Đây là tài slide bài giảng chi tiết dùng để giảng dạy tại trường kĩ thuật rất chi tiết Đây là tài slide bài giảng chi tiết dùng để giảng dạy tại trường kĩ thuật rất chi tiết Đây là tài slide bài giảng chi tiết dùng để giảng dạy tại trường kĩ thuật rất chi tiết vĐây là tài slide bài giảng chi tiết dùng để giảng dạy tại trường kĩ thuật rất chi tiết Đây là tài slide bài giảng chi tiết dùng để giảng dạy tại trường kĩ thuật rất chi tiết Đây là tài slide bài giảng chi tiết dùng để giảng dạy tại trường kĩ thuật rất chi tiết
Trang 1Môn học: Đo lường điện
Bài 5
Đo điện áp
Trang 2Nội dung
Khái niệm chung về phép đo điện áp
Vôn mét điện tử loại tương tự
Vôn mét số
Trang 3Kh¸i niÖm chung vÒ phÐp ®o ®iÖn ¸p
Một trong những phép đo thông dụng và quan trọng
nhất trong đo lường
Có thể dùng để đo gián tiếp nhiều đại lượng vật lý
khác (ví dụ như cường độ điện trường, công suất,
dòng điện )
Phạm vi đo rộng: từ 10-9V đến hàng trăm KV
Dải tần đo rộng (tới 3.109 Hz)
Đối với điện áp xoay chiều người ta đo các giá trị biên
độ, trung bình và hiệu dụng
Trang 4Các giá trị đặc trưng
cho điện áp xoay chiều
Giá trị biên độ (P): giá trị lớn nhất
của điện áp xoay chiều trong một
chu kỳ
Phân biệt giá trị đỉnh - đỉnh (UPP)
với giá trị đỉnh (UP)
Giá trị trung bình (AVG): trung
bình của các giá trị tức thời trong
một chu kỳ
Với điện áp hình sin đó là giá trị
“trung bình chỉnh lưu”
Giá trị hiệu dụng (RMS): trung bình
bình phương của các giá trị tức
thời trong một chu kỳ
Đối với điện áp có chu kỳ không
sin với n hài
0
1
| ( ) |
T AVG
T
2 0
1
( )
T RMS
T
2 0
Trang 5Các giá trị đặc trưng
cho điện áp xoay chiều
Mèi quan hÖ gi÷a c¸c gi¸ trÞ cña ®iÖn ¸p
Trang 6Sai số phương phỏp của phộp đo điện ỏp
Vôn mét đợc mắc song song với phụ tải Zt có điện áp
cần đo
Giá trị thực của điện áp trên t ải (trớc khi mắc vôn mét):
Mắc vôn mét vào mạch, vôn mét sẽ chỉ giá trị điện áp:
Sai số tơng đối của phép đo do ảnh hởng của trở
kháng vào của vôn mét
Để giảm sai số cần chọn vôn mét có trở kháng vào lớn
t x
Z Z
Z Z
Z Z
Z Z U
t v
v t
t v
v t
) /(
) /(
Trang 7 Theo phạm vi đo (vôn mét, milli vôn mét), dải tần công tác
(vôn mét cao tần, vôn mét thấp tần), cấu trúc mạch (vôn mét
biến đổi thẳng, vôn mét biến đổi cân bằng)
Trang 9Sơ đồ khối của VMĐT loại tơng tự
VMĐT một chiều
Khuếch đại một chiều
I
-Biến đổi
1C XC
Khuếch đại xoay chiều
điểm “0”
u điểm: khắc phục được hiện tượng trôi điểm “0”
Nhợc điểm: phức tạp
Trang 10Sơ đồ khối của VMĐT loại tơng tự
VMĐT xoay chiều
Chỉ thị của VM ĐT thờng dùng cơ cấu đo từ điện
Khuếch đại một chiều
I
-Khuếch đại xoay chiều
Trang 11C¬ cÊu ®o tõ ®iÖn
t¸c gi÷a tõ trêng cña nam ch©m vÜnh cöu víi tõ
trêng cña khung d©y cã dßng ®iÖn ch¹y qua
Các bộ phận CCĐTĐ:
(1) nam châm vĩnh cửu (2) lò xo phản kháng (3) chốt giữ lò xo
(4) thang chia độ (5) cuộn dây dẫn điện (6) kim
Trang 12C¬ cÊu ®o tõ ®iÖn
Trong khe hở của cơ cấu đo có từ trường đồng nhất, do vậy
Do v ậy, m« men quay M q B S n I
víi - biÕn thiªn tõ th«ng mãc vßng qua khung d©y vßng
- lµ dßng ®iÖn qua cuén c¶m
Trang 13Cơ cấu đo từ điện
Tại thời điểm cân bằng mô men: Mq M pk B S n I D
Do đó
với S 0 là độ nhạy của cơ cấu đo từ điện
Đặc điểm của cơ cấu đo từ điện:
Thang đo tuyến tính
Độ nhạy cao
Tiêu thụ dòng điện nhỏ
Chịu tải kém
Thường dùng để chế tạo ampe mét, vôn mét, ôm mét, làm
thiết bị chỉ thị cho vôn mét điện tử và các cầu đo
Trang 14Ph¬ng tr×nh thang ®o cña VM ĐT
Ba loại BTS thường gặp trong VMĐT
BTS biên độ BTS trung bình BTS hiệu dụng
N
Trang 15Bộ tách sóng biên độ
Bộ tách sóng biên độ (TSB Đ) có nhiệm vụ biến đổi điện áp xoay chiều về
một chiều với giá trị trung bình bằng giá trị biên độ của điện áp xoay chiều.
Trang 16Bộ TSB Đ với đầu vào mở
Sau một khoảng thời gian nhất định
Trang 17Bộ TSB Đ với đầu vào đóng
Sau một thời gian, tụ C đợc nạp tới giá trị biên độ của
điện áp hình sin:
U c U m
Điện áp trên tải:
U Rt = U x - U c = U m sin (t) - U m = U m [sin (t) - 1]
Khi Ux ở các thời điểm dơng cực đại Um+ thì U Rt = 0
Khi Ux ở các thời điểm âm cực đại Um- thì U Rt = -2Um
Nh vậy, giá trị trung bình của điện áp trên tải trong một chu kỳ
tín hiệu bằng giá trị biên độ Um của điện áp vào Ux.
Trang 18Ứng dụng của bộ TSBĐ
Bộ TSBĐ dùng để chế tạo:
VMĐT đo các giá trị biên độ,
trung bình và hiệu dụng của
điện áp hình sin
Các đầu đo trong các VMĐT,
các máy hiện sóng và các
thiết bị khác
Trang 19Bé t¸ch sãng trung b×nh
Bộ tách sóng trung bình (TSTB) trong vôn mét điện tử
làm nhiệm vụ chỉnh lưu điện áp xoay chiều
Chỉnh lưu có thể thực hiện trong nửa chu kỳ và cả chu
Trang 20 Chế tạo các đồng hồ vạn năng và các AVO đo giá trị điện
áp hiệu dụng của điện áp xoay chiều hình sin
Trang 21Bộ tách sóng hiệu dụng
Ba thao tác biến đổi khi đo giá trị hiệu dụng:
Bình phương (bộ tách sóng hiệu dụng)
Lấy giá trị trung bình (chỉnh lưu)
Khai căn bậc hai (khắc độ thang đo)
Các máy đo “True RMS“ sử dụng bộ tách sóng hiệu dụng
Trong thực tế, có nhiều phương pháp chế tạo bộ TSHD
Hiện nay, thường sử dụng bộ biến đổi về giá trị hiệu dụng thực sự (True RMS Converter) trong các máy đo điện áp
2 0
Trang 23Ví dụ: Phương pháp gấp khúc gần đúng
Trang 24Vôn mét điện tử loại hiện số được xây dựng theo
một trong các nguyên tắc sau:
Biến đổi thời gian xung
Biến đổi tần số
Biến đổi cân bằng
V«n mÐt sè
Trang 26Hoạt động của vôn mét số tích phân hai lần
Bớc 1: Bộ điều khiển đa ra tín hiệu ĐK1
chuyển bộ đếm BĐX về trạng thái ban đầu (reset)
đóng khóa K
chuyển CM về vị trí 1
Điện áp Ux nạp cho tụ C
Bớc 2: Bộ điều khiển đa ra tín hiệu ĐK2
Trang 27Hoạt động của vôn mét số tích phân hai lần
Vỡ U n = U p
Hay là
Như vậy mó thiết lập trờn bộ đếm N x sau thời điểm
ĐK3 tỷ lệ với điện ỏp cần đo, thụng qua hệ số tỷ lệ
Trang 28Sai sè cña v«n mÐt sè tÝch ph©n hai lÇn
Sai số của vôn mét tích phân hai lần phụ thuộc
sai số của bộ khuếch đại vào
sự ổn định của các tham số T1, fo, Uo
sai số lượng tử hóa
Không phụ thuộc vào tham số bộ tích phân
Trang 29Hết bài 5
Hỏi và thảo luận