Tuần 8. Ôn tập văn học trung đại Việt Nam

* Tính quy phạm và sự sáng tạo trong tính quy phạm của bài thơ “Thu điếu”: - Tính quy phạm: dùng hình ảnh ước lệ thu thiên, thu thuỷ, thu hoa, thu diệp, ngư ông.. b Quan niệm thẫm mĩ: H

II_ Phương pháp:

CÂU CÁ MÙA THU

Ao thu lạnh lẽo nước trong veo,

Một chiếc thuyền câu bé tẻo teo.

Sóng biếc theo làn hơi gợn tí,

Lá vàng trước gió khẽ đưa vèo.

Tầng mây lơ lửng trời xanh ngắt,

Ngõ trúc quanh co khách vắng teo.

Tựa gối buông cần lâu chẳng được,

Cá đâu đớp động dưới chân bèo.

* Tính quy phạm và sự sáng tạo trong tính quy phạm của bài thơ “Thu điếu”:

- Tính quy phạm: dùng hình ảnh ước lệ ( thu thiên, thu thuỷ, thu hoa, thu diệp, ngư ông).

- Sáng tạo:

+ Cảnh thu mang nét riêng của đồng bằng Bắc Bộ Chiếc

ao làng với sóng hơi gợn, nước trong veo, lạnh lẽo Lối vào nhà với ngõ trúc quanh co…

+ Vần “eo” gợi không gian ngoại cảnh và tâm cảnh tĩnh lặng, thu hẹp dần.

b) Quan niệm thẫm mĩ: Hướng về những cái đẹp trong quá khứ, thiên về cái cao cả, tao nhã, ưa sử dụng những điển cố, điển tích, những

thi liệu Hán học

Tác phẩm, tác giả Điển tích, điển cố sử

Truyện Lục Vân Tiên

(Nguyễn Đình Chiểu)

Kiệt, Trụ, U, Lệ, Ngũ

Bá, Thúc Quý

Bài ca ngắn đi trên bãi

cát (Cao Bá Quát) Tiên ông phép ngủ

Bộc lộ sự chán ghét của người trí thức đối với con đường danh lợi tầm thường Đồng thời thể hiện niềm khao

khát đổi thay cuộc sống

Bài ca ngất ngưỡng

(Nguyễn Công Trứ) Trái, Nhạc, Hàn, Phú

c) Biện pháp nghệ thuật: Thiên về bút pháp ước lệ, tượng trưng

Bài ca ngắn đi trên bãi cát – Cao Bá Quát:

bút pháp tượng trưng đã được nhà thơ sử

dụng có hiệu quả

►►Bãi cát là hình ảnh tượng trưng cho

con đường danh lợi nhọc nhằn, gian khổ

Những người tất tả đi trên bãi cát là

những người ham công danh, sẵn sàng vì

công danh mà chạy ngược

►► Nhà thơ gọi con đường mình đang đi

là đường cùng Hình ảnh con đường cùng

ấy có ý nghĩa tượng trưng cho con đường

công danh, con đường vô nghĩa con

đường ấy không thể giúp ông đạt được lí

tưởng cao đẹp của mình

d) Thể loại

♦ Đặc điểm về hình thức nghệ thuật của thể thơ đường luật

♠Bố cục: 4 phần

♣Phép đối: 2 câu luận, 2 câu thực đối nhau, đối từ loại, thanh, ý nghĩa

►Tác dụng: tạo âm hưởng nhịp hài hoà âm thanh, đối chọi hoặc tương đồng ý nghĩa rất lí thú trong thơ Đường luật

Một số tác phẩm văn học trung đại mà tên thể loại gắn liền với tên tác phẩm: Chiếu cầu hiền (Ngô Thị Nhậm), Bình Ngô Đại Cáo (Nguyễn Trãi)

Văn tế:

- Bố cục 4 phần: lung khởi, thích thực, ai vãn, kết

- Các cụm từ mở đoạn, giọng điệu lâm li, thống thiết