TÁC PHẨM KINH ĐIỂN LÊNIN cau 10-11

Song quá trình nhận thức thì đôi lúc tư duy của con ng phải xuất phát từ những sv của tg vc nhưng các sự vật này phải đc đặt trong qt vận động và phát triển, trên cơ sở đó tư duy ms phản

Nguy n Ph m Ki u Linh ễn Phạm Kiều Linh ạm Kiều Linh ều Linh

GDCT K14

1

TÁC PHẨM KINH ĐIỂN LÊNIN

Câu 10: Trong bút kí triết học Lênin đã khẳng định rằng phép bc là logic và nhận thức luận Anh/chị hãy phân tích cơ sở khách quan của sự thống nhất giữa PBC logic học và nhận thức luận?

- Đây không phải là tác phẩm hoàn chỉnh của Lênin vs tên gọi bút kí TH mà đây

là những tài liệu TH của Lênin đã in trong tập IX và XII bộ “văn tập của Lênin”

1933 lần đầu tiên xuất bản thành sách: gồm những đoạn ghi chép từ các tác

phẩm “gđ thần thánh”-Mác-Ănghen, “những bài giảng về bản chất tôn giáo”-Phoiobac, KH về logic, những bài giảng TH của lịch sử, những bài giảng về lịch

sử TH của thế giới

- Bút kí TH không đc Lênin tổng kết ở bất cứ tác phẩm nào nhưng nội dung

chính của nó, những vận động của PBCDV tạo thành một bộ phận hữu cơ trong tập hợp các tác phẩm điển hình nhất của CN M-L Mục đích của tác phẩm là bảo

vệ và phát triển phép BCDV của M-A chống lại mọi xu hướng tư tưởng hoặc suyên tạc, đòi xét lại CN Mác, TH con người buồn rầu Heraclit, siêu hinhh học của Arixtot

- Nội dung: Nguyên lý về sự thống nhất giữa PBC, logic học và lý luận nhận thức đc rút ra từ vấn đề cơ bản của TH Song quá trình nhận thức thì đôi lúc tư duy của con ng phải xuất phát từ những sv của tg vc nhưng các sự vật này phải

đc đặt trong qt vận động và phát triển, trên cơ sở đó tư duy ms phản ánh một cách sâu sắc bản chất của thế giới

- PBC đòi hỏi nhận thức của con người muốn hiểu biết về logic vận động của sv thì phải gắn liền vs lịch sử phát triển của sv đó Nên Ănghen nói: “sự vật bắt đầu

từ đâu thì tư duy bắt đầu từ đấy” có nghĩa là tư duy muốn bắt đầu với tính tất yếu

và tính quy luật trong sự vận động và phát triển của sv thì phải xuất phát từ lịch

sử phát triển của sv đó Sự vật k đứng im mà vận động k ngừng

- Dưới hình thức chung thì chúng ta có thể khẳng định rằng, quá trình nhận thức

KH chính là quá trình phản ánh của tiến trình lịch sử TGQ vào trong ý thức Có nghĩa là sự nhận thức lý luận chỉ phán ánh nội dung bên trong và tính quy luật của sự phát triển của 1 hình thái nào đó khi đc xét theo quan điểm phát sinh và phát triển có tính chất lịch sử của nó và logic của nhận thức phải tái sản sinh ra toàn bộ cái logic khách quan trong sự vận động của thế giới khách quan

- Nếu tiến trình logic của nhận thức về cơ bản là nó phù hợp vs tiến trình phát triển lịch sử của tgvc thì phép BCDV, logic BC và lý luận nhận thức của

CNDVBC cũng phù hợp vs nhau như vậy Và cả 3 mặt ấy của TH M-L thống nhất trong sự phát triển logic của chúng đều có chung 1 cơ sở là thực tiễn, 1 sự nhận thức của con người về thế giới khách quan và thực tiễn này bao gồm các hđ

xh của con người, cơ sở lịch sử chung này đc làm rõ khi chúng ta chỉ rõ vai trò PBC và logic BC

- Phép BC vs vai trò là KH về những quy luật vận động chung nhất của tgkq, logic BC tồn tại vs tư cách là nghiên cứu KH, nghiên cứu các hình thức, quy luật của tư duy và nhận thức của tư duy lý luận DVBC

- Cơ sở chung của phép BC và logic BC là các phạm trù và các quy luật Nhấn mạnh ý kiến của Ănghen vì trong nội dung của phép BCDV có 2 nguyên lý, 6 cặp phạm trù, 3 quy luật, bởi vì nó nằm trong 2 quy luật có tư duy, có nhận thức

đc sự vật, hiện tượng, dùng tư duy vs các hình thức của nó để gián tiếp nhận thức sv-ht, chúng ta phải dựa vào sự tác động của đối tượng này đến đối tượng khác nhau vào mlh trong sv này vs sv khác Nếu chỉ có mqh phổ biến và sự phụ thuộc lẫn nhau của các hình thái mới và nếu không có cái bản chất sâu xa của sv và nếu như vậy thì tư duy logic cũng mất hết ý nghĩa của nó, tư duy logic cũng đc xây dựng trên mlh phổ biến

*Ý nghĩa: Giúp con người có thể rút ra đc những quan điểm và những lý luận

nhận thức quan trọng khác chẳng hạn như mqh giữa chân lý và sai lầm

Câu 11: Trong bút kí triết học, Lênin đã khẳng định rằng PBC là logic nhận thức luận Anh/chị hãy lấy quy luật mâu thuẫn để chứng minh khẳng định trên của Lênin?

- Khi nói về quy luật này khi CN M-L xem nó là hoạt động của PBC

- PBC là học thuyết về sự thống nhất giữa các mặt đối lập và tư duy luận xem xét qua trình vận động của thế giới trong sự triển khai và giải quyết không ngừng các mặt mâu thuẫn và điều này đòi hỏi quá trình nhận thức của con người phải phản ánh đc những mâu thuẫn của hiện thực, và đồng thời bản than tư duy cũng phải là 1 quá trình BC

- Ý nghĩa của quy luật này đối vs nhận thức đó là cơ sở của sự phát triển lý luận nhận thức cũng như bản thân quá trình lịch sử của nhận thức con người về thế giới vc

- Trong lịch sử nhận thức đã từng tồn tại những mặt đối lập phủ nhận hình thức DVBCSH, KH-TG Đó là những hình thức diễn ra không ngừng của các cuộc đấu tranh giữa các mặt mâu thuẫn và bắt buộc quá trình nhận thức của con người không dừng lại ở những hình thức cũ hay ở trong trạng thái không biến đổi mà phải luôn k ngừng phát triển để vạch ra đc bản chất sâu xa của quá trình nhận thức và hoàn thiện các phương pháp nhận thức

VD: BCSH: BC thời cổ đại->siêu hình->CNDT->CNDVBC

- Cuộc đấu tranh không thể điều hoà giữa các mặt đối lập của các phái đối lập nhau trong KH vừa là nguồn gốc và động lực phát triển của mọi KH và điều đó cũng đúng vs lý luận nhận thức của phép BCDV

Biểu hiện trong hiện thực của quá trình nhận thức gồm các mặt đối lập, biện chứng hiện tượng, nội dung, hình thức, cái đơn nhất, phổ biến, đó là toàn bộ mặt đối lập của 1 quá trình nhận thức riêng lẻ và sự triển khai và giải quyết các

Nguy n Ph m Ki u Linh ễn Phạm Kiều Linh ạm Kiều Linh ều Linh

GDCT K14

3

mặt đối lập này là động lực để cho nhận thức phát triển không ngừng và hoàn thiện

- CNDVBC cho rằng, khái niệm không phải là một kết cấu đứng im và không vận động, trong tác phẩm, Lênin đã lưu ý rằng các khái niệm cần phải linh hoạt tương đối thống nhất trong các mặt đối lập vì có như vậy nó mới bao quát đc thế giới và phản ánh một cách khách quan những quy luật vận động của thế giới

* Mâu thuẫn trong tư duy: quá trình nhận thức cũng bao gồm các mặt đối lập như mqh giữa cái đơn nhất & phổ biến, giữa cái trừu tượng và cái cụ thể… đây

là mặt đối lập thường xuyên xảy ra trong nhận thức, những mặt đối lập này tồn tại khách quan và phản ánh vào trong tư duy

Vd: cái đơn nhất và cái phổ biến thể hiện trong xh đó là các quy luật chung chi phối sự phát triển của xh

- Quy luật đặc thù trong CNTB: cung cầu, cạnh tranh, bóc lột gía trị thặng dư

- Lưu ý: Khi nhận thức sự vật vs tính cách là cái phổ biến không phải là mục đích tự nó trong quá trình nhận thức cái phổ biến đó là vận dụng nó vào việc nhận thức cái đơn nhất, cách sâu sắc và toàn diện

- Trong quá trình nhận thức thì cái cụ thể và cái trừu tượng liên hệ chặt chẽ vs nhau tạo nên quá trình nhận thức không phải chỉ phát hiện ra quy luật của sự vật

mà cần phải giải thích mqh của những quy luật đó vs các hiện tượng xung quanh

- Nhiệm vụ của quá trình nhận thức là tìm ra quy luật sự vật và vận dụng các quy luật vào trong hđ thực tiễn

- Mục đích cuối cùng của nhận thức là ta hướng đến cái cụ thể và cái trừu tượng, đóng vai trò như là một trung gian, một phương tiện cần thiết để thực hiện mục đích của nhận thức đó là tái sinh những hiện tượng trong tính cụ thể của nó cho nên cái cụ thể là trung tâm của quá trình nhận thức

Theo Lênin, ý nghĩa của cái chung có mâu thuẫn, nó cứng đờ, nó k thuần tuý, k đầy đủ, nhưng nó là bậc thang để đi đến cái cụ thể

KẾT LUẬN: Quá trình nhận thức nó không chỉ đi từ cụ thể đến trừu tượng mà còn có 1 quá trình đi từ cái trừu tượng đến cái cụ thể Bởi vì, tuy tồn tại vs tính cách là 1 cái trừu tượng khi xem xét đối tượng trong 1 hệ thống hoàn chỉnh hơn nhưng bản thân cái trừu tượng đấy cũng là 1 cái cụ thể và quá trình này diễn ra liên tuc, cái trừu tượng làm điểm xuất phát phải sát nhập vs cái đầu tiên trong lịch sử, trong qt phát triển thực tế của bản thân sự vật Tư duy gặp cụ thể ở điểm đầu và cuối “Sự vận động của nhận thức đến đối tượng bào giờ cũng chi đi theo con đg biện chứng: xa rời để rơi đúng chỗ hơn”