Tuần 8. Ôn tập văn học trung đại Việt Nam tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả...
Trang 2Việt Nam thế kỉ XVIII-XIX
Xã hội phong kiến suy tàn,bộ máy nhà nước mục nát,
kinh tế khủng khoảng, suy thoái nghiêm trọng
Cuộc sống nhân dân vô cùng khổ cực
Phong trào khởi nghĩa diễn ra ở khắp nơi , đỉnh cao là
phong trào Tây Sơn
Chiến đấu chống giặc ngoại xâm:Xiêm –Thanh
Văn học xuất hiện trào lưu nhân đạo chủ nghĩa với nội
dung đa dạng và phong phú, nổi bật là tiếng nói đòi quyền sông, quyền hạnh phúc và đấu tranh giải phóng con người
Trang 3 2.1 Nguyên nhân mà đến thế kỉ XVIII-XIX, chủ nghĩa nhân đạo mới xuất hiện thành một trào lưu văn học.
Trong giai đoạn này những tác phẩm mang nội dung nhân đạo xuất hiện: nhiều, liên tiếp với nhiều tác
phẩm có giá trị lớn: Truyện Kiều, Chinh phụ ngâm,
Cung oán ngâm, thơ Hồ Xuân Hương…
Hướng vào quyền sống của con người – con người
trần thế (Truyện Kiều, thơ Hồ Xuân Hương); ý thức cá nhân đậm nét: quyền sống, hạnh phúc, tình yêu …
(Đọc Tiểu Thanh kí, Tự tình, Bài ca ngất ngưởng, Bài
ca ngắn đi trên bãi cát…).
Những biểu hiện mới:
Trang 42.2 Những biểu hiện phong phú của nội dung nhân đạo trong văn học giai đoạn này
- Cảm thông trước bi kịch và đề cao khát vọng của con
người
- Khẳng định, đề cao vẻ đẹp, tài năng, nhân phẩm con
người
- Lên án, tố cáo những thế lực tàn bạo chà đạp lên con
người
- Đề cao truyền thống đạo lý, nhân nghĩa của dân tộc
- Khát vọng sống, hạnh phúc và đấu tranh giải phóng
con người
Trang 5Các tác phẩm tiêu biểu
“Hoàng Lê nhất thống chí” của Ngô gia
văn phái
+ Bức tranh hỗn độn của xã hội Việt Nam thế kỉ XVIII -
XIX và cuộc sống cùng cực của nhân dân
+Khắc họa , ca ngợi sức mạnh của nghĩa quân Tây Sơn
cũng như người anh hùng áo vải Quang Trung
Trang 6“Chinh phụ ngâm” của Đặng Trần Côn
+ Bài thơ tố cáo cuộc chiến tranh phi nghĩa qua
hình ảnh người chinh phụ ở nhà, cô đơn, sầu muộn ngày ngày mong tin người chồng nơi chiến trận
+ Đề cao quyền sống , khát vọng hạnh phúc lứa
đôi của con người
Trang 7”Truyện Kiều” của Nguyễn Du
+Bức tranh chân thực của lịch sử xã hội đương thời và số phận bi kịch của con người qua hình ảnh nàng Kiều có tài
có sắc mà chỉ như 1 món hàng trước sức mạnh của đồng tiền “đổi trắng thay đen”….
+ Nguyễn Du vượt ra khỏi khuôn khổ “văn dĩ tải đạo” để
đề cao cái tôi, đề cao ý thức cá nhân con người.Từ nỗi đau, tâm trạng ê chề, khát khao hạnh phúc đến ý thức nhân cách
cá nhân của Kiều
+Ca ngợi, trân trọng vẻ đẹp người phụ nữ
+ Khát vọng về tình yêu và công lí
Trang 8“Truyện Lục Vân Tiên ” của
Nguyễn Đình Chiểu
+ Đề cao đạo lý làm người
+ Xem trọng tình nghĩa giữa con người với con người
trong xã hội: tình cha con, mẹ con, nghĩa vợ chồng, tình bè bạn, tình yêu thương cưu mang những người gặp cảnh
hoạn nạn
+ Đề cao tinh thần nghĩa hiệp, sẵn sàng cứu khổ phò nguy + Thể hiện khát vọng của nhân dân hướng tới lẽ công bằng
và những điều tốt đẹp trong cuộc đời
+“Lục Vân Tiên là một tiếng chửi, một lời ca, một ước mơ”
– Hoài Thanh
Lục Vân tiên cứu Kiều Nguyệt Nga
Trang 9“Bài ca ngất ngưởng ”của
Nguyễn Công Trứ
- Bài thơ thể hiện phong cách sống “ngất ngưởng”
thanh cao, thoát tục , không vướng danh lợi của tác giả và con người ông: tâm hồn trẻ trung, tự
do, dám làm, dám chơi, dám phá cách
Đề cao chí làm trai và cách sống độc đáo, tự do,
phóng túng
Đề cao ý thức về giá trị cá nhân
Trang 10“Thương vợ” của Trần Tế Xuơng
- Tác giả đã xây dựng thành công hình tượng nghệ
thuật đẹp về người phụ nữ Việt Nam giàu đức
hy sinh, chịu thương chịu khó hết lòng vì gia
đình qua hình ảnh người vợ- bà Tú.
Ca ngợi vẻ đẹp và phẩm chất người phụ nữ Việt
Nam truyền thống đồng thời là lòng cảm
thương sâu sắc cho số phận lênh đênh, vất vả
của họ
“ Bánh trôi nước” của
Hồ Xuân Hương
- Qua hình ảnh ẩn dụ bánh trôi nươc để chỉ vẻ đẹp
người phụ nữ cũng như thân phận chìm nổi, lênh đênh trên dòng đời và sự trong trắng, vẹn tòa, thủy chung của họ