Bài 24. Nước Đại Việt ta

“Bình Ngô đại cáo” bằng chữ Hán và chữ Quốc ngữTừng nghe Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân , Quân điếu phạt trước lo trừ bạo.. Nguyên lý nhân nghĩa Chân lý về độc lập chủ quyền dân tộc dâ

Kiểm tra bài miệng

Câu 1: Trình bày hiểu biết của em về thể Hịch ?

Đáp án: Hịch là thể văn chính luận trung đại, có kết câu

chặt chẽ, lý lẽ sắc bén,dùng để khích lệ tình cảm, tinh thần đấu tranh của kẻ thù

Câu 2: Nêu nghệ thuật và ý nghĩa của đoạn văn “Hịch

tướng sĩ” của Trần Quốc Tuấn ?

Đáp án :@ Nghệ thuật

- Lập luận chặt chẽ, lí lẽ sắc bén Luận điểm rõ ràng, luận

cứ chính xác

- Lời văn thể hiện tình cảm yêu nước chân thành mãnh

liệt, gây xúc động người đọc

@ Ý nghĩa: Văn bản nêu lên vấn đề nhận thức và

hành động trước nguy cơ đất nước bị xâm lược

- Nguyễn Trãi sinh ra ở Thăng Long Sau rời

đến làng Nhị Khê, huyện Th ờng Tín, tỉnh Hà Tây Đỗ thái học sĩ- tiến sĩ (1400), ra làm quan với nhà Hồ

- Ông tham gia khởi nghĩa Lam Sơn với vai trò rất lớn bên cạnh Lê Lợi và đã trở thành một nhân vật lịch sử lỗi lạc, toàn tài hiếm có, bậc

- Với những đóng góp to lớn cho nền văn học ,

ông đ ợc UNESCO công nhận là danh nhân văn hoá thế giới (1980)

(Trích: “Bình Ngô đại

TiÕt 97-V¨n

b¶n:

(NguyÔn Tr·i)

Năm 2001 đền thờ Nguyễn Trãi được khởi công xây dựng tại

Thanh Hư động xưa.Khánh thành vào ngày 16 tháng 8 năm Nhâm Ngọ (2002) nhân kỷ niệm 560 năm ngày mất của danh nhân.

Đền thờ Nguyễn Trói ở Cụn Sơn Toàn cảnh đền thờ

Nguyễn Trãi ở Côn Sơn (Chí Linh)

KHU DI TÍCH NGUYỄN TRÃI Ở CÔN

SƠN – HẢI DƯƠNG Tượng Nguyễn Trãi đọc Bình Ngô đại cáo

Chủ Tịch Dịch bia

Nguyễn Trãi TẠI DI TÍCH CÔN SƠN(15 - 2 -1965)

HỒ

CHÍ

MINH

* Hoµn c¶nh s¸ng t¸c :Năm 1428 cuộc kháng chiến chống giặc Minh xâm lược của nhân dân ta hoàn toàn thắng lợi “Bình Ngô đại cáo” đã được Nguyễn Trãi thừa lệnh Lê Lợi soạn thảo

và công bố đầu năm 1428

Trình bày một chủ tr

ơng hay công bố kết quả một sự nghiệp để mọi ng ời đ ợc biết

lời lẽ đanh thép, lý luận sắc bén.

So sỏnh đặc điểm của 3 thể văn

Chiếu, Hịch, Cỏo?

“Bình Ngô đại cáo” bằng chữ Hán

“Bình Ngô đại cáo” bằng chữ Hán và chữ Quốc ngữ

Từng nghe Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân , Quân điếu phạt trước lo trừ bạo Như nước Đại Việt ta từ trước , Vốn xưng nền văn hiến đã lâu , Núi sông bờ cõi đã chia ,

Sông Bạch Đằng giết tươi Ô Mã Việc xưa xem xét

Chứng cớ còn ghi

Dẹp yên

- Ngô: Tên n ớc Ngô thời Tam quốc (Trung

Quốc)

- Đ ại cáo: Công bố sự kiện trọng đại

B ỡ nh Ngô đại cáo:Tuyên bố về sự nghiệp đánh dẹp

giặc Ngô (giặc Minh)

- Bỡnh:

4 .Từ ngữ lưu ý:

- Văn hiến: Truyền thống văn hoỏ lâu đời và tốt

đẹp

- Đại Việt: Tên n ớc ta có từ thời Lí Thánh Tông.

- Nhân nghĩaVốn là khái niệm đạo đức của Nho giáo,

nói về đạo lí, cách ứng xử và tỡnh th ơng giữa con ng ời với nhau

- Điếu phạt: Th ơng dân đánh kẻ có tội.

Từng nghe :

Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân ,

Quân điếu phạt trước lo trừ bạo

Như nước Đại Việt ta từ trước ,

Vốn xưng nền văn hiến đã lâu ,

Núi sông bờ cõi đã chia ,

Phong tục Bắc Nam cũng khác

Từ Triệu , Đinh , Lý , Trần bao đời xây nền độc lập ,

Cùng Hán , Đường , Tống , Nguyên mỗi bên xưng đế

một phương ,

Tuy mạnh yếu từng lúc khác nhau

Song hào kiệt đời nào cũng có

Nguyên

lý nhân nghĩa

Chân lý về độc lập chủ quyền

dân tộc dân tộc

Vậy nên:

Lưu Cung tham công nên thất bại ,

Triệu Tiết thích lớn phải tiêu vong ,

Cửa Hàm Tử bắt sống Toa Đô ,

Sông Bạch Đằng giết tươi Ô Mã

Việc xưa xem xét

Chứng cớ còn ghi

Sức mạnh của nguyên

lý nhân nghĩa và sức mạnh của chân lý độc lập dân tộc

5 Bố cục văn bản gồm 3 phần :

Tiết 97 NƯỚC ĐẠI VIỆT TA

(Bình Ngô Đại cáo)

Nguyễn Trãi

II Phân tích văn bản:

1 Nguyên lí nhân nghĩa:

-Nhân nghĩa là nguyên lí cơ bản

-Tư tưởng cốt lỗi về nhân nghĩa của Nguyễn Trãi là:

+Yên dân

+Trừ bạo

=> Quan niệm nhân văn tiến bộ: nhân nghĩa cốt ở yên dân

Văn Miếu -Quốc tử giám

Chùa Một

cột

Tháp Phổ Minh

Đền thờ Vua Đinh- Vua Lê

Cố đô Hoa

L

Thành nhà Hồ

Hồ G ơm

- Vốn, đã lâu, đã chia, :tính chất hiển nhiên, vốn có

của nước Đại Việt -> Nền độc lập dân tộc được khẳng định với nền văn hiến lâu đời,lãnh thổ, chủ quyền…

- Thể hiện quan niệm nhân văn tiến bộ về đất nước

- So sánh nước Đại Việt = kẻ thù : quan hệ ngang hàng, không phụ thuộc -> Vị thế đáng tự hào của dân tộc ta so với các dân tộc khác đặ biệt làvới triều đại phong kiến

phương Bắc

2/ Chân lí về sự tồn tại độc lập dân tộc có chủ quyền

của dân tộc Đại Việt:

Tiết 97: NƯỚC ĐẠI VIỆT TA

(Bình Ngô Đại cáo)

Nguyễn Trãi

II Tìm hiểu văn bản:

Khuª v¨n c¸c- mét trong nh÷ng biÓu t îng vÒ

truyÒn thèng v¨n hãa cña d©n téc ViÖt Nam

Bức cuốn thư Chiếu dời đô bằng gốm sứ ở Đền Đô

- một trong những biểu tượng về truyền thống lịch sử của dân tộc.

3 Sức mạnh nguyên lý nhân nghĩa:

-Lưu Cung thất bại, Triệu tiết liêu vong, Toa Đô, Ô

Mã bị giết,nười bị bắt

-Tác giả lấy “Chứng cớ còn ghi” để minh chứng cho

sức mạnh chính, nghĩa, lòng tự hào dân tộc

Nhiều ý kiến cho rằng, ý thức dân tộc ở đoạn trích « Nước Đại Việt ta » là

sự tiếp nối và phát triển ý thức dân tộc

ở bài « Nam quốc sơn hà » của Lí Thường Kiệt Em hãy giải thích?

Sụng nỳi nước Nam Bỡnh Ngụ đại cỏo

*Nó toàn diện hơn vì: Nó tiếp nối ý thức độc lập, chủ quyền của dân tộc nh ng phát triển rộng hơn và cao hơn

Nam quốc sơn hà

Nam quốc sơn hà, Nam đế c

Tiệt nhiên định phận tại thiên th

Nh hà nghịch lỗ lai xâm phạm

Nh ữ đẳng hành khan thủ bại th

(Lí Th ờng Kiệt) Dịch thơ: Sụng nỳi Nước Nam

Sông núi n ớc Nam, vua Nam ở

Vằng vặc sỏch trời chia xứ sở

Giặc dữ cớ sao phạm đến đõy

Chỳng mày nhất định phải tan vỡ.

(Bản dịch của Nam Trõn )

Tuyên ngôn độc lập

( Hồ Chí Minh)

Hỡi đồng bào cả nước, Tất cả mọi người đều sinh ra cú quyền bỡnh đẳng Tạo hoỏ cho họ những quyền khụng ai cú thể xõm phạm được; trong những quyền ấy,

cú quyền được sống,quyền tự do

và quyền mưu cầu hạnh phỳc

………

Nước Việt Nam cú quyền hưởng

tự do và độc lập, và sự thật đó thành một nước tự do độc lập Toàn thể dõn tộc Việt Nam quyết đem

tất cả tinh thần và lực lượng, tớnh mạng và của cải để giữ vững

quyền tự do, độc lập ấy.

Hồ Chí Minh (02-09-1945)

IV Tổng kết:

Nghệ thuật:*Đoạn văn tiêu biể cho nghệ thuật hùng biện của văn học trung đại:

-Viết theo thể văn biền ngẫu

-Lập luận chặt chẽ, chứng cứ hùng hồn, lời văn trang trọng tự hào

-Khẳng định sự tồn tại độc lập có chủ quyền của dân tộc Đại Việt

Ý nghĩa: Nước Đại Việt ta thể hiện quan niệm, tư tưởng tiến bộ của Nguyễn Trãi về Tổ quốc, đất nước và có ý nghĩa như bản tuyên ngôn độc lập (Ghi nhớ SGK tr.69)

Tiết 97: NƯỚC ĐẠI VIỆT TA

(Bình Ngô Đại cáo)

Nguyễn Trãi

1)Trải qua 18 đời vua Hùng Vương, quốc hiệu của nước ta là gì?

 Văn Lang 

2)Ngàn năm trang sử còn ghi,

Mê Linh, sông Hát chỉ vì non sông.

Chị em một dạ một lòng,

Đuổi quân Tô Định khỏi vùng biên cương?

 Hai Bà Trưng 

3)Khiêm, Ung, Liêm Tống quân vỡ mật,

Phá Chiêm thành mới thật là gan,

Tướng nào tài đức vẹn toàn,Bảy mươi tạ thế, vua ban phúc thần?

 Lý Thường Kiệt 

4)Hai lần đại thắng quân Nguyên,

Lập lên công lớn trên sông Bạch Đằng?

 Trần Quốc Tuấn 

5)Nam quan bái biệt cha già,

Trở về, nợ nước thù nhà lo toan.

Lam Sơn góp lưỡi gươm vàng,

Bình Ngô đại cáo, giang sơn thu về?

 Nguyễn Trãi 

6)Chí Linh cứu chúa giải vâyTấm gương kim cổ xưa nay, ai người?

 Lê Lai 

7)Thanh liêm vốn sẵn tính trời, Tiền muôn bạc vạn chẳng dời lòng ngay

Tài đối đáp, thật là hay Trạng nguyên hai nước ông này là ai?

 Lê Quý Đôn 

9)Ông nổi tiếng thông minh từ nhỏ, được mệnh danh là “thần đồng” Ông là nhà khoa học, bác học uyên bác về mọi lĩnh vực của xã hội Việt

Nam thời phong kiến

10)Một trong mười vị tướng tài,

Điện Biên chiến thắng rạng ngời năm

châu?

 Lê V ă n Tám 

11)Ai đã tự biến mình thành ngọn đuốc sống

đốt sạch kho xăng Thị Nghè của giặc

Pháp ?

12)Nơi nào biết mấy tự hào,Tên vàng chói lọi , thay vào tên xưa?

•Câu 1: Qua văn bản trên em tháy Nguyễn Trãi là ngườ như thế nào?

Vì sao “Bình Ngô đại cáo” lại được công nhận làBản tuyên ngôn

độc lập lần thứ hai của dân tộc ta?

Đáp án:Nguyễn Trãi

•Câu 2: Nguyễn Trãi đã kế thừa và phát triển quan niệm

•về quốc gia và dân tộc như thế nào?

Nguyễn Trãi đã kế thừa quan điểm của Lí Thường Kiệt về quốc gia và

dân tộc ở hai yếu tố: lãnh thổ

và chủ quyềnĐồng thời, ông bổ sung thêm ba yếu tố nữa là: văn hiến,

phong tục tập quán và lịch sử

4.5.HƯỚNG DẪN HỌC TẬP:

@ Đối với bài học ở tiết học này

-Häc thuéc v¨n b¶n :N íc §¹i ViÖt ta vµ nội dung bài học?

-Häc bµi vµ lµm bµi tËp theo sgk/ 70.

@ Đối với bài học ở tiết học tiếp theo

-ChuÈn bÞ bµi: Bµn luËn vÒ phÐp häc

+§äc v¨n b¶n.

+So¹n bµi theo c©u hái cña sgk + Sưu tầm tư liệu về tác giả, tác phẩm.

CHÚC CÁC EM HỌC

TOÁT.