Bài 33. Hoạt động ngữ văn tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các lĩnh vực ki...
Trang 2KIỂM TRA BÀI CŨ
Đọc thuộc bài thơ “Qua Đèo Ngang”
của bà Huyện Thanh Quan và nêu
đặc sắc về nghệ thuật và nội dung?
Bài thơ đạt đến độ mẫu mực về thể thơ Đường luật, tả cảnh ngụ tình, sử dụng tài tình các nghệ thuật đảo trật tự cú pháp, chơi chữ… khắc hoạ bức tranh Đèo
Ngang hoang vắng, um tùm, hiu quạnh qua đó thấy được tâm trạng cô đơn,
buồn, nhớ nước thương nhà của tác giả.
Trang 4Tiết 30: BẠN ĐẾN CHƠI NHÀ - Nguyễn Khuyến
I Đọc, thảo luận chú thích
Trang 5Tiết 30: BẠN ĐẾN CHƠI NHÀ - Nguyễn Khuyến
Là người thông minh học giỏi
đỗ đầu cả ba kì thi nên còn có
tên gọi là Tam Nguyên Yên Đổ
Ông ra làm quan khoảng mười
năm, sau đó thời thế loạn lạc cáo
quan về ở ẩn
-Nhà thơ lớn của dân tộc.
Trang 6I- Đọc, thảo luận chú thích
Nguyễn Khuyến lúc làm quan
Tiết 30: BẠN ĐẾN CHƠI NHÀ - Nguyễn Khuyến
Trang 7Ngôi nhà Nguyễn Khuyến cáo quan về ở ẩn
Trang 8Hòm sắc phong do nhà vua ban
Hòm sách, ống quyển thi Đình, thi Hương
Trang 9Cổng vào Từ Đường Nguyễn Khuyến
Trang 10Đường vào nhà Nguyễn Khuyến
Trang 12Mộ Nguyễn Khuyến đặt trên núi Phương
Nhi, huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định.
Trang 13I- Đọc, thảo luận chú thích
Tiết 30: BẠN ĐẾN CHƠI NHÀ - Nguyễn Khuyến
Trang 14I- Đọc, thảo luận chú thích
- Thể thơ: Thất ngơn
bát cú đường luật.
Tiết 30: BẠN ĐẾN CHƠI NHÀ - Nguyễn Khuyến
Đã bấy lâu nay, bác tới
nhà, Trẻ thời đi vắng, chợ thời
- Hồn cảnh sáng
tác: Bài thơ được
viết khi ơng cáo
quan về ở ẩn.
Trang 15I- Đọc, thảo luận chú
thích
Tiết 30: BẠN ĐẾN CHƠI NHÀ - Nguyễn Khuyến
Đã bấy lâu nay, bác tới
nhà, Trẻ thời đi vắng, chợ thời
Trang 16BẠN ĐẾN CHƠI NHÀ
Đã bấy lâu nay, bác tới nhà, (1)
Trẻ thời đi vắng, chợ thời
Trang 17Đề–Thực–Luận– Kết
Tạo ra một kết cấu độc đáo gồm 3 phần (1/6/1)
Trang 18I Đọc, thảo luận chỳ thích
II Tỡm hiểu văn bản
Qua đấy ta thấy tâm trạng của tác giả như thế nào?
? Cách mở đầu bài thơ có gì có gì đặc biệt?
Qua đấy ta thấy tâm trạng của tác giả như thế nào?
- Ngụn ngữ giản dị, tự nhiờn
như một lời chào hỏi.
=> Niềm vui sướng, thỏi độ
niềm nở, thõn mật, tụn
trọng của tỏc giả đối với
bạn.
=>Cỏch vào bài tự nhiờn như lời
núi hàng ngày.
-Cỏch xưng hụ : “bỏc ” -> Thỏi độ tụn trọng, thõn mật.
Trang 19I- Tìm hiểu khái quát:
II- Tìm hiểu chi tiết bài thơ:
1- Cảm xúc khi bạn đến nhà:
2- Tình huống và khả năng tiếp
bạn:
Trẻ thời đi vắng, chợ thời xa
Ao sâu nước cả, khôn chài cá Vườn rộng rào thưa, khó đuổi gà Cải chửa ra cây, cà mới nụ
Bầu vừa rụng rốn, mướp đương hoa Đầu trò tiếp khách, trầu không có
Tác giả đưa ra tình huống như thế nào?
Nhận xét?
- Trẻ -vắng
- Chợ -xa
=> Mong muốn thết đãi bạn
thịnh soạn nhưng không thực
hiện được.
Tiết 30: BẠN ĐẾN CHƠI NHÀ - Nguyễn Khuyến
Tình thế oái oăm ,khó xử
Mong muốn tiếp đãi bạn trở nên như thế
nào?
Trang 20Ao sâu nước cả, khôn chài cá
Vườn rộng rào thưa, khó đuổi gà Cải chửa ra cây, cà mới nụ
Bầu vừa rụng rốn, mướp đương hoa Đầu trò tiếp khách, trầu không có
Những loại thức
ă n
nào có sẵn trong
vườn nhà?
Trang 21I- Tìm hiểu khái quát:
II- Tìm hiểu chi tiết bài thơ:
=> Mong muốn thết đãi bạn
thịnh soạn nhưng không thực
hiện được.
Tác giả sử dụng phép
tu từ gì? Nhận xét về các món ăn này?
Tiết 30: BẠN ĐẾN CHƠI NHÀ - Nguyễn Khuyến
Tình thế oái oăm ,khó xử
->Phép liệt kê
=>Các món ăn dân dã.
Các nguyên liệu chế biến món ăn ở trong trạng thái như thế
nào?
Ao sâu nước cả, khôn chài cá
Vườn rộng rào thưa, khó đuổi gà Cải chửa ra cây, cà mới nụ
Bầu vừa rụng rốn, mướp đương hoa Đầu trò tiếp khách, trầu không có
Trang 22I- Tỡm hiểu khỏi quỏt:
II- Tỡm hiểu chi tiết bài thơ:
Ao sõu nước cả, khụn chài cỏ
Vườn rộng rào thưa, khú đuổi gà Cải chửa ra cõy, cà mới nụ
Bầu vừa rụng rốn, mướp đương hoa Đầu trũ tiếp khỏch, trầu khụng cú
=>Mong muốn tiếp đãi
Trang 23BÀI TẬP NHANH
Từ câu thứ hai đến câu thứ sáu,
tác giả nói đến sự thiếu thốn tất cả những điều kiện vật chất để đãi
bạn với mục đích gì?
A.Miêu tả hoàn cảnh nghèo của mình.
B Giãi bày hoàn cảnh thực tế của
mình.
C Không muốn tiếp đãi bạn.
D Khẳng định cỏi đẹp, sự cao quý, giỏ trị của tỡnh bạn, tỡnh người.
Trang 24I- Tìm hiểu khái quát:
II- Tìm hiểu chi tiết bài thơ:
1- Cảm xúc khi bạn đến nhà:
2- Tình huống và khả năng tiếp bạn:
=> Mong muốn thết đãi bạn thịnh soạn
nhưng không thực hiện được
- Mọi thứ đều có mà cũng bằng không
Chưa có điều kiện, mong được sự
nói lên điều gì?
-Tình bạn chân thành, sâu sắc, không
bị ảnh hưởng bởi hoàn cảnh và vật
chất.
Tiết 30: BẠN ĐẾN CHƠI NHÀ - Nguyễn Khuyến
Trang 25So sánh cụm từ “ ta với ta” trong bài Bạn đến chơi nhà của Nguyễn Khuyến với cụm từ “ta với ta” trong bài Qua đèo Ngang của Bà
Huyện Thanh Quan?
Thể hiện tình bạn gắn bó, thắm thiết chân thật, đậm đà
Trang 26I- Đọc, thảo luận chú thích
II- Tìm hiểu văn bản
1- Cảm xúc khi bạn đến nhà:
2- Tình huống và khả năng tiếp bạn:
=> Mong muốn thết đãi bạn thịnh soạn
nhưng không thực hiện được
Một tình huống đặc biệt, thể hiện mong
muốn của mình nhưng chưa có điều kiện,
mong được sự thông cảm
Tiết 30: BẠN ĐẾN CHƠI NHÀ - Nguyễn Khuyến
Phép đối :Câu 3 đối với câu 4.
Câu 5 đối với câu 6 -> Tạo nhịp điệu cân đối cho bài thơ
Nói quá :Sự thiếu thốn, đạm bạc được nói quá, cường điệu đến mức tối đa.
Trang 27Khoanh tròn vào đầu câu trả lời mà em cho là đúng: Vì sao bài thơ Bạn đến chơi nhà đ ợc coi là bài
thơ hay nhất viết về tình bạn?
A.Vì nó ca ngợi tình bạn chân thành, mộc mạc,
tràn đầy niềm vui dân dã.
B.Vì nó tạo ra một tình huống bất ngờ mà thú vị làm ng ời đọc ngạc nhiên rồi kết thúc bằng nụ c ời hóm hỉnh sâu sắc.
C.Vì nó đ ợc thể hiện trong hình thức thơ thất
ngôn bát cú Đ ờng luật rất nghiêm chỉnh chặt chẽ niêm luật, một giọng thơ dí dỏm hồn nhiên, câu nào cũng như đùa, cũng ấm áp niềm vui.
D.Cả ba ý kiến trên
IV LUYỆN TẬP
Trang 28* Trong những nhận xét sau đây, nhận xét nào đúng, nhận xét nào sai ?
A Hai bài thơ Qua Đèo Ngang và Bạn đến chơi
nhà đều viết bằng thể thơ thất ngôn bát cú
B Hai bài thơ đã diễn tả tình bạn thân thiết
gắn bó của những tâm hồn tri âm
C Hai bài thơ đều kết thúc bởi ba từ ta với ta,
nhưng nội dung thể hiện của mỗi bài lại hoàn toàn khác nhau
D Hai bài thơ đều có cách nói giản dị, dân dã,
Trang 29THI VIẾT NHANH
Tìm những câu ca dao, tục ngữ
nói về tình bạn.
Trang 30CA DAO,TỤC NGỮ NÓI VỀ TÌNH BẠN
- Chọn bạn mà chơi, chọn nơi mà ở.
- Ở chọn nơi, chơi chọn bạn.
- Thua trơì một vạn không bằng kémbạn một li.
- Gần mực thì đen, gần đèn thì rạng.
- Học thầy không tày học bạn.
- Giàu vì bạn, sang vì vợ.
- Dao năng liếc thì sắc, người năng chào năng quen.
- Áo năng may năng mới, người năng
tới năng thân.
- Kính thầy, yêu bạn.
Trang 32Bác Dương thôi đã, thôi rồi:
Nước mây man mác, ngậm ngùi lòng ta, Nhớ từ thuở đăng khoa ngày trước
Vẫn sớm hôm, tôi bác cùng nhau, Kính yêu từ trước đến sau.
………
Muốn đi lại tuổi già thêm nhác, Trước ba năm gặp bác một lần.
Cầm tay hỏi hết xa gần, Mừng rằng bác vẫn tinh thần chưa can.”
ĐỌC THÊM MỘT SỐ BÀI THƠ VIẾT VỀ BẠN CỦA NGUYỄN KHUYẾN
Trang 33Một vài hình ảnh về Phong tục tiếp bạn từ xưa đến
nay
Gặp nhau tay bắt mặt mừng Bao nhiêu kỉ niệm đã từng sẻ chia.
Trang 34Một vài hình ảnh về Phong tục tiếp bạn từ xưa đến
nay
Truyền thống, hiện đại hài hòa.
Miếng trầu, chén nước mặn mà nên duyên.
Trang 35Một vài hình ảnh về Phong tục tiếp bạn từ xưa đến nay
Dấu xưa thanh đạm…Tình người thiết tha…
Trang 36HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
-HỌC THUỘC LÒNG BÀI THƠ
-NẮM KĨ NỘI DUNG, NGHỆ THUẬT
-SOẠN BÀI MỚI: CHỮA LỖI VỀ QUAN HỆ TỪ
Trang 38• EM HÃY NHÌN TRANH VÀ ĐỌC LẠI
BÀI THƠ “ BẠN ĐẾN CHƠI NHÀ ” – NGUYỄN KHUYẾN ?