Tuần 8. Ôn tập văn học trung đại Việt Nam

VĂN HỌC VIỆT NAMVĂN HỌC DÂN GIAN VĂN HỌC VIẾT VĂN HỌC TRUNG ĐẠI TỪ TK X ĐẾN HẾT TK XIX VĂN HỌC HIỆN ĐẠI TỪ ĐẦU TK XX ĐẾN HẾT TK XX... NHỮNG ĐẶC ĐIỂM LỚN VỀ NỘI DUNG CH:Văn học trung đại

ÔN TẬP VĂN HỌC TRUNG

ĐẠI VIỆT NAM

BỐ CỤC BÀI HỌC

TIẾT 1.

A NỘI DUNG CỦA VĂN HỌC TRUNG ĐẠI

I NỘI DUNG YÊU NƯỚC

II NỘI DUNG NHÂN ĐẠO

TIẾT 2

B NGHỆ THUẬT CỦA VĂN HỌC TRUNG ĐẠI

I TƯ DUY, QUAN ĐIỂM THẨM MĨ, BÚT PHÁP, THỂ LOẠI

II LUYỆN TẬP

VĂN HỌC VIỆT NAM

VĂN HỌC DÂN GIAN VĂN HỌC VIẾT

VĂN HỌC TRUNG ĐẠI TỪ

TK X ĐẾN HẾT TK XIX

VĂN HỌC HIỆN ĐẠI TỪ ĐẦU TK XX ĐẾN HẾT TK XX

CH:Văn học trung đại Việt Nam( thế kỷ X đến hết XIX) phát triển qua mấy giai đoạn lớn ?

4 giai đoạn phát triển của văn học

A NHỮNG ĐẶC ĐIỂM LỚN VỀ

NỘI DUNG

CH:Văn học trung đại Việt Nam( X đến hết thế kỉ XIX) có mấy đặc điểm lớn về nội dung ?

* Nội dung yêu nước

*Nội dung nhân đạo

A NỘI DUNG:

I.Nội dung yêu nước:

CH: Nêu những biểu hiện của nội dung yêu nước trong văn học trung đại Việt Nam từ thế kỷ X đến hết thế kỷ XIX ?

Biểu hiện :

+ Yêu nước gắn với lí tưởng

trung quân ái quốc.

+ Tự hào về truyền thống của dân tộc.

+ Yêu con người, yêu ngôn ngữ dân tộc + Căm thù giặc, quyết tâm đánh giặc cứu nước

CH: Nêu những biểu hiện mới của nội dung yêu nước

trong văn học trung đại Việt Nam từ thế kỉ XVIII đến hết thế

kỉ XIX?

* Biểu hiện mới:

+ Ý thức về vai trò của hiền tài đối với đất

nước( vd: Chiếu cầu hiền- Ngô Thì

Nhậm).

+ Tư tưởng canh tân đất nước( vd: Xin

lập khoa luật- Nguyễn Trường Tộ).

+ Âm hưởng bi tráng (vd: Thơ văn của

Nguyễn Đình Chiểu)

1.Nội dung yêu nước:

Phõn tớch những biểu hiện của nội dung

yờu nước qua cỏc tỏc phẩm cụ thể:

Tỏc phẩm Những biểu hiện của nội dung yờu nước

Chiếu cầu hiền

Lòng c m thù giặc S biết ơn và ca ngợi ăm thù giặc Sự biết ơn và ca ngợi ự biết ơn và ca ngợi

Lòng c m thù giặc S biết ơn và ca ngợi ăm thù giặc Sự biết ơn và ca ngợi ự biết ơn và ca ngợi

nh ng ng ời hy sinh vững người hy sinh v

nh ng ng ời hy sinh vững người hy sinh v ỡ Tổ quốcCảnh thu ở

Cảnh thu ở đồng b ng B c b b ng B c bằng Bắc bộằng Bắc bộ ắc bộắc bộ ộộ tỡnh yờu đ i với đ i với ối với ối với thiên nhiên, đất nước và ước và t n c v à

thiên nhiên, đất nước và ước và t n c v à tõm s v th i th c a s v th i th c a ự biết ơn và ca ngợi ề thời thế của ời thế của ự biết ơn và ca ngợi ề thời thế của ời thế của ế của ủa ế của ủa tỏc gi gi ả.ả

Nỗi đau đớn, xót xa tr ớc cảnh n ớc mất nhà tan

Thu phục hiền tài đem sức ra phò tá triều

đại chính nghĩa

II Nội dung nhân đạo :

* Văn học từ thế kỉ XVIII đến hết thế kỉ XIX

xuất hiện trào lưu nhân đạo chủ nghĩa vì

các tác phẩm mang nội dung nhân đạo xuất hiện nhiều, liên tiếp.

A.NỘI DUNG

I.Nội dung yêu nước:

II Nội dung nhân đạo :

CH: Hãy chỉ ra những biểu hiện

+ Khẳng định và đề cao tài năng, nhân phẩm.

+ Lên án, tố cáo những thế lực tàn bạo chà đạp lên con người.

+ Đề cao truyền thống đạo lí, nhân nghĩa của dân tộc.

II Nội dung nhân đạo :

Những biểu hiện

mới của nội

dung nhân đạo?

BIỂU HIỆN MỚI:

_ Văn học hướng vào quyền sống của con

người, nhất là con người trần thế, ý thức cá nhân đậm nét hơn(quyền sống cá nhân, hạnh

_ Văn học giai đoạn này đã xuất hiện trào lưu nhân đạo chủ nghĩa

Phân tích những biểu hiện của nội dung

nhân đạo qua các tác phẩm cụ thể:

Tác phẩm Những biểu hiện của nội dung nhân đạo

Con người ý thức về bi kịch duyên phận, về khát

vọng hạnh phúc mang dấu ấn cá nhân

Cảm thông, trân trọng những vất vả, hy sinh của người vợ

Con người ý thức về tài năng cá nhân, bản lĩnh

cá nhân, sở thích cá nhân tự do phóng túngTình bạn cá nhân rất đời thường, rất thắm thiết giữa hai người bạn

Tình cảm yêu ghét phân minh, mãnh liệt xuất phát từ tấm lòng thương dân sâu sắc

B NGHỆ THUẬT CỦA VĂN HỌC

TRUNG ĐẠI

• I T duy, quan ®iÓm , bót ph¸p, thÓ lo¹i

Đặc điểm Nội dung biểu hiện

Khuyếnnói về mùa thu thường có những hình ảnh ước

lệ như trời thu, ao thu, lá thu…

- Hướng về những cái đẹp trong quá khứ, thiên về cái cao cả, tao nhã, ưa sử dụng những điển cố, điển tích, những thi liệu Hán học

Thiên về ước lệ, tượng trưng

( Vd Bãi cát là hình ảnh tượng trưng cho con đường danh lợi, nhọc nhằn, gian khổ Những người tất tả đi

trên bãi cát là những người ham công danh, sẵn sàng

vì công danh mà chạy ngược, xuôi,…)

Kí sự, thơ Đường luật, hát nói, văn tế…

II LUYỆN TẬP

Câu 1: H·y thèng kª nhanh hÖ thèng t¸c gi¶, t¸c phÈm, thÓ lo¹i v n häc trung ăn häc trung đại thuéc đại thuéc i thuéc

ch ¬ng trình Ngữ văn 11?

Tự Tình ( Bài II)

Thương VợVịnh khoa thi HươngBài ca ngất ngưởngBài ca ngắn đi trên bãi cátVăn tế nghĩa sĩ Cần GiuộcChiếu cầu hiền

Bài ca phong cảnh Hương sơn

Xin lập khoa luật

KíThơ TNBCThơ STLBThơ TNBCThơ TNBC

Hát nóiThể hànhVăn tếChiếuHát nóiĐiều trần

Câu 2: Vấn đề cơ bản nhất của nội dung

nhân đạo trong văn học từ thế kỉ XVIII đến hết thế kỉ XIX là gì?( Hãy chọn đáp án đúng)

A Đề cao truyền thống đạo lí.

B Khẳng định quyền sống con người.

C Khẳng định con người cá nhân.

Cõu 3: Nờu nội dung và nghệ thuật của thơ văn Nguyễn Đỡnh Chiểu?

Nội dung:

+ Đề thời thế của cao đạo đức, nhõn nghĩa ( Lục Võn

Tiờn)

+ Lòng yêu n ớc th ơng dân( v n t ngh a ăm thù giặc Sự biết ơn và ca ngợi ế của ĩa

C n Giu c, ch y gi c ) ần Giuộc, chạy giặc ) ộ ạy giặc ) ặc )

Nghệ thuật:

+ Trữnh tỡnh, đạo đức

+ màu sắc Nam bộ

Câu 3: Xem hình đọc thơ

Ao thu lạnh lẽo nước trong veo Một chiếc thuyền câu bé tẻo teo

(“Thu điếu” – Nguyễn Khuyến)

Bãi cát lại bãi cát dài

Đi một bước như lùi một bước

…Ngõ trúc quanh co khách vắng teo

( Thu điếu – Nguyễn Khuyến)

Lặn lội thân cò khi quãng vắng

Eo sèo mặt nước buổi đò đông

Củng cố- dặn dò

-Hệ thống kiến thức văn học trung đại: lập bảng tổng kết về tác giả, tác phẩm( theo mẫu SGK)

- Chuẩn bị bài mới: Thao tác lập luận

so sánh.