Bài 24. Nước Đại Việt ta

Bài 24. Nước Đại Việt ta tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các lĩnh vực kin...

CHÀO MỪNG CÔ GIÁO VÀ CÁC BẠN

THỰC HÀNH SOẠN BÀI VÀ GIẢNG TẬP PHÂN TÍCH TRÍCH ĐOẠN

NƯỚC ĐẠI VIỆT TA

MẢNH GHÉP BÍ MẬT

Những câu thơ sau của tác giả nào?

Côn Sơn suối chảy rì rầm, 

Ta nghe như tếng đàn cầm bên tai. 

Côn Sơn có đá rêu phơi, 

Ta ngồi trên đá như ngồi đệm êm. 

 ĐÂY là cuộc khởi nghĩa đánh đuổi quân Minh xâm lược?Đây là một   thể văn nghị luận cổ, thường được vua chúa hoặc thủ lĩnh dùng để trình bày một chủ trương hay  

công bố kết quả một sự nghiệp để mọi người cùng biết?  

Đây là một loại văn tự được vay mượn và được dùng trong văn học trung đại việt nam?

15 giờ Hết

Start

1 2

(Trích “Bình Ngô đại cáo” – Nguyễn Trãi)

I TÌM HIỂU CHUNG

1 Tác giả:

Nguyễn Trãi (1380-1442), hiệu là Ức Trai, quê ở Hải Dương, là con trai của Nguyễn Phi Khanh Sinh ra trong một gia đình giàu truyền thống yêu nước và văn hóa

-.Là nhà chính trị, nhà ngoại giao, nhà thơ và nhà địa lí Việt Nam; danh nhân văn hóa thế giới

1.1 Cuộc đời:

Ông đỗ Thái Học Sinh, hai cha con

ông cùng làm quan dưới triều nhà

Hồ.

Khởi nghĩa toàn thắng, Nguyễn Trãi

phò tá vua xây dựng đất nước

Di tích Lệ Chi viên

Nguyễn Trãi bị vu oan âm mưu giết hại vua, khép tội "tru di tam tộc" Án oan Lệ Chi Viên (Trại Vải) đổ ập xuống gia đình, dòng họ ông

1.1 Cuộc đời

Lê Thánh Tông minh oan cho Nguyễn

Trãi, cho sưu tầm thơ văn của ông và

tìm lại con cháu còn sống sót để bổ

làm quan

Nguyễn Trãi được UNESCO công nhận là danh nhân văn hoá thế giới

.

Năm 1464 Năm 1980

1.2 Sự nghiệp sáng tác:

 Nguyễn Trãi là một nhà văn chính luận kiệt xuất

 Văn chính luận của ông đã đạt tới trình độ nghệ thuật mẫu mực, từ việc xác định đối tượng, mục đích, sử dụng bút pháp phù hợp, kết cấu chặt chẽ, lập luận sắc bén

 Nguyễn Trãi -nhà thơ trữ tình đặc sắc

 Bằng những vần thơ hết mực giản dị, đời thường mà không kém phần thanh cao, thơ Nguyễn Trãi đã động tới đáy lòng của mọi người Ông là vẻ đẹp nhân bản đã góp phần nâng người anh hùng dân tộc lên tầm nhân loại

CÁC TÁC PHẨM TIÊU BIỂU:

Chữ Hán

Chữ Nôm:

“Quốc âm thi tập” gồm 254 bài thơ

2 Tác phẩm

2.1 Hoàn cảnh sáng tác

Đầu năm 1428, sau khi quân ta đại thắng tiêu diệt 15 vạn quân Minh và buộc Vương Thông phải rút quân về nước, Nguyễn Trãi thừa lệnh vua Lê Lợi soạn thảo “Bình Ngô đại cáo” để bố cáo với thiên hạ về sự kiện quan trọng này

2.2 Vị trí đoạn trích:

– “Nước Đại Việt ta” được trích từ phần đầu của bài cáo “Bình Ngô đại cáo”

– Đoạn trích đã nêu lên những tiền đề cơ bản, làm nổi bật những quan điểm tích cực, có ý nghĩa then chốt đối với nội dung của toàn bài Những tiền đề đó là chân lí về nhân nghĩa và chân lí về sự tồn tại độc lập có chủ quyền của dân tộc Đại Việt.

2.3 Thể cáo:

- Là thể văn chính luận từ thời cổ, được viết bằng văn xuôi, văn vần hoặc văn biền ngẫu

- Là thể văn hùng biện, lí lẽ đanh thép, lập luận sắc bén., kết cấu chặt chẽ, mạch lạc.

- Cáo thường dùng để trình bày một chủ trương, một tuyên ngôn có ý nghĩa trọng đại.

II ĐỌC – HIỂU

1 Nguyên lý nhân nghĩa

- Theo Nho giáo “nhân nghĩa”: Quan hệ tốt đẹp giữa người với người trên cơ sở tình thương, đạo lý

- Đến Nguyễn Trãi, tư tưởng ấy được nâng lên một tầm cao mới sâu sắc, đẹp đẽ hơn: cốt lõi của “nhân nghĩa”

là nhân dân có cuộc sống bình yên -> phải “trừ bạo”

“Việc nhân nghĩa cốt ở yên dânQuân điếu phạt trước lo trừ bạo”

• Trong khi biết chắt lọc lấy cái hạt nhân cơ bản, tích cực của tư tưởng nhân nghĩa, Nguyễn Trãi đã đem đến một nội dung mới lấy ra từ thực tiễn dân tộc: nhân nghĩa phải gắn liền với chống xâm lược.

• Dân tộc ta chiến đấu chống quân xâm lược là nhân nghĩa thì sự tồn tại độc lập, có chủ quyền của Đại Việt là

sự chân lí khách quan

2 Chân lí về sự tồn tại độc lập, chủ quyền của dân tộc.

“ Như nước Đại Việt ta từ trước

Vốn xưng nền văn hiến đó lõu

Nỳi sụng bờ cừi đó chia

Phong tục Bắc Nam cũng khỏc

Từ Triệu, Đinh, Lý, Trần bao đời xõy nền độc lập

Cựng Hỏn, Đường, Tống, Nguyễn mỗi bờn xưng đế một phương

Tuy mạnh yếu từng lỳc khỏc nhau,

Song hào kiệt đời nào cũng cú ”

 Những thực tế khách quan mà Nguyễn Trãi đưa ra là những chân lý không thể phủ nhận.

 Nguyễn Trãi đã phát biểu một cách hoàn chỉnh quan niệm của mình về quốc gia, dân tộc.

• Nguyễn Trãi đã kế thừa và phát triển quan niệm về quốc gia, dân tộc trong “Nam quốc sơn hà” như thế nào?

• So với thời Lí, quan niệm về quốc gia dân tộc của Nguyễn Trãi phát triển cao hơn bởi tính toàn diện và sâu sắc.

 Ý thức về dân tộc trong “Nam quốc sơn hà” được xác định chủ yếu trên hai yếu tố lãnh thổ

và chủ quyền, đến Bình Ngô Đại cáo ba yếu tố được bổ sung: văn hiến, phong tục tập quán,

lịch sử.

 Trong quan niệm về dân tộc, Nguyễn Trãi đã ý thức được văn hiến là hạt nhân để xác định

dân tộcToàn diện

Sâu sắc

 Nghệ thuật đặc sắc được sử dụng tăng tính thuyết phục.:

 Các câu văn dài ngắn khác nhau, giọng văn hào sảng thể hiện sâu sắc niềm tự hào dân tộc.

 Liệt kê để đối chiếu, so sánh => Các triều đại của ta sánh ngang hàng với các triều đại của Trung Quốc.

• Hồ Quý Ly khi nói về niềm tự hào dân tộc:

“Y quan Đường chế độ

Lễ nhạc Hán quân thần”

(“Lễ nhạc như tiền Hán

Y quan giống thịnh Đường”

(“Đáp Bắc nhân vấn An Nam phong tục”)

THỂ HIỆN Ý THỨC DÂN TỘC

Đối lập với Bắc đế, khẳng định Nam đế.

Phủ nhận tư tưởng “Trời không có hai mặt trời,

đất không có hai hoàng đế”.

Nguyễn Trãi tiếp tục phát huy niềm tự hào

mạnh mẽ và sâu sắc đó

“Mỗi bên xưng đế một phương” BÌNH NGÔ ĐẠI CÁO

NAM QUỐC SƠN HÀ

“ĐẾ”

CÁC ĐẾ NHẤT PHƯƠNG

• Tác giả “Nam quốc sơn hà” khẳng định độc lập, chủ quyền dân tộc đã dựa vào “thiên thư”, còn Nguyễn Trãi dựa vào lịch sử Đó là bước tiến của tư tưởng thời đại, đồng thời cũng là tầm cao của tư tưởng Ức Trai.

 Câu văn hào sảng, giọng văn dài ngắn khác nhau, thể hiện sâu sắc niềm tự hào dân tộc.

3 Sức mạnh của nhân nghĩa, của độc lập dân tộc

“ Vậy nên :

Lưu Cung tham công nên thất bại,

Triệu Tiết thích lớn phải tiêu vong,

Cửa Hàm Tử bắt sống Toa Đô,

Sông Bạch Đằng giết tươi Ô Mã

Việc xưa xem xét

Chứng cớ còn ghi ”

• Truyền thống “yên dân trừ bạo” đã khiến Lưu Cung đời Hán thất bại, Triệu Tiết đời Tống tiêu vong, Toa Đô, Ô Mã đời Nguyên kẻ bị giết, người bị bắt

• Sự thất bại thảm hại của giặc cũng là chiến công oanh liệt của ta.

 Khẳng định sức mạnh của nhân nghĩa và thể hiện niềm tự hào dân tộc.

1 Nội dung

Với tư cách là phần mở đầu áng thiên cổ hùng văn được xem như một bản tuyên ngôn độc lập

“Bình Ngô đại cáo” của Nguyễn Trãi, văn bản “nước Đại Việt ta” đã khẳng định lí tưởng yêu nước, thương dân của những nhà lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Lam Sơn Hơn thế, đoạn trích còn khẳng định vị thế dân tộc trên nhiều phương diện, từ đó thể hiện lòng tự hào dân tộc của tác giả

2 Nghệ thuật:

Sử dụng nhiều lớp từ ngữ diễn đạt tính chất hiển nhiên, vốn có Biện pháp so sánh kết hợp với liệt kê tạo hiệu quả cao trong lập luận Những câu văn biền ngẫu chạy song song liên tiếp giúp cho nội dung nghệ thuật và chân lí mà tác giả muốn khẳng định chắc chắn và rõ ràng

VI CỦNG CỐ

Câu 3:

• Mục đích của “ Việc nhân nghĩa” thể hiện trong Bình Ngô đại cáo?

D Nhân nghĩa là duy trì mọi lễ giáo phong kiến

C Nhân nghĩa là trung quân, hết lòng phục vụ vua

B Nhân nghĩa là để yên dân, làm cho nhân dân

• Các biện pháp tu từ nào được sử dụng trong đoạn văn “ Từ Triệu, Đinh Lí, Trần bao đời xây nền độc lập … Song hào kiệt đời nào cũng có” ?

Câu 4:

A SO SÁNH

B LIỆT KÊ

CẢM ƠN CÔ GIÁO VÀ CÁC BẠN ĐÃ THEO DÕI BÀI THỰC

HÀNH NHÓM KIỀU

• Cần nêu ý nghĩa của việc nêu nguyên lý nhân nghĩa.

• Gộp 2 nhỏ vào 3 nhỏ trong phần II.