Hoàng Thị Thúy Hằng Page 1 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ VĂN HÓA DOANH NGHIỆP Mục tiêu của chương: Trình bày những kiến thức lý luận khái quát nhất về văn hóa doanh nghiệp, các yếu tố cấu thàn
Trang 1ThS Hoàng Thị Thúy Hằng Page 1
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ VĂN HÓA DOANH NGHIỆP Mục tiêu của chương:
Trình bày những kiến thức lý luận khái quát nhất về văn hóa doanh nghiệp, các yếu tố cấu thành văn hóa doanh nghiệp giúp người học hình thành nên cách
nhìn tổng quan về văn hóa kinh doanh và văn hoá doanh nghiệp, từ đó cung cấp
kiến thức nền tảng để nghiên cứu những chương tiếp theo
Những nội dung cơ bản:
Những kiến thức khái quát chung về văn hoá doanh nghiệp: Khái niệm văn hoá doanh nghiệp, đặc điểm của văn hóa doanh nghiệp; các yếu tố cấu thành văn
hoá doanh nghiệp gồm: những vấn đề nội tại của văn hóa doanh nghiệp, văn hóa
kinh doanh bao gồm các nội dung cơ bản như: triết lý kinh doanh, đạo đức kinh
doanh, các vấn đề văn hóa trong hoạt động kinh doanh
Tuần 1.( 3 tiết) KHÁI NIỆM VÀ ĐẶC ĐIỂM CỦA VĂN HÓA DOANH NGHIỆP
đó, những âm thanh đó, những hình ảnh đó… đều thuộc về văn hóa Cái tinh thần như tư tưởng, ngôn ngữ… là văn hoá;
cái vật chất như ăn, ở, mặc… cũng là văn hoá Chính văn hoá đã nuôi chúng ta lớn, dạy chúng ta khôn Người ta nói:
văn hóa ẩm thực, văn hoá trang phục, văn hoá ứng xử, văn
- Thảo luận và chuẩn bị câu trả lời
- Mời một nhóm lên trình bày lại nội dung đã chuẩn bị, các nhóm còn lại đặt câu hỏi
Trang 2ThS Hoàng Thị Thúy Hằng Page 2
hoá tiêu dùng, văn hoá kinh doanh, văn hóa chính trị, văn hoá Đông Sơn, văn hoá Hoà Bình, văn hoá rìu vai… Từ
"văn hoá" có biết bao nhiêu là nghĩa, nó được dùng để chỉ những khái niệm có nội hàm hết sức khác nhau”
Kết luận: Theo Đại từ điển tiếng Việt của Trung tâm Ngôn
ngữ và Văn hóa Việt Nam - Bộ Giáo dục và đào tạo, do Nguyễn Như Ý chủ biên, Nhà xuất bản Văn hóa – Thông tin, xuất bản năm 1998, thì: "Văn hóa là những giá trị vật chất, tinh thần do con người sáng tạo ra trong lịch sử"
2 Văn hóa
doanh nghiệp là
gì?
Dẫn dắt: Vào những năm 1970, sau sự thành công rực rỡ
của các công ty Nhật Bản, các doanh nghiệp Nhật đã làm nên “Sự thần kỳ của đất nước Nhật”, đặc biệt là trên đất nước Hoa Kỳ Chính vì lý do đó mà các công ty Mỹ bắt đầu
đi nghiên cứu và đã tìm ra được nhân tố quan trọng nhất góp phần vào sự thành công của các công ty Nhật Bản là văn hóa doanh nghiệp
Đặc biệt, vào những năm gần đây, khái niệm văn hóa doanh nghiệp ngày càng được sử dụng phổ biến Văn hóa doanh nghiệp chính là chuẩn mực mà ở đó người ta sẽ quay quanh cái chuẩn mực để có hành vi ứng xử phù hợp Nó đã
và đang được nhắc tới như là một “tiêu chí” để đánh giá doanh nghiệp, cũng có quan niệm mới cho rằng, văn hóa doanh nghiệp chính là “tài sản vô hình” của mỗi doanh nghiệp Từ quá trình nghiên cứu đó đã có rất nhiều khái niệm văn hóa doanh nghiệp được đưa ra
Theo chuyên gia người Pháp về doanh nghiệp vừa và nhỏ, George de Saite Marie đã đưa ra khái niệm như sau:
“Văn hóa doanh nghiệp là tổng hợp các giá trị, các biểu tượng, huyền thoại, nghi thức, điều cấm kỵ, các quan điểm
- Đưa ra quan điểm về văn hóa doanh nghiệp
- Chỉ rõ vì sao có
sự hình thành văn hóa doanh nghiệp
- Văn hóa doanh nghiệp hình thành như thế nào
- Văn hóa doanh nghiệp là gì
Trang 3ThS Hoàng Thị Thúy Hằng Page 3
triết học, đạo đức tạo thành nền móng sâu xa của doanh
nghiệp”
Hay như chuyên gia nghiên cứu các tổ chức, Edgar Shein thì định nghĩa: “ Văn hóa công ty là tổng hợp các
quan niệm chung mà các thành viên trong công ty học được
trong quá trình giải quyết các vấn đề nội bộ và xử lý với các
môi trường xung quanh”
Nói chung, các định nghĩa đều đề cập đến yếu tố tinh thần của văn hóa doanh nghiệp, nói cách khác nó được xem
như hệ thống giá trị tinh thần và các chuẩn mực do doanh
nghiệp tạo nên và chi phối toàn bộ hoạt động của doanh
nghiệp, chi phối cách ứng xử của các thành viên trong
doanh nghiệp Văn hóa doanh nghiệp là cái làm nên cốt
cách của doanh nghiệp, gắn kết mọi người lại với nhau để
cùng nhau thực hiện mục tiêu chung
Kết luận: “Văn hóa doanh nghiệp là một hệ thống các giá
trị do doanh nghiệp sáng tạo và tích lũy qua quá trình hoạt
động kinh doanh, là tổng thể các truyền thống, các cấu trúc,
phương thức kinh doanh, quản lý điều hành kinh doanh
nhằm xác lập qui tắc ứng xử của một doanh nghiệp từ đó
chi phối hoạt động của mọi thành viên trong doanh nghiệp
và tạo ra bản sắc kinh doanh riêng có của mỗi doanh
nghiệp” – Dương Thị Liễu
Trang 4ThS Hoàng Thị Thúy Hằng Page 4
- Văn hóa doanh nghiệp hình thành trong một thời gian dài
Các doanh nghiệp khi mới thành lập thường gặp rất nhiều khó khăn, nhà quản trị luôn phải tìm mọi biện pháp để có thể tồn tại trên thị trường
Bên cạnh đó, những giá trị, hệ thống các qui tắc, chuẩn mực của doanh nghiệp phải được thực tiễn chứng minh thông qua quá
Câu hỏi cho SV: Văn hóa DN có những đặc điểm nào, phân tích nội dung của các đặc điểm đó Gợi ý: - Chứng minh đặc điểm
đó của VHDN
- Chỉ rõ vì sao VHDN có đặc điểm đó
- Đặc điểm đó thể hiện như thế nào
- Lấy ví dụ chứng minh trong 1 DN thực
tế trên thị trường
- Đứng trên góc
độ nhà quản trị, cần làm gì để phát triển giá trị văn hóa lành
Trang 5ThS Hoàng Thị Thúy Hằng Page 5
trình hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp
Vì vậy, văn hóa đó phải hình thành và phát triển trong thời gian khá dài
- Văn hóa doanh nghiệp mang tính bền vững
Tính bền vững của văn hóa doanh nghiệp thể hiện từ sứ mệnh của doanh nghiệp cho đến những niềm tin mà toàn bộ nhân viên của doanh nghiệp thực hiện Văn hóa doanh nghiệp chính là chất keo để gắn kết và phát triển các thế hệ nhân viên trong doanh nghiệp lại với nhau
- Văn hóa doanh nghiệp mang tính hệ thống, thống nhất
Nhiều định nghĩa vẫn xem văn hóa doanh nghiệp như phép cộng cơ học của nhiều lĩnh vực với nhau Tuy nhiên, với những yếu tố như tín ngưỡng, nghệ thuật, đạo đức, triết lý, luật pháp đều là những nhân tố thuộc văn hóa và văn hóa doanh nghiệp Do đó, khi tiến hành nghiên cứu bất cứ một lĩnh vực nào thuộc văn hóa doanh nghiệp thì đều phải xem xét mọi giá trị trong mối quan hệ mật thiết với nhau Nghiên cứu một cách hoàn chỉnh sẽ cho phép người nghiên cứu có thể phân biệt được nền văn hóa doanh nghiệp hoàn chỉnh và chưa hoàn chỉnh Nếu chúng ta đi nghiên cứu riêng
rẽ từng biểu hiện của văn hóa doanh nghiệp sẽ làm cho chúng ta không thể nhận diện được vấn đề một cách đúng và đầy đủ
mạnh
Trang 6ThS Hoàng Thị Thúy Hằng Page 6
Củng cố, tổng kết, giao nhiệm vụ bài sau:
Câu 1: Trình bày đặc điểm của văn hóa doanh nghiệp?
Câu 2: Trình bày nội dung của các quá trình và kiến trúc hữu hình ảnh hưởng đến văn hóa doanh nghiệp? Liên hệ thực tiễn
Chuẩn bị bài sau: Mỗi nhóm lấy 1 ví dụ về các yếu tố tạo nên văn hóa doanh
nghiệp Mỗi thành viên phụ trách 1 yếu tố
Dẫn dắt: Đó là những cái dễ nhìn thấy, nghe
thấy, cảm nhận được khi tiếp xúc với doanh nghiệp, đây là những biểu hiện bên ngoài của
hệ thống văn hóa doanh nghiệp Những yếu tố này được phân chia thành các phần sau: các vật thể hữu hình và các giá trị hữu hình Các vật thể hữu hình như văn phòng, bàn ghế, kiểu kiến trúc của doanh nghiệp là môi trường mà nhân viên làm việc Chúng có ảnh hưởng trực tiếp lên phong cách làm việc, cách ra quyết định, phong cách giao tiếp và đối xử với nhau
Các giá trị hữu hình như phong cách giao tiếp, ứng xử , phong cách lãnh đạo tạo ra bản sắc riêng có cho mỗi một doanh nghiệp
Phân tích: Các quá trình và cấu trúc hữu hình
bao gồm:
Câu hỏi cho SV:
Phân tích các yếu tố thuộc quá trình và cấu trúc hữu hình tạo nên văn hóa doanh nghiệp
Gợi ý: - Liệt kê
các quá trình và cấu trúc hữu hình tạo nên văn
nghiệp
- Phân tích ý nghĩa của các
Trang 7ThS Hoàng Thị Thúy Hằng Page 7
- Kiến trúc của doanh nghiệp:
Kiến trúc doanh nghiệp bao gồm các yếu
tố như mặt bằng, cổng, cây cối, bàn ghế, trụ
sở, nhà xưởng, các bằng khen tất cả được sử dụng để tạo ra cảm giác thân quen với nhân viên, khách hàng cũng như tạo ra môi trường làm việc tốt nhất cho nhân viên
- Sản phẩm:
Sản phẩm, dịch vụ là biểu tượng lớn nhất của doanh nghiệp Nó đánh dấu sự tồn tại, trưởng thành và phát triển của doanh nghiệp,
nó là một nhân tố quan trọng nhất tạo ra thương hiệu cho tổ chức, vì vậy xét về mặt giá trị nó cũng là một yếu tố của văn hóa doanh nghiệp
- Máy móc, công nghệ:
Trình độ phát triển của máy móc, công nghệ đánh dấu sự phát triển của nhân lực và của toàn bộ tổ chức, nó là tài sản của tổ chức nhằm tạo ra sự khác biệt với các tổ chức khác
- Các nghi lễ: Đây là các hoạt động được chuẩn bị từ trước và rất kỹ lưỡng nhằm mục đích thắt chặt mối quan hệ giữa các thành viên trong tổ chức, các nghi lễ thường gồm các hoạt động sau:
+ Nghi lễ chuyển giao: Mục đích chính là giới thiệu các thành viên mới, bổ nhiệm, ra mắt tác dụng là tạo điều kiện thuận lợi cho cương vị mới, vai trò mới của thành viên trong
tổ chức
yếu tố đó
- Thể hiện sự quan tâm của các doanh nghiệp đến các yếu tố
đó như thế nào
- Lấy ví dụ chứng minh trong 1 DN thực
tế trên thị trường
- Đứng trên góc
độ nhà quản trị, cần làm gì để phát triển các quá trình và cấu trúc hữu hình
Trang 8ThS Hoàng Thị Thúy Hằng Page 8
+ Nghi lễ củng cố: Là các lễ phát phần thưởng, tuyên dương mục đích là để củng cố, hình thành bản sắc văn hóa doanh nghiệp và tôn thêm vị thế của các thành viên
+ Nghi lễ nhắc nhở: gồm các hoạt động sinh hoạt văn hóa, chuyên môn, khoa học, ngày thành lập doanh nghiệp Mục đích là duy trì cơ cấu hoạt động trong tổ chức và tăng thêm năng lực tác nghiệp của tổ chức
+ Nghi lễ liên kết: gồm lễ, tết, liên hoan, các cuộc thi đấu thể thao Mục đích là để khôi phục, khích lệ và chia sẻ tình cảm, sự cảm thông gắn bó giữa các thành viên trong tổ chức
- Giai thoại:
Giai thoại thường được thêu dệt từ các sự kiện có thực của tổ chức, được mọi thành viên chia sẻ và nhắc lại với các thành viên mới
Các giai thoại này là sợi dây gắn kết giữa các thế hệ nhân viên với nhau, hun đúc và phát triển lòng tự hào, trung thành của nhân viên đối với tổ chức
- Biểu tượng:
Gồm logo, đồng phục, thẻ nhân viên
cũng truyền đạt các giá trị, ý nghĩa tiềm ẩn bên trong về văn hóa của tổ chức Thông qua các biểu tượng này nhà lãnh đạo muốn nhân viên luôn khắc ghi những giá trị mà tổ chức theo đuổi từ đó truyền thông ra bên ngoài tổ chức, đặc biệt là truyền thông đến với khách hàng
Trang 9ThS Hoàng Thị Thúy Hằng Page 9
của doanh nghiệp
- Ngôn ngữ, khẩu hiệu:
Nhiều tổ chức sử dụng các câu chữ đặc biệt, các khẩu hiệu hay một ngôn từ ngắn gọn
để truyền tải một ý nghĩa cụ thể cho nhân viên
và những đối tượng hữu quan Ngôn ngữ, khẩu hiệu là biểu hiện ngắn gọn nhất tầm nhìn, sứ mạng mà tổ chức theo đuổi
- Phong cách giao tiếp:
Mỗi một cá nhân đều có phong cách giao tiếp khác nhau vì vậy sẽ ảnh hưởng rất lớn đến hình ảnh và cách đánh giá của khách hàng, nhà cung cấp, đối thủ đối với doanh nghiệp
Do đó, xây dựng một phong cách giao tiếp chuẩn cho toàn thể cán bộ công nhân viên là một mục tiêu quan trọng trong việc xây dựng văn hóa doanh nghiệp của tổ chức
để thực hiện các chức năng, nhiệm vụ cụ thể
Trong các hệ thống này, con người và thiết bị giao hòa vào nhau để tạo nên năng lực và sức mạnh của phương tiện
Ghi chép và phát biểu quan điểm
về cơ cấu tổ chức (nếu có)
3 Văn hóa kinh
doanh của doanh
- Khái niệm: Văn hóa kinh doanh là một hệ thống các giá trị, các chuẩn mực, các quan
Câu hỏi dành cho SV: Theo
Trang 10ThS Hoàng Thị Thúy Hằng Page 10
nghiệp niệm và hành vi do chủ thể kinh doanh tạo ra
trong quá trình kinh doanh, được thể hiện trong cách ứng xử của họ với xã hội, tự nhiên
ở một cộng đồng hay một khu vực
- Các yếu tố cấu thành văn hóa kinh doanh:
+ Triết lý kinh doanh: triết lý kinh doanh là những tư tưởng triết học phản ánh thực tiễn kinh doanh của các chủ thể kinh doanh nhằm chỉ dẫn cho hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp
+ Đạo đức kinh doanh: Đạo đức kinh doanh là một tập hợp các nguyên tắc, chuẩn mực có tác dụng điều chỉnh, đánh giá, hướng dẫn và kiểm soát hành vi của các chủ thể kinh
doanh
+ Trách nhiệm xã hội
anh, chị, xây dựng văn hóa kinh doanh của doanh nghiệp, nhà quản trị cần quan tâm những vấn đề gì
4 Văn hóa doanh
nhân
- Định nghĩa doanh nhân: Doanh nhân là người làm kinh doanh, là những người tham gia quản lý, tổ chức, điều hành hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp
- Khái niệm: Văn hóa doanh nhân là một hệ thống các giá trị, các chuẩn mực, các quan niệm và hành vi của doanh nhân trong quá trình lãnh đạo và quản lý doanh nghiệp
- Các yếu tố tác động đến văn hóa doanh nhân:
+ Nhân tố văn hóa: văn hoá có vai trò như một hệ điều tiết quan trọng đối với lối sống và hành vi của mỗi doanh nhân hay có ảnh hưởng trực tiếp tới sự hình thành và phát triển của
- Chỉ rõ những đối tượng nào được gọi là doanh nhân: 1 người bán rau, 1
ng mở cửa hàng tạp hóa, 1 người quản lý công ty…
- Lấy ví dụ về những doanh nhân nổi tiếng trên thị trường
Trang 11ThS Hoàng Thị Thúy Hằng Page 11
văn hoá doanh nhân
+ Nhân tố kinh tế: Nhân tố kinh tế ảnh hưởng quyết định đến việc hình thành và phát triển đội ngũ doanh nhân Nền kinh tế càng phát triển, việc trao đổi hàng hóa ngày càng tăng, tầng lớp doanh nhân ngày càng đông đảo
Điều đó dẫn đến việc hình thành các giá trị văn hóa mới do sự sáng tạo, giao thoa, học hỏi văn hóa lẫn nhau trong quá trình kinh doanh Đây là nguyên nhân giúp doanh nhân nâng cao các giá trị văn hóa bản thân, cộng đồng, quốc gia
+ Nhân tố chính trị pháp luật: Hoạt động kinh doanh của doanh nhân phải tuân theo hệ thống thể chế chính trị pháp luật ấy, bên cạnh
đó có thể chế hành chính trong đó có thể chế quản lý nhà nước về kinh tế, tức là các nguyên tắc, chế độ, thủ tục hành chính Do đó, các thể chế này cho phép lực lượng doanh nhân phát triển hay không, khuyến khích hay hạn chế ở lĩnh vực nào
Củng cố, tổng kết, giao nhiệm vụ bài sau:
Câu 1: Trình bày các nhân tố tác động đến văn hóa doanh nhân?
Câu 2: Trình bày vai trò của đạo đức kinh doanh trong quản trị doanh nghiệp? Câu 3: Trong các yếu tố cấu thành nên văn hóa doanh nghiệp yếu tố nào đóng vai trò quan trọng nhất? Vì sao?
Câu 4: Trình bày các nhân tố ảnh hưởng đến văn hóa doanh nghiệp? Liên hệ thực tiễn?
Câu 5: Trong các yếu tố cấu thành văn hóa doanh nghiệp, yếu tố nào ảnh hưởng mạnh mẽ nhất đến đặc trưng văn hóa của tổ chức?
Trang 12ThS Hoàng Thị Thúy Hằng Page 12
CHƯƠNG 2: NHỮNG VẤN ĐỀ NỘI TẠI CỦA VĂN HÓA DOANH NGHỆP Mục tiêu của chương:
Trình bày những kiến thức khái quát những vấn đề nội tại của văn hóa doanh nghiệp từ đó cung cấp kiến thức để người đọc có thể nhận biết được văn hóa của tổ chức mình là như thế nào, gợi ý bổ sung và xây dựng văn hóa tổ chức từ đó có thể vận dụng trong thực tiễn để tham mưu cho người lãnh đạo doanh nghiệp trong quá trình xây dựng, duy trì và phát triển văn hóa cho tổ chức mình
Những nội dung cơ bản:
Những kiến thức về các vấn đề nội tại trong văn hoá doanh nghiệp:
- Quá trình và kiến trúc hữu hình bao gồm: kiến trúc của doanh nghiệp, sản phẩm, máy móc, công nghệ, các nghi lễ, giai thoại, biểu tượng, ngôn ngữ, khẩu hiệu, phong cách giao tiếp
- Xây dựng hệ thống tổ chức trình bày các các nội dung: Quan điểm tổ chức định hướng môi trường, quan điểm tổ chức định hướng con người
- Đổi mới văn hóa doanh nghiệp, lý giải một cách khái quát lý do khiến doanh nghiệp cần phải có tư duy đổi mới văn hóa doanh nghiệp - thay đổi cái mà trước đây có nhiều nhà lãnh đạo quan niệm rằng nó là bất biến, là luôn không thay đổi trong quá trình tồn tại và phát triển của doanh nghiệp
Dẫn dắt: Ngoại thất là thứ đầu tiên người xem
cảm nhận về gia chủ Cũng như khi bạn mặc
bộ quần áo đẹp khi ra ngoài, sẽ nhận được thiện cảm của người khác hơn là một bộ quần
áo đơn điệu, xấu xí Ngoại thất nên được quan
Câu hỏi cho SV:
Phân tích vai trò của kiến trúc nội ngoại thất đến văn hóa doanh
Trang 13ThS Hoàng Thị Thúy Hằng Page 13
tâm đúng mức để nhận được sự chú ý, thiện cảm của người xem
Đối với doanh nghiệp, thiết kế ngoại thất đóng vai trò quan trọng trong hệ thống nhận diện thương hiệu Không chỉ đảm bảo sự phù hợp với ngành nghề, văn hoá, cá tính doanh nghiệp, thiết kế ngoại thất còn phải thật đẹp mắt, sáng tạo và ấn tượng Khi làm được điều này, doanh nghiệp bạn sẽ luôn nổi bật trong tâm trí khách hàng Và tất nhiên, họ sẽ nhớ đến bạn đầu tiên khi phát sinh nhu cầu mua sản phẩm dịch vụ Đó chắc chắn là điều mà bất cứ doanh nghiệp nào cũng mong muốn
Phân tích: Một trong những vấn đề mà bất cứ
doanh nghiệp nào cũng phải lưu ý khi xây dựng văn hóa tổ chức mình đó là kiến trúc của doanh nghiệp Đây là phần dễ nhận diện nhất của một doanh nghiệp, nó thông báo cho toàn thể nhân viên cũng như các đối tượng hữu quan khác về đặc trưng văn hóa của tổ chức mình Một thiết kế kiến trúc đẹp, ấn tượng và quan trọng nhất là phù hợp với triết lý kinh doanh, sứ mệnh của doanh nghiệp sẽ tạo ra tâm thế làm việc khứng khởi và đầy trách nhiệm cho toàn thể nhân viên doanh nghiệp, tạo ra khí phách cho doanh nghiệp trong quá trình làm việc với các đối tác Thiết kế kiến trúc bắt đầu từ việc thiết kế cổng vào, phòng bảo vệ, bố trí vị trí của các phòng ban cho đến việc lựa chọn và chăm sóc loại cây nào để
nghiệp
Gợi ý: - Liệt kê
các vai trò cơ bản của kiến trúc nội ngoại thất
- Đánh giá sự ảnh hưởng của kiến trúc nội ngoại thất đến:
cá tính doanh nghiệp, ấn tượng đối với khách hàng và đối tác…
- Lấy ví dụ chứng minh trong 1 DN thực
tế trên thị trường
- Đứng trên góc
độ nhà quản trị, cần làm gì để phát triển vai trò của kiến trúc nội ngoại thất đến văn hóa doanh nghiệp
Trang 14ThS Hoàng Thị Thúy Hằng Page 14
vừa tạo không gian xanh cho doanh nghiệp vừa phù hợp với phong thủy của doanh nghiệp Do đó, bất cứ doanh nghiệp nào muốn xây dựng và phát triển văn hóa đều phải lựa chọn kỹ càng kiểu kiến trúc, bố trí nội thất, ngoại thất cho tổ chức mình Tuy nhiên, cho
dù theo văn hóa của Phương Đông hay Phương Tây thì một nguyên tắc quan trọng nhất trong việc lựa chọn đó là phải tạo ra được không gian làm việc thân thiện, thoải mái cho nhân viên, đảm bảo sức khỏe và phù hợp với sản phẩm, công nghệ của doanh nghiệp
và những tuyên bố về nhiệm vụ
Các doanh nghiệp Việt Nam phần lớn chưa nhận thức được ảnh hưởng quan trọng của các yếu tố trên trong việc tạo ra đặc trưng văn hóa trong lòng khách hàng cũng như trên thị trường đầy cạnh tranh Vì vậy, các doanh nghiệp trong cùng một ngành kinh doanh rất khó làm cho khách hàng nhận biết được một cách rõ nét đặc thù của từng doanh nghiệp
Nói cách khác, các doanh nghiệp đã đánh mất
đi lợi thế để tạo ra tính cách riêng của tổ chức mình trước khách hàng, chủ đầu tư và các đối
Câu hỏi cho SV:
Phân tích vai trò của Logo, khẩu hiệu, màu sắc chủ đạo đến văn
nghiệp
Gợi ý: - Đánh
giá sự ảnh hưởng của Logo, khẩu hiệu, màu sắc chủ đạo đến: cá tính doanh nghiệp, ấn tượng đối với khách hàng và đối tác…
Trang 15ThS Hoàng Thị Thúy Hằng Page 15
tượng khác trên thị trường
Ví dụ: Logo Trung Nguyên: Ngay từ đầu khi
chọn logo thương hiệu Trung Nguyên, Đặng
Lê Nguyên Vũ đã thể hiện hoài bão của mình:
logo mũi tên là hình ảnh cách điệu của nhà rông Tây Nguyên – nơi khơi nguồn của cà phê Trung Nguyên, hình mũi tên hướng thẳng lên trời thể hiện ý chí chinh phục đỉnh cao, khát vọng vươn lên, phát triển vượt bậc Ba vạch trắng trên logo là hình ảnh cách điệu của lối lên nhà sàn, thể hiện văn hóa của công ty luôn muốn duy trì bản sắc văn hóa Tây Nguyên
Màu trắng tượng trưng cho sự tinh khiết, là cam kết an toàn vệ sinh thực phẩm Mỗi vạch trắng tượng trưng cho một yếu tố thiên, địa, nhân…
- Lấy ví dụ chứng minh trong 1 DN thực
tế trên thị trường
- Đứng trên góc
độ nhà quản trị, cần làm gì để phát triển vai trò của Logo, khẩu hiệu, màu sắc chủ đạo đến văn
Câu hỏi cho SV:
Phân tích vai trò của Đồng phục dành cho nhân viên đến văn hóa doanh nghiệp
Gợi ý: - Đánh
giá sự ảnh hưởng của Đồng phục dành cho nhân viên đến: cảm nhận của nhân viên, cá tính doanh nghiệp, ấn
Trang 16ThS Hoàng Thị Thúy Hằng Page 16
trên người vì vậy cần phải nỗ lực hơn nữa trong công việc
Vì ý nghĩa quan trọng đó nên khi lựa chọn bộ đồng phục cho nhân viên, những người chịu trách nhiệm trong công ty cần phải chú ý trả lời những câu hỏi như sau:
+ Có triển khai đồng phục trong doanh nghiệp không?
+ Màu sắc lựa chọn cho bộ đồng phục là gì? Có phù hợp với màu truyền thống không?
+ Chất liệu để làm đồng phục có phù hợp với đặc thù công việc, với sản phẩm và dịch
vụ mà doanh nghiệp đang cung ứng không?
+ Có cần phối màu không? Những màu sắc phối hợp với nhau có hợp lý không?
+ Các ký hiệu kèm theo trên bộ đồng phục là gì?
+ Có cần phải phân biệt bộ đồng phục theo chức danh, bộ phận trong doanh nghiệp không?
Trong thực tế, việc thực hiện đồng phục tại các doanh nghiệp còn nhiều vấn đề đáng quan tâm Hiện nay, tại nhiều doanh nghiệp đã triển khai đồng phục cho nhân viên, nhưng vẫn có tình trạng nhân viên thực hiện không nghiêm túc, khi mặc khi không; đặc biệt đối với những doanh nghiệp có nhiều chi nhánh đóng trên nhiều địa bàn khác nhau thì việc thực hiện đồng phục không phải lúc nào cũng đồng nhất
tượng đối với khách hàng và đối tác…
- Lấy ví dụ chứng minh trong 1 DN thực
tế trên thị trường
- Đứng trên góc
độ nhà quản trị, cần làm gì để phát triển vai trò của Đồng phục dành cho nhân viên đến văn hóa doanh nghiệp
Trang 17ThS Hoàng Thị Thúy Hằng Page 17
Củng cố, tổng kết, giao nhiệm vụ bài sau:
Mỗi sinh viên chuẩn bị 1 sơ đồ cơ cấu tổ chức mà em biết, phân tích chức năng nhiệm vụ của từng bộ phận trong cơ cấu tổ chức đó
Dẫn dắt: Tổ chức có thể được định nghĩa theo
các cách khác nhau Theo Ducan (1981), tổ chức là một tập hợp các cá nhân riêng lẻ tương tác lẫn nhau, cùng làm việc hướng tới những mục tiêu chung và mối quan hệ làm việc của
họ được xác định theo cơ cấu nhất định Theo định nghĩa này, yếu tố con người được coi trọng hơn những nguồn lực khác của tổ chức (máy móc, nhà xưởng, công nghệ,…) Ở một giới hạn nào đó, con người trong tổ chức cần phải làm việc hướng tới mục tiêu chung và những hoạt động của họ cần phải được phối hợp để đạt mục tiêu đó Tuy nhiên, điều này không có nghĩa rằng tất cả mọi người trong tổ chức đều có những mục tiêu và sự ưu tiên cho các mục tiêu giống nhau, và không phải tất cả các mục tiêu đều rõ ràng đối với tất cả mọi người Theo đó, mối quan hệ của con người trong tổ chức được xác định theo cơ cấu nhất định
Câu hỏi cho SV:
Khái niệm cơ cấu tổ chức, sự cần thiết của cơ cấu tổ chức
Gợi ý: - Vẽ một
cơ cấu tổ chức
mà em biết
- Đánh giá sự ảnh hưởng của
cơ cấu tổ chức đến: hoạt động quản lý, thực hiện mục tiêu, mối quan hệ giữa các cá nhân trong cơ cấu tổ chức…
- Lấy ví dụ
Trang 18ThS Hoàng Thị Thúy Hằng Page 18
Phân tích: Cơ cấu tổ chức là tổng hợp các bộ
phận (đơn vị, cá nhân) có mối liên hệ phụ thuộc lẫn nhau, được chuyên môn hoá và có những trách nhiệm, quyền hạn nhất định, được
bố trí thành những khâu, những cấp khác nhau nhằm thực hiện các chức năng quản trị và phục vụ mục tiêu chung của tổ chức
Như vậy, cơ cấu tổ chức phải đảm bảo:
- Bố trí, sắp xếp và phối hợp hiệu quả các hoạt động của con người trong tổ chức nhằm đạt mục tiêu chung
- Nâng cao hiệu quả sử dụng các nguồn lực tổ chức, góp phần tăng cường hoạt động chung của tổ chức
- Quản lý và kiểm soát các hoạt động của tổ chức
- Linh hoạt giúp tổ chức thích nghi nhanh chóng với những thay đổi của môi trường bên ngoài
- Khuyến khích sự tham gia của người lao động vào hoạt động chung của tổ chức và tạo động lực cho người lao động trong tổ chức
Cơ cấu của tổ chức được thể hiện thông qua sơ đồ cơ cấu tổ chức Sơ đồ tổ chức là hình vẽ thể hiện vị trí, mối quan hệ báo cáo và các kênh thông tin (giao tiếp) chính thức trong
tổ chức Sơ đồ cơ cấu tổ chức biểu thị mối quan hệ chính thức giữa những người quản lý
ở các cấp với những nhân viên trong tổ chức
Sơ đồ cơ cấu tổ chức định dạng tổ chức và cho
chứng minh trong 1 DN thực
tế trên thị trường
- Đứng trên góc
độ nhà quản trị, cần làm gì để phát triển vai trò của cơ cấu tổ chức đến văn
nghiệp
Trang 19ThS Hoàng Thị Thúy Hằng Page 19
biết mối quan hệ báo cáo và quyền lực trong
tổ chức Sơ đồ cơ cấu tổ chức cho biết số cấp quản lý, cấp quyền lực tồn tại trong tổ chức
Nội dung: Cấu trúc của các hệ sinh vật nói
chung bao gồm những phân hệ cơ bản và sự phát triển của chúng diễn ra theo quy luật phân
tử - tế bào - cơ thể sống phức tạp - loài - hệ sinh thái Cũng như các cơ thể sống, để có thể tồn tại và đạt tới mục tiêu, các tổ chức cũng luôn phải tìm cách phát hiện những nhân tố mới xuất hiện từ môi trường hoạt động và tìm cách tự hoàn thiện và thích nghi với chúng
Phản ánh trong quản lý:
- Cấu trúc tổ chức bắt nguồn từ các cá nhân, rồi đến nhóm làm việc Việc xây dựng các nhóm làm việc rất quan trọng trong hoạt động quản lý tổ chức
- Tổ chức và môi trường tuy tách biệt, nhưng
tổ chức tuy độc lập song không thể tồn tại cô lập mà là một phần của hệ sinh thái (ngành, nền kinh tế, xã hội) phức tạp Bên cạnh sự cạnh tranh, còn có sự hợp tác thường xuyên hình thành những quần thể (ngành, hiệp hội, nghiệp đoàn) để làm tăng khả năng sống sót và tồn tại
Câu hỏi cho SV:
Phân tích quan niệm xây dựng
cơ cấu tổ chức theo Tổ chức là một cơ thể sống
Gợi ý: - Phân
tích nội dung quan niệm này
- Lấy ví dụ chứng minh trong 1 DN thực
tế trên thị trường
- Đứng trên góc
độ nhà quản trị, cần làm gì để phát triển xây dựng cơ cấu tổ chức theo quan niệm này
3 Quan niệm
xây dựng cơ cấu
tổ chức: Tổ chức
là một “dòng
Nội dung: Theo quan điểm này, môi trường là
quá trình biến đổi không ngừng, vì vậy, thay đổi mới là trạng thái vĩnh cửu, thực tiễn
Phản ánh trong quản lý: Về mặt kết cấu, tổ
chức luôn được coi như là một hệ thống mở
Câu hỏi cho SV:
Phân tích quan niệm xây dựng
cơ cấu tổ chức
Trang 20ThS Hoàng Thị Thúy Hằng Page 20
chảy biến hóa” thường xuyên tương tác với môi trường bên
ngoài, do đó, người quản lý thường đặt mình vào vị trí không phải là người bên trong tổ chức để tìm hiểu tổ chức và mối quan hệ với thế giới, từ đó đề ra chiến lược tổ chức Phân công nhiệm vụ mỗi cá nhân trong tổ chức cần dựa vào đòi hỏi thực tiễn vận động của môi trường bên ngoài
Ví dụ: Một nhân viên phục vụ ở quán cà phê
không chỉ hoạt động trong quán mà còn tiếp xúc trực tiếp với khách hàng nên cần định hướng cho họ như thế nào để tạo ra những cá nhân đại diện, hình mẫu cho quán
này
Gợi ý: - Phân
tích nội dung quan niệm này
- Lấy ví dụ chứng minh trong 1 DN thực
tế trên thị trường
- Đứng trên góc
độ nhà quản trị, cần làm gì để phát triển xây dựng cơ cấu tổ chức theo quan niệm này
4 Quan niệm
xây dựng cơ cấu
tổ chức: Tổ chức
là một “cỗ máy”
Nội dung: Một tổ chức ít khi mang trong mình
mục đích tự thân, mà chỉ là một công cụ được tạo ra để thực hiện các mục đích khác Quan điểm này rất phổ biến trong các tổ chức hành chính và kinh doanh và có ảnh hưởng lớn đến việc thiết kế các hệ thống tổ chức và quản lý
Phản ánh trong quản lý:
- Quản lý là một quá trình bao gồm lập phương án hay kế hoạch, tập hợp và phối hợp nguồn lực, phân cấp phân quyền thực hiện, chỉ đạo điều hành và kiểm soát quá trình vận động của một hệ thống, tổ chức
- Xây dựng cơ cấu tổ chức cần có những quy
Câu hỏi cho SV:
Phân tích quan niệm xây dựng
cơ cấu tổ chức này
Gợi ý: - Phân
tích nội dung quan niệm này
- Lấy ví dụ chứng minh trong 1 DN thực
tế trên thị trường
Trang 21ThS Hoàng Thị Thúy Hằng Page 21
định rất cụ thể, chặt chẽ trong đó xác định rõ chức năng, nhiệm vụ, nội dung công việc, trách nhiệm và quyền hạn để hoàn thành công việc
- Quản lý cần có sự tập trung quyền lực về một người, hoặc một bộ phận đầu não của tổ chức
- Đứng trên góc
độ nhà quản trị, cần làm gì để phát triển xây dựng cơ cấu tổ chức theo quan
Nội dung: Xã hội là tập hợp những yếu tố về
lối sống, hệ tư tưởng, nhận thức, niềm tin, giá trị, quy luật, nghi lễ, phong tục Trong một xã hội có tổ chức hiện nay, những niềm tin, lối mòn, thói quen suy nghĩ mới được hình thành
đã tạo ra cho nó một tính cách văn hóa riêng biệt
Sự phân công lao động xã hội trong xã hội công nghiệp làm nảy sinh những vấn đề mới
về sự liên kết giữa các tính cách văn hóa khác nhau
Phản ánh trong quản lý: Các tổ chức đều được coi là một xã hội nhỏ, có những đặc trưng và
mô hình văn hóa riêng Khi xây dựng cơ cấu
tổ chức cần xây dựng văn hóa tổ chức, Văn hóa tổ chức có thể sử dụng như một đức tin và
có thể lại được chia nhỏ thành các tiểu văn hóa Bản chất của một nền văn hóa là ở các
chuẩn mực và các tập quán xã hội
Câu hỏi cho SV:
Phân tích quan niệm xây dựng
cơ cấu tổ chức này
Gợi ý: - Phân
tích nội dung quan niệm này
- Lấy ví dụ chứng minh trong 1 DN thực
tế trên thị trường
- Đứng trên góc
độ nhà quản trị, cần làm gì để phát triển xây dựng cơ cấu tổ chức theo quan
niệm này
Trang 22ThS Hoàng Thị Thúy Hằng Page 22
Trong giao tiếp, con người là chủ thể chính, tuy nhiên trong các mối quan hệ kinh doanh
họ luôn mang danh và đại diện cho tổ chức
Xã hội có xu thế nhắc đến tên doanh nghiệp,
tổ chức nhiều hơn là tên riêng của một cá nhân thành viên đại diện khi người đó có một hành
vi, cử chỉ gây ấn tượng Như vậy, nhân cách của doanh nghiệp, tổ chức được phản ánh một phần qua nhân cách của con người đại diện cho chúng
Tổ chức có nhân cách của nó và chúng có thể được các đối tượng hữu quan (trong và ngoài)
và xã hội nhận diện nhờ “bản sắc riêng” đặc trưng cho tổ chức đó Bản sắc riêng của tổ chức phản ánh hệ thống những giá trị và triết
lý kinh doanh được tổ chức, doanh nghiệp tôn trọng
Phản ánh trong quản lý: Đối với các hệ
thống trong một doanh nghiệp hay bất kỳ tổ chức nào cũng có thể phân chia thành năm phân hệ tương tự nhau sau: (1) cấu trúc tổ chức, (2) nhân lực, (3) tài chính - kế toán, (4) sản xuất và bán hàng, (5) hệ thống thông tin quản lý
Sơ đồ tổ chức sẽ cho biết cấu trúc về công
Câu hỏi cho SV:
Phân tích quan niệm xây dựng
cơ cấu tổ chức này
Gợi ý: - Phân
tích nội dung quan niệm này
- Lấy ví dụ chứng minh trong 1 DN thực
tế trên thị trường
- Đứng trên góc
độ nhà quản trị, cần làm gì để phát triển xây dựng cơ cấu tổ chức theo quan
niệm này
Trang 23ThS Hoàng Thị Thúy Hằng Page 23
việc, nhiệm vụ, quyền hạn và mối quan hệ chính thức giữa các vị trí công tác trong một tổ chức, doanh nghiệp Cấu trúc tổ chức chính là chỗ dựa cho việc xây dựng mối quan hệ chuyên môn và con người trong tổ chức
Củng cố, tổng kết, giao nhiệm vụ bài sau:
Thảo luận nhóm: Mỗi nhóm chuẩn bị 1 tình huống về vấn đề ứng xử nội bộ trong doanh nghiệp: giữa cấp trên – cấp dưới, cấp dưới với nhau, với công việc…
Văn hóa ứng xử nội bộ DN là cách đối nhân
xử thế giữa người với người trong DN, tạo ra nét đẹp từng cá nhân và bản sắc riêng có của
DN
Nêu các biểu hiện của văn hóa ứng xử trong doanh nghiệp Trình bày quan điểm về văn hóa ứng xử
Trang 24ThS Hoàng Thị Thúy Hằng Page 24
3 Tác động của
văn hóa ứng xử
a Xây dựng thái độ an tâm công tác
b Mang lại hiệu quả công việc cao c.Tạo hứng khởi làm việc trong toàn doanh nghiệp
d Xây dựng và củng cố tinh thần hợp tác e.Xây dựng văn hoá doanh nghiệp có bản sắc riêng
Phân tích ảnh hưởng ( tác động) của văn hóa ứng xử đến mọi thành viên trong tổ chức, đến hiệu quả công việc, tinh thần hợp tác, bản sắc riêng…
Thứ hai, ganh ghét người hiền tài, sai lầm
nhiều lãnh đạo thường mắc phải
Thứ ba, không chú ý nâng cao tính năng
động của đội ngũ nhân viên
Thứ tư, làm người lãnh đạo mà không
chú ý giữ cho kết cấu nhân lực hợp lý và đa dạng hoá, từ đó làm ảnh hưởng đến sức mạnh của doanh nghiệp
- Người lãnh đạo thiếu tầm chiến lược
Nhóm xây dựng
vở kịch tình huống về văn hóa ứng xử nội
bộ doanh nghiệp
YÊU CẦU:
- Đọc “những biểu hiện cần tránh trong văn hóa ứng xử nội bộ” từ trang 46 – trang 50
Trang 25ThS Hoàng Thị Thúy Hằng Page 25
- Độc doán chuyên quyền, tập quyền quá mức
b Những điều cần tránh đối với cấp dưới
- Lạm dụng việc nghỉ ốm
- Tự do quá trớn
- Sử dụng điện thoại di động quá nhiều trong giờ làm việc
- Luôn miệng kêu ca phàn nàn
c Những điều cần tránh trong quan hệ đồng nghiệp
Thứ nhất, không nên có thái độ ganh đua
không lành mạnh với đồng nghiệp Những hành động khích bác, nói xấu sau lưng đồng nghiệp của mình sẽ khiến bạn bị đánh giá thấp đi dưới con mắt của những người khác và bạn sẽ không được gì ngoài sự xa lánh của những người xung quanh
Thứ hai, thái độ co mình, khép kín đối
với các đồng nghiệp chỉ làm cho bạn gặp nhiều khó khăn hơn trong chính công việc của mình Chia sẻ những ý kiến suy nghĩ của mình
về công việc với mọi người trong công ty là biện pháp tốt nhất để bạn và đồng nghiệp có dịp gần gũi và hiểu về cách làm việc của mình,
từ đó phối hợp trong công việc sẽ dễ dàng thực hiện hơn
Thứ ba, đừng tách mình ra khỏi cộng
đồng, hãy sống cùng tập thể
Khi đã xác định tham gia vào trong một
- Nhóm xây dựng 1 tình huống dựa trên những điều cần tránh trong văn hóa ứng xử nội
bộ
Lưu ý:- Nhóm
trưởng phải phân công công việc cho tất cả các thành viên của nhóm
- Nhóm cần đặt vấn đề từ tình huống cho các nhóm giải quyết Cuối cùng, nhóm chốt lại nội dung cần truyền tải
Trang 26ThS Hoàng Thị Thúy Hằng Page 26
doanh nghiệp, bạn cần phải hiểu rằng mình đã tham gia vào một tổ chức, là một thành viên, một mắt xích quan trọng trong tổ chức đó
Muốn mình không phải là thành viên bị xa lánh, thì phải chủ động để tham gia các hoạt động tập thể, hòa nhập vào môi trường văn hóa của tổ chức và đây như ngôi nhà thứ hai của bản thân mình
Thứ tư, không nên làm hộ phần việc của
người khác với lý do sau : Vô tình, bạn sẽ tạo nên tính ỷ lại trong các đồng nghiệp và tập thể
Mỗi người chỉ có lượng thời gian nhất định,
đủ để giải quyết những công việc của mình
Nếu ôm đồm cùng lúc nhiều việc, chẳng khác nào bạn đã mua dây buộc mình
Thứ năm, không cư xử với đồng nghiệp
với thái độ kể cả, thiếu tôn trọng cho dù bạn có thâm niên lớn hơn, tránh gây hiềm khích Khi nảy sinh khúc mắc với đồng nghiệp cần giải quyết ngay, trước khi để tình trạng căng thẳng
vì quỹ thời gian ở văn phòng của bạn còn nhiều hơn ở gia đình Nên nếu bạn kéo dài tình trạng như vậy sẽ rất khó làm việc và hiệu quả công việc sẽ rất tồi tệ
Trang 27ThS Hoàng Thị Thúy Hằng Page 27
Củng cố, tổng kết, giao nhiệm vụ bài sau:
Câu 1: Khi thiết kế logo, khẩu hiệu cho doanh nghiệp cần chú ý đến vấn đề gì?
Câu 2: Trong quá trình thiết kế kiến trúc nội, ngoại thất cho doanh nghiệp cần lưu ý đến vấn đề gì?
Câu 3: Trình bày các quan điểm tổ chức định hướng môi trường khi xây dựng
cơ cấu tổ chức cho doanh nghiệp? Vận dụng trong thực tiễn quản lý như thế nào? Câu 4: Trình bày các quan điểm tổ chức định hướng con người khi xây dựng
cơ cấu tổ chức cho doanh nghiệp? Vận dụng trong thực tiễn quản lý như thế nào? Câu 5: Trình bày các biểu hiện của văn hóa doanh nghiệp? Liên hệ thực tiễn?
Trang 28ThS Hoàng Thị Thúy Hằng Page 28
CHƯƠNG 3: VĂN HÓA KINH DOANH Mục tiêu của chương:
- Trình bày những kiến thức cơ bản về văn hóa kinh doanh giúp người học hình dung được các nội dung quan trọng nhất để xây dựng văn hóa kinh doanh như: triết lý kinh doanh, đạo đức kinh doanh, trách nhiệm xã hội,
- Trang bị cho người học một số kỹ năng cơ bản để vận hành trong thực tế: cách thức xây dựng triết lý kinh doanh, xây dựng chương trình đạo đức trong doanh nghiệp
Những nội dung cơ bản:
- Triết lý kinh doanh
- Đạo đức kinh doanh
- Trách nhiệm xã hội
- Các vấn đề văn hóa trong hoạt động kinh doanh như vấn đề văn hóa trong ứng xử, văn hóa trong xây dựng và phát triển thương hiệu, văn hóa trong hoạt động marketing
Sứ mệnh của công ty là một khái niệm dùng
để xác định các mục đích của công ty, những
lý do công ty đó ra đời và căn cứ tồn tại, phát triển của nó Sứ mệnh của công ty chính là bản tuyên ngôn của công ty đó đối với xã hội, nó chứng minh tính hữu ích và các ý nghĩa trong
sự tồn tại của công ty đối với xã hội
Tìm hiểu khái niệm Sứ mệnh của DN, nêu và phân tích một vài
ví dụ về bản tuyên bố sứ mệnh của DN trên thị trường
Trang 29ThS Hoàng Thị Thúy Hằng Page 29
Bản tuyên bố sứ mệnh hay còn gọi là bản tuyên bố nhiệm vụ phải xác định được những
gì mà doanh nghiệp sẽ phấn đấu thực hiện trong khoảng thời gian lâu dài
Đặc điểm của Bản tuyên bố sứ mệnh:
- Tập trung vào thị trường chứ không phải sản phẩm cụ thể
Khi xác định sứ mệnh của doanh nghiệp cần tránh cách xây dựng dựa trên sản phẩm
mà doanh nghiệp làm ra
- Tính khả thi
Bản tuyên bố sứ mệnh phải vừa mang tính chiến lược, thách thức sức bật của doanh nghiệp nhưng cũng phải vừa phù hợp với năng lực, khả năng của tổ chức
- Tính cụ thể
Mặc dù yêu cầu khi xây dựng bản tuyên
bố sứ mệnh là phải mang tính dài hạn, chiến lược nhưng điều đó không có nghĩa là không thể xác định các biện pháp, phương hướng hoạt động cho từng thời kỳ cụ thể Mà ngược lại, một bản tuyên bố sứ mệnh tốt phải đảm bảo được tính rõ ràng, dễ dàng trong việc xác định các phương thức thực hiện trong từng chu
kỳ kinh doanh cụ thể Nó phải không được quá rộng khiến cho việc xây dựng các chỉ tiêu, chính sách không khoa học nhưng đồng thời cũng không được quá hẹp vì sẽ không khai thác được tối đa nguồn lực của tổ chức
Thảo luận:
NỘI DUNG:
Mỗi nhóm lựa chọn một bản tuyên bố sứ mệnh của 1 doanh nghiệp thực tế trên thị trường
YÊU CẦU: Phân
tích nội dung, ý nghĩa của bản tuyên bố sứ mệnh đó Và chứng minh các đặc điểm của bản tuyên bố sứ mệnh đã đạt được hay chưa? (Lấy dẫn chứng những kết quả
mà doanh nghiệp
đã đạt được theo mục tiêu trong
sứ mệnh đã đề ra)
Trang 30ThS Hoàng Thị Thúy Hằng Page 30
mà doanh nghiệp mong đạt được Hệ thống những mục tiêu này rất cụ thể và khả thi như:
định vị vị thế của doanh nghiệp trên thị trường; khả năng sinh lời; sự cam kết gắn bó với doanh nghiệp của nhà quản trị, của nhân viên
Tuy nhiên, phụ thuộc vào sứ mệnh đã đặt
ra và phụ thuộc vào nhà lãnh đạo, sáng lập doanh nghiệp mà việc xác định mục tiêu cũng rất khác nhau Có những doanh nghiệp đưa ra những mục tiêu rất cụ thể như lãi cổ phần cho
cổ đông, tiền lãi của công ty nhưng cũng có những công ty xác định mục tiêu một cách rộng và khó lượng hóa hơn như: sự hài lòng của khách hàng, sự cam kết gắn bó của nhân viên, trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp
Nhưng dù xây dựng bằng cách thức nào thì các mục tiêu cơ bản của doanh nghiệp phải hội đủ các yêu cầu:
+ Các mục tiêu có thể biến thành những biện pháp, phương thức hành động cụ thể cho doanh nghiệp
+ Mục tiêu cơ bản phải làm cơ sở để doanh nghiệp xác định những mục tiêu cụ thể
và chi tiết hơn cho hoạt động của từng cấp thấp hơn trong tổ chức Nhờ đó mà mỗi một
bộ phận trong doanh nghiệp sẽ biết mình có
Chỉ ra các mục tiêu cơ bản của doanh nghiệp Thường DN xác định những mục tiêu ngắn hạn, dài hạn như thế nào?
Nhà quản trị cần lưu ý những vấn
đề gì khi xác định các mục tiêu của doanh nghiệp
Trang 31ThS Hoàng Thị Thúy Hằng Page 31
vai trò, mối quan hệ như thế nào với toàn bộ hoạt động của tổ chức
+ Thông qua các mục tiêu cơ bản này nhà lãnh đạo có thể thiết lập thứ tự ưu tiên việc xây dựng và thực hiện các mục tiêu khác từ đó
có thể xác định lộ trình phát triển cho doanh nghiệp
+ Khi xác định các mục tiêu cơ bản đồng thời với việc các nhà hoạch định chính sách của doanh nghiệp cũng xây dựng các thang đo, tiêu chuẩn để thực hiện mục tiêu Hệ thống các chỉ tiêu đánh giá này sẽ tạo điều kiện thuận lợi trong việc kiểm tra, đánh giá thành tích của mọi bộ phận trong tổ chức
3 Hệ thống giá
trị của doanh
nghiệp
Hệ thống các giá trị xác định cách ứng xử của doanh nghiệp với những đối tượng hữu quan ở môi trường bên trong và bên ngoài của doanh nghiệp như: chủ sở hữu, nhà quản trị, đội ngũ những người lao động, khách hàng, đối thủ cạnh tranh và các nhà nước Những giá trị này chính là những niềm tin được hình thành và củng cố song song với quá trình hình thành và phát triển của doanh nghiệp Và khi
đã trở thành hệ thống các giá trị thì chính nó
sẽ chi phối, hướng dẫn hành vi của toàn thể cán bộ, công nhân viên trong doanh nghiệp
Những giá trị này bao gồm:
+ Những nguyên tắc của doanh nghiệp (ví dụ như chính sách xã hội, các chính sách đối với khách hàng),
Trang 32ThS Hoàng Thị Thúy Hằng Page 32
+ Lòng trung thành và cam kết (ví dụ như những người làm công cảm thấy thoả mãn được những mục tiêu cá nhân trong lợi ích chung của doanh nghiệp hay không Và doanh nghiệp có chứng tỏ được sự tôn trọng cam kết
và lòng trung thành đối với những nhân viên của mình không)
+ Hướng dẫn những hành vi ứng xử mong đợi - một ý nghĩa to lớn của sứ mệnh giúp tạo ra một môi trường làm việc trong đó
có những mục đích chung
+ Các nguyên tắc tạo ra một phong cách ứng xử, giao tiếp và hoạt động kinh doanh đặc thù của doanh nghiệp; trong đó đề cập đến bổn phận, nghĩa vụ của mỗi thành viên doanh nghiệp đối với thị trường, cộng đồng khu vực
và xã hội bên ngoài
- Triết lý doanh nghiệp là công cụ định hướng
và cơ sở để quản lý chiến lược của doanh nghiệp
- Triết lý doanh nghiệp là một phương tiện để giáo dục, phát triển nguồn nhân lực và tạo ra một phong cách làm việc đặc thù của doanh nghiệp
Phân tích vai trò của triết lý kinh doanh trong sự phát triển của doanh nghiệp