Bài 16. Di truyền ngoài nhiễm sắc thể

Bài 16. Di truyền ngoài nhiễm sắc thể tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các...

VCDT có ở những nơi nào

trong tế bào nhân thực?

 Nhân

 tế bào chất:

 ti thể

 Lục lạp

Các định luật đã nghiên cứu đều là các tính trạng do các gen trong nhân quy định, còn các tính trạng do gen trong tế bào chất quy định

sẽ di truyền như thế nào?

Có tuân theo các quy luật

di truyền nghiêm ngặt như trong nhân không? Chúng ta cùng tìm hiểu

bài hôm nay

Di truyền ngoài nhiễm sắc thể

Bài 16

Người thực hiện : Bùi Thị Nguyệt Nga Trường THPT Đan Phượng

DI TRUYỀN NGOÀI NHIỄM SẮC THỂ

I DI TRUYỀN THEO DÒNG MẸ

1.Thí nghiệm: ở đại mạch

- Lai thuận:

P ♀ xanh lục x ♂ lục nhạt

F 1 100% xanh lục

- Lai nghịch:

P ♀ lục nhạt x ♂ xanh lục

F 1 100% lục nhạt

X

2 nhận xét:

Hợp tử do lai thuận và lai nghịch có

- nhân: giống nhau

- tế bào chất: khác nhau; TBC luôn

giống mẹ di truyền TBC

Quan sát hình và cho

biết:

Nhân và tế bào chất của

hai hợp tử được tạo ra

do lai thuận và lai nghịch giống và khác nhau như thế nào?

Vì sao con lai mang tính trạng

của mẹ?

DI TRUYỀN NGOÀI NHIỄM SẮC THỂ

I DI TRUYỀN THEO DÒNG MẸ

1 Thí nghiệm

2 NhËn xÐt

3 Giải thích:

- Lượng TBC của trứng lớn gấp nhiều lần của tinh

trùng nên hợp tử nhận TBC chủ yếu từ mẹ

- Tính trạng nào của con lai do gen nằm trong TBC

quy định thì sẽ luôn giống mẹ.

DI TRUYỀN NGOÀI NHIỄM SẮC THỂ

V ớ dụ:

• Năm 1909, Coren tiến hành phép lai thuận nghịch

• Đối t ợng: Cây hoa phấn (Mirabiliss)

P t/c :♀Cây lá đốm x♂Cây

lá xanh

F 1 : 100% cây lá

đốm

P t/c :♀Cây lá xanh x♂Cây lá đốm

F 1 : 100% cây lá

xanh

Lừa đực Ngựa cái

La X

ở thực vật hoang dại và cây trồng còn bắt

gặp các dạng không tạo phấn hoa hay có

phấn hoa nhưng không có khả năng thụ tinh gọi là hiện tượng bất thụ đực

Vd ở ngô:

Pt/c: ♀ bất thụ đực x ♂ hữu thụ

F1: 100% c©y bất thụ đực

Hiện tưọng này có ý nghĩa

gì trong chọn giống?

• ý nghĩa : ngăn hiện tượng tự thụ phấn mà

không cần mất công huỷ bỏ phấn hoa cây mẹ Các dòng bất thụ đực sẽ nhận phấn hoa từ cây bình thường khác để tạo hạt lai.

DI TRUYỀN NGOÀI NHIỄM SẮC THỂ

I DI TRUYỀN THEO DÒNG MẸ

II SỰ DI TRUYỀN CỦA CÁC GEN TRONG TI THỂ VÀ LỤC LẠP

* Đặc điểm của gen ngoài NST:

Gen có ở bào quan nào trong TBC? Gen trong tế

bào chất có đặc điểm gì?

•ADN xoắn kép, trần, mạch vòng.

• lượng ADN ít

• có khả năng tự nhân đôi.

• có khả năng đột biến

Nhớ lại kiến thức cũ, nêu chức năng của ti thể và

lục lạp?

Ti thể và lục lạp có chức năng khác nhau nên gen trong ti thể và lục lạp cũng có chức năng khác nhau, chúng ta cùng tìm hiểu về sự di truyền của các gen trong ti thể và

lục lạp theo PHT sau:

Hãy hoàn thành phiếu học tập

sau:

Nội dung 1 sự di truyền ti thể 2 sự di truyền lục lạp

- Kí hiệu

gen

- Chức

năng của

gen

- Ví dụ

-Mã hoá nhiều thành

phần ti thể

- mã hoá cho 1 số

protêin tham gia chuỗi chuyền e hô hấp

-Mã hoá nhiều thành

phần của lục lạp

-Mã hoá 1 số protêin

tham gia chuyền e trong quang hợp

- bệnh động kinh ở người do gen trong ti thể quy định

Tính trạng màu lá ở ngô do gen trong lục lạp quy định

DI TRUYỀN NGOÀI NHIỄM SẮC THỂ

I DI TRUYỀN THEO DÒNG MẸ

II SỰ DI TRUYỀN CỦA CÁC GEN TRONG TI THỂ VÀ LỤC LẠP

III ĐẶC ĐIỂM DI TRUYỀN NGOÀI NST

- Sự di truyền các tính trạng do gen trong tế bào chất quy định

được gọi là di truyền ngoài NST

-Đặc điểm:

SGK/67

**Kết luận:

Trong tế bào có 2 hệ thống di truyền là

• Qua nhân

• Qua tế bào chất

trong đó nhân có vai trò chính nhưng tế bào chất cũng có vai trò nhất định.

Thế nào là di truyền TBC?

Di truyền tế bào chất có đặc điểm

gì?

cñng cè

1 Đặc điểm nào sau đây thể hiện quy luật di truyền của các gen ngoài nhân?

A Tính trạng luôn di truyền theo dòng mẹ

B Mẹ di truyền tính trạng cho con trai

C Bố di truyền tính trạng cho con trai

D Tính trạng biểu hiện chủ yếu ở nam, ít biểu

hiện ở nữ

Hoàn thành phiếu học tập sau?

Đặc điểm Di truyền qua tế bào chất Di truyền qua nhân

-Kết quả lai

thuận nghịch

-Vai trò của P:

- Quy luật di

truyền các

tính trạng

-Giống nhau

-Khác nhau

-Giao tử cái giữ vai trò

-Không tuân theo qui luật nhất định vì các gen

trong TBC không được chia đều cho 2 TB con

-Tuân theo các qui luật chặt chẽ do sự phân li đồng đều của các gen trên NST

trong giảm phân

Thí nghiệm của coren trên cây hoa phấn

Tế bào động

vật

Tế bào thực

vật

4

DI TRUYỀN NGOÀI NHIỄM SẮC THỂ

P: ♀ Cây ngô lá xanh bình thường x Cây ngô lá xanh đốm trắng

F 1 : 100% cây ngô lá xanh

P: ♀ Cây ngô lá xanh đốm trắng x Cây ngô lá xanh bình

thường

F 1 : 1 số cây lá xanh: 1 số cây lá đốm :1 số cây lá bạch tạng

Em hãy giải thích hiện tượng trên?