Bài 34. Vitamin và muối khoáng

VTM rất cần cho cơ thể nhưng chỉ cần cung cấp một lượng nhỏ, nếu cung cấp quá nhiều sẽ gây hậu quả xấu cho sự phát triển của cơ thể.... Trong khẩu phần ăn hằng ngày cần cung cấp những l

KIỂM TRA BÀI CŨ

? Trình bày cơ chế điều hoà thân nhiệt trong các trường hợp:Trời nóng, trời oi bức và trời rét

Các trường hợp Cơ chế điều hòa

giúp cơ thể tỏa nhiệt, đồng thời tăng tiết mồ hôi làm mát cơ thể

Trời oi bức mồ hôi chảy thành dòng.

làm giảm sự tỏa nhiệt qua da, đồng thời cơ chân lông co lại gây sởn gai ốc cũng giảm tỏa nhiệt qua da.

Hãy đánh dấu X vào các câu đúng:

• Vitamin có nhiều ở thịt, rau quả tươi

• Vitamin cung cấp cho cơ thể một nguồn năng

lượng

• Vitamin là hợp chất hữu cơ có trong thức ăn với

một liều lượng nhỏ, nhưng rất cần thiết cho sự

sống

• Vitamin là một loại muối đặc biệt làm cho thức ăn

ngon hơn

• Vitamin là thành phần cấu trúc của nhiều enzim

tham gia các phản ứng chuyển hóa năng lượng của

Vitamin là gì?

Vitamin được xếp thành mấy nhóm?

? Hãy lấy một vài ví dụ về hậu quả của thiếu Vitamin.

- Ở trẻ em, thiếu Vitamin D → còi xương.

- Thiếu Vitamin A → mắt khô giác mạc có thể dẫn đến mù lòa

- Thiếu Vitamin C → chảy nướu răng, viêm lợi, chậm lành vết thương, đốm xuất huyết

- .

Vai trò của vitamin?

Thiếu Vitamin C gây viêm lợi Thiếu Vitamin A gây khô mắt

Thiếu Vitamin B2 gây viêm niêm mạc

Thiếu Vitamin C, E, K gây viêm khớp

Thiếu Vitamin D gây còi xương

ở trẻ em

Thiếu Vitamin B6 gây viêm da

Thiếu Vitamin

Nhóm tan trong dầu mỡ: A,D,E,K…

Nhóm tan trong nước: C,B (B1,B2,B 6 ,B 12… )

Bảng 34.1 Tóm tắt vai trò chủ yếu của một số vitamin

Cần cho sự trao đổi canxi và phốtpho

Nếu thiếu trẻ em mắc bệnh còi xương,người lớn: loãng xương.

Bơ,trứng,dầu cá.Thực vật có màu vàng đỏ, xanh thẫm chứa nhiều carôten là chất tiền vitamin A.

Bơ, trứng, sữa,dầu cá.Là vitamin duy nhất được tổng hợp ở da dưới ánh nắng mặt trời.

Vitamin D

Vitamin E

Cần cho sự phát dục bình thường Chống lão hoá,bảo vệ tế bào

Gan,hạt nảy mầm, dầu thực vật…

Vitamin C

Chống lão hoá, chống ung thư.Thiếu sẽ làm mạch máu giòn,gây chảy máu,mắc bệnh xcobut.

Rau xanh, cà chua,quả tươi.

B1

B2 B6 B12

Tham gia quá trình chuyển hoá.Thiếu sẽ mắc bệnh tê phù, viêm dây thần kinh.

Có trong ngũ cốc, thịt lợn,trứng, gan.

Thiếu sẽ gây loét niêm mạc.

Có trong gan, thịt bò, trứng,hạt ngũ cốc.

Thiếu gây viêm da, suy nhược.

Thiếu gây bệnh thiếu máu.

Nếu thiếu sẽ làm cho biểu bì kém bền vững,dễ nhiễm trùng,giác mạc của mắt khô,có thể dẫn tới mù loà.

Có trong lúa gạo,cà chua, ngô vàng,cá hồi, gan.

Có trong gan cá biển,sữa,trứng,pho mát, thịt.

Qua bảng 34.1SGK cho biết thực đơn trong bữa ăn cần được phối hợp như thế nào để có đủ Vitamin

cho cơ thể?

Thực, động vật- nguồn cung cấp nhiều Vitamin

Nguồn cung cấp Vitamin B1 Nguồn cung cấp Vitamin C Nguồn cung cấp Vitamin D

Thực vật - nguồn cung cấp nhiều Vitamin.

VTM rất cần cho cơ thể nhưng chỉ cần cung cấp một lượng nhỏ, nếu cung cấp quá nhiều sẽ gây hậu quả xấu cho sự phát triển của cơ thể.

NGON BỔ VÀ TIẾT KIỆM

Là thành phần chính trong xương, răng Có vai trò quan

trọngtrong hoạt động của cơ,quá trình đông máu, trong phân

chia tế bào, trao đổi glicôgen và dẫn truyền xung thần kinh.

Có trong muối ăn.Có nhiều trong tro thực vật

Can xi

Là thành phần quan trọng trong dịch nội bào trong nước

mô,huyết tương.Tham gia các hoạt động trao đổi của tế bào và

hoạt động co cơ, hình thành và dẫn truyền xung thần kinh.

Cơ thể chỉ hấp thụ canxi khi có mặt vitaminD Có nhiều trong sữa, trứng , rau xanh

Sắt Là thành phần cấu tạo của hêmôglôbin trong hồng cầu Có trong thịt, cá, gan,trứng,

Kẽm Là thành phần của nhiều enzim Cần thiết cho sự phát triển bình thường của cơ thể và hàn gắn vết thương. Có trong nhiều loại thức ăn, đặc biệt là thịt.

Là thành phần cấu tạo của nhiều enzim Có nhiều trong thịt, cá.

Vai trò của muối khoáng?

Thảo luận nhóm: (5 phút) hoàn thành phiếu học tập sau:

1.Vì sao thiếu Vitamin D trẻ em lại dễ mắc bệnh còi xương?

2 Tại sao nhà nước lại vận động nhân dân sử dụng muối iốt?

3 Trong khẩu phần ăn hằng ngày cần cung cấp

những loại thực phẩm nào và cần chế biến như

thế nào để đảm bảo đủ vitamin và muối khoáng cho cơ thể?

1 Vì sao thiếu Vitamin D trẻ em lại dễ mắc bệnh còi xương?

Vitamin D thúc đẩy quá trình chuyển hóa Canxi và Photpho tạo xương.

2 Tại sao nhà nước lại vận động nhân dân sử dụng

3 Trong khẩu phần ăn hằng ngày cần cung cấp những loại thực phẩm nào và cần chế biến như thế nào để đảm bảo đủ vitamin và muối khoáng cho cơ thể?

Trong bữa ăn hằng ngày cần có đủ lượng thịt,trứng, sữa…và rau quả tươi Có đủ muối (nên dùng muối iôt), đối với trẻ em cần bổ sung thêm Canxi (sữa, tôm, cua…)

Khi chế biến cần tính toán hợp lí về nguyên tắc nấu nướng và thời gian chế biến để đảm bảo Vitamin không bị phân hủy

Trong bữa ăn hằng ngày cần có đủ lượng thịt,trứng, sữa…và rau quả tươi Có đủ muối (nên dùng muối iôt), đối với trẻ em cần bổ sung thêm Canxi (sữa, tôm, cua…)

Khi chế biến cần tính toán hợp lí về nguyên tắc nấu nướng và thời gian chế biến để đảm bảo Vitamin không bị phân hủy

Muối khoáng là những chất có tỷ lệ thấp trong cơ thể Là những chất rất quan trọng trong hoạt động sống còn của cơ thể Khi thiếu hay thừa những chất này sẽ gây ra nhiều bệnh cảnh khác nhau và đôi khi cũng nguy hiểm đến tính mạng

Muối khoáng là những chất có tỷ lệ thấp trong cơ thể Là những chất rất quan trọng trong hoạt động sống còn của cơ thể Khi thiếu hay thừa những chất này sẽ gây ra nhiều bệnh cảnh khác nhau và đôi khi cũng nguy hiểm đến tính mạng

Hàm lượng muối khoáng hàng ngày

của mỗi người

CỦNG CỐ:

Hãy giải thích vì sao trong thời kì Pháp thuộc, đồng bào dân tộc ở Việt Bắc và Tây Nguyên phải đốt cỏ tranh

để lấy tro ăn?

Trong tro của cỏ tranh có một số muối khoáng, chủ yếu là muối Kali.Ăn cỏ tranh là một biện pháp tạm thời để bổ sung muối khoáng chứ không thể thay cho muối ăn hằng ngày.

Trong tro của cỏ tranh có một số muối khoáng, chủ yếu là muối Kali.Ăn cỏ tranh là một biện pháp tạm thời để bổ sung muối khoáng chứ không thể thay cho muối ăn hằng ngày.

Vì sao cần bổ sung thức ăn giàu chất sắt cho các bà mẹ khi mang thai?

Sắt cần cho sự tạo hồng cầu và tham gia quá trình chuyển hóa Vì vậy bà mẹ mang thai cần được bổ sung chất sắt để thai phát triển tốt, người mẹ khoẻ mạnh.

a A và D

b C

c E

d B 2

Bài tập 2: Khoanh tròn chữ cái đứng truớc câu trả lời đúng :

Trong các loại muối khoáng sau đây, loại nào là thành phần cấu

tạo của hêmôglôbin trong hồng cầu:

CỦNG CỐ:

Bài tập1 Nối thông tin cột (1) với cột (2) để được câu trả lời đúng:

4.Gan, thịt bò, trứng, sữa, hạt ngũ cốc

3.Rau xanh, cà chua, quả tươi

1.Gan, hạt nảy mầm, dầu thực vật.

2.Bơ, trứng, dầu cá

Vitamin (2) Nguồn cung cấp (1)

C Kẽm

A Canxi

Vitamin (2) Nguồn cung cấp (1) Vitamin (2) Nguồn cung cấp (1)

D.

• Học bài, trả lời các câu hỏi SGK – trang 110

• Đọc mục em có biết

• Chuẩn bị bài: Bài 24: Tiêu hóa và các cơ quan tiêu hóa.

- Soạn bài theo câu hỏi trong và cuối bài.

? Các chất trong thức ăn có thể được phân nhóm như thế nào? Chất nào không bị biến đổi và bị biến đổi về mặt hóa học trong quá trình tiêu hóa?

? Vai trò của tiêu hóa đối với cơ thể

? Các chất cần thiết cho cơ thể như nước và muối khoáng, vitamin khi vào cơ thể theo hệ tiêu hóa, cơ thể có thể nhận chất này theo đường nào khác

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ