tiet 76.77

Hiểu được Thuốc là hồi chuông cảnh báo căn bệnh mê muội của người dân Trung Hoa đầu thế kỉ XX; nhà văn bày tỏ niềm tin vào tương lai: nhân dân sẽ thức tỉnh, hiểu cách mạng và dấn bước th

Tiết 76 - 77

THUỐC

Lỗ Tấn

Ngày soạn: 22.02.09

Ngày giảng:

Sĩ số:

A Mục tiêu bài học

Qua bài giảng, nhằm giúp học sinh:

1 Hiểu được Thuốc là hồi chuông cảnh báo căn bệnh mê muội của người dân Trung Hoa đầu thế kỉ XX; nhà văn bày tỏ niềm tin vào tương lai: nhân dân sẽ thức tỉnh, hiểu cách mạng

và dấn bước theo cách mạng

2 Hiểu được cách viết cô đọng, súc tích, giàu hình ảnh mang tính biểu tượng của Lỗ Tấn

B Phương tiện thực hiện

- SGK, SGV

- Giao án

- Thiết kế bài giảng

- Các tài liệu tham khảo khác

C Cách thức tiến hành

- Trao đổi, thuyết trình

- Đọc hiểu

- Đàm thoại - phát vấn

D Tiến trình giờ giảng

1 Ổn định

2 KTBC

3 GTBM

4 Hoạt động dạy học

GV: Hãy trình bày những nét cơ bản về nhà

văn Lỗ Tấn?

HS trả lời GV chốt lại

I Tìm hiểu chung

1 Tác giả

- (1881 - 1936), Chu Thụ Nhân, là nhà văn cách mạng Trung Quốc

- "Trước Lỗ Tấn chưa hề có Lỗ Tấn; sau Lỗ Tấn có vô vàn Lỗ Tấn"

- Lỗ Tấn đã nhiều lần đổi nghề với những động cơ khác nhau (hàng hải, khai thác mỏ,

GV: thuyết giảng về động cơ đổi nghề của Lõ

Tấn, đặc biệt là nghề y sang văn nghệ

(Câu hỏi gợi ý: Mục đích Lỗ Tấn chuyển

sang nghề văn là gì?)

HS trả lời GV chốt lại

GV: hãy trình bày hoàn cảnh sáng tác tác

phẩm?

HS trả lời GV ghi bảng

GV: đây là thời kì đất nước Trung Hoa bị đế

quốc Anh, Nga, Pháp, Đức, Nhật xâu xé Xã

hội Trung Hoa biến thành nửa thuộc địa, nửa

phong kiến nhưng nhân dân lại an phận chịu

đựng Đó là căn bệnh đớn hèn, tự thoả mãn,

cản trở nghiệm trọng con đường giải phóng

dân tộc Chính Tôn Trung Sơn cũng nói:

Người Trung Quốc là một con bệnh trầm

trọng Thuốc ra đời đặt yêu cầu cần suy nghĩ

nghiêm khắc về một phương thuốc để cứu

dân tộc

GV gọi Hs đọc văn bản -> tóm tắt nội dung:

Ông Hoa có con bị bệnh lao, 2 ông bà đã dồn

tiền bạc đưa cho tên đao phủ để mua thuốc

truyền thống bánh bao tẩm máu người

-chữa bệnh cho con ăn rồi, thằng Thuyên vân

không khỏi bệnh mà chết

Đến tiết thanh minh, hai người mẹ đều đi

thăm mộ con, gặp nhau ở nghĩa trang Trước

nỗi đau mất con, họ bắt đầu có sự cảm thông,

bước qua con đường mòn cố hữu ngăn cách

giữa nghĩa địa người chết chém và người chết

y, văn nghệ)

- Mục đích sáng tác: dùng ngòi bút để phanh phui các "căn bệnh tinh thần" của quốc dân

và lưu ý mọi người tìm phương thuốc chữa chạy

- Quan điểm sáng tác: phê phán những căn bệnh tinh thần khiến quốc dân mê muội, tự thoả mãn, "ngủ say trong cái nhà hộp bằng sắt không có cửa sổ"

- Tác phẩm chính: AQ chính truyện, Gào

thét, Bàng hoàng, Truyện cũ viết theo lối mới

2 Văn bản

- Hoàn cảnh sáng tác: được viết vào 1919, đúng lúc cuộc vận động Ngũ Tứ bùng nổ

bệnh để an ủi nhau.

GV: suy nghĩ của em về nhan đề Thuốc?

(nghĩa đen, nghĩa bóng)

HS phát biểu tự do -> Gv chốt lại

GV người Trung Hoa cho rằng bệnh lao sẽ

chưa khỏi khi ăn bánh bao tẩm máu người

GV: suy nghĩ của em về hình ảnh chiếc bánh

bao?

HS trả lời GV chốt lại

- Bố cục: 4 phần + Phần I: Cảnh lão Hoa đi mua thuốc + Phần II: cảnh ông bà Hoa cho con ăn bánh + Phần III: cảnh trong quán trà ông bà Hoa + Phần IV: cảnh buổi sáng mùa xuân ở nghĩa trang

II Đọc hiểu văn bản

1 Ý nghĩa nhan đề và hình tượng chiếc bánh bao tẩm máu người.

a Nhan đề Thuốc

- Nghĩa đen: Thuốc - Dược (Dược phẩm) dùng để chữa bệnh

+ Trong tác phẩm, đó là phương thuốc truyền thống để chữa bệnh lao - bánh bao tẩm máu người - đó là một phương thuốc u mê ngu muội, phản khoa học của người dân

- Hàm ý:

+ Phương thuốc này là phương thuốc độc, mói người phải giác ngộ ra rằng cái gọi là thuốc chữa bệnh truyền thống được sùng bái vốn là thuốc độc Yêu cầu người dân phải tỉnh giấc, không được ngủ mê, tin vào phương thuốc thiếu khoa học

+ Liệu thuốc ấy có thêm thành phần của máu người là cách mạng, thế mà con người ấy lại dửng dưng mua máu của họ về chữa bệnh -> phải tìm 1 phương thuốc làm cho quần chúng giác ngộ cách mạng và làm cho cách mạng gắn bó với quần chúng Đây mới là thang thuốc thực sự mà Lỗ Tấn đã chỉ ra cho con bệnh

b Hình tượng chiếc bánh bao tẩm máu người

- Được miêu tả rất cụ thể: "chiếc bánh bao bằng bột mì cảm giác thế nào cũng không rõ"

GV: Hình tượng cái bánh bao tẩm máu người

bao trùm cả truyện Phê phán lối chữa bệnh

cổ hủ, phản khoa học; bài thuốc đó được ông

Hoa cũng như người dân nâng niu, trân trọng,

coi là thuốc tiên nhưng không hề chữa được

bệnh Hình ảnh đó là kết tinh của sự ngu

muội

GV: tóm tắt lại về cuộc cách mạng DCTS

1911: lật đổ triều đình pk Mãn Thanh, thành

lập nước Trung Hoa cộng hoà, nhưng nhược

điểm của nó là xa rời quần chúng, quần

chúng không được tuyen truyền, giác ngộ nên

thờ ơ với cách mạng; đời sống nông thôn

không hề thay đổi Hạ Du như là hình ảnh

tượng trưng cho cuộc cách mạng ấy

Hạ Du được tác giả giới thiệu như thế nào?

GV: qua việc bàn tán ở quán trà Hạ Du hiên

lên như thế nào?

HS trả lời GV chốt lại

GV: trong truyện có 2 điểm thời gian đáng

chú ý, đó là thời gian nào và ý nghĩa của nó?

Hs trả lời gv chốt lại

-> gây cho người đọc cảm giác ghê rợn vì sự lạc hậu, mê tín của người dân Trung Quốc thời ấy Tác giả phê phán sự ngu muội mê tín

dị đoan

2 Hình tượng Hạ Du

- Hạ Du không được giới thiệu trực tiếp mà chỉ gián tiếp hiện lên trong câu chuyện ở quán ông Hoa, hiện lên qua nấm mồ:

+ Qua cuộc bàn tán ở quán trà:

● Hạ Du là người làm cách mạng, nhưng quần chúng không hiểu anh, anh xa rời quần chúng -> làm giặc

● khi quần chúng chưa được giác ngộ thì việc làm của Hạ Du coi như vô nghĩa và coi việc lấy máu của người làm cách mạng để phục vụ cho việc chữa bệnh

-> Đó là hậu quả của sự mê muội của quần chúng nhân dân và sự xa rời quần chúng của người làm cách mạng

3 Ý nghĩa thời gian trong truyện

- Câu chuyện xảy ra trong 2 buổi sớm của

GV: tại sao lại có con đường mòn này?

HS trả lời GV chốt lại

GV: đó là bối cảnh điển hình thê thảm tối

tăm của xã hội Trung Quốc đương thời:

Nghĩa địa người chết chém để chung (không

phân biệt người chết chém vì tổ quốc với kẻ

chết chém vì trộm cướp)

GV: vòng hoa trên mộ Hạ Du là của ai? Ý

nghĩa?

HS trả lời GV chốt lại

mùa thu và mùa xuân + Mùa thu, mùa cuối năm, mùa lá rụng gợi, đúng vào mùa người cách mạng bị xử chém

và chết bệnh -> gợi cái chết + Mùa xuân, mùa đâm chồi nảy lộc, mùa 2 bà

mẹ cùng chung nỗi đau mất con đã bước qua con đường mòn để cảm thông, hiểu nhau -> báo hiệu sự thức tỉnh mà Lỗ Tấn đã tìm thuốc cho họ

4 Hình ảnh con đường mòn và ý nghĩa vòng hoa

a Hình ảnh con đường mòn

- Chi tiết: "nghĩa địa người chết chém bên trái, người chết nghèo bên phải, chia cắt bởi một con đường mòn"

- Hình ảnh con đường mòn là do chính con người tạo ra, tự người dân phân tách mình Biểu tượng của tập quán xấu đã trở thành thói quen, trở thành suy nghĩ

-> xây dựng hình ảnh con đường mòn, Lỗ Tấn hi vọng sẽ tìm được thứ thuốc để xóa đi con đường mòn ấy, để người làm cách mạng

và nhân dân đoàn kết chiến đấu vì cách mạng

b Ý nghĩa của vòng hoa

- Vòng hoa trên mộ Hạ Du như là sự đối cực với phương thuốc, phủ định việc chưa bệnh bằng phương thuốc bánh bao tẩm máu người Qua đó tác giả mơ ước tìm kiếm vị thuốc mới

- Vòng hoa trên mộ Hạ Du cũng đã thể hiện được tư tưởng của tác phẩm: người dân đã hiểu được người làm cách mạng

GV yêu cầu HS khái quát lại giá trị nội dung

và nghệ thuật của tác phẩm Đọc ghi nhớ

SGK

GV yêu cầu HS làm và lấy kết quả

III> Tổng kết

IV Luyện tập

Bài tập 2

Câu hỏi của bà mẹ người cách mạng Hạ Du: thế này là thế nào? thể hiện sự ngơ ngác trước vòng hoa trên mộ con, nhưng cũng nói lên một niềm tin đang le lói trong tâm hồn người

mẹ đau khổ: đã có người hiểu và tiếp bước sự nghiệp của con mình

5 Củng cố và dặn dò

- Nhắc lại kiến thức cơ bản

- Soạn bài: Rèn luyện kĩ năng mở bài, kết bài trong bài văn nghị luận