Giáo án công nghệ11:Chương2

[r]

Chơng2- Vẽ kỹ thuật ứng dụng

A/Mục tiêu

1/Kiến thức: Qua bài giảng,HS phải:

- Biết đợc các giai đoạn chính của công việc thiết kế

- Hiểu đợc vai trò của bản vẽ kỹ thuật trong thiết kế

1.Kiểm tra bài cũ:( 5phút)

Câu hỏi: Phân biệt hình chiếu phối cảnh một điểm tụ và hình chiếu phối cảnh hai

điểm tụ?

2.Dạy bài mới: (40phút)

*Đặt vấn đề vào bài mới : Thiết kế là gì?Bản vẽ kỹ thuật là gì?Mối quan hệ giữa

thiết kế và bản vẽ kỹ thuật ra sao?Đó là nội dung của bài học “Thiết kế và bản vẽ kỹthuật”

*Nội dung tiết học :

Hoạt động 1: (10phút) Tìm hiểu về thiết kế và các giai đoạn thiết kế.

GV: Cho HS quan sát tranh các công trình

kiến trúc, xây dựng, sản phẩm cơ khí và

đặt câu hỏi :

+ Để xây dựng, chế tạo đợc các công

trình, sản phẩm đó bớc đầu tiên phải tiến

hành qua giai đoạn nào?

(Giai đoạn thiết kế)

kế: Điều tra nghiên cứu yêu cầu của thị

trờng và nguyện vọng của ngời tiêu dùng

+Thu thập thông tin,tiến hành thiết kế: Đề

Thiết kế là quá trình hoạt động sáng tạo

của ngời thiết kế,bao gồm nhiều giai

đoạn

1.Các giai đoạn thiết kế:

Quá trình thiết kế thờng trải qua các giai

đoạn chính nh sơ đồ sau:

(Bài gồm 1 tiết: Tiết 10) Ngày soạn: 08/11/2008

Không đạt

án tốt nhất.Hồ sơ gồm: Các bản vẽ tổng

thể và chi tiết của sản phẩm,bản thuyết

minh tính toán,chỉ dẫn về vận hành,sử

dụng

*GVnhấn mạnh ý nghĩa quan trọng của

thiết kế : Ngày nay do sự tiến bộ của

KHKT, thiết kế đợc trợ giúp bằng máy

tính và nó mang lại hiệu qủ rất to lớn

Hoạt động 2: (20phút) Tìm hiểu ví dụ: Thiết kế hộp đựng đồ dùng học tập.

a) Hình thành ý tởng:

Hộp dựng đồ dùng học tập : Gọn, tiện sửdụng phục vụ học tập.chiếc hộp thoả mãncác yêu cầu:

- Chứa đợc một số cuốn sách,vở,bút vàdụng cụ học tập khác nh th-ớc,êke,compa,tẩy

- Hộp đợc đặt trên bàn học,có kích thớcnhỏ gọn, kết cấu chắc chắn, hình dạng vàmàu sắc đẹp,làm bằng vật liệu rẻ tiền

b)Thu thập thông tin:

Trên mạng, sách báo đồng thời phác hoạsơ bộ hộp đựng đồ dùng học tập nhhình8-2

Hộp có chiều dài 350mm,chiều rộng220mm,gồm ba bộ phận:

- ống đựng bút(1);

- Ngăn để sách vở,tài liệu(2);

- Ngăn để dụng cụ(3);

Sau đó tính toán,xác định hình dạng,kíchthớc và lập bản vẽ của hộp đựng bút nhhình 8-3

c)Làm mô hình: Chế tạo thử hộp đựng đồ

dùng học tập bằng bìa cắt tông,gồ dán,sau

đó đặt sách vở, đồ dùng học tập vào hộpxem có hợp lý và thuận tiện không(chú ý

đến hình dạng, màu sắc).(Hình 8-4)

Hình 8-1 Sơ đồ quá trình thiết kế

Hình 8-3 Bản vẽ hộp đựng đồ dùng học tập

Hình 8-2 Sơ đồ hộp đựng đồ dùng học tập

e)Lập hồ sơ kỹ thuật: Căn cứ vào phơng

án thiết kế đã hoàn thiện,tiến hành hoànchỉnh hồ sơ,viết thuyết minh giới thiệusản phẩm,lập các bản vẽ chi tiết để chếtạo và bản vẽ lắp của hộp đựng đồ dùnghọc tập để lắp giáp

Hoạt động 3: (10phút) Giới thiệu về bản vẽ kỹ thuật.

*GV: Phân tích + Vấn đáp làm rõ vai trò

của BVKT với thiết kế

- Bản vẽ kĩ thuật là các thông tin kĩ thuật

đợc trình bày dới dạng đồ hoạ theo quytắc thống nhất

- BVKT gồm nhiều loại trong đó có 2loại thuộc hai lĩnh vực quan trọng là: Bản

2 Vai trò của BVKTđối với thiết kế.

BVKT là ngôn ngữ của kỹ thuật vì: -Bản vẽ cho biết thông tin để thiết kế -Lập bản vẽ phác thể hiện ý định thiết kế -Bản vẽ để trao đổi với đồng nghiệp -Bản vẽ kỹ thuật là hồ sơ của quá trìnhthiết kế sản phẩm

Hình 8-4 Hộp đựng đồ dùng học tập

Hình 8-5 Hộp đựng đã cải tiến

3.Củng cố và hớng dẫn về nhà:

- GVnêulại những nội dung chính của bài học

- Yêu cầu HS về nhà trả lời các câu hỏi ở cuối bài8-sgk và tìm hiểu một số bản vẽtrong thực tế

- Dặn chuẩn bị dụng cụ vẽ, bút chì, giấy vẽ cho bài thực hành vào giờ sau

A/Mục tiêu

1/Kiến thức: Qua bài giảng,HS phải:

- Biết đợc nội dung chính của bản vẽ chi tiết và bản vẽ lắp

- Hiểu đợc công dụng của bản vẽ kỹ chi tiết và bản vẽ lắp

- Biết cách lập bản vẽ chi tiết

1/ Thiết kế là gì? Trình bày các giai đoạn thiết kế BVKT?

2/ Hãy nêu khái niệm, phân loại bản vẽ kỹ thật ? Vai trò của BVKT với thiết kế?

2.Dạy bài mới: (40phút)

*Đặt vấn đề vào bài mới :

BVKT là tài liệu quan trọng dùng trong thiết kế cũng nh trong sản xuất.Muốn chếtạo cỗ máy,trớc hết phải chế tạo từng chi tiết,sau đó lắp giáp các chi tiết thành cỗmáy.Trong thiết kế và chế tạo cơ khí,BVCT và BVL là hai bản vẽ quan trọng.Để hiểu

rõ hơn nội dung và cách lập bản vẽ chi tiết và bản vẽ lắp, ta hãy nghiên cứu bài 9:

“Bản vẽ cơ khí”

*Nội dung tiết học :

Hoạt động 1: (20phút) Tìm hiểu về Bản vẽ chi tiết.

(Bài gồm 1 tiết: Tiết 11) Ngày soạn: 15/11/2008

1 Nội dung của bản vẽ chi tiết

*Gồm các nội dung sau:

- Hình biểu diễn: Hình chiếu, hìnhcắt, mặt cắt

- Kích thớc: Thể hiện độ lớn chi tiết

- Yêu cầu kĩ thuật

B ớc 2 Vẽ mờ

- Lần lợt vẽ hình dạng bên ngoài vàphần bên trong các bộ phận

- Vẽ hình cắt và mặt cắt (nếu có)

B ớc 3 Tô đậm

- Trớc khi tô đậm cần kiểm tra sửachữa sai sót của bớc vẽ mờ, tẩy xoá nétthừa

* Nội dung của bản vẽ lắp

Giống BVCT: Gồm:

- Hình biểu diễn đơn vị lắp

- Kích thớc

- Khung vẽ, khung tênKhác BVCT

BVL có thêm bảng kê và không có yêucầu kĩ thuật

- BVL gồm những nội dung gì?

- BVL dùng để làm gì?

3.Củng cố và hớng dẫn về nhà:

- GVnêu lại những nội dung chính của bài học

- Yêu cầu HS về nhà trả lời các câu hỏi và làm bài tập trang 46-SGK

- Dặn chuẩn bị dụng cụ vẽ, bút chì, giấy vẽ cho bài thực hành vào giờ sau

Bài10- Thực hành

(Bài gồm 2 tiết: Từ tiết 12 đến tiết 13)

Ngày soạn: 28/11/2008

A/Mục tiêu

1/Kiến thức: Qua bài thực hành,HS phải:

- Biết lập bản vẽ chi tiết từ vật mẫu hoặc từ bản vẽ lắp của sản phẩm cơ khí đơn giản

lập bản vẽ chi tiết của sản phẩm cơ khí đơn giản

- Hình thành kĩ năng lập bản vẽ kĩ thuật và tác phong làm việc theo qui trình.

B.Chuẩn bị bài dạy

1.Chuẩn bị nội dung:

- Nghiên cứu bài 10 SGK công nghệ 11

- Đoc tài liệu tham khảo liên quan đến bài dạy

2.Chuẩn bị phơng tiện dạy học:

- GV chuẩn bị đề bài trong hình 10.1, 10.2 trang 53,54 SGK

- HS Chuẩn bị vật liệu và dụng cụ để vẽ thực hành

c/Tiến trình tổ chức dạy học thực hành

Tiết 12 - Giới thiệu bài thực hành

1.Kiểm tra bài cũ:( 5phút)

Câu hỏi:

1 Nêu nội dung,công dụng của bản vẽ chi tiết

2 Nêu các bớc lập bản vẽ chi tiết

2.Nội dung bài thực hành: (40phút)

Hoạt động 1: (5 phút) Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh

*GV kiểm tra sự chuẩn bị dụng cụ

vẽ,vật liệu vẽ của học sinh I/ Chuẩn bị - Dụng cụ vẽ: Bộ dụng cụ vẽ kỹ thuật

(thớc, êke, com pa ), bút chì

- Vật liệu: Giấy vẽ A4

- Vật mẫu hoặc bản vẽ lắp SGK

H×nh 10-1 B¶n vÏ l¾p cña n¾m cöa

Hoạt động 2: ( 35 phút) Hớng dẫn thực hành

Hình 10-2 Bản vẽ lắp của tay quay

Hoạt động của GV và HS Nội dung

*GV: - Hớng dẫn từng bớc cụ thể

- Lu ý học sinh các điểm sau:

+ Chọn hình chiếu đứng

+ Chọn hình cắt, mặt cắt thích hợp

+ Phân tích hình dạng chi tiết để ghi

đầy đủ các kích thớc của chi tiết

+ Các kích thớc đo trực tiếp trên vật

mẫu hay lấy từ bản vẽ lắp

*GV hớng dẫn HS đọc bản vẽ lắp

“Nắm cửa “ (hình 10-1).Từ đó HS có

thể lập đợc bản vẽ chi tiết của một số

chi tiết nắm cửa

II/ Nội dung thực hành

Lập bản vẽ chi tiết của sản phẩm cơ khí

đơn giản từ vật mẫu hoặc từ bản vẽ lắp

nh bản vẽ lắp nắm cửa (hình 10-1),bản vẽlắp tay quay (hình 10-2)

III/ Các bớc tiến hành

Bớc 1 Chuẩn bị

- Đọc SGK, nắm vững cách lập bản vẽchi tiết

- Đọc bản vẽ lắp, phân tich chi tiết cần

vẽ để hiểu rõ hình dáng, kích thớc và công dụng của chi tiết

Bớc 2 Lập bản vẽ chi tiết

Trên cơ sở phân tích kết cấu và hình dạng của chi tiết, chọn phơng án biểu diễn Chọn tỷ lệ thích hợp và tiến hành vẽ

*Đọc bản vẽ lắp “ Nắm cửa ”

- Hình cắt ở hình chiếu đứng là hình cắtcục bộ.Phần bên trái không cắt,thể hiệnhình dạng bên ngoài của tấm ốp 1 và taynắm 2.Phần bên phải cắt cục bộ,thể hiệnhình dạng bên trong của tấm ốp 1,taynắm 2,nắp 3 và hình dạng bên ngoài của

đai ốc 4,vít 5,hai chi tiết 4 và 5 khôngcắt

Mặt phẳng cắt song song với mặtphẳng hình chiếu đứng và trùng với mặtphẳng đối xứng nằm ngang của bộ nắmcửa.Để thể hiện hình dạng của lỗ 5 ởhình cắt cục bộ này,lỗ đợc xem nh nằmtrên mặt phẳng cắt

- Hình cắt ở hình chiếu bằng là hình cắtcục bộ,một phần nắp đậy 3 đợc lấp đi đểkhi nhìn từ trên xuống thấy đợc hìnhdạng bên trong của tay nắm 2,hình dạng

đầu ren vít 5 và đai ốc 4

và đầu cữ vặn 4

- Hình chiếu bằng có hai hình cắt cụcbộ.Hình cắt cục bộ ở bên trái thể hiện lỗren của đầu cần quay 3 lắp với phần rencủa trục ren 2.Tay nắm 2 bị cắt đôi làm lộ

ra hình dạng ngoài của trục ren 2 và đai

ốc 6 lắp với phần ren của trục 2, trục 2 và

đai ốc 6 không bị cắt.Hình cắt cục bộ ở

bên phải thể hiện rãnh và lỗ của cần quay3,lỗ cần quay 3 lắp với cữ vặn 4 và chốtcôn 5.Một phần của cữ vặn 4 đợc cắt cục

bộ để thể hiện lỗ lắp với chốt côn 5,chốtnày không bị cắt.Phần có 2 vạch chéocủa cữ vặn 4 là lăng trụ đáy vuông cócạnh bằng 28mm

- Mặt phảng cắt của hai hình cắt cục bộsong song với mặt phẳng hình chiếu bằng

và trùng với mặt phẳng đối xứng nằmngang của bộ tay quay

3.Củng cố và hớng dẫn về nhà:

- Nêu lại các bớc thực hành lập bản vẽ chi tiết

- Yêu cầu HS về nhà đọc lại các bản vẽ hình 10-1 và 10-2 để giờ sau thực hành lậpbản vx chi tiết cụ thể

Tiết 13

cơ khí đơn giản (Học sinh thực hiện trên lớp)

I/Chuẩn bị

- Kiểm tra các kiến thức về cách lập bản vẽ chi tiết

- Kiểm tra dụng cụ vẽ, giấy vẽ

II/ nội dung Thực hành

Hoạt động 1: (5phút) Giao đề bài cho từng nhóm học sinh

GV giao đề cho từng HS (mỗi HS vẽ một chi tiết) và nêu các yêu cầu của bài thực

hành

*Đề bài: Lập bản vẽ chi tiết từ các bản vẽ lắp sau:

- Bản vẽ lắp của nắm cửa (Hình 10.1-trang 54-SGK): Chi tiết 1,2

- Bản vẽ lắp của tay quay (Hình 10.2-trang 55-SGK): Chi tiết 1,2,3 và 4

Hoạt động 2: (35phút) Tổ chức thực hành

- HS thực hiện lập bản vẽ chi tiết theo đề bài đợc giao

- GV quan sát, giúp đỡ uốn nắn thao tác vẽ, sửa chữa sai sót

Hoạt động 3: (5phút) Thu bài thực hành,nhận xét.

* GV thu bài thực hành để chấm điểm

* GV nhận xét:

1/Kiến thức: Qua bài giảng,HS phải:

- Biết khái quát về các bản vẽ xây dựng

- Biết các loại hình biểu diễn cơ bản trong bản vẽ nhà

1.Kiểm tra bài cũ: ( 5phút)

Câu hỏi: Em hãy nêu khái niệm về bản vẽ xây dựng?Trong bản vẽ xây dựng ngời

ta thờng sử dụng loại hình biểu diễn nào để thể hiện toàn cảnh công trình?

2.Dạy bài mới:

*Đặt vấn đề vào bài mới :

Bản vẽ xây dựng là gì?Nó đợc biểu diễn nh thế nào?Chúng ta hãy nghiên cứu bàihọc 11:”Bản vẽ xây dựng”

*Nội dung tiết học :

Hoạt động 1: (7phút) Tìm hiểu về bản vẽ xây dựng

*GV giới thiệu khái quát về bản vẽ xây

dựng(lu ý:chỉ quan tâm đến bản vẽ nhà

đơn giản).Sau đó GV đặt câu hỏi:

+Hãy cho biết nội dung và tác dụng của

bản vẽ nhà?

(GVtóm tắt nội dung và tác dụng của bản

vẽ nhà và bổ sung thêm để HS hiểu rõ

hơn rằng:Giai đoạn thiết kế ban đầu

th-ờng có thêm hình chiếu phối cảnh,hình

chiếu vuông góc, mặt cắt của ngôi nhà)

I/ Khái niệm chung

- Bản vẽ xây dựng: Là bản vẽ các côngtrình xây dựng nhà cửa, cầu đờng

- Bản vẽ nhà là bản vẽ xây dựng thểhiện hình dạng, kích thớc và cấu tạo củangôi nhà

- Ngời thi công căn cứ vào bản vẽ để xâydựng ngôi nhà

Hoạt động 2: (7phút) Tìm hiểu về bản vẽ mặt bằng tổng thể

*GV sử dụng tranh vẽ hình 11-1a hoặc dùng

- Trên bản vẽ thể hiện vị trí các côngtrình với hệ thống đờng, cây xanh

(Bài gồm 1 tiết: Tiết 14) Ngày soạn: 5/12/2008

Hình 11-1a Bản vẽ mặt bằng tổng thể của một trờng THCS

*GV nhấn mạnh: Bản vẽ mặt bằng tổng

thể là bản vẽ hình chiếu bằng của các

công trình trên khu đất xây dựng

*GV sử dụng hình 11-1b giới thiệu với

HS toàn bộ công trình

Ví dụ: Hình 11.1a SGK là hình vẽ mặtbằng tổng thể của công trình trờng học

- Để định hớng công trình,trên mặt bằng

tổng thể thờng vẽ mũi tên chỉ hớng bắc

- Hình 11.1b SGK là hình chiếu phối cảnhtoàn bộ công trình

Hoạt động 3: (18phút) Tìm hiểu các hình biểu diễn của ngôi nhà

*GV giới thiệu khái quát các loại hình

biểu diễn ngôi nhà (hình 11-2)

*GV đặt câu hỏi:Để biểu diễn vật thể,ta

cần mô tả nó bằng những hình biểu diễn

nào?

(Hình chiếu đứng, hình chiếu bằng,

hình chiếu cạnh, hình cắt, mặt cắt )

*GVđặt câu hỏi tiếp: Vậy quan sát hình

vẽ 11.2 em hãy cho biết bản vẽ có những

hình biểu diễn nào?

- Lu ý: Mặt bằng là hình biểu diễn quan

trọng nhất của ngôi nhà Nếu nhà cónhiều tầng thì có bản vẽ mặt bằng riêngcho từng tầng

Hình 11-1b Hình chiếu phối cảnh toàn bộ công trình

*GV yêu cầu HS quan sát hình 11-2a và

đa ra nhận xét về ý nghĩa và tác dụng mặt

đứng của ngôi nhà?

*GV yêu cầu HS quan sát hình 11-2b và

đa ra nhận xét về ý nghĩa và tác dụng mặt

3.Tổng hợp - Đánh giá - Giao nhiệm vụ cho HS : (8 phút)

*GV đặt câu hỏi để tổng hợp lại bài học:

+ So sánh giữa mặt bằng tổng thể của ngôi nhà và hình chiếu bằng của vật thể ?

(Gợi ý : Trên mặt bằng tổng thể không biểu diễn chi tiết mà dùng nhiều ký hiệu để biểu diễn công trình,cây cối, đờng xá )

+ So sánh sự khác nhau của các ký hiệu cầu thang trên mặt bằng tầng1 và tầng 2 ?

(Gợi ý : Ký hiệu cầu thang ở mặt bằng tầng1 chỉ có một cánh thang thứ nhất bị cắt lìa,ở mặt bằng tầng 2 có cả hai cánh thang)

+ So sánh sự khác nhau giữa mặt đứng ngôi nhà với các hình chiếu đứng và hìnhchiếu cạnh của vật thể ?

Hình 11-2 Bản vẽ nhà ở hai tầng

a) Mặt đứng b)Mặt cắt A-A c) Mặt bằng tầng 1 d) Mặt bằng tầng 2

(Gợi ý : Mặt đứng của ngôi nhà vẽ bằng nét mảnh,không biểu diễn phần khuất,có thể

vẽ thêm cây cối ).

+ So sánh mặt bằng và mặt cắt ngôi nhà với các hình cắt của một vật thể ?

(Gợi ý : Trên mặt bằng và mặt cắt ngôi nhà không biểu diễn phần khuất

*GV hớng dẫn học sinh về nhà trả lời câu hỏi cuối bài học và chuẩn bị đọc trớc bài12-SGK

Bài12- Thực hành

(Bài gồm 1 tiết: Tiết thứ 15) Ngày soạn: 12/12/2008

B.Chuẩn bị bài dạy

1.Chuẩn bị nội dung:

- Nghiên cứu bài 12 SGK công nghệ 11

- Đoc tài liệu tham khảo liên quan đến bài dạy

2.Chuẩn bị phơng tiện dạy học:

- Tranh vẽ phóng to từ các hình 12.1 đến 12.4 trang 61,62,63 SGK hoặc dùng phơngpháp trình chiếu

c/Tiến trình tổ chức dạy học thực hành

1.Kiểm tra bài cũ:( 5phút)

Câu hỏi:

Trình bày khái niệm về các hình biểu diễn của ngôi nhà và tác dụng của chúng?

2.Nội dung bài thực hành: (40phút)

Hoạt động 1: (15 phút) Đọc bản vẽ mặt bằng tổng thể

*GV đa ra ví dụ về bản vẽ mặt bằng

tổng thể và hình chiếu phối cảnh của

trạm xá,yêu cầu học sinh quan sát và

rtả lời câu hỏi:

bản vẽ xây dựng

3 Nhà kế hoạch hóa gia đình

và một ngôi nhà phụ ,đó là khu vệsinh(4)

+ Dựa vào vị trí lối vào và hình dạng các

ngôi nhà ta dễ dàng đánh số các ngôinhà trên hình chiếu phối cảnh theo ghichú ở mặt bằng tổng thể

+ Xem hình 12-1 và 12-2 rồi đối chiếu

với hình 12-3.Có thể vẽ mũi tên trênhình 12-1 và hình 12-2 chỉ hớng quansát để nhận đợc mặt đứng ở hình 12-3

2.Tính diện tích các phòng ngủ và phòng sinh hoạt chung.

Hình 12-2: Hình chiếu phối cảnh trạm xá

1

Hình 12-3: Mặt đứng trạm xá