Giáo án công nghệ11:Chương2

Mối quan hệ giữa thiết kế và bản vẽ kỹ thuật ra sao?Đó là nội dung của bài học “Thiết kế và bản vẽ kỹ thuật” *Nội dung tiết học : Hoạt động 1: 10phút Tìm hiểu về thiết kế và các giai đ

Bài 8- Thiết kế và bản vẽ kỹ thuật

(Bài gồm 1 tiết: Tiết 10) Ngày soạn: 08/11/2008

Chơng2- Vẽ kỹ thuật ứng dụng

A/Mục tiêu

1/Kiến thức: Qua bài giảng,HS phải:

- Biết đợc các giai đoạn chính của công việc thiết kế

- Hiểu đợc vai trò của bản vẽ kỹ thuật trong thiết kế

2/Kỹ năng:

Tự thiết kế đợc một sản phẩm đơn giản

3/Thái độ:

Tích cực tìm tòi các bản vẽ kỹ thuật để hiểu đợc công việc

thiết kế trong sản xuất

B/Tiến trình tổ chức dạy học thực hành

1.Kiểm tra bài cũ:( 5phút)

Câu hỏi: Phân biệt hình chiếu phối cảnh một điểm tụ và

hình chiếu phối cảnh hai điểm tụ?

2.Dạy bài mới: (40phút)

*Đặt vấn đề vào bài mới : Thiết kế là gì?Bản vẽ kỹ thuật là gì?

Mối quan hệ giữa thiết kế và bản vẽ kỹ thuật ra sao?Đó là nội dung

của bài học “Thiết kế và bản vẽ kỹ thuật”

*Nội dung tiết học :

Hoạt động 1: (10phút) Tìm hiểu về thiết kế và các giai

đoạn thiết kế.

GV: Cho HS quan sát tranh các

b-ớc đầu tiên phải tiến hành qua

giai đoạn nào?

(Giai đoạn thiết kế)

+Vậy thiết kế là gì?

I/Thiết kế.

Thiết kế là quá trình hoạt

động sáng tạo của ngời thiếtkế,bao gồm nhiều giai đoạn

1.Các giai đoạn thiết kế:

Quá trình thiết kế thờng trảiqua các giai đoạn chính nh sơ

đồ sau:

đề tài thiết kế: Điều tra nghiên

cứu yêu cầu của thị trờng và

nguyện vọng của ngời tiêu dùng

*GVnhấn mạnh ý nghĩa quan

trọng của thiết kế : Ngày nay do

sự tiến bộ của KHKT, thiết kế

đ-ợc trợ giúp bằng máy tính và nó

mang lại hiệu qủ rất to lớn

Hoạt động 2: (20phút) Tìm hiểu ví dụ: Thiết kế hộp

Để thiết kế sản phẩm đơngiản nh hộp đựng đồ dùng học

Thẩm định,

đánh giá ph

ơng án thiết kế

Lập hồ sơ kỹ thuật

Hình thành ý t ởng Xác định đề tài thiết kế Thu thập thông tin Tiến hành thiết kế

Làm mô hình thử nghiệm

Chế tạo thử

Hình 8-1 Sơ đồ quá trình

thiết kế

*HS suy nghĩ và trả lời.

a) Hình thành ý tởng:

Hộp dựng đồ dùng học tập :Gọn, tiện sử dụng phục vụ họctập.chiếc hộp thoả mãn các yêucầu:

- Chứa đợc một số cuốnsách,vở,bút và dụng cụ học tậpkhác nh thớc,êke,compa,tẩy

- Hộp đợc đặt trên bàn học,cókích thớc nhỏ gọn, kết cấu chắcchắn, hình dạng và màu sắc

đẹp,làm bằng vật liệu rẻ tiền

b)Thu thập thông tin:

Trên mạng, sách báo đồng thờiphác hoạ sơ bộ hộp đựng đồdùng học tập nh hình8-2

Hộp có chiều dài 350mm,chiềurộng 220mm,gồm ba bộ phận:

- ống đựng bút(1);

- Ngăn để sách vở,tài liệu(2);

- Ngăn để dụng cụ(3);

Sau đó tính toán,xác địnhhình dạng,kích thớc và lập bản

vẽ của hộp đựng bút nh hình 3

8-c)Làm mô hình: Chế tạo thử hộp

đựng đồ dùng học tập bằng bìacắt tông,gồ dán,sau đó đặtsách vở, đồ dùng học tập vào

Bản vẽ hộp đựng đồ dùng học

không(chú ý đến hình dạng,màu sắc).(Hình 8-4).

d)Phân tích, đánh giá:

Cần cải tiến:

- Ngăn đựng sách vở cần tạodáng thành đờng cong đẹp hơn

và thuận tiện hơn khi thao tác

đặt sách vào và lấy sách ra

- Ngăn đựng dụng cụ cần thuhẹp lại gọn hơn,mặt ngoài tạothành mặt cong uyểnchuyển,có thêm một ngăn

(hình 8-5)

Qua nhiều lần sửa đổi, cảitiến, cuối cùng đa ra phơng ánthiết kế tốt nhất

e)Lập hồ sơ kỹ thuật: Căn cứ

vào phơng án thiết kế đã hoànthiện,tiến hành hoàn chỉnh hồsơ,viết thuyết minh giới thiệusản phẩm,lập các bản vẽ chi tiết

để chế tạo và bản vẽ lắp củahộp đựng đồ dùng học tập đểlắp giáp

Hoạt động 3: (10phút) Giới thiệu về bản vẽ kỹ thuật.

- BVKT gồm nhiều loại trong đó

có 2 loại thuộc hai lĩnh vực quantrọng là: Bản vẽ cơ khí và bản vẽxây dựng

+ Bản vẽ cơ khí: Gồm các

bản vẽ liên quan đến thiết kế,chế tạo, lắp ráp, kiểm tra, sửdụng các máy móc và thiết bị

Hình 8-4 Hộp đựng đồ dùng

học tập

Hình 8-5 Hộp đựng đã cải tiến

cuối cùng của thiết kế.

bản vẽ liên quan đến thiết kế,chế tạo, lắp ráp, kiểm tra, sửdụng các công trình kiến trúc

và xây dựng

2 Vai trò của BVKTđối với thiết kế.

BVKT là ngôn ngữ của kỹ thuậtvì:

-Bản vẽ cho biết thông tin đểthiết kế

3.Củng cố và hớng dẫn về nhà:

- GVnêulại những nội dung chính của bài học

- Yêu cầu HS về nhà trả lời các câu hỏi ở cuối bài8-sgk và tìm

hiểu một số bản vẽ trong thực tế

- Dặn chuẩn bị dụng cụ vẽ, bút chì, giấy vẽ cho bài thực hành vào

giờ sau

A/Mục tiêu

1/Kiến thức: Qua bài giảng,HS phải:

- Biết đợc nội dung chính của bản vẽ chi tiết và bản vẽ lắp

- Hiểu đợc công dụng của bản vẽ kỹ chi tiết và bản vẽ lắp

- Biết cách lập bản vẽ chi tiết

- Lập đợc bản vẽ chi tiết của một số chi tiết đơn giản.

1/ Thiết kế là gì? Trình bày các giai đoạn thiết kế BVKT?

2/ Hãy nêu khái niệm, phân loại bản vẽ kỹ thật ? Vai trò của

BVKT với thiết kế?

2.Dạy bài mới: (40phút)

*Đặt vấn đề vào bài mới :

BVKT là tài liệu quan trọng dùng trong thiết kế cũng nh trong sản

xuất.Muốn chế tạo cỗ máy,trớc hết phải chế tạo từng chi tiết,sau đó

lắp giáp các chi tiết thành cỗ máy.Trong thiết kế và chế tạo cơ

khí,BVCT và BVL là hai bản vẽ quan trọng.Để hiểu rõ hơn nội dung

và cách lập bản vẽ chi tiết và bản vẽ lắp, ta hãy nghiên cứu bài 9:

“Bản vẽ cơ khí”

*Nội dung tiết học :

Hoạt động 1: (20phút) Tìm hiểu về Bản vẽ chi tiết.

- Kích thớc: Thể hiện độ lớnchi tiết

- Yêu cầu kĩ thuật

- Khung bản vẽ, khung tên

*Công dụng của BVCT:

- Bản vẽ chi tiết dùng để chếtạo và kiểm tra chi tiết

2.Cách lập bản vẽ chi tiết

B ớc 1 Bố trí các hình biểudiễn và khung tên, vẽ đờng trục

và đờng bao các hình biểudiễn

B ớc 2 Vẽ mờ

- Lần lợt vẽ hình dạng bênngoài và phần bên trong các bộphận

- Vẽ hình cắt và mặt cắt(nếu có)

B ớc 3 Tô đậm

- Trớc khi tô đậm cần kiểmtra sửa chữa sai sót của bớc vẽ

mờ, tẩy xoá nét thừa

đỡ3.Vít4.Trục

BVL có thêm bảng kê và không

có yêu cầu kĩ thuật

*Công dụng của BVL

Bản vẽ lắp dùng để lắp ráp cácchi tiết

3.Củng cố và hớng dẫn về nhà:

- GVnêu lại những nội dung chính của bài học

- Yêu cầu HS về nhà trả lời các câu hỏi và làm bài tập trang

46-SGK

- Dặn chuẩn bị dụng cụ vẽ, bút chì, giấy vẽ cho bài thực hành vào

giờ sau

lập bản vẽ chi tiết của sản phẩm cơ khí

đơn giản

Bài10- Thực hành

(Bài gồm 2 tiết: Từ tiết 12 đến tiết 13)

Ngày soạn: 28/11/2008 A/Mục tiêu

1/Kiến thức: Qua bài thực hành,HS phải:

- Biết lập bản vẽ chi tiết từ vật mẫu hoặc từ bản vẽ lắp của sản

công tác nghiên cứu khoa học.

B.Chuẩn bị bài dạy

1.Chuẩn bị nội dung:

- Nghiên cứu bài 10 SGK công nghệ 11

- Đoc tài liệu tham khảo liên quan đến bài dạy

2.Chuẩn bị phơng tiện dạy học:

- GV chuẩn bị đề bài trong hình 10.1, 10.2 trang 53,54 SGK

- HS Chuẩn bị vật liệu và dụng cụ để vẽ thực hành

c/Tiến trình tổ chức dạy học thực hành

Tiết 12 - Giới thiệu bài thực hành

1.Kiểm tra bài cũ:( 5phút)

Câu hỏi:

1 Nêu nội dung,công dụng của bản vẽ chi tiết

2 Nêu các bớc lập bản vẽ chi tiết

2.Nội dung bài thực hành: (40phút)

Hoạt động 1: (5 phút) Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh

*GV kiểm tra sự chuẩn bị

dụng cụ vẽ,vật liệu vẽ của học

sinh

I/ Chuẩn bị

- Dụng cụ vẽ: Bộ dụng cụ vẽ kỹthuật (thớc, êke, com pa ), bútchì

- Vật liệu: Giấy vẽ A4

- Vật mẫu hoặc bản vẽ lắpSGK

H×nh 10-1 B¶n vÏ l¾p cña n¾m cöa

H×nh 10-2 B¶n vÏ l¾p cña tay quay

Hoạt động của GV và HS Nội dung

tiết để ghi đầy đủ các kích

thớc của chi tiết

II/ Nội dung thực hành

Lập bản vẽ chi tiết của sảnphẩm cơ khí đơn giản từ vậtmẫu hoặc từ bản vẽ lắp nh bản

vẽ lắp nắm cửa (hình 1),bản vẽ lắp tay quay (hình10-2)

10-III/ Các bớc tiến hành

Bớc 1 Chuẩn bị

- Đọc SGK, nắm vững cách lập bản vẽ chi tiết

- Đọc bản vẽ lắp, phân tich chi tiết cần vẽ để hiểu rõ hình dáng, kích thớc và công dụng của chi tiết

Bớc 2 Lập bản vẽ chi tiết

Trên cơ sở phân tích kết cấu và hình dạng của chi tiết, chọn phơng án biểu diễn Chọn

tỷ lệ thích hợp và tiến hành vẽ

*Đọc bản vẽ lắp “ Nắm cửa ”

- Hình cắt ở hình chiếu đứng

là hình cắt cục bộ.Phần bêntrái không cắt,thể hiện hìnhdạng bên ngoài của tấm ốp 1 vàtay nắm 2.Phần bên phải cắtcục bộ,thể hiện hình dạng bêntrong của tấm ốp 1,tay nắm2,nắp 3 và hình dạng bên ngoàicủa đai ốc 4,vít 5,hai chi tiết 4

và 5 không cắt

Mặt phẳng cắt song song vớimặt phẳng hình chiếu đứng

và trùng với mặt phẳng đốixứng nằm ngang của bộ nắmcửa.Để thể hiện hình dạng của

*GV hớng dẫn HS đọc bản vẽ

lắp “Tay quay “ (hình

10-2).Từ đó HS có thể lập đợc

bản vẽ chi tiết của một số chi

tiết tay quay

đợc xem nh nằm trên mặtphẳng cắt

- Hình cắt ở hình chiếu bằng

là hình cắt cục bộ,một phầnnắp đậy 3 đợc lấp đi để khinhìn từ trên xuống thấy đợchình dạng bên trong của taynắm 2,hình dạng đầu ren vít

5 và đai ốc 4

*Đọc bản vẽ lắp “ Tay quay ”

- Tay quay đợc đặt nằmngang,vì cần quay 3 quá

dài,nên xem nh nó đợc cắt bỏ

đi một phần ở giữa

- Hình chiếu đứng thể hiệnhình dạng bên ngoài của cầnquay 3, đầu trục 2,đai ốc 6 và

đầu cữ vặn 4

- Hình chiếu bằng có hai hìnhcắt cục bộ.Hình cắt cục bộ ởbên trái thể hiện lỗ ren của đầucần quay 3 lắp với phần ren củatrục ren 2.Tay nắm 2 bị cắt

đôi làm lộ ra hình dạng ngoàicủa trục ren 2 và đai ốc 6 lắpvới phần ren của trục 2, trục 2 và

đai ốc 6 không bị cắt.Hìnhcắt cục bộ ở bên phải thể hiệnrãnh và lỗ của cần quay 3,lỗ cầnquay 3 lắp với cữ vặn 4 và chốtcôn 5.Một phần của cữ vặn 4

đợc cắt cục bộ để thể hiện lỗlắp với chốt côn 5,chốt nàykhông bị cắt.Phần có 2 vạchchéo của cữ vặn 4 là lăng trụ

đáy vuông có cạnh bằng 28mm

- Mặt phảng cắt của hai hìnhcắt cục bộ song song với mặtphẳng hình chiếu bằng và

nằm ngang của bộ tay quay.

3.Củng cố và hớng dẫn về nhà:

- Nêu lại các bớc thực hành lập bản vẽ chi tiết

- Yêu cầu HS về nhà đọc lại các bản vẽ hình 10-1 và 10-2 để giờ

sau thực hành lập bản vx chi tiết cụ thể

- Kiểm tra các kiến thức về cách lập bản vẽ chi tiết

- Kiểm tra dụng cụ vẽ, giấy vẽ

II/ nội dung Thực hành

Hoạt động 1: (5phút) Giao đề bài cho từng nhóm học sinh

GV giao đề cho từng HS (mỗi HS vẽ một chi tiết) và nêu các yêu

cầu của bài thực hành

*Đề bài: Lập bản vẽ chi tiết từ các bản vẽ lắp sau:

- Bản vẽ lắp của nắm cửa (Hình 10.1-trang 54-SGK): Chi

tiết 1,2

- Bản vẽ lắp của tay quay (Hình 10.2-trang 55-SGK): Chi tiết

1,2,3 và 4

Hoạt động 2: (35phút) Tổ chức thực hành

Hoạt động 3: (5phút) Thu bài thực hành,nhận xét.

* GV thu bài thực hành để chấm điểm

1/Kiến thức: Qua bài giảng,HS phải:

- Biết khái quát về các bản vẽ xây dựng

- Biết các loại hình biểu diễn cơ bản trong bản vẽ nhà

1.Kiểm tra bài cũ: ( 5phút)

Câu hỏi: Em hãy nêu khái niệm về bản vẽ xây dựng?Trong bản

vẽ xây dựng ngời ta thờng sử dụng loại hình biểu diễn nào để thể

hiện toàn cảnh công trình?

2.Dạy bài mới:

*Đặt vấn đề vào bài mới :

Bản vẽ xây dựng là gì?Nó đợc biểu diễn nh thế nào?Chúng ta

hãy nghiên cứu bài học 11:”Bản vẽ xây dựng”

Hoạt động 1: (7phút) Tìm hiểu về bản vẽ xây dựng

*GV giới thiệu khái quát về bản vẽ

xây dựng(lu ý:chỉ quan tâm

để HS hiểu rõ hơn rằng:Giai

đoạn thiết kế ban đầu thờng có

- Bản vẽ nhà là bản vẽ xây dựngthể hiện hình dạng, kích thớc

và cấu tạo của ngôi nhà

- Ngời thi công căn cứ vào bản vẽ

để xây dựng ngôi nhà

Hoạt động 2: (7phút) Tìm hiểu về bản vẽ mặt bằng

tổng thể

*GV sử dụng tranh vẽ hình 11-1a

- Trên bản vẽ thể hiện vị trícác công trình với hệ thống đ-ờng, cây xanh

Ví dụ: Hình 11.1a SGK là hình

vẽ mặt bằng tổng thể của côngtrình trờng học

- Để định hớng công trình,trên

mặt bằng tổng thể thờng vẽmũi tên chỉ hớng bắc

- Hình 11.1b SGK là hình chiếuphối cảnh toàn bộ công trình

Hình 11-1a Bản vẽ mặt bằng tổng thể của một

trờng THCS

*GV giới thiệu khái quát các loại

hình biểu diễn ngôi nhà (hình

*GVđặt câu hỏi tiếp: Vậy quan

sát hình vẽ 11.2 em hãy cho biết

- Tác dụng: Mặt bằng thể hiện

vị trí, kích thớc của tờng, váchngăn, cửa đi, cửa sổ, cầu thang,cách bố trí các phòng, các thiết

Hình 11-1b Hình chiếu phối cảnh toàn bộ công

trình

*GV yêu cầu HS quan sát hình

Hình 11-2 Bản vẽ nhà ở hai tầng a) Mặt đứng b)Mặt cắt A-A

c) Mặt bằng tầng 1 d) Mặt bằng tầng 2

*GV yêu cầu HS quan sát hình

2) Mặt cắt

- Là hình tạo bởi mặt phẳngcắt song song với

một mặt đứng của ngôi nhà

- Mặt cắt dùng để thể hiệnkết cấu của các bộ phận và kíchthớc các tầng theo chiều cao,kích thớc cửa đi, cửa sổ, cầuthang, tờng, sàn, mái, móng

3.Tổng hợp - Đánh giá - Giao nhiệm vụ cho HS : (8 phút)

*GV đặt câu hỏi để tổng hợp lại bài học:

+ So sánh giữa mặt bằng tổng thể của ngôi nhà và hình chiếu

bằng của vật thể ?

(Gợi ý : Trên mặt bằng tổng thể không biểu diễn chi tiết mà dùng

nhiều ký hiệu để biểu diễn công trình,cây cối, đờng xá )

+ So sánh sự khác nhau của các ký hiệu cầu thang trên mặt bằng

tầng1 và tầng 2 ?

(Gợi ý : Ký hiệu cầu thang ở mặt bằng tầng1 chỉ có một cánh

thang thứ nhất bị cắt lìa,ở mặt bằng tầng 2 có cả hai cánh

thang)

+ So sánh sự khác nhau giữa mặt đứng ngôi nhà với các hình

chiếu đứng và hình chiếu cạnh của vật thể ?

(Gợi ý : Mặt đứng của ngôi nhà vẽ bằng nét mảnh,không biểu diễn

phần khuất,có thể vẽ thêm cây cối ).

+ So sánh mặt bằng và mặt cắt ngôi nhà với các hình cắt của

bản vẽ xây dựng

Bài12- Thực hành

(Bài gồm 1 tiết: Tiết thứ 15) Ngày soạn: 12/12/2008 A/Mục tiêu

Luôn tích cực tìm tòi các bản vẽ xây dựng để đọc và hiểu,từ

đó liên hệ bài học với thực tế

B.Chuẩn bị bài dạy

1.Chuẩn bị nội dung:

- Nghiên cứu bài 12 SGK công nghệ 11

- Đoc tài liệu tham khảo liên quan đến bài dạy

2.Chuẩn bị phơng tiện dạy học:

chiếu phối cảnh của trạm

xá,yêu cầu học sinh quan sát

và rtả lời câu hỏi:

I/ Đọc bản vẽ mặt bằng tổng thể

Ví dụ: Cho bản vẽ mặt bằng

tổng thể (hình 12-1) và hìnhchiếu phối cảnh(hình 12-2)

4

để nhận đợc mặt đứng ởhình 12-3

(HS dùng bút chì để ghi các kíchthớc còn thiếu vào bản vẽ trongSGK)

2.Tính diện tích các phòng ngủ và phòng sinh hoạt chung.

a)Diện tích phòng ngủ số 1:

b)Diện tích phòng ngủ số 2:

c)Diện tích phòng sinh hoạt chung:

1/Kiến thức: Qua bài giảng,HS phải:

- Biết đợc các khái niệm cơ bản về một hệ thống vẽ bằng máy

- HS yêu thích và say mê với tiết học

B.Chuẩn bị bài dạy

1.Chuẩn bị nội dung:

- Nghiên cứu bài 13 - SGK công nghệ 11

- Đoc tài liệu tham khảo liên quan đến bài dạy

2.Chuẩn bị phơng tiện dạy học:

- Tranh vẽ phóng to từ các hình 13.1 đến 13.5 trang 65 đến trang

68 SGK hoặc dùng phơng pháp trình chiếu phần mềm

Autocad,các thiết bị ngoại vi đa vào,đa ra các thông tin vẽ

C/Tiến trình tổ chức dạy học

1.ổn định lớp:

2.Dạy bài mới:

*Đặt vấn đề vào bài mới :

Lập bản vẽ bằng máy tính nh thế nào?Phần mềm autocad là gì?

Chúng ta hãy nghiên cứu nội dung bài học 13: ”Lập bản vẽ kỹ thuật

bằng máy tính”