Bài 12. Ánh trăng

Hồi nhỏ sống với đồng với sông rồi với bể hồi chiến tranh ở rừng vầng trăng thành tri kỉ Trần trụi với thiên nhiên hồn nhiên như cây cỏ ngỡ không bao giờ quên cái vầng trăng tình nghĩa T

Tuần 12

Tiết 58:

NGỮ VĂN 9

I Tìm hiểu chung

1 Tác giả:

-Nguyễn Duy tên thật

là Nguyễn Duy Nhuệ, sinh năm 1948, quê ở Thanh Hoá

-Ông là nhà thơ - chiến

sĩ trưởng thành trong cuộc kháng chiến

chống Mỹ cứu nước

2 Tác phẩm:

Bài thơ “ Ánh trăng” được sáng tác năm 1978

tại TP HCM, in trong tập thơ cùng tên của tác giả.

Hồi nhỏ sống với đồng

với sông rồi với bể

hồi chiến tranh ở rừng

vầng trăng thành tri kỉ

Trần trụi với thiên nhiên

hồn nhiên như cây cỏ

ngỡ không bao giờ quên

cái vầng trăng tình nghĩa

Từ hồi về thành phố

quen ánh điện, cửa gương

vầng trăng đi qua ngõ

như người dưng qua đường

Thình lình đèn điện tắt phòng buyn – đinh tối om vội bật tung cửa sổ

đột ngột vầng trăng tròn

Ngửa mặt lên nhìn mặt

có cái gì rưng rưng như là đồng là bể như là sông là rừng

Tóm tắt:

Hồi nhỏ và cả thời chiến tranh nữa, con người sống giản

dị, gần gũi với thiên nhiên đến tưởng như không bao giờ quên “cái vầng trăng tình nghĩa” Nhưng từ hồi về thành phố, quen sống trong tiện nghi hiện đại, vầng trăng trở thành “người dưng qua đường” Bất ngờ điện tắt, phòng buyn-đinh tối om mà ngoài kia ánh trăng vẫn tròn đầy,

sáng trong, viên mãn gợi lại miền kí ức đẹp xưa kia, thức tỉnh thái độ sống của bao người

II Tìm hiểu văn bản:

1 Hình ảnh vầng trăng trong quá khứ:

Hồi nhỏ sống với đồng với sông rồi với bể

hồi chiến tranh ở rừng vầng trăng thành tri kỉ

Trần trụi với thiên nhiên hồn nhiên như cây cỏ ngỡ không bao giờ quên cái vầng trăng tình nghĩa

Vầng trăng và con người sống chan hòa, gắn bó Trăng gắn liền với

những kỉ niệm trong

sáng vui tươi và cả

những năm tháng gian khổ nhưng đầy tình

nghĩa.

II Tìm hiểu văn bản

1 Hình ảnh vầng trăng trong quá khứ

Với nhiều biện pháp nghệ thuật, vầng trăng hiện lên trong hai khổ thơ là hình ảnh thiên nhiên tươi mát;

là người bạn tri kỉ suốt thời thơ ấu cho đến khi

trưởng thành

Từ hồi về thành phố quen ánh điện, cửa gương vầng trăng đi qua ngõ như người dưng qua đường

Thình lình đèn điện tắt phòng buyn - đinh tối om vội bật tung cửa sổ

đột ngột vầng trăng tròn

Ngửa mặt lên nhìn mặt

có cái gì rưng rưng

như là đồng là bể

như là sông là rừng

II Tìm hiểu văn bản

1 Hình ảnh vầng trăng trong quá khứ

Vầng trăng là hình ảnh thiên nhiên tươi mát; là

người bạn tri kỉ suốt thời thơ ấu cho đến khi trưởng thành

2 Vầng trăng trong hiện tại:

Vầng trăng mang ý nghĩa biểu tượng cho quá khứ nghĩa tình; trăng còn là vẻ đẹp bình dị và vĩnh hằng của đời sống.

Trăng cứ tròn vành vạnh kể chi người vô tình

ánh trăng im phăng phắc

đủ cho ta giật mình

II Tìm hiểu văn bản

1 Hình ảnh vầng trăng trong quá khứ

Vầng trăng là hình ảnh thiên nhiên tươi mát; là người bạn tri kỉ suốt thời thơ ấu cho đến khi trưởng thành

2 Vầng trăng trong hiện tại:

Vầng trăng mang ý nghĩa biểu tượng cho quá khứ nghĩa tình; trăng còn là vẻ đẹp bình dị và vĩnh hằng của đời

sống.

3 Suy ngẫm của tác giả:

Sử dụng nhiều từ láy giàu sức gợi và thủ pháp đối lập, hình ảnh vầng trăng đã trở thành người bạn – chứng

nhân cho tình nghĩa thuỷ chung; là lời nhắc nhở nghiêm khắc con người đừng lãng quên quá khứ.

III Tổng kết :

Với giọng điệu tâm tình tự nhiên, hình ảnh giàu tính biểu cảm, bài thơ như một lời nhắc nhở về những năm tháng gian lao đã qua của cuộc đời người lính gắn bó với thiên nhiên, đất nước; gợi nhắc ở người đọc thái độ sống: “uống nước nhớ nguồn”, ân nghĩa thuỷ chung cùng quá khứ.

? THẢO LUẬN NHÓM ( 3 phút)

So sánh hình ảnh trăng trong 2 bài thơ : “Đồng chí”

của Chính Hữu và “ Ánh trăng” của Nguyễn Duy.

1 Giống nhau : Hai bài thơ đều lấy một vẻ đẹp trong thiên

nhiên để khai thác xây dựng hình ảnh thơ

tỏ thái độ, tình cảm của con người với hiện tại và quá khứ

- Trăng là hình ảnh

để nhà thơ thể hiện chủ đề : “Uống

nước nhớ nguồn”.

TRĂNG NGƯỜI

Chủ đề:

…

Tình nghĩa, tri kỉ

TRĂNG NGƯỜI

Tự nhắc nhở mình và mọi người có thái độ

sống: “ Uống nước nhớ nguồn”

Quá khứ

Tình nghĩa Ngỡ không tri kỉ bao giờ

quên

Hiện tại

Vầng trăng vô tình tròn lãng quên

Suy ngẫm

Tròn vành vạnh Giật mình

Im phăng phắc ->Thuỷ chung  tự hoàn

vị tha thiện

Câu1: Nhận định nào sau đây không phù hợp với ý nghĩa của

hình ảnh vầng trăng trong bài thơ?

A Biểu tượng của thiên nhiên hồn nhiên tươi mát

B Biểu tượng của vẻ đẹp bình dị, vĩnh hằng của đời sống

C Biểu tượng của sự hồn nhiên trong sáng của tuổi thơ

D Biểu tượng của quá khứ nghĩa tình

Bài tập trắc nghiệm

Câu 2: Ý nào nói không đúng tư tưởng mà nhà thơ muốn gửi

gắm qua tác phẩm của mình?

A Con người có thể vô tình lãng quên tất cả nhưng thiên nhiên,

nghĩa tình quá khứ thì luôn tròn đầy bất diệt.

B Con người không nên lãng quên quá khứ tốt đẹp; hiện tại không

được đoạn tuyệt với truyền thống.

C Cuộc sống vât chất dù đủ đầy vẫn cứ tiêu tan, chỉ có đời sống

tinh thần là bất diệt.

D Uống nước nhớ nguồn.

Câu 2: Ý nào nói không đúng tư tưởng mà nhà thơ muốn gửi

gắm qua tác phẩm của mình?

A Con người có thể vô tình lãng quên tất cả nhưng thiên nhiên,

nghĩa tình quá khứ thì luôn tròn đầy bất diệt.

B Con người không nên lãng quên quá khứ tốt đẹp; hiện tại không

được đoạn tuyệt với truyền thống.

C Cuộc sống vât chất dù đủ đầy vẫn cứ tiêu tan, chỉ có đời sống

tinh thần là bất diệt.

D Uống nước nhớ nguồn.