di truyen nhiem sac the

BIẾN ĐỔI SỐ LƯỢNG NST• Tế bào bình thường : 2n • Là loại đột biến thường gặp trong tự nhiên... BIẾN ĐỔI SỐ LƯỢNG NST• 2n  1n: đơn bội – Kiểu hình thường < kiểu hình của bình thường 2n –

CHƯƠNG III: DI TRUYỀN TẾ BÀO MỨC ĐỘ NHIỄM SẮC THỂ

BIẾN ĐỔI SỐ LƯỢNG NST

• Tế bào bình thường : 2n

• Là loại đột biến thường gặp trong tự nhiên

BIẾN ĐỔI SỐ LƯỢNG NST

 Biến đổi thành đa bội

ĐA BỘI NGUYÊN

• Số lượng NST phát triển = bội số đơn

• Sai khác với 2n là 1n

• Ví dụ n, 3n, 4n, 5n

BIẾN ĐỔI SỐ LƯỢNG NST

• 2n  1n: đơn bội

– Kiểu hình thường < kiểu hình của bình

thường 2n

– Cây đơn bội thường bất thụ

– Ứng dụng chọn giống đơn bội: không có trạng thái dị hợp biết được thể hiện của tất cả

các gene có trong bộ NST

BIẾN ĐỔI SỐ LƯỢNG NST

BIẾN ĐỔI SỐ LƯỢNG NST

• 2n 4n: tứ bội

– 2n x 2n = 4n

– n x n =2n  đột biến thành 4n

– Tứ bội cùng nguồn và tứ bội khác nguồn

– Có thể gây nhân tạo tứ bội cùng nguồn bằng cochisin

• Giảm mạnh độ hữu thụ vì sự cạnh tranh khi bắt cặp tương đồng

BIẾN ĐỔI SỐ LƯỢNG NST

Tứ bội khác nguồn thường gặp trong tự nhiên– Còn được gọi là song lưỡng bội

– ứng dụng trong lai khác loài

– Là con đường hình thành loài mới

– Lúa mì mềm: 6n=42

– Lúa mì cứng: 4n=28

– Lúa mì 1 hạt: 2n=14

BIẾN ĐỔI SỐ LƯỢNG NST

Hình thành loài mới từ song lưỡng bội

Loài AB (2n) Bất thụ

Loài AB (4n) Hữu thụ

Đa bội hóa

• Lúa mì 1 hạt x

cỏ (2n=14) lúa mì cứng (4n=28)

• Lúa mì cứng x

cỏ lúa mì mềm (6n=42)

BIẾN ĐỔI SỐ LƯỢNG NST

• 2n >4n: đa bội

– Hiếm gặp trong tự nhiên

– Lúa mì mềm 6n

– Dâu tây 8n

– Ít gặp ở ĐV (đa bội = ung thư)

– TV: cây đa bội có cơ quan sinh dưỡng lớn (số lượng NST và size nhân tế bào đa bội)

– Tuy nhiên nếu đa bội quá lớn cơ quan lại nhỏ lại

BIẾN ĐỔI SỐ LƯỢNG NST

BIẾN ĐỔI SỐ LƯỢNG NST

• 2n+1: thể tam nhiễm

– Giao tử n x giao tử n+1

– ảnh hưởng đến kiểu hình cá thể rất mạnh– Người: 21NST bệnh Down

– 2n+1 giảm phân  giao tử n + giao tử n+1– Phân biệt với tam bội

BIẾN ĐỔI SỐ LƯỢNG NST

BIẾN ĐỔI CẤU TRÚC NST

1 CHUYỂN ĐOẠN

BIẾN ĐỔI CẤU TRÚC NST

1 Chuyển đoạn

• Trao đổi đoạn giữa 2 chiếc NST không

tương đồng  phân biệt trao đổi chéo

• Hậu quả: thay đổi nhóm liên kết

• Chuyển đoạn thuận nghịch (tương đồng,

không tương đồng) và chuyển đoạn

không thuận nghịch

• 50% giao tử sống, 50% giao tử chết

BIẾN ĐỔI CẤU TRÚC NST

2 Đảo đoạn

6

5 4

3

2 1

6

3 4

5

2 1

• 50% giao tử sống, 50% giao tử chết

• Hạn chế giao tử hoán vị gene (giao tử

chết)ức chế trao đổi chéo

BIẾN ĐỔI CẤU TRÚC NST

2.a Đảo đoạn có tâm động

• ở giai đoạn anaphase I có trao đổi chéo ở đoạn bị đảo

• Tạo 2 nhiễm sắc tử có độ dài không bằng nhau

2.b Đảo đoạn không có tâm động

• Mất ở đoạn không có tâm động

• 25% giao tử bình thường, 25% giao tử đảo đoạn, 50% giao tử chết

BIẾN ĐỔI SỐ LƯỢNG NHỮNG ĐOẠN NHỎ NST

1 THIẾU ĐOẠN

• Là sự thiếu mất một đoạn nhỏ NST

(gene hoặc một phần của gene)

• Không bao giờ có đột biến ngược

• Thường gây chết cá thể vì thiếu vật

chất di truyền

BIẾN ĐỔI SỐ LƯỢNG NHỮNG ĐOẠN NHỎ NST

• NST mang gene A đột biến thiếu đoạn

• Kiểu hình thể hiện như kiểu hình của AA

  giả trội

BIẾN ĐỔI SỐ LƯỢNG NHỮNG ĐOẠN NHỎ NST

2 Lặp đoạn

• Hậu quả ít tai hại hơn thiếu đoạn

• Có thể tạo ra vật liệu di truyền mới

• Trong quá trình tiếp hợp hình thành vòng nhỏ chỗ đoạn dư ra

• Vòng càng to, đoạn được lặp lại càng nhiều

BIẾN ĐỔI HÌNH THÁI NST

1 NST đều

về chiều dài

tâm động bất thường NST đều

1 2 3 4 4 3 2 1

5 6 6 5

BIẾN ĐỔI HÌNH THÁI NST

1 6

BIẾN ĐỔI HÌNH THÁI NST

3 Chuyển đoạn Robertson

• Giữa 2 NST tâm động lệch

• Làm giảm số lượng NST hình thành loài mới

Thường bị tiêu biến