Bài 14. Chơi chữ

Bài 14. Chơi chữ tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các lĩnh vực kinh tế, ki...

Tiết 59 (Tiếng Việt)

Chơi Chữ

Thế nào là chơi chữ?

Các loại chơi chữ Luyện tập

I.Thế nào là chơi chữ?

1.Ví dụ

Bà già đi chợ Cầu Đông

Bói xem quẻ lấy chồng chăng?

Thầy bói xem quẻ nói rằng:

Lợi thì có lợi nhưng răng không còn.

Ca dao

I Thế nào là chơi chữ?

1 Ví dụ.

1 Em cĩ nhận xét gì về nghĩa của từ lợi trong

bài ca dao?

* Lối 1: Tính từ

* Lối 2,3: Danhtừ

Ích lợi Lợi (nĩi) riêng

2.Việc sử dụng từ “lợi” ở câu cuối của bài

ca dao là dựa vào hiện tượng gì của từ ngữ?

Lỗi Âm : giống nhau.

Nghĩa: khác

nhau.

Hiện tượng: Đồng âm

3.Việc sử dụng từ lợi như trên cĩ tác dụng gì?

Tạo sắc thái hài hước, dí dỏm ,làm bài ca dao thêm hấp dẫn, thú vị,

2 Nhận xét

Bài tập nhanh:

Em hãy chỉ ra những từ ngữ có phép chơi

chữ sau đây :

Trùng trục như con bò thui

Chín mắt, chín mũi, chín đuôi, chín đầu Chín chín chín chín

Phép chơi chữ này lợi dụng đặc sắc về âm,

về nghĩa của từ ngữ.

II.Các lối chơi chữ

Đọc các bài ca dao, thơ sau :

(1).Sánh với Na-va “ranh tướng” Pháp

Tiếng tăm nồng nặc ở Đông Dương

(Tú Mỡ)

(2).Mênh mông muôn mẫu một màu mưa

Mỏi mắt miên man mãi mịt mờ

( Tú Mỡ)

3).Con cá đối bỏ trong cối đá,

Con mèo cái nằm trên mái kèo,

Trách cha mẹ em nghèo, anh nỡ phụ duyên em

(Ca dao)

(4) Ngọt thơm sau lớp vỏ gai,

Qủa ngon lớn mãi cho ai đẹp lòng

Mời cô mời bác ăn cùng,

Sầu riêng mà hóa vui chung trăm nhà

(Phạm Hổ)

“ranh tướng”

trại âm (gần âm)

M

M

m

m

m m m m m

m m m m m điệp âm

nói lái

cá đối cối đá mèo cái mái kèo

Sầu riêng vui chung

từ trái nghĩa

Em hãy chỉ rõ lối chơi chữ trong các bài ca dao, thơ ?

Bài tập nhanh:

Chỉ ra chơi chữ và xác định lối chơi chữ

Trên trời rơi xuống cái mau co

mau co

I Thế nào là chơi chữ?

II Cỏc loại chơi chữ

* Ghi nhớ: Các lối chơi chữ th ờng gặp là:

•Dùng từ ngữ đồng âm

•Dùng lối nói trại âm ( gần âm)

•Dùng cách điệp âm

•Dùng lối nói lái

•Dùng từ ngữ trái nghĩa, đồng nghĩa,

gần nghĩa.

Chơi chữ đ ợc sử dụng trong cuộc sống th ờng ngày, trong thơ văn đặc

biệt là trong thơ văn trào phúng, trong câu đối, câu đố,…

III Luyện tập

I Thế nào là chơi chữ

1 Ví dụ

2 Nhận xét.

* Ghi nhí:

SGK-164

Bài tập 2.-SGK-165

* Trời mưa đất thịt trơn như mỡ , dò đến hàng nem chả muốn ăn.

* Bà đồ Nứa , đi võng đòn tre , đến khóm

trúc , thở dài hi hóp

Thịt,mỡ,nem,c

hả

Nứa,tre,trúc,

hóp

CHƠI CHỮ

Bài tập 3 - bài tập 4 - SGK (166)

Cảm ơn bà biếu gói cam1, Nhận thì không đúng, từ làm sao đây?

Ăn quả nhớ kẻ trồng cây, Phải chăng khổ tận đến ngày cam2 lai?

Trong bài thơ này Bác Hồ đã dùng lối chơi chữ như thế nào?

Cam (1): Quả cam

Cam (2): Ngọt, sướng

Dùng từ đồng âm

-Về làm học bài và làm bài tập còn lại -Sưu tầm một số ví dụ về chơi chữ

DẶN DÒ

CẢM ƠN THẦY CÔ GIÁO VÀ

CÁC EM HỌC SINH ĐÃ

LẮNG NGHE!