DI TRUYỀN học NHIỄM sắc THỂ

Morgan với thuyết di truyền NST• Đối tượng nghiên cứu • Thuyết di truyền NST Sự xác định giới tính • Sự xác định giới tính do kiểu gen • Sự xác định giới tính do môi trường Nội dung... M

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP THỰC PHẨM TP HCM

KHOA CÔNG NGHỆ SINH HỌC & KỸ THUẬT MÔI TRƯỜNG

DI TRUYỀN HỌC NHIỄM SẮC THỂ

Morgan với thuyết di truyền NST

• Đối tượng nghiên cứu

• Thuyết di truyền NST

Sự xác định giới tính

• Sự xác định giới tính do kiểu gen

• Sự xác định giới tính do môi trường

Nội dung

Morgan với thuyết di truyền học

Đối tượng nghiên cứu:

Ruồi giấm Drosophila melanogaster

thuộc lớp côn trùng, bộ hai cánh

thích mùi lên men của dưa vại cà và những trái cây chín

Morgan với thuyết di truyền học

 Ưu điểm của ruồi giấm

Chu trình sống ngắn:10 ngày(250 C)

Sinh sản nhiều

Các tính trạng biểu hiện rõ ràng

Dễ nuôi, dễ phân biệt tính đực-cái

Có bộ NST 2n=8 gồm ba đôi NST thường và một NST giới

tính dễ dàng phân tích kiểu nhân của chúng

Sau khi giao phối, các con cái có thể bảo quản các tinh trùng

Morgan với thuyết di truyền học

Thuyết di truyền NST

 Các tế bào được sinh ra từ hợp tử: một từ mẹ (trứng) và một từ

bố (tinh trùng)

Gene là đơn vị cơ sở của di truyền trên NST

Trong giảm phân, các gene trên cùng nhiễm sắc phân ly cùng nhau về giao tử và xảy ra sự trao đổi chéo

Tần số tái tổ hợp của gen là một số hữu tỷ có giới hạn 0 đến 0,5

Đơn vị chức năng

Đơn vị tái tổ hợp

Đơn vị đột biến

Morgan với thuyết di truyền học

Vai trò của gene:

Gene là đơn vị di truyền then chốt

Sự xác định giới tính

Xác định giới tính do kiểu gene

Cá thể cái đồng giao tử và cá thể đực dị giao tử: gồm kiểu XX-XY, XX-XO

Sự xác định giới tính

 Kiểu XX, XY:

=>giới tính do nam quyết định

Sự xác định giới tính

Kiểu XX-XO:

Cơ chế xác định giới tính

P:  ♀ 22+  XX x ♂ 22+XO 

F1: ½ XX ½ XO

=> Giới tính do con đực quyết định

Sự xác định giới tính

Cá thể cái dị giao tử ( XY) và cá thể đực đồng giao tử (XX):

Sự xác định giới tính

Hầu hết các động vật có vú, một số lòai cá và thực vật XX XY

Rệp Protenor, một số côn trùng khác, kagoroo,… XX XY

Lớp chim, hấu hết bò sát và bướm đêm XY XX

Sự xác định giới tính

Cá thể đơn bội – lưỡng bội:

 Đặc trưng cho loại côn trùng thuộc bộ Hymenoptera

Kiểu xác định giới tính này đề cập đến NST đơn bội hay lưỡng bội

 Cá thể cái mang bộ NST lưỡng bội(2n),con đực có bộ NST đơn bội(n)

Sự xác định giới tính

 Giới tính do sự cân bằng di truyền

Sự xác định giới tính

Sự xác định giới tính

Xác định giới tính do môi trường:

Một số loài có giới tính được xác định sau khi thụ tinh bởi các nhân tố môi trường như nhiệt độ, độ tuổi, trọng lượng cơ thể…

Sự xác định giới tính

Ấu trùng giun Bonellia viridis

Sự xác định giới tính

Trứng cá sấu châu Mỹ ở nhiệt độ cao cho ra hầu hết là con

đực, còn nhiệt độ thấp cho ra hầu hết là con cái Ở rùa thì ngược lại

 Sên thuộc chi Crepidula: giới tính thay đổi theo độ tuổi.

+Giai đoạn đầu đời mang tính đực

+Giai đoạn trưởng thành lại mang tính cái

Sự xác định giới tính

Cây Arisaema japonica, trọng

lượng củ quyết định giới tính

Thằn lằn Bassiana duperrey, kích

thước trứng.

Sự xác định giới tính

Xác định giới tính do môi trường:

Ưu điểm: tuy số lượng quần thể ít nhưng vẫn đảm bảo

được tỷ lệ đực-cái để duy trì sự tồn tại của loài

Nhược điểm: tỷ lệ đực-cái không bằng nhau.

KẾT LUẬN

Ở các loài sinh sản hữu tính giao phối, nói chung tỷ lệ

đực/cái trên quy mô quần thể-loài là xấp xỉ 1:1, và có thể giải thích bằng cơ chế phân ly của các nhiễm sắc thể giới tính về các giao tử trong quá trình giảm phân và sự kết hợp ngẫu nhiên của chúng trong thụ tinh