Củng cố: - GV nhấn mạnh vai trò của phép lập luận phân tích và tổng hợp trong việc tạo lập văn bản nghị luận.. Em hãy phân tích tác hại của vấn đề này Bài 2:Viết đoạn văn tổng hợp nhữn
Trang 1Tuần 20
Phép phân tích và tổng hợp
A Mục tiêu cần đạt:
Kiến thức : Ôn để Học sinh nắm chắc được khái niệm phép phân tích và tổng hợp Tích hợp văn bản và Tiếng Việt
Kĩ năng : Rèn luyện kĩ năng phân tích và tổng hợp trong văn nói và văn viết
B Chuẩn bị :
GV : Đọc tài liệu, nghiên cứu soạn bài, giáo cụ
HS : Đọc soạn bài.
C Tiến trình lên lớp
1 ổn định tổ chức
2 Kiểm tra: Kết hợp trong giờ
3 Bài mới :
GV giới thiệu:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung bài học
- GV:Đặt câu hỏi để hs ôn lại nội dung lí
Thuyết đã học ở tiết trước
- HS: Trả lời câu hỏi
- GV: Ra bài tập để hs làm
- HS: Xác định yêu câu của đề và làm
- GV: HDHS làm
- GV: Hướng dẫn hs làm bài tập
- HS: Xác định yêu cầu của bài tập và
làm
I Lí thuyết:
- Nội dung tiết trước
II Bài tập:
Bài 1: Tác giả đã phân tích những lí do phải
chọn sách để đọc như thế nào?
- Do sách nhiều chất lượng khác nhau cho
nên phải chọn sách tốt để đọc mới có ích
- Do sức người có hạn, không chọn sách mà
đọc thì lãng phí sức mình
- Sách có loại chuyên môn, có loại thường
thức, chúng liên quan nhau, nhà chuyên môn cũng cần đọc sách thường thức Bài 2: Tác giả đã phân tích tầm quan trọng
của cách đọc sách như thế nào?
- Không đọc thì không có điểm xuất phát
cao
- Đọc là con đường ngắn nhất để tiêp cận
tri thức
- Không chọn lọc sách thì đời người ngắn
ngủi không đọc xuể, đọc không hiệu quả
- Đọc ít mà kĩ quan trọng hơn đọc nhiều mà
Trang 2qua loa, không ích lợi gì.
Bài 3:Qua đó em hiểu phân tích có vai trò gì
trong lập luận?
Bài 4:Viết đoạn văn trình bày nội dung tiếng
nói của văn nghệ qua bài Tiếng nói của
văn nghệ của Nguyễn Đình Thi
4 Củng cố: - GV nhấn mạnh vai trò của phép lập luận phân tích và tổng hợp trong việc tạo lập văn bản nghị luận. 5 Hướng dẫn học bài: - HS học bài cũ -Tìm hiểu bài: Luyện tập phân tích và tổng hợp D Rút kinh nghiệm.
………….*………
Tiết 95.
Luyện tập phân tích và tổng hợp
A Mục tiêu cần đạt:
- Kiến thức : Học sinh củng cố, khắc sâu kiến thức về phép phân tích và tổng hợp Tích hợp văn bản và Tiếng Việt.
- Kĩ năng : Rèn luyện kĩ năng nhận diên văn bản phân tích và tổng hợp và tạo lập văn bản trong văn viết.
B Chuẩn bị :
GV : Đọc tài liệu, nghiên cứu soạn bài, giáo cụ
HS : Đọc soạn bài.
C Tiến trình lên lớp
1 ổn định tổ chức
2 Kiểm tra:
Sự chuẩn bị bài của HS
3 Bài mới : GV giới thiệu:
Trang 3Hoạt động của thầy và trò Nội dung bài học
- GV cho hs một số bài tập về phân tích
tổng hợp để các em làm
- HS: Làm bài tập
- HS: Xác định yêu cầu của bài tập
- GV: Hướng dẫn các em làm bài
- HS: Làm bài sau đó trình bày bài làm
của mình ,
- HS: Nhận xét
- GV: Nhận xét
- GV: HDHS làm bài tập
- HS: Xác định yêu cầu của bài
- HS: Làm vào vở
- HS: Sửa bài tập- các em khác nhận xét
- GV: Nhận xét
Bài 1: Nhiều hs hay trốn học, bỏ tiết Em hãy phân tích tác hại của vấn đề này
Bài 2:Viết đoạn văn tổng hợp những điều đã phân tích ở bài 1
4.Củng cố:
- GV nhấn mạnh vai trò của phép lập luận phân tích và tổng hợp trong việc tạo lập văn bản nghị luận.
5 Hướng dẫn học bài:
- HS về nhà làm cac bài tập tương tự
D Rút kinh nghiệm.
TỔ BGH
Tuần 21.
Nghị luận về một sự việc, hiện tượng trong đời sống
I Mục tiêu cần đạt:
-Kiến thức : Học sinh nắm được cách làm bài nghị luận về một sự việc, hiện tượng trong đời sống.
- Kĩ năng : Rèn luyện kĩ năng viết văn bản nghị luận xã hội
II Chuẩn bị :
Trang 4GV : Đọc tài liệu, nghiên cứu soạn bài
HS : Đọc soạn bài
III Tiến trình lên lớp
1 ổn định tổ chức
2 Kiểm tra:
3 Bài mới :
GV giới thiệu:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung bài học
- GV: Cho hs ôn lại nội dung lí thuyết
đã học
- HS: Trả lời câu hỏi
- ? : Thế nào là nghị luận về một vấn
đề hiện tượng đời sống?
- HS: Trả lời
- ?: Làm thế nào để thể hiện được nội
dung bài?
- HS: Trả lời
- GV: HDHS làm bài tập
- HS: Xác định yêu cầu của bài tập
- HS: Nêu sự việc- các em khác bổ
sung
- GV: Nhận xét
- GV: HDHS viết đoạn văn nghị luận
- HS: Viết đoạn văn
- HS: Đọc đoạn văn viết của
mình-HS khác nhận xét
- GV: Nhận xét nếu cần
I / Lí thuyết:
- Ôn lại nội dung lí thuyết tiết trước
II/ Bài tập:
Bài 1: Nêu các sự việc, hiện tượng đời sống
Bài 2: Chọn một sự việc vừa nêu để viết đoạn văn nghị luận
-4 Củng cố:
- HS Đọc bài nghị luận về một sự việc, hiện tượng trong đời sống : Bệnh nói dối
5 Hướng dẫn học bài:
-HS đọc bài và làm bài tập : phần câu hỏi : Các làm bài nghị luận về một sự việc, hiện tượng trong đời sống
D Rút kinh nghiệm.
Trang 5
………*…………
.
Cách làm Nghị luận về một sự việc, hiện tượng trong đời sống
A Mục tiêu cần đạt:
-Kiến thức : Học sinh ôn lại cách làm bài nghị luận về một sự việc, hiện tượng trong đời sống
- Kĩ năng : Rèn luyện kĩ năng viết văn bản nghị luận xã hội
Hoạt động của thây và trò Nội dung bài học
- GV: HDHS ôn lại nội dung bài học
- HS: Ôn lại nội dung kiến thức đã học ở
tiết trước
? Muốn làm một bài văn nghị luận về hiện
tượng đời sống ta làm thế nào?
- HS: Trả lời
-?: Dàn bài của bài văn nghị luận về
một sự việc hiện tượng đời sống gồm
mấy phần, nội dung tưng phần?
- HS: Trả lời
- GV: HDHS làm dàn bài
- HS: Làm dàn bài
- GV: Cho hs viết đoạn mở bài và kết
bài
- HS: Viết ,sau đó đọc phần làm của
mình, hs khác nhận xét
- GV : Nhận xét
I/ Lí thuyết
II/ Bài tập:
Bài 1: Lập dàn bài cho đề bài sau:
Trò chơi điện tử là món tiêu khiển hấp dẫn Nhiều bạn vì mải chơi mà sao lãng học tập và còn phạm những sai lầm khác Hãy nêu
ý kiến của em về hiện tượng ấy
Bài 2: Viết phần mở bài và kết bài cho đề văn trên
Trang 64 Củng cố:
- HS Đọc bài nghị luận về một sự việc, hiện tượng trong đời sống : Bệnh nói dối
5 Hướng dẫn học bài:
-HS đọc bài và làm bài tập : phần câu hỏi : Cách làm bài nghị luận về một sự việc, hiện tượng trong đời sống
D Rút kinh nghiệm
TỔ BGH
Tuần 22
Luyện nĩi nghị luận đời sống
A Mục tiêu cần đạt
Kiến thức: Giúp hs cĩ kĩ năng trình bày một cách mạch lạc, hấp dẫn những cảm
nhận, đánh giá của mình về một sự việc, hiện tượng đời sống
Luyện tập cách lập ý, lập dàn bài và cách dẫn dắt vấn đề khi nghị luận
Kĩ năng: Rèn kĩ năng diễn đạt trước lớp một vấn đề mạch lạc, tác phong trững trạc
tự tin khi nĩi
MB: Giới thiệu về Nguyễn Hiền
Nêu sơ lược về Nguyễn Hiền
TB:
- Phân tích hồn cảnh của Nguyễn Hiền
- Phân tích tinh thần ham học và chủ động học
tập của Nguyễn Hiền
- Ý thức tự trọng của Nguyễn Hiền
- Em học tập được gì ở nhân vật
KB: Khái quát ý nghĩa tấm gương
- Rút ra bài học cho bản thân
HS: Trình bày phần bài làm của mình
HS: Nhận xét
Đề bài: Đọc mẩu chuyện về Nguyễn Hiền
SGK và nêu những nhận xét, suy nghĩ của em
về con người và thái đọ học tập của nhân vật
Trang 7GV: Nhận xột
GV: Cú thể cho hs trỡnh bày từng đoạn, nhận
xột xong trỡnh bày đoạn khỏc
Nhận xột về cỏch trỡnh bày, nội dung trỡnh bày
của hs, uốn nắn cỏch trỡnh bày cho hs
4 Củng cố:
Cho một hs trỡnh bày hoàn trỉnh bài làm ba phần để lớp học tập, rỳt kinh nghiệm
5 Hướng dẫn học bài:
Hướng dẫn hs làm dàn bài về nhà Đề 2 trang 22
Chuẩn bị cho tiết sau
D Rut kinh nghiệm
Khái quát chung về văn nghị luận
A Mục tiêu: Giúp học sinh:
- GV: Soạn bài và đọc tài liệu tham khảo
- HS: Đọc và chuẩn bị bài ở nhà; tham khảo tài liệu có liên quan đến bài họ
C Tieỏn trỡnh leõn lụựp:
1 ổn định lớp, kiểm tra bài cũ.
Bài cũ: ? Thế nào là văn nghị luận? Kể tên các văn bản nghị luận đã học ở lớp 8, 9?
2 Tổ chức dạy học bài mới
Hoạt động 1: Khái quát về văn nghị luận
- GV củng cố lại kiến thức HS đã đợc học
về văn nghị luận
? Thế nào là văn nghị luận?
? Đặc điểm của văn nghị luận là gì?
?Thế nào là luận điểm? Luận điểm đợc
trình bày nh thế nào?
i Khái quát về văn nghị luận
1 Khái niệm văn nghị luậnVăn nghị luận là lối văn nhằm xác lập cho ngời đọc, ngời nghe một t tởng, một quan
điểm nào đó
2 Đặc điểm của văn nghị luận
a Luận điểm: Luận điểm là những t tởng,
quan điểm, chủ trơng mà ngời viết(nói) nêu
ra ở trong bài
- Mỗi luận đề phải đợc xác định bằng một
hệ thống luận điểm
- Phân biệt luận điểm với luận đề: Luận đề
là vấn đề đợc đặt ra để ngời HS phải vận
động kiến thức(lí lẽ, dẫn chứng) để giải đáp cho đúng, cho trúng, cho đầy đủ
- Có nhiều cách trình bày luận điểm:
Trang 8? Thế nào là luận cứ?
? Lập luận là gì?
? Nêu các bớc làm bài văn nghị luận?
? Khi tìm hiểu đề văn gnhị luận cần chú ý
những gì?
? Vai trò và đặc điểm của các yếu tố biểu
cảm, miêu tả, tự sự trong văn nghị luận?
? Có những dạng bài nghị luận nào đã học?
+ Trình bày luận điểm theo phơng pháp diễn dịch Luận điểm chính là câu chủ đề,
đứng ở đầu đoạn văn
+ Trình bày luận điểm theo phơng pháp qui nạp Luận điểm chính là câu chủ đề, đứng ở cuối đoạn văn
b Luận cứ: Luận cứ là lí lẽ, dẫn chứng đa ra
làm cơ sở cho luận điểm Luận cứ phải chân thật, đúng đắn, tiêu biểu thì mới khiến cho luận điểm có sức thuyết phục
c Lập luận: Lập luận là cách nêu luận cứ
để dẫn đến luận điểm Lập luận phải chặt chẽ, hợp lí thì bài văn mới có sức thuyết phục
3 Cách làm một bài văn nghị luận
a Tìm hiểu đề, tìm ý:
- Luận đề: Luận đề là vấn đề đợc đặt ra để
ngời HS phải vận động kiến thức (lí lẽ, dẫn chứng) để giải đáp cho đúng, cho trúng, cho
đầy đủ
- Kiểu bài: Có xác định kiểu bài thì mới làm
bài đúng: Văn giải thích;Văn chứng minh; Văn phân tích; Văn bình luận; Văn nghị luận hỗn hợp
- Phạm vi nghị luận: là giới hạn mà luận đề
nêu ra rộng hay hẹp, nghị luận văn chơng hay nghị luận chính trị xã hội
5 Các kiểu bài văn nghị luận
a Nghị luận xã hội: Nghị luận về một sự việc, hiện tợng trong đời sống và nghị luận
về một vấn đề t tởng, đạo đức
b Nghị luận văn chơng: nghị luận về một tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích) và nghị luận về đoạn thơ, bài thơ
Trang 9Đề 2: Cảm nghĩ của em về hình ảnh ngời mẹ dân tộc Tà-ôi trong bài thơ “Khúc hát ru những
em bé lớn trên lng mẹ” (Nguyễn Khoa Điềm)
Đề 3: Vẻ đẹp của anh bộ đội Cụ Hồ trong hai bài thơ: “ Đồng Chí” của Chính Hữu và “ Bài thơ về tiểu đội xe không kính” của Phạm Tiến Duật
Đề 4: Một nhà văn có nói : “Sách là ngọn đèn sáng bất diệt của trí tuệ con ngời” Em hãy giải thích câu nói đó
Đề 5: Tục ngữ có câu:
Một cây làm chẳng nên non
Ba cây chụm lại nên hòn núi cao
Hãy lấy dẫn chứng trong lịch sử, trong văn học và trong đời sống hàng ngày để chứng minh
Đề 6: Nêu quan điểm về vấn đề tự lực cánh sinh, cần cù lao động
- Nắm vững toàn bộ kiến thức tiết học; Làm hoàn chỉnh bài tập vào vở BT
- BTVN: Chọn một trong số đề nghị luận trên viết thành bài văn hoàn chỉnh
- Chuẩn bị: Các phép lập luận trong văn nghị luận
TOÅ BGH
Tuaàn 23
Các phép lập luận trong văn nghị luận
A Mục tiêu: Giúp học sinh:
1 Kiến thức:
- Củng cố kiến thức về các phép lập luận trong văn nghị luận: phân tích, tổng hợp
Trang 102 Kỹ năng:
- Vận dụng kiến thức đã học để viết tạo lập văn nghị luận.
B Chuẩn bị của GV và HS:
- GV: Soạn bài và đọc tài liệu tham khảo
- HS: Đọc và chuẩn bị bài ở nhà; tham khảo tài liệu có liên quan đến bài học
C Tổ chức hoạt động dạy
1 OÅn ủũnh toồ chửực, kieồm tra baứi cuừ
Bài cũ: ? Nêu đặc điểm của văn nghị luận ?
* Tổ chức dạy học bài mới
Hoạt động 1: Các phép lập luận trong văn nghị luận
- GV cho HS tái hiện lại kiến thức đã học
ra nội dung bên trong của sự vật, hiện tợng Khi phân tích chúng ta có thể vận dụng các biện pháp nêu, giả thiết, so sánh, đối
chiếu và cả phép lập luận giải thích , chứng minh
2 Phép tổng hợp
Phép tổng hợp là phép lập luận rút ra cái chung từ những điều đã phân tích Do đó không có phân tích thì không có tổng hợp Lập luận tổng hợp thờng đợc đặt ở cuối
đoạn hay cuối bài, ở phần kết luận của một phần hoặc toàn bộ văn bản
- Mục đích của phép lập luận phân tích và tổng hợp là nhằm thể hiện ý nghĩa của một
đồng Đặc biệt giáo dục vẫn luôn chiếm một vị trí u tiên trong các chủ trơng và chính sách của
Đảng và Nhà nớc Thiết tởng chỉ riêng những gì vừa nhắc tới trên đây cũng đủ để khẳng định
ảnh hởng và uy tín sâu rộng của Nho giáo đối với đời sống tinh thần và vật chất trong xã hội Việt Nam xa và nay.
Gợi ý: Biểu hiện của phép phân tích: Tác giả đã nêu ra những biểu hiện của việc nêu cao vai trò của giáo dục và học vấn: Trong xã hội phong kiến Việt Nam là đề cao ngời có học, trọng
kẻ làm văn chơng tạo ra tâm lí hiếu học, tôn s trọng đạo tới mức sùng bái văn tự, sùng kính cả
giấy có chữ viết Ngày nay: sự ngỡng mộ của xã hội đối với học vấn cả từ góc độ thành đạt
Trang 11trong công việc và cả từ góc độ có đợc danh vọng, uy tín trong cộng đồng Đặc biệt giáo dục vẫn luôn chiếm một vị trí u tiên trong các chủ trơng và chính sách của Đảng và Nhà nớc
Biểu hiện của phép tổng hợp: Thiết tởng chỉ riêng những gì vừa nhắc tới trên đây cũng đủ để khẳng định ảnh hởng và uy tín sâu rộng của Nho giáo đối với đời sống tinh thần và vật chất trong xã hội Việt Nam xa và nay.
Bài tập 2: Chỉ rõ mối quan hệ giữa hai phơng pháp lập luận phân tích và tổng hợp trong văn bản Bàn về đọc sách của Chu Quang Tiềm.
Gợi ý: Tác giả đã phân tích những lí do để chọn sách để đọc, chỉ ra những vâvs đề của việc
đọc sách trong tình hình hiện nay Trong mỗi nội dung phân tích đó tác giả lại chốt, tổng hợp lại từng vấn đề
Bài tập 3: Viết đoạn văn nghị luận có nội dung bàn về chữ hiếu của ngời làm con theo quan
niệm hiện nay Trong đoạn có sử dụng kết hợp phép phân tích và phép tổng hợp
Gợi ý: Về hình thức: chú ý cấu trúc mở đoạn - thân đoạn - kết đoạn Về nội dung, chữ hiếu
đ-ợc bàn tới trong quan hệ giữa c
on với cha mẹ Nên so sánh chữ hiếu trong quan niệm xa và nay.
* Hớng dẫn học sinh học bài ở nhà
- Nắm vững toàn bộ kiến thức tiết học;
- BTVN: Làm hoàn chỉnh bài tập vào vở BT
- Chuẩn bị: Luyện viết bài văn nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích)
Hãy tìm hiểu đề, lập dàn ý và viết bài cho đề văn sau: Diễn biến tâm trạng nhân vật ông Hai trong truyện ngắn "Làng" của Kim Lân (chủ yếu từ khi ông nghe tin làng theo giặc trở đi)
D/ Ruựt kinh ngheọm:
1 Thaứy : ẹoùc taứi lieọu, nghieõn cửựu soaùn baứi
2 Troứ : ẹoùc soaùn baứi
C/Tieỏn trỡnh leõn lụựp
1 oồn ủũnh toồ chửực ( 1phuựt ).
2 Kieồm tra: ( 3-5 phuựt ).
3 Baứi mụựi : GV giụựi thieọu:
Hoaùt ủoọng cuỷa thaàứy vaứ troứ Noọi dung baứi hoùc
GV : Theo em vỡ sao caàn phaỷi coự sửù
lieõn keỏt giửừa caực caõu trong moùt ủoaùn
vaờn vaứ lieõn keỏt giửừa caực ủoaùn vaờn
I OÂn taọp Phaỷi lieõn keỏt vỡ : Caực caõu trong ủoaùn vaờn lieõn keỏt vụựi nhau thỡ ta mụựi coự moùt ủoaùn vaờn hoaứn chổnh
Trang 12trong vaờn baỷn ?
GV : HS ủoùc ủeà vaứ xaực ủũnh yeõu caàu
cuỷa ủeà baứi ?
GV : HS laứm baứi theo nhoựm ?
GV : ẹaùi dieọn nhoựm trỡnh baày?
GV : ẹaùi dieọn nhoựm nhaọn xeựt ?
GV : Cuỷng coỏ, keỏt luaọn
GV : HS ủoùc ủeà vaứ xaực ủũnh yeõu caàu
cuỷa ủeà baứi ?
GV: HDHS laứm
HS: Laứm baứi taọp
HS: Trỡnh baứy,hs khaực nhaọn xeựt
GV: Nhaọn xeựt
GV : HS ủoùc ủeà vaứ xaực ủũnh yeõu caàu
cuỷa ủeà baứi ?
GV : HS laứm baứi theo nhoựm ?
GV : ẹaùi dieọn nhoựm trỡnh baày?
GV : ẹaùi dieọn nhoựm nhaọn xeựt ?
GV : Cuỷng coỏ, keỏt luaọn
II Luyeọn taọp
Baứi taọp 1: Vieỏt ủoaùn vaờn trong ủoự coự sửỷ duùng pheựp lieõn keỏt ủaừ hoùc
a Laởp tửứ vửùng
b Pheựp theỏ
c Pheựp noỏi
Baứi 2: Chổ ra pheựp lieõn keỏt trong baứi “Thụứi gian laứ vaứng” trang 36 SGK
Baứi 3: Vieỏt ủoaùn vaờn trong ủoự theồ hieọn ủửụùc sửù lieõn keỏt veà noọi dung vaứ hỡnh thửực Chổ ra sửù lieõn keỏt ủoự
D Cuỷng coỏ:
- GV : Nhaỏn maùnh taựm quan troùngh cuỷa vieọc sửỷ duùng caực phửụng tieọn lieõn keỏt caõu vaứ lieõn keỏt ủoaùn vaờn trong vaờn baỷn
E Hửụựng daón hoùc baứi:
-HS veà hoùc vaứ laứm laùi caực baứi taọp
IV Ruựt kinh nghieọm.
………
Luyện viết bài văn nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích)
A Mục tiêu:
Giúp học sinh:
1 Kiến thức:
- Củng cố kiến thức về bài văn nghị luận về một tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích): Các dạng nghị luận, cách làm bài nghị luận.
2 Kỹ năng:
- Vận dụng kiến thức đã học để viết đoạn văn, bài văn.