Bài 9. Từ đồng nghĩa

Ví dụ: • Tôi nhìn thấy tấm bảng trên tường.. • Tôi trông thấy tấm bảng trên tường.. Ví dụ: • Tôi trông thấy tấm bảng trên tường.. • Tôi ngó thấy tấm bảng trên tường... 14 Rủ nhau xuố

Tiết 40

TỪ ĐỒNG NGHĨA

Xa ngắm thác núi Lư

(Lí Bạch)

Nước bay thẳng xuống ba nghìn thước,

Tưởng dải Ngân Hà tuột khỏi mây

Trông: Nhìn để nhận biết

Rọi : Chiếu sáng, soi sáng

Ví dụ:

• Tôi nhìn thấy tấm bảng trên tường

• Tôi trông thấy tấm bảng trên tường

.

- Nhìn, trông: nhìn để nhận biết

=> Nghĩa giống nhau

-> nhìn thẳng

Ví dụ:

• Tôi trông thấy tấm bảng trên tường

• Tôi ngó thấy tấm bảng trên tường

Tìm từ đồng nghĩa với các từ: Sơn, hà

- Sơn = Núi, non

- Hà = Sông, giang

Bài tập nhanh:

14

Rủ nhau xuống bể mò cua,

Đem về nấu quả mơ chua trên rừng.

(Trần Tuấn Khải)

Chim xanh ăn trái xoài xanh,

Ăn no tắm mát đậu cành cây đa.

(Ca dao)

VD 1: So sánh nghĩa của từ quả và từ trái

trong hai ví dụ sau ?

Quả: ( Khái niêm sự vật )

- Là bộ phận của cây do bầu nhụy phát

triển thành, bên trong có hạt.

Từ địa phương

( Truyện cổ Cu-ba)

Ví dụ 2:

Rủ nhau xuống bể mò cua,

Đem về nấu trái mơ chua trên rừng.

(Trần Tuấn Khải)

Chim xanh ăn quảxoài xanh,

Ăn no tắm mát đậu cành cây đa.

(Ca dao)

Rủ nhau xuống bể mò cua,

Đem về nấu quả mơ chua trên rừng.

(Trần Tuấn Khải)

Chim xanh ăn trái xoài xanh,

Ăn no tắm mát đậu cành cây đa.

(Ca dao)

- Đều có nghĩa: rời nhau, mỗi người đi một nơi.

- Nhưng sắc thái nghĩa của hai từ khác nhau:

+ Chia li: có nghĩa là xa nhau lâu dài, có khi là mãi mãi (vĩnh biệt) không có ngày gặp lại Kẻ đi trong đoạn trích này là ra trận, nơi cái sống và cái chết luôn kề cận nhau, từ mang sắc thái cổ xưa, diễn tả cảnh ngộ bi sầu của người chinh phụ

+ Chia tay: Xa nhau có tính chất tạm thời, thường sẽ gặp lại nhau trong một khoảng thời gian ngắn

Bài tập 1 (Sgk Tr115):

Hoạt động nhóm: 2 phút

• - Nhóm 1,2 Tìm từ Hán Việt

nước ngoài, chó biển

nhĩa với các từ: Năm học, loài người, thay mặt

Bài tập 1 (Sgk Tr115):

Từ thuần Việt Từ Hán Việt

Nhà thơ Thi nhân

nước ngoài Ngoại quốc

chó biển Hải cẩu

Từ thuần Việt Từ Hán Việt

Năm học Niên khóa

loài người Nhân loại

thay mặt Đại diện

Bài tập 4 SGK - 115

Hãy thay thế các từ in đậm, gạch chân trong các câu sau :

1. Món quà anh gửi, tôi đã trao tận tay chị ấy rồi

2. Bố tôi tiễn khách ra đến cổng rồi mới trở về

3. Cụ ốm nặng đã mất hôm qua rồi

b

ngoan cố

ngoan cường

- Ông đã ……….giữ vững khí tiết cách mạng

Bài tập 8 SGK - 115

Đặt câu với mỗi từ: kết quả, hậu quả

- Một bạn chăm học sẽ đạt kết quả học tập tốt

-Hại Thạch Sanh, Lí Thông đã nhận hậu quả đích đáng

Từ đồng nghĩa

1 Khái niệm

Đồng nghĩa không hoàn toàn Cần lựa chọn từ đồng

nghĩa thể hiện đúng sắc thái biểu cảm Sắc thái nghĩa

? Tìm từ trái nghĩa của các từ: