Hình học 6 (1-6), 2 cột

Ở đây ta không định nghĩa điểm mà chỉ đưa ra hình ảnh của điểm đó là 1 chấm nhỏ trên trang giấy hoặc trên bảng đen, từ đó biết cách biễu diễn điểm  bài học hôm nay ta sẽ đi tìm hiểu đi

Ngày soạn :

Chương I : ĐOẠN THẲNG Tiết 1 : ĐIỂM ĐƯỜNG THẲNG

A MôC TI£U :

- Kiến thức:

+ HS nắm được hình ảnh của điểm, hình ảnh của

đường thẳng

+ HS hiểu được quan hệ điểm thuộc đường thẳng,

không thuộc đường thẳng

- Kĩ năng:

+ Biết vẽ điểm, đường thẳng.

+ Biết đặt tên điểm, đường thẳng.

+ Biết kí hiệu điểm, đường thẳng.

+ Biết sử dụng kí hiệu , 

+ Quan sát các hình ảnh thực tế.

- Thái độ: Rèn luyện tính cẩn thận, chính xác khi vẽ

hình

B PHƯƠNG PHÁP.

- Vấn đáp tìm tòi

- Tích cực hoá hoạt động của học sinh

C CHUẨN BỊ.

Giáo viên: SGK, SBT, thước thẳng, phấn màu, bảng phụ

hình vẻ ở mục 2, hai bài tập cũng cố

Học sinh: Thước thẳng, bút màu, SGK.

D TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:

I Ổn định tổ chức:

II Kiểm tra bài cũ: Không

III Bài mới:

1 Đặt vấn đề: (2 phút) Hình học đơn giản nhất đó là điểm Muốn học hình trước hết ta phải biết vẽ hình Vậy điểm được vẽ như thế nào ? Ở đây ta không định nghĩa điểm mà chỉ

đưa ra hình ảnh của điểm đó là 1 chấm nhỏ trên trang giấy hoặc

trên bảng đen, từ đó biết cách biễu diễn điểm  bài học hôm nay ta sẽ đi tìm hiểu điều đó

2 Triển khai bài

Hoạt động của thầy và

Hoạt động 1: Giới thiệuvề điểm (8 phút)

Gv: Vẽ 1 điểm (1 chấm nhỏ)

trên bảng và đặt tên (hình

1)

Hs: Làm như giáo viên

Gv: Giới thiệu cách đặt tên

cho điểm

? Hình 1 chúng ta vừa vẽ có

mấy điểm ? Nêu tên các

điểm

1 Điểm:

- Dùng các chữ cái in hoa A,B,C để đặt tên cho điểm

- Một tên chỉ dùng cho một điểm

- Một điểm có thể có nhiều tên

hình 1

C B

A

Hs: Trả lời

Gv: Vẽ tiếp hình 2

? Hình 2 ở bên có mấy điểm

Hs: Trả lời

- Hình 1 cho ta 3 điểm phân

biệt : Điểm A; điểm B và điểm C.

Hình 2 M N

- Hình 2 cho ta hai điểm M và N trùng nhau

Gv: - Nêu qui ước.

-Từ hình đơn giản nhất,

cơ bản nhất ta xây dựng

các hình đơn giản tiếp theo

 Giới thiệu chú ý, nhấn

mạnh một hình cũng là

một điểm

* Qui ước : Nói 2 điểm mà

không nói gì thêm thì hiểu đó là 2 điểm phân biệt

* Chú ý : Bất cứ hình nào

cũng là tập hợp các điểm

Hoạt động 2 : Giới thiệu về đường thẳng (15

phút)

Gv: Ngoài điểm, đường

thẳng-mặt phẳng cũng là

những hình cơ bản, không

định nghĩa mà chỉ mô tả

hình ảnh của nó bằng sợi

chỉ căng thẳng, mép bảng,

mép bàn thẳng  ghi

bảng

? Làm thế nào để vẽ được

một đường thẳng

Hs: Suy nghĩ trả lời.

Gv: Trình bày cách vẽ đường

thẳng, và cách đặt tên

Hs: Vẽ hình vào vở.

Gv: Giới thiệu hai đường

thẳng khác nhau thì có 2 tên

khác nhau

 đưa ra ví dụ và vẽ hình

lên bảng

Gv: Dùng nét bút và thước

thẳng kéo dài về 2 phía của

những đường thẳng vừa

vẽ

? Đường thẳng có bị giới

hạn về hai phía hay không

Hs: Suy nghĩ trả lời

Gv: Đưa hình vẽ sau lên bảng

phụ

2 Đường thẳng

- Sợi chỉ căng thẳng, mép bảng, mép bàn thẳng, cho

ta hình ảnh của đường thẳng

* Cách vẽ : Dùng nét bút

vạch theo mép thước thẳng, dùng chữ cái in thường để đặt tên cho nó

* Ví dụ : a; b;

* Nhận xét : Đường thẳng không bị giới hạn về 2 phía

- Có vô số điểm nằm trên

A

N

? Trong hình vẽ trên, có

những điểm nào? đường

thẳng nào

? Điểm nào nằm trên, không

nằm trên đường thẳng đã

cho

? Mỗi đường thẳng xác định

có bao nhiêu điểm thuộc nó

Hs: Lần lượt trả lời

Gv: Chốt lại và giới thiệu

nội dung mục 3

một đường thẳng

Hoạt động 3 : Quan hệ giữa điểm và đường thẳng

(7 phút)

Gv: Vẽ hình lên bảng và nói

- Điểm A thuộc đường

thẳng d

- Điểm A nằm trên

đường thẳng d

- Đường thẳng d đi qua

điểm A

- Đường thẳng d chứa

điểm A

 ghi bảng và giới thiệu kí

hiệu  , 

Hs: Nói các cách khác nhau

về điểm B

? Quan sát hình vẽ trên em có

nhận xét gì

Hs: Trả lời

3 Điểm thuộc đường thẳng, điểm không thuộc đường thẳng:

* Kí hiệu:

+ A thuộc đường thẳng

d, kí hiệu A  d

+ B không thuộc đường thẳng d, kí hiệu B d

* Nhận xét: Với bất kì

đường thẳng nào có những điểm thuộc đường thẳng đó và có những điểm không thuộc đường thẳng đó.

IV Luyện tập - củng cố : (10 phút)

Hs: Làm ? , quan sát hình vẻ

trong SGK và trả lời miệng

Gv: Vẽ hình lên bảng và yêu

cầu một em lên làm tiếp

câu c

Hs: Lên bảng thực hiện

?

a)

b) .

c) .

Gv: Đưa bài tập sau lên bảng Bài tập :

A

d

B

B x

x' M

N

phụ 1

Bài tập 1: Thực hiện

yêu cầu

a) Vẽ đường thẳng xx'

b) Vẽ điểm B  xx'

c) Vẽ điểm M sao cho M

nằm trên xx'

d) Vẽ điểm N sao cho xx' đi

qua N

e) Nhận xét vị trí ba điểm

này

e) B, M, N cùng nằm trên đường thẳng xx'

Hs: Lần lượt từng em thực

hiện

Gv: Đưa bài tập sau lên bảng

phụ 2

Cho bảng sau, hãy điền

vào các ô trống (dùng phấn

màu) 

Hs: Lần lượt từng em lên

bảng điền, lưu ý các màu

khác nhau

Cách viết thông thường Hình vẻ

Kí hiệu Đường thẳng a

M 

A

V Hướng dẫn về nhà ( 3 phót)

+ Xem lại cách vẽ điểm, đặt tên điểm, vẽ đường thẳng, đặt tên đường thẳng

+ Biết đọc hình vẽ, nắm vững các quy ước, kí hiệu và hiểu kĩ về nó, nhớ các nhận xét trong bài

+ BTVN : 1  7/ 104, 105 (SGK)

1  3/ 95, 96 (SBT)

 Xem trước bài : BA ĐIỂM THẲNG HÀNG

Ngày soạn :

Tiết 2 : BA ĐIỂM THẲNG HÀNG

A MôC TI£U :

- Kiến thức:

+ Học sinh hiểu được thế nào là ba điểm thẳng

hàng

+ Hiểu được điểm nằm giữa hai điểm

N a

+ Biết được trong 3 điểm thẳng hàng có một và chỉ

một điểm nằm giữa hai điểm còn lại

- Kĩî năng:

+ Học sinh biết vẽ 3 điểm thẳng hàng, 3 điểm không

thẳng hàng

+ Biết sử dụng các thuật ngữ : Nằm cùng phía,

nằm khác phía, nằm giữa

- Thái độ: Biết sử dụng thước thẳng để vẽ và kiểm

tra 3 điểm thẳng hàng một cách cẩn thận, chính xác

B PHƯƠNG PHÁP.

- Vấn đáp tìm tòi

- Tích cực hoá hoạt động của học sinh

C CHUẨN BỊ.

Gv: SGK, SBT, thước thẳng, phấn màu, bảng phụ KT bài

củ - BT củng cố

Hs: SGK, SBT, thước, học bài và làm bài tập về nhà, xem

trước bài mới

D TIẾN TRÌNH LÊN LỚP.

I Ổn định tổ chức:

II Kiểm tra bài cũ: (6 phút)

Gv: Đưa lên bảng phụ bài tập sau

a) Vẽ điểm M, đường thẳng b sao cho M  b

b) Vẽ đường thẳng a, điểm A sao cho M  a, A  b, A

 a

c) Vẽ điểm N  a và N  b

d) Hình vẽ có đặc điểm gì?

* Trả lời:

- Hình vẽ có hai đường thẳng a và b cùng đi qua điểm A

- Ba điểm M; N; A cùng nằm trên đường thẳng a.

III Bài mới:

1 Đặt vấn đề:

* Giáo viên: 3 điểm M; N; A cùng nằm trên đường thẳng a

 3 điểm M; N; A thẳng hàng Vậy thế nào là 3 điểm thẳng

hàng ?  bài mới

2 Triển khai bài

Hoạt động của thầy và

Hoạt động 1: Tìm hiểu thế nào là ba điểm thẳng

hàng (15 phút)

? Khi nào ta có thể nói 3

điểm A,B,C thẳng hàng

? Khi nào ta có thể nói 3

điểm A,B,C không thẳng

hàng

1 Thế nào là 3 điểm thẳng hàng.

- Ba điểm A,B,C cùng thuộc một đường thẳng ta nói chúng thẳng hàng

M

N

b

a

A

Hs: Lần lượt trả lời

? Hãy cho ví dụ hình ảnh 3

điểm thẳng hàng ? 3 điểm

không thẳng hàng

Hs: Lấy ví dụ cụ thể

? Nêu cách vẽ 3 điểm thẳng

hàng; 3 điểm không thẳng

hàng

Hs: Lần lượt nêu cách vẽ

Gv: Bổ sung và ghi bảng

? Để nhận biết 3 điểm cho

trước có thẳng hàng hay

không ta làm thế nào

Hs: Dùng thước để xác định

? Có bao nhiêu điểm thẳng

hàng, bao nhiêu điểm không

thẳng hàng.

Hs: Trả lời có thể có nhiều

điểm thẳng hàng, nhiều

điểm không thẳng hàng

Gv: Khẳng định có thể có

nhiều điểm thẳng hàng,

nhiều điểm không thẳng

hàng

Gv: Treo bảng phụ hình 10 của

BT 8 (SGK)

Hs: Làm bài tập 8/ 106 (SGK)

 một em lên bảng kiểm

tra và trả lời

Gv: Yêu cầu ba học sinh lên

bảng làm bài tập 10/ 086

(SGK)

Hs: Ba em lên bảng thực

hiện

Gv chỉ vào hình a và hỏi :

Trong 3 điểm thẳng hàng có

bao nhiêu điểm nằm giữa 2

điểm còn lại ?

Hs: Trả lời  HĐ2

- Ba điểm A,B,C không cùng thuộc một đường thẳng ta nói chúng không thẳng hàng

* Cách vẽ:

- Ba điểm thẳng hàng: Vẽ

đường thẳng rồi lấy 3 điểm

thuộc đường thẳng

- Ba điểm không thẳng hàng:

Vẽ đường thẳng trước rồi

lấy 2 điểm thuộc đường thẳng, 1 điểm không thuộc

đường thẳng

Bài tập 8/ 106 (SGK)

3 điểm A; M; N thẳng hàng

3 điểm A; B; C không thẳng hàng

Bài tập 10/ 106 (SGK)

a)

Hoạt động 2 : Quan hệ giữa ba điểm thẳng hàng

(10 phút)

Gv: Vẽ hình lên bảng thẳng hàng 2 Quan hệ giữa ba điểm

? Kể từ trái sang phải vị trí

các điểm như thế nào đối

với nhau

Hs: Suy nghĩ trả lời.

? Trên hình có mấy điểm đã

được biễu diễn ? Có bao

nhiêu điểm nằm giữa 2

điểm A và C

Hs: Trả lời và rút ra nhận xét

Gv: Chốt lại và ghi bảng

? Nếu nói rằng "điểm E

nằm giữa 2 điểm M và N "

thì 3 điểm này có thẳng

hàng hay không

Hs: Trả lời

- Điểm B nằm giữa 2 điểm

A và C

- Điểm A và C nằm khác phía đối với điểm B

- Điểm B và C nằm cùng phía đối với điểm A

- Điểm A và B nằm cùng phía đối với điểm C

* Nhận xét : (SGK)

* Chú ý :

Gv: Trình bày phần chú ý - Nếu biết 1 điểm nằm

giữa 2 điểm thì 3 điểm ấy thẳng hàng

- Không có khái niệm nằm giữa khi 3 điểm không thẳng hàng

IV Luyện tập - củng cố (12 phút)

Hs: Đọc to nội dung BT 11/

107 (SGK)

Gv: Yêu cầu học sinh trả lời

miệng

Hs: Làm tiếp BT 12/ 107 (SGK)

Gv: Yêu cầu học sinh trả lời

miệng

Bài tập 11/ 107 (SGK)

Bài tập 12/ 107 (SGK)

Gv: Treo bảng phụ bài tập

củng cố sau

a) Vẽ ba điểm thẳng hàng E,

F, K (E nằm giữa F và K)

b) Vẽ hai điểm M và N thẳng

hàng với E

c) Chỉ ra điểm nằm giữa hai

điểm còn lại

Hs: Hai em lên bảng thực

hiện, cả lớp vẽ vào vở

Bài tập :

V Hướng dẫn về nhà ( 2 phót)

N

M

F E

K

+ Xem lại các nội dung đã học trong vở - SGK

+ Chú ý khái niệm 3 điểm thẳng hàng, cách vẽ 3 điểm

thẳng hàng

+ Biết diển đạt vị trí 3 điểm thẳng hàng: Nằm giữa,

nằm cùng phía ,khác phía

+ BTVN : 9, 13, 14 / 106, 107 (SGK)

6  10, 13/ 96, 97 (SBT)

 Xem trước bài : ĐƯỜNG THẲNG ĐI QUA HAI ĐIỂM

Ngày soạn :

Tiết 3 : ĐƯỜNG THẲNG ĐI QUA HAI ĐIỂM

A MôC TI£U :

- Kiến thức:

+ HS hiểu được có một và chỉ một đường thẳng đi qua 2 điểm phân biệt.

+ Lưu ý học sinh có vô số đường thẳng không đi qua

hai điểm

- Kĩ năng: HS biết vẽ đường thẳng đi qua 2 điểm, đường

thẳng cắt nhau, song song

- Rèn luyện tư duy: Nắm vững vị trí tương đối của

đường thẳng trên mặt phẳng

- Thái độ: Vẽ cẩn thận và chính xác đường thẳng đi qua

2 điểm A và B

B PHƯƠNG PHÁP.

- Vấn đáp tìm tòi, nêu vấn đề

- Tích cực hoá hoạt động của học sinh

C CHUẨN BỊ.

Giáo viên: SGK, SBT, thước thẳng, phấn màu, bảng phụ

KT bài củ - bảng tổng hợp sau mục 3, bài tập củng cố (nếu cần)

Học sinh: SGK, SBT, thước thẳng, học bài và xem trước

bài mới

D TIẾN TRÌNH LÊN LỚP.

I Ổn định tổ chức:

II Kiểm tra bài cũ: ( 5 phút)

Gv: Đưa bài tập sau lên bảng phụ

- Khi nào 3 điểm A; B; C thẳng hàng, không thẳng hàng?

Trùng nhau Phân biệt

Cắt nhau Song song

- Cho điểm A, vẽ đường thẳng đi qua A Vẽ được bao nhiêu đường thẳng đi qua A

- Cho điểm B (B  A) vẽ đường thẳng đi qua A và B

Hs: Lên bảng thực hiện

III Bài mới:

1 Đặt vấn đề:

* Giáo viên chỉ vào hình vẽ ở phần kiểm tra: Có bao

nhiêu đường thẳng đi qua A và B ? Hãy mô tả lại cách vẽ

đường thẳng qua 2 điểm A và B  bài mới

2 Triển khai bài

Hoạt động của thầy và

Hoạt động 1: Tìm hiểu cách vẽ đường thẳng (5

phút)

Hs: Đọc cách vẽ đường

thẳng trong SGK

+ Một em lên bảng vẻ :

Dùng phấn màu vẽ đường

thẳng đi qua 2 điểm A và B.

mô tả cách vẽ

+ Cả lớp vẽ vào vở.

? Có bao nhiêu đường thẳng

đi qua 2 điểm A và B

? Có bao nhiêu đường thẳng

không đi qua hai điểm A và B

HS: Trả lời

1 Vẽ đường thẳng a) Vẽ đường thẳng: (SGK)

b) Nhận xét: (SGK)

Hoạt động 2 : Tên đường thẳng (7 phút)

Hs: Đọc mục 2 trong SGK vài

phút

? Cho biết những cách đặt

tên cho đường thẳng như

thế nào

Hs: Trả lời.

Gv: Chốt lại và trình bày

cách đặt tên đường thẳng

2 Tên đường thẳng

Để đặt tên cho một đường thẳng ta có các cách sau:

* Cách 1: Dùng 2 chữ cái in

hoa

Ví dụ:

* Cách 2: Dùng một chữ cái

in thường

Ví dụ:

* Cách 3: Dùng 2 chữ cái in thường

Ví dụ:

a

Hs: Làm ? trong SGK

Gv: Cho 3 điểm A, B, C không

thẳng hàng Vẽ 2 đường

thẳng AB và AC Hai đường

thẳng này có chung đặc

điểm gì ?

Hs: Vẽ vào vở và cho nhận

xét

? Với 2 đường thẳng AB và AC

ngoài điểm A còn có chung

điểm nào nữa không

Hs: Chỉ có chung điểm A duy

nhất

? Theo các em 2 đường thẳng

AB và AC là 2 đường thẳng

như thế nào với nhau

Hs: AB và AC cắt nhau

Gv: Vậy trên mặt phẳng,

ngoài 2 đường thẳng cắt

nhau, vị trí tương đối của 2

đường thẳng còn có những

trường hợp nào nữa Ta

nghiên cứu phần 3

?

Đường thẳng AB hoặc BA

Đường thẳng BC hoặc

CB

Đường thẳng AC hoặc CA

Hoạt động 3 : Đường thẳng trùng nhau, cắt nhau,

song song (12 phút)

Gv: Vẽ hình và trình bày

trường hợp 2 đường thẳng

cắt nhau

? Nhìn vào hình 18 hãy cho

biết 2 đường thẳng AB và

AC có bao nhiêu điểm chung

Hs: Có vô số điểm chung.

Gv: Trình bày 2 đường thẳng

đó trùng nhau

? Quan sát hình 20 cho biết

đường thẳng xy và zt có

điểm chung nào không ? (dù

có kèo dài mãi về hai phía)

3 Đường thẳng trùng nhau, cắt nhau, song song

- Hai đường thẳng AB và AC

chỉ có một điểm chung A Ta nói chúng cắt nhau A gọi là giao điểm.

- Đường thẳng a và b có vô

số điểm chung Ta nói chúng trùng nhau.

- Đường thẳng xy và zt không

có điểm chung nào Ta nói chúng song song với nhau

a

b

A

B

C

Hs: Không có điểm chung

Gv: Trình bày trường hợp

song song

Hs: Đọc phần chú ý (SGK)

Gv: Treo bảng phụ tổng kết

vị trí của 2 đường thẳng

trên mặt phẳng (như phần

mục tiêu)

Gv: Trình bày phần quy ước

* Chú ý : SGK

* Quy ước : SGK

IV Luyện tập - củng cố (14 phút)

Gv: Vẽ hình lên bảng

? Hai đường thẳng a và b có

cắt nhau không ? Vì sao

Hs: Trả lời và giải thích

Hs: Đọc nội dung BT 16/ 109

(SGK)

Gv: Gọi lần lượt từng em

trả lời bằng miệng

Bài tập 16/ 109 (SGK)

a) Bao giờ cũng có đường thẳng đi qua 2 điểm cho trước b) Vẽ đường thẳng đi qua 2 điểm, sau đó quan sát xem đường thẳng đó có đi qua điểm thứ ba hay không

Hs: Đọc và làm tiếp BT 19/

109 (SGK)

 Một em lên bảng trình

bày

Gv: Nhận xét chung

Bài tập 19/ 109 (SGK)

V Hướng dẫn về nhà ( 2 phót)

+ Học bài theo vở - SGK

+ BTVN : 15, 18, 20, 21/ 109, 110 (SGK)

15  18/ 97, 98 (SBT)

+ Đọc kỹ trước bài thực hành

* Về nhà chuẩn bị : Mỗi tổ 3 cọc tiêu như SGK

(Phòng thiết bị), một dây dọi dài khoảng 5m

* Tiết sau thực hành

* Bổ sung :

Có thể thay BT 19/ 109 (SGK) bằng bài tập sau: (Treo bảng phụ) Trong các hình vẽ sau, hình vẽ nào đúng, hình vẽ nào sai.

Nếu sai ta sửa lại cho đúng

a

b

Y

Z

T X

d1

d2