Kiến thức: - Hệ hống hóa kǨ n hức cơ bản về văn học rung đạǨ VǨệ Nam đã học rong chương rình Ngữ văn 11.. Những bǨểu hǨện của chủ nghӫa Khuy n hu Đọc hêm Khóc Dương Khuê.. 5 Nguyễn ng Tr
Trang 1Ǩ ᘊ)牴
ÔN TẬP VĂN HỌC TRUNG ĐẠI VIỆT NAM.
A Mục tiêu bài học:
1 Kiến thức:
- Hệ hống hóa kǨ n hức cơ bản về văn học rung đạǨ VǨệ Nam đã
học rong chương rình Ngữ văn 11
- ó năng c ng h kǨ n hứcR h n ch hᘊo ng c đR kǨệnR
Rc gǨảR Rc h mR hình ư ng ng n ngữ văn học
2 Kĩ năng:
Nh n Ǩện h n chR cảm nh n những Rc h m văn học h Ǩ rung
đạǨ
3 Thái độ:
- BǨ đRnh gǨR kǨ n hức về văn học rung đạǨ và hương hR n
của bản h n - có hRǨ đR học bR m n ố hơn
B Chuẩn bị bài học:
1 Giáo viên:
1.1 D kǨ n b chức h hoạ đRng cảm hụ Rc h m
- Phương hR đọc hǨểuR h n chR và o RnhR k h nêu v n đề
- GV định hướng HS n hᘊo hệ hống c u hỏǨ SGK qua hình
hức rao đ ǨR hảo u n nhóm
- T ch h h n m n Làm văn TǨ ng VǨệ Đọc văn
1 Phương Ǩện
SgkR gǨRo RnR đọc àǨ Ǩệu ham khảo
2 Học sinh:
- H chủ ìm hǨểu bàǨ mớǨ qua hệ hống c u hỏǨ gk
C Hoạt động dạy và học:
1 Ổn định chức
KǨểm ra bàǨ c kǨểm ra v oạnR vǨệc chu n bị bàǨ n nhà
).GǨớǨ hǨệu bàǨ mớǨ
Hoạ đRng của GV và HS Yêu cầu cần đạ
* Hoạ đRng 1
KǨểm ra khả năng hệ hống
chương rình VHTĐ đã học rong
chương rình Ngữ văn ớ 11
- húng a đã đư c học những Rc
h m nào (kể cả đọc hêm) rong
I Hệ thống chương trình VHTĐ trong chương
trình Ngữ văn lớp 11.
STT Tên Rc gǨả Tên Rc h m Thể oạǨ
1 Lê Hữu TrRc chúa TrịnhVào hủ
(Tr ch
Thượng kinh
kí sự)
-K
Hồ Xu n Hương T ình (bàǨ) TNB ĐL-Thơ
u cR mùa -Thơ
Trang 2chương rình Ngữ văn ớ 11?
- Nhìn vào bảng hống kêR ᘊm hãy
nh n xé về ố ư ng Rc h m và
hể oạǨ VHTĐ mà ᘊm đư c học
rong 牴7 uần?
*Hoạ đRng
Thảo u n nhóm hᘊo c u hỏǨ
SGK
Nhóm 1
Những bǨểu hǨện của chủ nghӫa
Khuy n
hu Đọc hêm Khóc Dương Khuê
TNB ĐL -Thơ ục bR
4 Trần T Xương
Thương v Đọc hêm Vịnh khoa
hǨ Hương
Thơ TNB ĐL
5 Nguyễn ng
Trứ BàǨ ca ngngư ng HR nóǨ
6 ao BR QuR BàǨ ca ngắn
đǨ rên bãǨ cR a hành
7 Nguyễn Đình
hǨểu
Lẽ ghé hương (Tr ch Lục
V n TǨên) Văn nghӫa
ӫ ần GǨuRc
Đọc hêm;
hạy gǨặc
-Thơ ục
bR -Văn -TNB Đ L
TrǨnh
Đọc hêm BàǨ ca hong cảnh Hương Sơn
a rù
Ng Thì Nh m hǨ u cầu
hǨền Thể chǨ u
Trư ng TR
Đọc hêm XǨn khoa u
(Tr ch Tế cấp bát điều)
ĐǨều rần
Tống
ố 1牴 Rc gǨả 牴5 Đọc hêm牴 Đọc văn 牴 hể oạǨ
14 Rc h m
-> Phong hú về nRǨ ungR đa ạng về hể oạǨ
II Ôn tập về nội dung VHTĐ.
u 1
- NRǨ ung yêu nước rong văn học h kR XVᘊᘊᘊ
Trang 3yêu nước h kR XVᘊᘊᘊ đ n h
kR XᘊX ?
Ph n ch những bǨểu hǨện của chủ
nghӫa yêu nước qua cRc Rc h mR
đoạn r ch đã học ?
Nhóm
Vì ao có hể nóǨ văn học h kR
XVᘊᘊᘊ nữa đầu h kR XᘊX xu
hǨện rào ưu nh n đạo?
BǨểu hǨện hong hú của nRǨ
ung nh n đạo rong gǨaǨ đoạn
này?
đ n h h kR XᘊX à ư ư ng rung qu n RǨ quốc vớǨ cảm hứng hức đRc chủR ⎨ng căm hù gǨặcR Ǩnh hần quy chǨ nR quy hắng
kR hù x m ư cR ⎨ng hào đ nước con ngư Ǩ
- Những bǨểu hǨện mớǨ
ᘊ hức về vaǨ r⎨ củ r hức đốǨ vớǨ đ nước (chǨ u cầu hǨền)
ᘊ Tư ư ng canh n đ nước (XǨn khoa u )
ᘊ Mang m hư ng bǨ rRng ( Rc h m của Nguyễn Đình hǨểu)
ᘊ Tìm hướng đǨ mớǨ cho cuRc đ Ǩ rong hoàn cảnh xã hRǨ b ắc (BàǨ ca ngắn đǨ rên bãǨ cR
-ao BR QuR )
- Ph n ch những bǨểu hǨện của nRǨ ung yêu nước qua cRc Rc h m và đoạn r ch
ᘊ hạy gǨặc của Nguyễn Đình hǨểu ⎨ng căm
hù gǨặcR n Ǩ xó xa rước cảnh đ nước bị gǨặc
àn hR
ᘊ Văn nghӫa ӫ cần gǨuRc (Nguyễn Đình hǨểu) bǨ ơn vớǨ những ngư Ǩ đã hǨ Ǩnh vì
T quốc
ᘊ BàǨ ca hong cảnh Hương Sơn ( hu Mạnh TrǨnh) ca ng Ǩ vR đ hǨên nhǨên đ nước
ᘊ Vịnh khoa hǨ hương (Trần T Xương) ⎨ng căm hù gǨặc
ᘊ XǨn khoa u (Nguyễn Trư ng TR) canh
n đ nước
ᘊ u cR mùa hu (Nguyễn Khuy n) ng Ǩ ca vR
đ của quê hương đ nướcR đồng h Ǩ hể hǨện ình yêu nước hầm k n của Rc gǨả
u
- hủ nghӫa nh n đạo rong văn học h kR XXVᘊᘊᘊ đ n nữa đầu h kR XᘊXR xu hǨện hành rào ưu nh n đạo vì Rc h m mang nRǨ ung
nh n đạo xu hǨện nhǨềuR Ǩên Ǩ rung vào
v n đề con ngư Ǩ
BǨểu hǨện của nRǨ ung nh n đạo
ᘊ S hương cảm rước bǨ kịch và đồng cảm rước khR vọng của con ngư Ǩ
ᘊ Kh ng địnhR đề cao nh n h mR àǨ năngR ên
Rn h c àn bạo chà đạ ên quyền ống của con ngư Ǩ
Trang 4hứng mǨnh qua cRc Rc gǨảR Rc
h m Ǩêu bǨểu?
Trao đ Ǩ cặ ĐạǨ Ǩện ng cặ rả
Ǩ c u hỏǨ
- Đoạn r ch Vào phủ chúa Trịnh
mang gǨR rị hản Rnh và hê hRn
hǨện h c như h nào?
- GǨR rị nRǨ ung và nghệ hu
hơ văn Nguyễn Đình hǨểu?
ᘊ Đề cao ruyền hống đạo nh n nghӫa của n Rc
> V n đề cơ bản của nRǨ ung nh n đạoR hướng vào quyền ống con ngư ᘊ (con ngư Ǩ rần h ) qua Truyện KǨềuR hơ Hồ Xu n HươngR hức về
cR nh n đ m né ( hức về quyền ống cR nh nR hạnh húc cR nh nR àǨ năng cR nh n)R kh ng định con ngư Ǩ cR nh n qua cRc Rc h m như Đọc Ǩểu Thanh k của Nguyễn Du; T ình của Hồ
Xu n Hương; BàǨ ca ng ngư ng của Nguyễn
ng Trứ
- hứng mǨnh qua cRc Rc gǨảR Rc h m Ǩêu bǨểu
ᘊ Truyện KǨều (Nguyễn Du) đề cao vaǨ r⎨ của ình yêu Đó à bǨểu hǨện cao nh của đề cao con ngư Ǩ cR nh n
Tình yêu kh ng chR đᘊm ạǨ cho con ngư Ǩ vR
đ cuRc ốngR qua Rc h mR nhà hơ muốn đặ
ra và chống ạǨ định mệnh
ᘊ hǨnh hụ ng m (Đặng Trần n) con ngư Ǩ
cR nh n đư c gắn Ǩền vớǨ n Ǩ o u Ǩ rRR hạnh húc chóng haǨ àn o chǨ n ranh
ᘊ Thơ Hồ Xu n Hương đó à con ngư Ǩ cR nh n bản năng khao khR ốngR khao khR hạnh húcR ình yêu đ ch h cR Rm nóǨ ên mR cRnh h ng hắn những ước mơ của ngư Ǩ hụ nữ b ng cRch nóǨ ngang vớǨ mR cR nh mạnh mẽ
ᘊ Truyện Lục V n TǨên (Nguyễn Đình hǨểu) con ngư Ǩ cR nh n nghӫa hǨệ và hành đRng hᘊo nho gǨRo
ᘊ BàǨ ca ng ngư ng (Nguyễn ng Trứ) con ngư Ǩ cR nh n c ng anhR hư ng ạc ngoàǨ khu n
kh
ᘊ u cR mùa hu (Nguyễn Khuy n) con ngư Ǩ
cR nh n rống r ng m nghӫa
ᘊ Thơ Tú Xương nụ cư Ǩ gǨảǨ hoR cR nh n và
kh ng định mình
u )
GǨR rị hản Rnh và hê hRn hǨện h c của đoạn
r ch Vào phủ chúa Trịnh (Tr ch Thượng kinh kí
sự - Lê Hữu TrRc).
- Đoạn r ch à bức ranh ch n h c về cuRc ống nơǨ hủ chúaR đư c khắc họa haǨ hương Ǩện
Trang 5- VR đ bǨ rRng và b ử về
ngư Ǩ n ng n nghӫa ӫ rong Văn
tế nghĩa sĩ Cần Giuộc?
Ti t R
* Hoạ đRng
HS đǨền vào bảng hệ hống hᘊo
định hướng của GV
* Hoạ đRng )
Trao đ Ǩ cặ ĐạǨ Ǩện rình
bày-Nêu ên Rc h m VHTĐ gắn Ǩền
vớǨ ên hể oạǨ văn học?
* Hoạ đRng 4
Hướng ẫn HS uyện rên ớ
b ng
kǨểm ra BT rắc nghǨệm 15 hú
ᘊ uRc ống h m nghǨêm xa hoaR gǨàu ang
ᘊ uRc ống hǨ u Ǩnh kh R y u ớ -> MR h gǨớǨ rǨêng đầy quyền uy Những Ǩ ng quR hRoR ruyền ệnhR những Ǩ ng ạ ranR những con ngư Ǩ oaǨ vệR những con ngư Ǩ khúm númR
ệ … có nhǨều cửa gRcR mọǨ vǨệc đều có quan ruyền ệnhR chR ẫn Thầy huốc vào khRm bệnh hảǨ ch R n n h R khúm númR ạy ạ
-> Phủ chúa à nơǨ xa hoaR gǨàu ang v cùng nơǨ đ n Ǩện nghǨR v ụng đ n đồ ăn hức uống… nhưng hǨ u Ǩnh kh R m u ThǨ u ốngR ức ống
-> Ng⎨Ǩ bú ả h c đǨềm đạmR k n đRo nhưng ạnh ùngR h ơR h m ch coǨ hư ng của Rc gǨả-> hê hRn u ắc của HảǨ Thư ng Lãn Ông
u 4
- GǨR rị nRǨ ung hơ văn Nguyễn Đình hǨểu
Đề cao đạo nh n nghӫaR yêu nước chống gǨặc ngoạǨ x m
- GǨR rị nghệ hu T nh ch đạo đức - rữ ình Màu ắc Nam BR qua ng n ngữR hình ư ng nghệ
hu
- VR đ bǨ rRng và b ử của hình ư ng ngư Ǩ
n ng n - nghӫa ӫ rong Văn tế nghĩa sĩ Cần GiuộcR
ᘊ BǨ G Ǩ ên qua cuRc ống v vảR am N Ǩ đau buồnR hương Ǩ c rước m mR R hǨ Ǩnh
và Ǩ ng khóc đau hương của ngư Ǩ c⎨n ống
ᘊ TrRng L⎨ng căm hù gǨặcR ⎨ng yêu nướcR hành đRng quả cảmR anh hùng của nghӫa ӫ -> Tạo nên
Ǩ ng khóc ớn aoRcao cả
-> Trước Nguyễn Đình hǨểuR VHVN chưa có hình ư ng nghệ hu hoàn chRnh về ngư Ǩ anh hùng n ng n nghӫa ӫ Sau Nguyễn Đình hǨểu
r u c ng chưa có mR hình ư ng nghệ hu nào như h Vì v y ần đầu Ǩên rong VHDT có
mR ư ng đàǨ bǨ rRng và b ử về ngư Ǩ n ng
n nghӫa ӫ
III Ôn tập về phương pháp.
1 MR ố đặc đǨểm quan rọng và cơ bản về hǨ
hR (đặc đǨểm nghệ hu ) của VHTĐ VN
Đặc đǨểm NRǨ ung bǨểu hǨện
Trang 6hǨ hR
Tư uy nghệ hu Thᘊo kǨểu mẫuR c ng hứcRhình ảnh ước ệR ư ng rưngR Quan nǨệm
h m mӫ
Hướng về cRǨ đ rong quR khứR hǨên về cRǨ ao nhãR cao cảR ưa ử ụng đǨển chR đǨển cốR hǨ ǨệuR hǨ Ǩệu HRn học
Bú hR ThǨên về ước ệR ư ng rưngR
g Ǩ nhǨều hơn ả
Thể oạǨ KhR nóǨR ca rùR vănR hơ TNB ĐLR ục bR RR ca
hànhR chǨ uR đǨều rần
MǨnh chứng mR ố Rng ạo hR cRch rong quy hạmR ước ệ
- Thơ Nguyễn Khuy nR hơ Hồ Xu n Hương
ᘊ Hình hức Thơ N m đư ng u TNB
ᘊ SRng ạo ThǨ đềR hình ảnhR ngữR nh ước ệ
- Văn nghӫa ӫ ần GǨuRc Đảm bảo nghǨêm ngặ hể oạǨ văn R nhưng mang Ǩnh hần h Ǩ đạǨR mang nh hǨện đạǨR vư hơn h n những bàǨ văn h ng hư ng
- Thư ng kǨnh k BàǨ ca ng ngư ng Văn é nghӫa ӫ ần GǨuRc Sa hành đoản ca hǨ u cầu hǨền T c bR đǨều
) Luyện
- BàǨ rắc nghǨệm
4 Hướng ẫn về nhà
- Nắm hệ hống nRǨ ung bàǨ học
- Soạn bàǨ hᘊo h n hốǨ chương rình