Hãy kể tên các kiểu văn bản đã học trong ch ơng trình Ngữ văn THCS và nêu hiểu biết khái quát của em về các kiểu văn bản đó ?... Miêu tả hành chính Tự sự kết hợp với miêu tả nội tâm v
Trang 2
Hãy kể tên các kiểu văn bản đã học trong
ch ơng trình Ngữ văn THCS và nêu hiểu biết khái quát của em về các kiểu văn bản đó ?
Trang 3
Miêu tả
hành chính
Tự sự kết hợp với miêu tả
nội tâm
và nghị luận
Đối thoại,
độc thoại,
độc thoại nội tâm
Ng ời kể chuyện trong văn tự sự
Văn thuyết minh kết hợp với miêu tả
Văn thuyết minh kết
hợp với biện pháp
nghệ thuật
Các kiểu văn bản
Trang 5
? Em hãy lựa chọn ph ơng án đúng:
Văn thuyết minh là:
A là ph ơng thức trình bày một chuỗi các sự việc, sự việc này dẫn đến sự
việc kia, cuối cùng dẫn đến một kết thúc, thể hiện một ý nghĩa
B là kiểu văn bản thông dụng trong mọi lĩnh vực đời sống nhằm cung cấp tri thức về đặc điểm, tính chất, nguyên nhân của các sự vật và hiện t ợng trong
tự nhiên và xã hội bằng ph ơng thức trình bày, giới thiệu, giải thích.
C là loại văn nhằm giúp ng ời đọc, ng ời nghe hình dung những đặc điểm, tính chất nổi bật của một sự vật, sự việc, con ng ời, phong cảnh làm cho những cái đó nh hiện lên tr ớc mắt ng ời đọc, ng ời nghe.
D là văn bản viết ra nhằm biểu đạt tình cảm , cảm xúc, sự đánh giá của con ng
ời đối với thế giới xung quanh và khêu gợi lòng đồng cảm nơi ng ời đọc.
B là kiểu văn bản thông dụng trong mọi lĩnh vực đời sống nhằm cung cấp
tri thức về đặc điểm, tính chất, nguyên nhân của các sự vật và hiện t ợng
trong tự nhiên và xã hội bằng ph ơng thức trình bày, giới thiệu, giải thích.
Trang 6
Đoạn văn ( a).
ở Bình Định, dừa là chủ yếu,
dừa là tất cả Dừa mọc ở khắp mội
nơi Trên những chặng đ ờng dài
chúng ta chỉ gặp cây dừa mọc ở
khắp mọi nơi.
Đoạn văn ( b)
ở Bình Định, dừa là chủ yếu, dừa là tất cả Dừa ở đây nh rừng, dừa mọc ven sông, men bờ ruộng, leo s ờn đồi, rải theo bờ biển Trên những chặng đ ờng dài 50, 60
km chúng ta chỉ gặp cây dừa: dừa xiêm thấp lè tè, quả tròn, n ớc ngọt; dừa nếp lơ
lửng giữa trời, quả vàng xanh mơm mởn, dừa lửa lá đỏ, vỏ hồng
( Theo Hoàng Văn Huyền, Những
mẩu chuyện địa lí)
Sử dụng yếu tố miêu tả và biện pháp nghệ thuật trong bài văn thuyết minh làm nổi bật đặc điểm của đối t ợng, làm cho đối t ợng hiện lên cụ thể, sinh động, gây hứng thú đối với ng ời đọc.
? So sánh 2 đoạn văn trên xem đoạn văn nào hấp dẫn
ng ời đọc hơn ? Vì sao ?
Đoạn văn ( b)
ở Bình Định, dừa là chủ yếu, dừa là tất cả Dừa ở đây nh rừng, dừa mọc ven sông, men bờ ruộng, leo s ờn đồi, rải theo
bờ biển Trên những chặng đ ờng dài 50,
60 km chúng ta chỉ gặp cây dừa: dừa xiêm thấp lè tè, quả tròn, n ớc ngọt; dừa nếp lơ lửng giữa trời, quả vàng xanh mơm mởn, dừa lửa lá đỏ, vỏ hồng
( Theo Hoàng Văn Huyền, Những
mẩu chuyện địa lí)
Sử dụng thích hợp, không đ a quá nhiều yếu tố miêu tả và biện pháp nghệ thuật vào bài văn thuyết minh
Trang 7
a Những đỏm mõy trắng như bụng
đang tụ vẽ cho nền trời bằng những
hỡnh thự lạ mắt Nắng trong vắt như
pha lờ Nắng xiờn qua cõy gỗ tếch ở
vườn hoa phố Nguyễn Cao, rọi xuống
và chạy lung tung quanh cỏi bàn ăn
trưa của bốn cụ già
b Hoa chuụng cao từ 15- 20
cm Hoa nhỏ cú hỡnh chuụng, hương thơm, thõn uốn cong, màu trắng hay hồng lợt Hoa
cú thể sống trong bỡnh từ 5-
7 ngày…
-> đoạn văn miêu tả -> đoạn văn thuyết minh
- Có h cấu, t ởng t ợng
- Dùng nhiều so sánh, liên t ởng
- Mang cảm xúc chủ quan của
ng ời viết
- ít dùng số liệu cụ thể, chi tiết
- Dùng trong sáng tác văn ch
ơng, nghệ thuật
- ít tính khuôn mẫu
- Đa nghĩa
- Trung thành với đặc điểm của đối t ợng cần thuyết minh
- ít dùng so sánh, liên t ởng
- Đảm bảo tính khách quan
- Dùng nhiều số liệu cụ thể, chi tiết
- Sử dụng trong nhiều tình huống:
cuộc sống, văn hoá, khoa học
- Th ờng theo một số yêu cầu giống nhau ( mẫu)
- Đơn nghĩa
Trang 8Tù sù
- §èi t îng : sù viÖc.
-Tr×nh bµy diÔn biÕn sù viÖc theo tr×nh tù.
- Cã so s¸nh, liªn t ëng.
- C¶m xóc chñ quan hoÆc kh¸ch quan.
- Dïng trong s¸ng t¸c v¨n ch ¬ng.
- §a nghÜa
Trang 9
? Văn thuyết minh có yếu tố miêu tả, tự sự
giống và khác với văn bản miêu tả, tự sự ở chỗ nào?
Văn thuyết minh
có yếu tố miêu tả, tự sự
Văn miêu tả, tự sự
- Yếu tố miêu tả, tự sự giúp tái hiện sự vật, hiện t ợng, làm cho sự vật, hiện t ợng hiện lên cụ thể, sinh động hơn.
- Thuyết minh là ph ơng thức
biểu đạt chính
- Miêu tả và tự sự chỉ là
yếu tố phụ trợ
- Miêu tả, tự sự là ph ơng thức biểu đạt chính
Trang 10
+ Tự sự có miêu tả nội tâm và nghị luận :
" Lão không hiểu tôi, tôi nghĩ vậy, và tôi cũng buồn lắm Những người nghèo nhiều tự ái vẫn thường như thế Họ
dễ tủi thân nên rất hay chạnh lòng Ta khó mà ở cho vừa ý
họ
Hỡi ơi lão Hạc !Thì ra đÕn lúc cùng lão cũng cã thể làm liều nh ai hết Một người như thế ấy !
Một người đã khóc vì trót lừa một con chó! Một ngưêi nhịn
ăn để tiền lại làm ma, bởi không muốn liên luỵ đến hàng xóm, láng giềng Con người đáng kính ấy bây giờ cũng theo Binh Tư để có ăn ? Cuộc đời này quả thật cứ mỗi ngày một thêm đáng buồn
Trang 11
H·y t×m mét sè ®o¹n v¨n tù sù cã sö dông yÕu
tè nghÞ luËn vµ miªu t¶ néi t©m ?
Trang 12
+ Văn tự sự dùng yếu tố miêu tả nội tâm :
" Thực sự mẹ không lo lắng đến nỗi không ngủ được Mẹ tin đứa con của mẹ lớn rồi MÑ tin vào sự chuẩn bị rất chu đáo cho con trước ngày khai
trường Còn điều gì để lo lắng nữa đâu ! Mẹ không lo, nhưng vẫn không ngủ
được Cứ nhắm mắt lại là dường như bên tai vang lên tiếng học bài trầm bổng : " Hằng năm cứ vào cuối thu Mẹ tôi âu yếm nắm tay tôi dẫn đi trên con đường làng dài và hẹp "
( Lý Lan - Cổng trường mở ra )
Trang 13
Bài tập :
Em hãy viết một đoạn văn tự sự ( từ 5- 7 câu) theo
chủ đề tự chọn trong đó em có sử dụng yếu tố miêu tả và
biện pháp nghệ thuật.