+ Tập truyện ngắn: AQ chính truyện kiệt tác của văn học hiện đại Trung Quốc và thế giới, Gào thét 14 truyện, Bàng hoàng 11 truyện, Truyện cũ viết theo lối mới + Các tập tạp văn: Nấm mồ,
Trang 2Lỗ Tấn
Tiết 76,77: Đọc văn
Trang 3- Quê: Phủ Thiệu Hưng- tỉnh Chiết
Giang, miền Đông Nam Trung
Trang 4=> Con đường gian nan để chọn
ngành nghề của Lỗ Tấn vừa mang
đậm dấu ấn lịch sử Trung Hoa
thời cận hiện đại, vừa nói lên tâm
huyết của một người con ưu tú
của dân tộc
Trang 6Hàng
hải
Khai mỏ
Nghề y
Văn nghệ
Chữa bệnh thể xác cho quốc dân.
Chữa bệnh tinh thần cho quốc dân
Quá trình đổi nghề và mục đích
=>Tất cả sự đổi thay ấy đều là sự lựa chọn có ý thức của lỗ Tấn với
mong muốn cứu nước, cứu dân
Trang 7+ Dư âm của cuộc cách mạng Tân Hợi 1911
+ Không khí sục sôi của phong trào Ngũ Tứ 1919
+ Sự ra đời của Đảng Cộng Sản Trung Quốc 1921
Tác động trực tiếp đến tư tưởng của Lỗ Tấn
Ông là nhà văn Cách mạng lỗi lạc của Trung Quốc thế kỉ XX "Trước Lỗ
Tấn chưa hề có Lỗ Tấn, sau Lỗ Tấn có vô vàn Lỗ Tấn" (Quách Mạt Nhược).
- Tháng 10 năm 1927, ông rời Quảng Châu tới Thượng Hải Ông mất ngày 19 tháng 10 năm 1936
Trang 8Nhà lưu niệm ở Thiệu Hưng.
Nhà lưu niệm ở Bắc Kinh.
Trang 9+ Tập truyện ngắn: AQ chính truyện (kiệt tác của văn học hiện đại Trung Quốc và thế
giới), Gào thét( 14 truyện), Bàng hoàng( 11 truyện), Truyện cũ viết theo lối mới
+ Các tập tạp văn: Nấm mồ, Cỏ dại, Gió nóng, Hai lòng…=> mang tính phê phán,
tính chiến đấu cao
- Mục đích viết văn: Dùng ngòi bút để phanh phui các căn bệnh tinh thần của
quốc dân và lưu ý mọi người tìm phương thuốc chạy chữa
- Ông đã dũng cảm chỉ cho họ thấy những bước đi sai nhịp trên con đường hành
quân tiến vào tương lai
Trang 10Kiệt tác không chỉ của Văn họcTrung Quốc mà còn là kiệt tác của Văn học thế giới
Trang 12tinh thần khiến cho quốc dân mê muội, tự thoả mãn "ngủ say
trong một cái nhà hộp bằng sắt không có cửa sổ".
Trang 131 Tác giả:
I Tìm hiểu chung:
2 Tác phẩm:
-Cuối thế kỉ XIX, đầu thế kỉ XX
+ Nước Trung Quốc bị các nước đế quốc xâu xé: Nga, Anh,
Pháp, Đức, Nhật
+XHTrung Hoa => Nửa phong kiến, nửa thuộc địa
+ Nhân dân=> An phận chịu nhục
Đó là căn bệnh đớn hèn, tự thỏa mãn, cản trở nghiêm trọng con đường giải phóng dân tộc
-Tác phẩm Thuốc ra đời vào ngày 25/4/1919, giữa lúc phong trào ngũ Tứ bùng nổ
- Tác phẩm như một lời cảnh tỉnh những ai đang cò ngơ ngác trước thời cuộc , chỉ ra
cho họ thấy rằng Trung Quốc đang như một con bệnh trầm kha=> cần phải tìm ra
phương thuốc chữa
a Hoàn cảnh sáng tác
Trang 14- Căn bệnh đớn hèn của dân tộc Trung Hoa; nhân dân thì chìm đắm trong
mê muội, người cách mạng thì hoàn toàn xa lạ với nhân dân
- Phê phán quốc dân tính
Trang 16Nghĩa địa Bà Mẹ
Họ Hạ
Bà Hoa Thuyên
Chủ đề của tác phẩm
An ủi
An ủi
Trang 17II Đọc- hiểu văn bản
1 Đọc, tóm tắt
2 Đọc- hiểu chi tiết
2.1 Căn bệnh thể xác và phương thuốc chữa trị
a Căn bệnh thế xác:
Trang 18“Một đêm thu gần về sáng, trăng lặn rồi, nhưng mặt trời vẫn chưa mọc Tầng không xanh thẳm ngoài những giống đi ăn đêm, còn thì ngủ say cả lão Hoa bỗng ngồi dậy, đánh diêm, thắp cái đèn nhầy nhụa những dầu là dầu Ánh đèn trắng xanh khắp hai gian quán trà.
-Bố thằng Thuyên đi đấy à?
Đó là tiếng một người đàn bà đã có tuổi Ở buồng phía trongbỗng nổi lên một cơn ho
-Ừ
Lão vừa trả lời, vừa lắng tai nghe tiếng ho, vừa cài nút áo, rồi chìa tay ra, nói tiếp:
-Đưa đây tôi!
Bà Hoa moi dưới gối một lúc lâu, lấy ra một gói bạc đưa cho chồng lão cầm lấy, run run bỏ vào túi áo, lại còn ấn xuống vào lần phía ngoài túi, rồi thắp cái ngọn đèn lồng, tắt ngọn đèn con, đi vào buồng phía trong Buồng phía trong có tiếng động lạch cạch tiếp theo là một cơn
ho Đợi cơn ho dứt lão mới khẽ nói:
-Thuyên à! Con cứ nằm đấy! Công việc dọn hàng để mẹ con lo
Không nghe con noí gì, lão cho rằng nó đã yên tâm nằm ngủ lại rồi, bèn mở cửa đi ra ngoài đường, trời tối om, và hết sức vắng chỉ mặt đường xanh xám là trông thấy rõ chiếc đèn lồng chiếu thẳng vào hai chân lão bước đều đều thỉnh thoảng lại gặp một vài con chó, nhưng
chẳng con nào buồn sủa.Trời lạnh hơn trong nhà nhiều, nhưng lão sảng khoái, như bỗngdưng mình trẻ lại, và ai cho phép thần thông cải tử hoàn sinh Lão bước những bước thật dài Trời cũng sáng dần và đường cũng càng lâu càng rõ.”
Trang 19II Đọc- hiểu văn bản
1 Đọc, tóm tắt
2 Đọc- hiểu chi tiết
2.1 Căn bệnh thể xác và phương thuốc chữa trị
- Bệnh lao- căn bệnh phổ biến trong thời đại bấy giờ=> nguy
hiểm, truyền nhiễm, nan y của thời đại
- Thằng Thuyên: Con trai độc đinh 10 đời nhà ông bà Hoa-> con
Trang 20II Đọc- hiểu văn bản
1 Đọc, tóm tắt, bố cục
2 Đọc- hiểu chi tiết
2.1 Căn bệnh thể xác và phương thuốc chữa trị
a Căn bệnh thế xác:
b Phương thuốc chữa trị:
Trang 21“Một lát, lại thấy người lính đến Đằng xa cũng thấy rõ miếng vải tròn màu trắng ở vạt áo trước
và vạt áo sau; khi họ lại gần trước mắt thì thấy cả đường viền màu đỏ thẫm trên chiếc áo dấu Tiếng chân bước ào ào Trong nháy mắt bao nhiêu người đi qua Những người tụm năm tụm ba lúc nãy cũng dồn lại một chỗ, rồi xô nhào tới như nước thủy triều, gần đến ngã ba đường thì đứng dừng lại, quây thành một nửa vòng tròn
Lão hoa cũng nhìn về phía đó, nhưng chỉ thấy lưng người mà thôi Người nào, người nấy dướn
cổ ra như cổ vịt bị một bàn tay vô hình nắm lấy xách tay lên
Im lặng một lát Bỗng hình như có tiếng động Rồi cả đám xô đẩy nhau ào ào lùi về phía sau đến chỗ lão đứng, chen lão xuýt nữa ngã
-Này! Tiền trao cháo múc, đưa đây!
-Một người quần áo đen ngòm đứng trước mặt lão, sắc mặt như hai lưỡi dao chọc thẳng vào làm lão co rúm lại Hắn xòe về phía lão một bàn tay to tướng, tay kia cầm một chiếc bánh bao nhuốm máu, đỏ tươi, máu còn nhỏ từng giọt, từng giọt
Lão vội vàng móc gói bạc trong túi ra, run run định đưa cho hắn, nhưng lại không dám đưa tay cầm chiếc bánh Hắn sốt ruột nói to:
-Sợ cái gì? Sao không cầm lấy?
Lão còn trù trừ Người mặc đồ đen giật lấy chiếc đèn lồng, xé toạc tờ giấy dán bên ngoài, bọc
Trang 22“Lão hoa nghe hình như có người nào hỏi nhưng lão không trả lời Lúc này, lão còn để hết tinh thần vào cái gói bánh như nâng niu đứa con của gia đình mười đời độc đinh,
không chú ý đến gì nữa lão sẽ mang cái gói nàyvề nhà, đem sinh mệnh lại cho con lão,
và lão sung sướng biết bao!”
“Bà Hoa gọi con vào nhà trong, giữa nhà đặt sẵn một chiếc ghế đẩu Thuyên ngồi xuống,
bà ta bưng một cái đĩa lại, trên đĩa có vật gì tròn tròn, đen thui, nói rất khẽ:
-Ăn đi con! Sẽ khỏi ngay!
Thuyên càm lấy vật đen thui, nhìn một lúc, có cảm giác rất lạ không biết thế nào mà nói, như đang cầm tính mệnh của mình trong tay Y bẻ đôi ra, rất cẩn thận một làn hơi trắng bốc ra từ làn vỏ cháy sém làn hơi tan dần, mới thấy hai nửa miếng bánh bao bằng bột mì trắng không bao lâu, chiếc bánh đã nằm gọn trong bụng, mùi vị như thế nàocũng đã quên rồi Trước mặt chỉ còntrơ lại chiếc đĩa không lão hoa đứng một bên, bà hoa đứng một bên, trố mắt nhìn con như muốn rót vào người con một cái gì , đồng thời cũng muốn lấy ra một cái gì thuyên nghe tim mình đạp mạnh không sao cầm nổi, đưa tay vuốt ngực Lại một cơn ho
- Thôi con đi ngủ một giấc, sẽ khỏi ngay!”
Trang 23II Đọc- hiểu văn bản
1 Đọc, tóm tắt, bố cục
2 Đọc- hiểu chi tiết
2.1 Căn bệnh thể xác và phương thuốc chữa trị
a Căn bệnh thế xác:
b Phương thuốc chữa trị:
-Phương thuốc: Bánh bao tẩm máu người vừa bị chết chém mà lão Hoa đã dốc sạch tiền để mua ở pháp trường về
=> Phương thuốc kì quái, quái đản thể hiện rõ bộ mặt ngu muội, u mê, lạc hậu của người dân TQ
* Thái độ của các thành viên trong gia đình lão hoa đối với phương thuốc:
Trang 24II Đọc- hiểu văn bản
1 Đọc, tóm tắt
2 Đọc- hiểu chi tiết
2.1 Căn bệnh thể xác và phương thuốc chữa trị
a Căn bệnh thế xác:
b Phương thuốc chữa trị:
* Thái độ của các thành viên trong gia đình lão hoa đối với phương thuốc:
=>Niềm hy vọng mong manh của người dân TQ đan xen vào trong tuyệt
vọng
=> Bộ mặt u mê, ngu muội, lạc hậu đến cùng cực của người dân TQ>
nguyên nhân dẫn đến cái chết
* Hình tượng bánh bao tẩm máu người và ý nghĩa
- Là thuốc độc đưa con bệnh đến gần cái chết hơn, đưa con bệnh nhanh ra nghĩa địa
= Nhà văn phê phán cách chữa bệnh phản khoa học của nhân dân Trung hoa
Trang 25“Một lát, lại thấy người lính đến Đằng xa cũng thấy rõ miếng vải tròn màu trắng ở vạt áo trước
và vạt áo sau; khi họ lại gần trước mắt thì thấy cả đường viền màu đỏ thẫm trên chiếc áo dấu Tiếng chân bước ào ào Trong nháy mắt bao nhiêu người đi qua Những người tụm năm tụm ba lúc nãy cũng dồn lại một chỗ, rồi xô nhào tới như nước thủy triều, gần đến ngã ba đường thì đứng dừng lại, quây thành một nửa vòng tròn
Lão hoa cũng nhìn về phía đó, nhưng chỉ thấy lưng người mà thôi Người nào, người nấy dướn
cổ ra như cổ vịt bị một bàn tay vô hình nắm lấy xách tay lên
Im lặng một lát Bỗng hình như có tiếng động Rồi cả đám xô đẩy nhau ào ào lùi về phía sau đến chỗ lão đứng, chen lão xuýt nữa ngã
-Này! Tiền trao cháo múc, đưa đây!
-Một người quần áo đen ngòm đứng trước mặt lão, sắc mặt như hai lưỡi dao chọc thẳng vào làm lão co rúm lại Hắn xòe về phía lão một bàn tay to tướng, tay kia cầm một chiếc bánh bao nhuốm máu, đỏ tươi, máu còn nhỏ từng giọt, từng giọt
Lão vội vàng móc gói bạc trong túi ra, run run định đưa cho hắn, nhưng lại không dám đưa tay cầm chiếc bánh Hắn sốt ruột nói to:
-Sợ cái gì? Sao không cầm lấy?
Lão còn trù trừ Người mặc đồ đen giật lấy chiếc đèn lồng, xé toạc tờ giấy dán bên ngoài, bọc
Trang 26II Đọc- hiểu văn bản
1 Đọc, tóm tắt
2 Đọc- hiểu chi tiết
2.1 Căn bệnh thể xác và phương thuốc chữa trị
a Căn bệnh thế xác:
b Phương thuốc chữa trị:
*Cảnh pháp trường
-Thực trạng cuộc sống đói nghèo của đất nước Trung Hoa:
-Sự u mê, ngu muội của nhân dân Trung Hoa trong nhận thức khoa học
-Không gian rùng rợn của chốn địa ngục
=> Cần phải giúp họ thức tỉnh, nhận ra bệnh và chữa bệnh thể xác.
Trang 27II Đọc- hiểu văn bản
1 Đọc, tóm tắt, bố cục
2 Đọc- hiểu chi tiết
2.1 Căn bệnh thể xác và phương thuốc chữa trị
b Phương thuốc chữa trị:
a Căn bệnh thế xác:
* Hình tượng bánh bao tẩm máu người
- Là thuốc độc đưa con bệnh đến gần cái chết hơn, đưa con bệnh nhanh ra nghĩa địa
=> Nhà văn phê phán cách chữa bệnh phản khoa học của nhân dân Trung
hoa
2.2 Căn bệnh tinh thần và phương thuốc chữa bệnh tinh thần
a Căn bệnh tinh thần:
Trang 28“Quán trà đã đông khách Lão hoa tay xách chiếc ấm đồng lớn, đi đi lại lại pha trà Hai mắt lão thâm quầng.
Một người râu hoa râm nói:
-Ông Hoa à! Mệt phải không/ Hay là ốm đấy!
-Có làm sao đâu!
-Người râu hoa râm chữa lời:
-Không sao à?Ừ nghe tiếng cười thì không ra người ốm
- Chỉ vì ông ta lận đận quá! Giá thằng con…
Cậu Năm gù chưa dứt lời thì một người mặt thịt ngang phè từ ngoài đâm sầm vào hắn mặc chiếc áo vải màu huyền, không gài khuy, dải thắt lưng cũng màu huyền quấn ở ngoài, xộc xệch Vừa vào đã nói oang oang:
-Đã ăn chưa? Đỡ rồi chứ?Ông Hoa này may phúc cho nhà ông đấy nhé! Phúc nhà ông là nhờ tôi biết tin sớm…
-Lão Hoa một tay xáh ấm trà, một tay buông xuống vẻ cung kính, cười hề hề, lắng tai nghe hắn nói Cả quán cũng cung kính lắng tai nghe hắn nói Bà Hoa mắt thâm quầng, tươi cười, mang đến trước mặt hắn một cái chén, bỏ một nhúm trà và thêm một quả trám Lão Hoa liền đem nước sôi lại chế.”
Trang 29“Người mặt thịt ngang phè vẫn nói oang oang:
-Cam đoan thế nào cũng khỏi Thứ thuốc này đặc biệt lắm Ông tính lấy về còn nóng hôi hổi và ăn cũng còn nóng hôi hổi
Bà Hoa cảm ơn hắn hết lời:
-Thật đấy! Không có bác Cả Khang đây giúp cho thì đừng có hòng…
-Cam đoan thế nào cũng khỏi Ăn ccòn nong hôi hổi thế kia mà!Bánh bao tẩm máu
người như thế, lao gì ăn mà chẳng khỏi!
-Bà Hoa nghe nói”lao” sắc mặt có hơi đổi khác, ý không được vui, có điều cũng gượng cười, bỏ đi ngượng nghịu.Nhưng bac Cả Khang không fđể ý đến, cứ giương cái cổ nói oang oang đến nỗi thằng Thuyên năm ngủ trong nhà cũng phải ho lên phụ họa theo
-Ừ thằng Thuyên nhà ông may phúc thật! Nhất định khỏi thôi mà! Chẳng trách ông cứ cười cả ngày!”
Trang 302.2 Căn bệnh tinh thần và phương thuốc chữa bệnh tinh thần
II Đọc- hiểu văn bản
2.1 Căn bệnh thể xác và phương thuốc chữa trị
a Căn bệnh tinh thần:
*Hình tượng đám đông trong quán trà nhà lão Hoa:
- Quán trà: Nhỏ, ít khách, ế ẩm-> đời sống dân trí
- Thành phần: Cả Khang, Lão năm gù, người mặt thịt ngang phè, người râu hoa râm, anh thanh niên 20 tuổi, vợ chồng ông bà
Hoa=> đủ các thành phần trong xh
=> Bộ mặt của XHTQ thu nhỏ
2 Đọc- hiểu chi tiết
Trang 312.2 Căn bệnh tinh thần và phương thuốc chữa bệnh tinh thần
II Đọc- hiểu văn bản
2.1 Căn bệnh thể xác và phương thuốc chữa trị
a Căn bệnh tinh thần:
*Hình tượng đám đông trong quán trà nhà lão Hoa:
* Cuộc bàn luận trong quán trà
-Chủ đề1: công hiệu của thuốc bánh bao tẩm máu người
"thứ thuốc đặc biệt"
+Thái độ của mọi người:
Lão năm gù =>May phúc…
.Người mặt thịt ngang phè =>Cam đoan thế nào cũng khỏi
Cả Khang => Cam đoan thế nào cũng khỏi
Người râu hoa râm =>nhất định khỏi thôi mà
=>Tin, tưởng tuyệt đối vào thứ thuốc tiên dược> ngu dốt, mù quáng
2 Đọc- hiểu chi tiết
Trang 322.2 Căn bệnh tinh thần và phương thuốc chữa bệnh tinh thần
II Đọc- hiểu văn bản
2.1 Căn bệnh thể xác và phương thuốc chữa trị
a Căn bệnh tinh thần:
*Hình tượng đám đông trong quán trà nhà lão Hoa:
* Cuộc bàn luận trong quán trà
-Chủ đề1: công hiệu của thuốc bánh bao tẩm máu người
"thứ thuốc đặc biệt"
- Chủ đề 2: Bàn luận về người chiến sĩ cách mạng Hạ Du
=> Từ việc bàn về công hiệu của chiếc bánh bao tẩm máu Hạ Du
chuyến sang bàn về bản thân nhân vật Hạ Du là diễn biến tự nhiên, hợp
lí
2 Đọc- hiểu chi tiết
Trang 332.2 Căn bệnh tinh thần và phương thuốc chữa bệnh tinh thần
II Đọc- hiểu văn bản
2.1 Căn bệnh thể xác và phương thuốc chữa trị
a Căn bệnh tinh thần:
* Cuộc bàn luận trong quán trà
-Chủ đề1: công hiệu của thuốc bánh bao tẩm máu người
"thứ thuốc đặc biệt"
- Chủ đề2: Bàn luận về người chiến sĩ cách mạng Hạ Du
+ Thái độ của mọi người- Hạ Du:
Cả Khang- Thằng quỷ sứ-nhãi con
Anh thanh niên 20 –ghê nhỉ
Lão Nghĩa-đánh cho hai cái bạt tai
Cậu Năm gù- điên thật rồi
->Không hiểu,miệt thị, phỉ báng, coi là giặc
=>Vô cảm trước cái chết của người cách mạng
2 Đọc- hiểu chi tiết
Trang 342.2 Căn bệnh tinh thần và phương thuốc chữa bệnh tinh thần
II Đọc- hiểu văn bản
2.1 Căn bệnh thể xác và phương thuốc chữa trị
1 Đọc, tóm tắt
a Căn bệnh tinh thần:
* Cuộc bàn luận trong quán trà
-Chủ đề1: công hiệu của thuốc bánh bao tẩm máu người
"thứ thuốc đặc biệt"
- Chủ đề2: Bàn luận về người chiến sĩ cách mạng Hạ Du
+ Họ khen những người được lợi
từ cái chết của Hạ Du: Cụ Ba-
được 20 lạng bạc trắng nhờ bán
đứng cháu; lão Nghĩa mắt cá chép
được áo, ông bà Hoa mua được
máu của Hạ Du về chữa bệnh
=> Những lời bàn luận đã cho ta thấy:
+Bộ mặt tàn bạo thô lỗ của Cả Khang
+Bộ mặt lạc hậu của dân chúng Trung Quốc đương thời
+Lòng yêu nước, lòng tốt của người chiến sĩ cách mạng Hạ Du nhưng lại đơn độc, xa rời quần chúng, rơi vào bi kịch lớn
Trang 35=> Thuốc: người dân không chỉ umê, ngu muội về khoa học mà họ còn rất ấu trĩ về chính trị
2.2 Căn bệnh tinh thần và phương thuốc chữa bệnh tinh thần
+Thứ hai: Số người bị chính quyên tù tội giết chết cũng nhiều như dân
thường => Thực trạng của XHTQ đen tối tàn bạo
* Hình ảnh con đường mòn:
- Ranh giới tự nhiên do người đi mà thành
- Ranh giới vô hình của lòng người, của định kiến lâu đời trong xã
hội
Trang 36“Bà Hoa nhìn theo ngón tay chỉ, thấy trước mặt, cỏ chưa xanh khắp, còn loang lổ từng mẩu đất vàng khè, rất khó coi; lại nhìn kĩ phía trên, bất giác giật mình Rõ ràng có một vòng hoa, hoa trắng hoa hồng xen lẫn nhau, nằm khoanh trên nấm mộ khum khum.
Cả hai bà, mắt mờ từ lâu rồi, nhưng nhìn những cánh hoa trắng hoa hồng kia còn thấy rõ Hoa không nhiều lắm, xếp thành vòng tròn, không lấy gì làm đẹp, nhưng cũng chỉnh tề Bà Hoa vội nhìn về phía mộ của con mình và những nấm mồ khác xung quanh, chỉ thấy lác đác vài nụ hoa không sợ lạnh, bé tí, trắng trắng, xanh xanh Bà ta thấy lòng trông trải, không thỏa, nhưng rồi cũng muốn suy nghĩ thêm Bà kia bước lại gần mộ con, nhìn kĩ một lượt rồi nói một mình: ‘Hoa không có gốc, không phải dưới đất mọc lên!Ai đã đến đây? Trẻ con không thể đến chơi Bà con họ hàng nhất định là không ai đến rồi! Thế này là thế
nào?”Nghĩ rồi lại nghĩ, bỗng nước mắt trào ra, bà ta khóc to:
-Du ơi!Oan con lắm, Du ơi! Chắc con không quên được, con đau lònglắm cho nên con hiển hiện lên để cho mẹ biết phải không con?
-Bà ta nhìn xung quanh, chỉ thấy một con quạ đen đậu trên cành khô trịu lá Rồi lại khóc tiếp:
mẹ biết rồi Du ơi! Trời có mắt, thật tội nghiệp, chúng nó giết conthì rồi chúng nó sẽ bị báo ứng thôi!Con nhắm mắt thế cũng yên lòng Nếu hồn con quả thật đang ở đây nghe lời mẹ nói thì con ứng vào con quạ kia, đến đậu vào nấm mộ con cho mẹ xem, con ơi!”