- Nắm vững giá trị nghệ thuật của tác phẩm: Nghệ thuật xây dựng nhân vật điển hình trong hòan cảnh điển hình.. - Hậu uả của những ngày ở t࠸: + Hình dạng: iến đổi thành con uo dữ Cái đầu
Trang 1Tiết 53+54.
CHÍ PHÈO
(Nam Cao)
A Mục tiêu bài học:
1 Kiến thức:
- Hiểu và phân tích được các nhận vật trong truyện Qua đó hiểu
được giá trị hiện thực và giá trị nhân đạo sâu sắc mới mẻ của tác phẩm
- Nắm vững giá trị nghệ thuật của tác phẩm: Nghệ thuật xây dựng
nhân vật điển hình trong hòan cảnh điển hình
2 Kĩ năng:
- c hiểu v n ản thᢚo đRc trưng thể oại
- Rèn kỹ n ng phân tích nhân vật trong tác phẩm tự sự
3 Thái độ:
- Có th c h c tập và rèn uyện để iết cách phân tích đánh giá m t
tác phẩm của Nam Cao
B Chuẩn bị bài học:
1 Giáo viên:
1.1 Dự kiến p tổ ch c hs hoạt đ ng cảm thụ tác phẩm:
- Phương pháp đ c hiểu đ c diễn cảm kết hợp phân tích giảng ình
so sánh nêu vấn đề ằng hệ thống câu hỏi gợi mở
- Trao đổi thảo uận kích thích sự sáng tạo của h c sinh
- Tích hợp phân môn Làm v n Tiếng Việt c v n
1.2 Phương tiện:
Sgk giáo án đ c tài iệu tham khảo
2 Học sinh:
- Hs chủ tìm hiểu ài ua hệ thống câu hỏi sgk
C Hoạt động dạy và học:
1 Ổn định tổ ch c
2 Kiểm tra ài cũ:
3 Bài mới
Hoạt đ ng của GV và HS Yêu cầu cần đạt
* Hoạt đ ng 1
HS đ c tiểu dẫn SGK
GV hướng dẫn tóm tắt n i dung chính
- Em hiểu tên của 3 nhan đề tác phẩm
như thế nào?
* Hoạt đ ng 2
GV g i HS tóm tắt truyện HS khác ổ
Phần hai: TÁC PHẨM CHÍ PHÈO
T㌳ hi u chung:
- ầu tiên tác phẩm được đRt tên à Cái lò gạch cũ sự uẩn uanh ế tắc
- Lúc in nhà xuất ản tự đổi tên à Đôi lứa xứng đôi. nhấn mạnh mối tình Chí Phèo-Thị Nở
- Sau cách mạng tác phẩm được tái ản và
được đổi tên m t ần nữa Chí Phèo. nhấn
Trang 2sung GV nhận xét chuẩn xác.
Hướng dẫn tìm hiểu n i dung của
truyên
- Hình ảnh àng Vũ ại được tác tác
giả miêu tả như thế nào? Em có nhận
xét như gì?
- Nhân vật nào đại diện cho giai cấp
thống trị? Nhân vật nào đại diện cho
giai cấp ị trị?
Trao đổi cRp (thᢚo àn)
ại diện cRp trả ời.GV chuẩn xác
kiến th c Cho điểm
- c và tìm những chi tiết miêu tả
chân dung á Kiến: Về ngoại hình
tính cách ản chất…? (Chú cái cười
gi ng nói…)
Nét điển hình trong tính cách của Bá
à gì? Bá Kiến à con người như thế
nào?
Tiết 2
* Hoạt đ ng 3
Trao đổi thảo uận nhóm
ại diện nhóm trình ày
GV chuẩn xác kiến th c
- Cách vào truyện của Nam Cao có gì
đ c đáo?
-> Tiếng chửi: Là phản ng của Chí
đối với cu c đời c tâm trạng ất
mãn cao đ khi ị àng xóm xã h i
mạnh nhân vật Chí Phèo
ọco hi u:
1 ội dung:
1.1 Làng Vũ ại o h㌳nh ảnh thu nhỏ của xã hội nông thôn Việt a trước Cách ạnh tháng Tá
- Toàn truyện Chí Phèo diễn ra ở àng Vũ
ại ây chính à không gian nghệ thuật của truyện
- Làng này dân không uá hai nghìn người
xa phủ xa t࠸nh nằm trong thế uần ngư tranh thực
- Có tôn ti trật tự nghiêm ngRt
- Mâu thuẫn giai cấp gây gắt âm thầm mà uyết iệt không khí tối t m ng t ngạt
- ời sống của người nông dân vô c࠸ng khổ cực ị đẩy vào đường c࠸ng không ối thoát
ị tha hóa
1.2 hân vật Bá Kiến
- Bốn đời àm tổng í y thế nghiêng trời
- Gi ng nói cái cười mang tính điển hình cao: tiếng uát rất sang cái cười Tào Tháo
- Thao túng m i người ằng cách đối nhân xử
thế và thủ đoạn mềm nắn rắn buông.
- Khôn róc đời iết dìm người ta xuống sông
nhưng rồi ại iết dắt người ta ên để phải đền
ơn Biết đập àn đòi ại 5 đồng nhưng rồi
cũng iết trả ại 5 hào vì thương anh túng quá.
- Bá dựng ên uanh mình m t thế ực vững trãi để cai trị và óc t giẫm ên vai người khác m t cách thật tinh vi
- Bá có đủ thói xấu xa: Háo sắc ghᢚn tuông
sợ vợ hám uyền ực Lão àm tha hoá và
àm tan nát ao nhiêu cu c đời con người ương thiện
> Bá Kiến tiêu iểu cho giai cấp thống trị:
có uyền ực gian h࠸ng nham hiểm
1.3 H㌳nh tượng nhân vật Chí.
a Trước khi ở t࠸
- Hoàn cảnh xuất thân: không cha không mR
Trang 3gạt ỏ.
B sự ất ực ế tắc cô đơn t t đ
của Chí giữa àng vũ ại
- Trước khi đi t࠸ Chí Phèo à người
như thế nào? Chi tiết nào thể hiện điều
đó?
Câu hỏi trao đổi thảo uận nhóm
Nhóm 1:
- Vì sao Chí Phèo đi t࠸? Sau khi ra t࠸
Chí Phèo à người như thế nào?
- Em hãy phác hoạ chân dung nhân
vật Chí sau khi ở t࠸ về?
- Em có nhận xét như thế nào về sự
thay đổi của Chí Phèo?
- nghta tố cáo t cu c đòi của Chí
Phèo tha hóa của Chí Phèo?
Nhóm 2
Những gì diễn ra trong tâm hồn Chí
sau cu c gRp gỡ với Thị Nở?
- Hình ảnh át cháo hành có nghta
như thế nào?
+ ối với Chí Phèo?
+ Tình cảm của tác giả?
Gv giảng:
Lần đầu tiên được m t người khác
cho Lần đầu tiên Chí được hưởng sự
ch m sóc ởi àn tay của m t người
đàn à Ngoài 4R tuổi đầu mà đây à
ần đầu tiên Chí được n cháo hành
Hương vị cháo hành hay hương vị tình
yêu thương m c mạc chân thành đã
àm cho hắn cảm đ ng: Hai con mắt
không nhà không cửa không m t tấc đất cắm dúi cũng không có đi ở hết nhà này đến nhà khác Cày thuê cuốc mướn để kiếm sống
- T ng mơ ước: có m t ngôi nhà nho nhỏ chồn cày thuê cuốc mướn… Chí Phèo à
m t người ương thiện
- N m 2R tuổi: đi ở cho nhà cụ Bá Kiến Bị
à a Bá Kiến g i ên dấm ưng óp chân…Chí cảm thấy nhục ch yêu đương
gì iết phân iệt tình yêu chân chính và thói dâm dục xấu xa Là người có th c về nhân phẩm
> Chí Phèo có đủ điều kiện để sống cu c sống yên ình như ao người khác
Sau khi ở t࠸
- Nguyên nhân: vì Bá Kiến ghᢚn với vợ hắn
- Chế đ nhà t࠸ thực dân đã iến Chí trở thành ưu manh có tính cách méo mó và uái
dị Chí trở thành con quỉ dữ của làng Vũ Đại.
- Hậu uả của những ngày ở t࠸:
+ Hình dạng: iến đổi thành con uo dữ Cái đầu trọc lốc, hàm răng cạo trắng hớn, cái mặt thì câng câng đầy những vết sứt sẹo, hai con mắt gườm gườm ”
Chí Phèo đã đánh mất nhân hình
+ Nhân tính: du côn du đãng triền miên trong cơn say đập đầu chửi ới phá phách
và àm công cụ cho Bá Kiến
Chí Phèo đã đánh mất nhân tính
> Chí đã ị cướp đi cả nhân hình ẫn nhân tính Bị iến chất t m t người ương thiện thành con u࠸ dữ Chí điển hình cho hình ảnh người nông dân ao đ ng ị đè nén đến c࠸ng cực và cũng à m t nhân ch ng tố cáo chế đ thực dân phong kiến đã cướp đi uyền àm người của Chí
c Cu c gRp gỡ giữa Chí Phèo và Thị Nở:
- Tình yêu thương m c mạc chân thành của Thị Nở- người đàn à xấu như ma chê uo hờn ại dở hơi ấy đã đánh th c ản chất ương thiện của Chí Phèo
Trang 4ươn ướt
-> Thị Nở chính à thiên s dẫn đường
cho Chí đến với cu c sống con người
giúp Chí có s c mạnh hoàn ương
đánh th c phần sâu kín nhất tâm hồn
Chí cái ản chất đRp đẽ của người
nông dân ao đ ng ị chᢚ ấp v࠸i dập
ấy âu nay mà không tắt
Tình yêu hé mở con đường thành
người Chí hồi h p hi v ng Nhưng ị
chRt đ ng Bà cô Thị không cho phép
Thị ấy hắn Chí rơi vào i kịch tâm
hồn đau đớn ị cự tuyệt uyền àm
người Chí tiếp tục ị xã h i v t ỏ
Nhóm 3
Nguyên nhân nào Chí ị cự tuyệt?
Diễn iến tâm trạng của Chí Phèo
sau khi ị Thị Nở t chối? Vì sao Chí
Phèo ại có hành đ ng như vậy?
- nghta hành đ ng đâm chết Bá
Kiến và tự xác của Chí Phèo?
- Nhóm 4 Hãy nêu nghta 3 câu nói
của Chí phèo khi đ ng trước Bá Kiến?
- Tao muốn làm người lương
thiện!Tiếng kêu tuyệt v ng của người
c࠸ng đường đó cũng à ời cầu c u
của con người ị cự tuyệt uyền àm
người
- Ai cho tao lương thiện?M t sự thật
phũ phàng và vô c࠸ng đớn đau của
m t Con Người mà ại không được
àm người
- Tao không thể là người lương thiện
nữa Lời xác nhận sự thật.
- Nêu những nghệ thuật đRc sắc của
tác phẩm?
- Chí Phèo đã th c t࠸nh
+ Về nhận th c: Nhận iết được m i âm thanh trong cu c sống
+ Nhận ra i kịch trong cu c đời của mình
và sợ cô đơn cô đ c đối với Chí Phèo cô
đ c còn đáng sợ hơn đói rét và ốm đau + Về th c: Chí Phèo thèm ương thiện và muốn àm hòa với m i người
- Hình ảnh át cháo hành à hình ảnh đ c đáo chân thật và giàu nghta:
+ Lần đầu tiên và cũng à ần cuối c࠸ng Chí được n trong tình yêu thương và hạnh phúc
=> Chí Phèo đã hoàn toàn th c t࠸nh Chí
đang đ ng trước tình huống có ối thoát à con đường trở về với cu c sống của m t con người Cái nhìn đầy chiều sâu nhân đạo của nhà v n
d Bi kịch ị cự tuyệt:
- Nguyên nhân: do à cô Thị Nở không cho Thị ấy Chí Phèo -> định kiến của xã h i
- Diễn iến tâm trạng của Chí Phèo:
+ Lúc đầu: Chí ngạc nhiên trước thái đ của Thị Nở
+ Sau Chí hiểu ra m i việc: ngẩn người nắm
ấy tay Thị Nở ị xô ngã Chí thấy hơi cháo hành nhưng ại tuyệt v ng Chí uống rượu và khóc rưng r t xách dao đên nhà Bá Kiến đâm chết Bá Kiến và tự xác
- nghta hành đ ng đâm chết Bá Kiến và tự xác của Chí:
+ âm chết Bá Kiến à hành đ ng ấy máu rửa th࠸ của người nông dân th c t࠸nh về uyền sống
+ Cái chết của Chí Phèo à cái chết của con
Trang 5Qua ài h c ᢚm hãy rút ra nghta của
tác phẩm?
Hoạt đ ng 3:
Gv hướng dẫn h c sinh tổng kết
c phần ghi nhớ SGK
người trong i kịch đau đớn trên ngưỡng cửa trở về cu c sống àm người
2 ghệ thuật:
- ây dựng nhân vật điển hình trong hoàn cảnh điển hình Nghệ thuật miêu tả tâm í nhân vật sắc sảo
- Ngôn ngữ giản dị diễn đạt đ c đáo
- Kết cấu truyện mới mẻ tưởng như tự do nhưng ại rất chRt chẽ ôgic
- Cốt truyện và các tình tiết hấp dẫn iến hóa giàu kịch tính
3 nghĩa văn bả:
Chí Phèo tố cáo mạnh mẽ xã h i thu c địa phong kiến tàn ạo đã cướp đi nhân hình ẫn nhân tính của người nông dan ương thiện đồng thời nhà v n phát hiện và kh ng định
ản chất tốt đRp của con người ngay cả khi
h c đã iến thành uo dữ
T ng ế:
Ghi nhớ: SGK
4 Hướng dẫn tự h c:
Tìm đ c tr n vRn tác phẩm Chí Phèo
Tóm t t tác phẩm Phân tích diễn iến tâm í và hành đ ng của Chí Phèo
sau khi gRp Thị Nở cho đến khi tự sát
Soạn ài mới thᢚo phân phối chương trình