mọi mặt của đời sống xã hội, từ đó nâng cao mức hưởng thụ văn hóa của nhân dân, mộtmục tiêu cao nhất, đẹp nhất của sự nghiệp văn hóa dưới sự lãnh đạo của Đảng

5.Văn hóa là một mặt trận, xây dựng và phát triển văn hóa là một sự nghiệp cách mạng lâu dài, đòihỏi phải có ý chí cách mạng và sự kiên trì thận trọng

Quan điểm này nhấn mạnh một số đặc trưng nổi bật cần phải nắm vững và quán triệt trong quá trìnhĐảng chỉ đạo và tổ chức cho nhân dân xây dựng văn hóa Trước hết, vận dụng sâu sắc tư tưởng Hồ ChíMinh về văn hóa, luận điểm khẳng định, văn hóa là một mặt trận, nghĩa là khẳng định cuộc đấu tranh để bảo

vệ và xây dựng cái tiên tiến, cái tiến bộ và những giá trị tốt đẹp của con người và để phê phán, chiến thắngcái xấu xa, đen tối, cái ác, cái phản văn hóa là một sự nghiệp đầy khó khăn phức tạp, đòi hỏi nhiều thời gian

và đòi hỏi không ngừng nâng cao tính chiến đấu của những người hoạt động trên mặt trận này Đồng thờicũng khẳng định trong cuộc đấu hình đó, "xây” phải đi đôi với "chống”, lấy "xây” làm chính Tổ chức sựphối hợp nhuần nhuyễn giữa hai yêu cầu trên trong các hoạt động văn hóa là một đòi hỏi cao đối với ngườichỉ đạo, hướng dẫn, triển khai các hoạt động văn hóa từ Trung ương đến cơ sở

Ý nghĩa thời sự của quan điểm này thể hiện ở chỗ: hơn lúc nào hết, do tác động hết sức phức tạp của cuộcđấu tranh chính trị, tư tưởng hiện nay, Đảng nhấn mạnh nhiệm vụ tăng cường đấu tranh phê phán nhữngquan điểm sai trái, lệch lạc trên lĩnh vực văn hóa, văn nghệ, kiên cường chiến đấu và tỉnh táo trước âm mưu,thủ đoạn "diễn biến hòa bình “, "xâm lăng văn hoá” của các thế lực thù địch trên lĩnh vực rất nhạy cảm này,đồng thời kiên trì bài trừ các hủ tục, các thói hư, tật xấu, sự thoái hóa, biến chất của một bộ phận không nhỏcán bộ, đảng viên và nhân dân

Tất nhiên, đồng thời với việc nhấn mạnh đặc trưng bản chất "văn hóa là một mặt trận" Đảng ta luônluôn lưu ý dấu hiệu đặc thù của mặt trận này, từ đó đòi hỏi phải có ý chí cách mạng cao gắn với lòng kiên trì

và thái độ thận trọng, linh hoạt, khoa học Sự thống nhất trên là cơ sở đem lại hiệu quả của sự lãnh đạo, chỉđạo và quản lý lĩnh vực văn hóa, văn nghệ

càng nổi bật trong quá trình phát triển lực lượng sản xuất Trong bối cảnh đó giáo dục đã trở thành nhân

tố quyết định đối với sự phát triển kinh tế xã hội Các nước trên thế giới kể cả những nước đang phát triểnđều coi giáo dục là nhân tố hàng đầu quyết định sự phát triển nhanh và bền vững của mỗi quốc gia

Giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, là sự nghiệp của Đảng, Nhà nước và của toàn dân Đầu

tư cho giáo dục là đầu tư phát triển, được ưu tiên đi trước trong các chương trình, kế hoạch phát triển kinh

tế - xã hội

Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo là đổi mới những vấn đề lớn, cốt lõi, cấp thiết, từquan điểm, tư tưởng chỉ đạo đến mục tiêu, nội dung, phương pháp, cơ chế, chính sách, điều kiện bảo đảmthực hiện đổi mới từ sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước đến hoạt động quản trị của các cơ sởgiáo dục - đào tạo và việc tham gia của gia đình, cộng đồng, xã hội và bản thân người học đổi mới ở tất cảcác bậc học, ngành học Trong quá trình đổi mới, cần kế thừa, phát huy những thành tựu, phát triển nhữngnhân tố mới, tiếp thu có chọn lọc những kinh nghiệm của thế giới kiên quyết chấn chỉnh những nhận thức,việc làm lệch lạc Đổi mới phải bảo đảm tính hệ thống, tầm nhìn dài hạn, phù hợp với từng loại đối tượng

và cấp học các giải pháp phải đồng bộ, khả thi, có trọng tâm, trọng điểm, lộ trình, bước đi phù hợp

Phát triển giáo dục và đào tạo là nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài Chuyểnmạnh quá trình giáo dục từ chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chấtngười học Học đi đôi với hành lý luận gắn với thực tiễn giáo dục nhà trường kết hợp với giáo dục giađình và giáo dục xã hội

Phát triển giáo dục và đào tạo phải gắn với nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ Tổ quốc vớitiến bộ khoa học và công nghệ phù hợp quy luật khách quan Chuyển phát triển giáo dục và đào tạo từ chủyếu theo số lượng sang chú trọng chất lượng và hiệu quả, đồng thời đáp ứng yêu cầu số lượng

Hội nghị lần thứ tám ban Chấp hành Trung ương khóa XI cũng xác định rõ các mục tiêu giáo dụcnhư sau:

Về mục tiêu tổng quát :

Tạo chuyển biến căn bản, mạnh mẽ về chất lượng, hiệu quả giáo dục, đào tạo đáp ứng ngày càng tốthơn công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và nhu cầu học tập của nhân dân Giáo dục con người Việt Namphát triển toàn diện và phát huy tốt nhất tiềm năng, khả năng sáng tạo của mỗi cá nhân yêu gia đình, yêu

Tổ quốc, yêu đồng bào sống tốt và làm việc hiệu quả

Xây dựng nền giáo dục mở, thực học, thực nghiệp, dạy tốt, học tốt, quản lý tốt có cơ cấu và phươngthức giáo dục hợp lý, gắn với xây dựng xã hội học tập bảo đảm các điều kiện nâng cao chất lượng chuẩnhóa, hiện đại hoá, dân chủ hóa, xã hội hóa và hội nhập quốc tế hệ thống giáo dục và đào tạo giữ vững địnhhướng xã hội chủ nghĩa và bản sắc dân tộc Phấn đấu đến năm 2030, nền giáo dục Việt Nam đạt trình độtiên tiến trong khu vực

Các mục tiêu cụ thể bao gồm:

- Đối với giáo dục mầm non, giúp trẻ phát triển thể chất, tình cảm, hiểu biết, thẩm mỹ, hình thànhcác yếu tố đầu tiên của nhân cách, chuẩn bị tốt cho trẻ bước vào lớp 1 Hoàn thành phổ cập giáo dục mầmnon cho trẻ 5 tuổi vào năm 2015, nâng cao chất lượng phổ cập trong những năm tiếp theo và miễn học phítrước năm 2020 Từng bước chuẩn hóa hệ thống các trường mầm non Phát triển giáo dục mầm non dưới

5 tuổi có chất lượng phù hợp với điều kiện của từng địa phương và cơ sở giáo dục

- Đối với giáo dục phổ thông, tập trung phát triển trí tuệ, thể chất, hình thành phẩm chất, năng lựccông dân, phát hiện và bồi dưỡng năng khiếu, định hướng nghề nghiệp cho học sinh Nâng cao chất lượnggiáo dục toàn diện, chú trọng giáo dục lý tưởng, truyền thống, đạo đức, lối sống, ngoại ngữ, tin học, nănglực và kỹ năng thực hành, vận dụng kiến thức vào thực tiễn Phát triển khả năng sáng tạo, tự học, khuyếnkhích học tập suốt đời Hoàn thành việc xây dựng chương trình giáo dục phổ thông giai đoạn sau năm

2015 Bảo đảm cho học sinh có trình độ trung học cơ sở (hết lớp 9) có tri thức phổ thông nền tảng, đápứng yêu cầu phân luồng mạnh sau trung học cơ sở trung học phổ thông phải tiếp cận nghề nghiệp vàchuẩn bị cho giai đoạn học sau phổ thông có chất lượng Nâng cao chất lượng phổ cập giáo dục, thực hiệngiáo dục bắt buộc 9 năm từ sau năm 2020

Phấn đấu đến năm 2020, có 80% thanh niên trong độ tuổi đạt trình độ giáo dục trung học phổ thông

và tương đương

- Đối với giáo dục nghề nghiệp , tập trung đào tạo nhân lực có kiến thức, kỹ năng và trách nhiệmnghề nghiệp Hình thành hệ thống giáo dục nghề nghiệp với nhiều phương thức và trình độ đào tạo kỹnăng nghề nghiệp theo hướng ứng dụng, thực hành, bảo đảm đáp ứng nhu cầu nhân lực kỹ thuật côngnghệ của thị trường lao động trong nước và quốc tế.

- Đối với giáo dục đại học, tập trung đào tạo nhân lực trình độ cao, bồi dưỡng nhân tài, phát triểnphẩm chất và năng lực tự học, tự làm giàu tri thức, sáng tạo của người học Hoàn thiện mạng lưới các cơ

sở giáo dục đại học, cơ cấu ngành nghề và trình độ đào tạo phù hợp với quy hoạch phát triển nhân lựcquốc gia trong đó, có một số trường và ngành đào tạo ngang tầm khu vực và quốc tế Đa dạng hóa các cơ

sở đào tạo phù hợp với nhu cầu phát triển công nghệ và các lĩnh vực, ngành nghề yêu cầu xây dựng, bảo

vệ Tổ quốc và hội nhập quốc tế

- Đối với giáo dục thường xuyên , bảo đảm cơ hội cho mọi người, nhất là ở vùng nông thôn, vùngkhó khăn, các đối tượng chính sách được học tập nâng cao kiến thức, trình độ, kỹ năng chuyên mônnghiệp vụ và chất lượng cuộc sống tạo điều kiện thuận lợi để người lao động chuyển đổi nghề bảo đảmxóa mù chữ bền vững Hoàn thiện mạng lưới cơ sở giáo dục thường xuyên và các hình thức học tập, thựchành phong phú, linh hoạt, coi trọng tự học và giáo dục từ xa

- Đối với việc dạy tiếng Việt và truyền bá văn hóa dân tộc cho người Việt Nam ở nước ngoài, cóchương trình hỗ trợ tích cực việc giảng dạy tiếng Việt và truyền bá văn hóa dân tộc cho cộng đồng ngườiViệt Nam ở nước ngoài, góp phần phát huy sức mạnh của văn hóa Việt Nam, gắn bó với quê hương, đồngthời xây dựng tình đoàn kết, hữu nghị với nhân dân các nước

Quan điểm của Đảng về giáo dục đào tạo tạo Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII

Xác định "Hiền tài là nguyên khí quốc gia", "Đầu tư cho giáo dục là đầu tư phát triển", làm thế nào

để phát triển giáo dục đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực nước nhà luôn là nhiệm vụ chính trị đượcĐảng ta đặc biệt quan tâm, là một trong những nội dung quan trọng trong văn kiện của các kỳ Đại hộiĐảng Tìm hiểu hệ thống những văn kiện này sẽ giúp chúng ta đánh giá sự phát triển trong quan điểm củaĐảng về giáo dục - đào tạo qua các thời kỳ, đồng thời cũng thấy được những điểm mới cơ bản trong quanđiểm phát triển giáo dục - đào tạo của Đảng ta thể hiện qua các văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII

Giai đoạn trước đổi mới, Đảng ta chưa ban hành nghị quyết Trung ương có tính chuyên đề về giáodục và đào tạo Đường lối và các chính sách của Đảng về lĩnh vực này được thể hiện trong các văn kiện củacác đại hội Đảng và các nội dung được đưa vào các nghị quyết về các lĩnh vực kinh tế - xã hội

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng Cộng sản Việt Nam diễn ra từ ngày 28-1-2016 tại thủ đô Hà Nội Đại hội đã thông qua các văn kiện quan trọng không chỉ có ý nghĩa trước mắt mà còn có ý nghĩa chiến lược lâu dài đối với sự phát triển của nước ta, như: Báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Trungương Đảng khóa XI; Báo cáo đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2011-

2015 và phương hướng, nhiệm vụ phát triển kinh tế xã hội 5 năm 2016 - 2020; Báo cáo của Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa XI về tổng kết thi hành Điều lệ Đảng khóa XI; Báo cáo tổng kết thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 khóa XI "Một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay"

Một trong những nội dung quan trọng được đề cập trong các văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứXII là vấn đề đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục, đào tạo, phát triển nguồn nhân lực Quan điểm của Đại hội Đảng lần thứ XII thể hiện sự kế thừa và phát triển trên cơ sở tinh thần tư tưởng Đại hội lần thứ XI

Kế thừa và phát triển tư tưởng Đại hội XI, Văn kiện Đại hội XII xác định:

Giáo dục là quốc sách hàng đầu Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ, đồng bộ các yếu tố cơ bản của giáo dục, đào tạo theo hướng coi trọng phát triển phẩm chất, năng lực của người học Chuyển mạnh quá trình giáo dục từ chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học: yêu gia đình, yêu Tổ quốc, yêu đồng bào, sống tốt và làm việc hiệu quả Từng bước hoàn thiện hệ thống giáo dục quốc dân theo hướng hệ thống giáo dục mở, học tập suốt đời và xây dựng xã hội học tập Quy hoạch lại mạng lưới cơ sở giáo dục, đào tạo gắn với quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội, yêu cầu phát triển nguồn nhân lực và thị trường lao động Đổi mới căn bản công tác quản lý giáo dục, đào tạo, bảo đảm dân chủ, thống nhất, chất lượng; tăng quyền tự chủ và trách nhiệm xã hội của các cơ sở giáo dục, đào tạo Phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục; đổi mới chính sách, cơ chế tài chính, huy động và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực đầu tư để phát triển giáo dục và đào tạo Phấn đấu đến năm 2030, nền giáo dục Việt Nam đạt trình độ tiên tiến trong khu vực