Kiến thức: - Qua đoạn trích giúp học sinh thấy được bộ mặt tàn ác bất nhân của chế độ xã hội đương thời và tình cảnh đau thương của người nông dân cùng khổ trong xã hội ấy.. - Thấy được
Trang 1TUẦN 3 Ngày soạn: 30/08/2014
Tiết 9 Văn bản :
TỨC NƯỚC VỠ BỜ
(Trích tiểu thuyết Tắt đèn) - Ngô Tất
Tố-A MỤC TIÊU BÀI HỌC : Giúp H/S:
1 Chuẩn kiến thức – kĩ năng – thái độ:
a Kiến thức:
- Qua đoạn trích giúp học sinh thấy được bộ mặt tàn ác bất nhân của chế độ xã hội đương thời và tình cảnh đau thương của người nông dân cùng khổ trong xã hội ấy
- Thấy được bút pháp nghệ thuật trong nghệ thuật viết truyện của nhà văn Ngô Tất Tố
b Kĩ năng: Rèn kĩ năng đọc hiểu một tác phẩm truyện hiện đại.
- Vận dụng kiến thức về sự kết hợp giữa các yếu tố TS – MT – BC để phân tích tác phẩm theo khuynh hướng hiện thực
c Thái độ:
- Giáo dục học sinh có tấm lòng thương cảm với người bất hạnh, bị áp bức, bóc lột
- Cảm thông, quý trọng người phụ nữ, căm ghét chế độ người bóc lột người
2 Năng lực:
- Năng lực cảm thụ giá trị thẩm mỹ trong văn học
- Năng lực giải mã các tín hiệu văn học
- Năng lực giao tiếp bằng Tiếng Việt
- Năng lực bộc lộ cảm xúc, quan điểm, ý kiến cá nhân
B CHUẨN BỊ:
- Thày: Soạn giáo án, ảnh chân dung Ngô Tất Tố, tác phẩm “Tắt đèn”
- Trò: Soạn bài ở nhà
C:TIẾN TRÌNH DẠY - HỌC.
1.Tổ chức:
Ngày tháng năm 2014/ lớp 8A/sĩ số 36/ vắng:
Ngày tháng năm 2014/ lớp 8C/sĩ số 35 vắng:
2 Kiểm tra bài cũ: ? Phân tích tâm trạng của bé Hồng khi gặp lại mẹ và khi ở trong
lòng mẹ
G/v nhận xét, cho điểm
3 Bài mới.
Hoạt động của thày Hoạt động của trò Nội dung cần đạt
- Gọi học sinh đọc chú
thích *sgk
?Tóm tắt ý chính về tác giả
?Cho biết tác phẩm chính
của tác giả
?Em hiểu gì về tác phẩm
''Tắt đèn'' và đoạn trích
HS đọc chú thích
- Ông là một học giả , một nhà báo nổi tiếng, một nhà văn hiện thực xuất sắc chuyên viết về nông thôn trước cách mạng, tuyên truyền văn nghệ phục vụ kháng chiến
Tóm tắt ý chính về tg
Tắt đèn; Việc làng; …
“Tắt đèn” là câu chuyện về người phụ nữ nông dân
I Tìm hiểu chung :
1 Tác giả:
Nhà văn hiện thực xuất sắc/
2 Tác phẩm:
?Em hiểu gì về tác phẩm
''Tắt đèn'' và đoạn trích
?Cách đọc văn bản này như
thế nào
- Giáo viên hướng dẫn cách
đọc Phân vai học sinh đoc
-Kiểm tra việc đọc chú
thích
II Đọc -hiểu văn bản :
1 Đọc - tóm tắt
2 Chú thích.
3 Bố cục :
4 Phân tích:
a Tình huống truyện.
Trang 2?Phân biệt sưu và thuế
?Văn bản có thể chia làm
mấy phần.Nội dung từng
phần
?kK buổi sáng ở làng Đông
Xá?
? Thể hiện không khí ntn?
? Tên cai lệ có vai trò gì ở
làng Đông Xá lúc này
* Cai lệ là tên tay sai
chuyên nghiệp của xã hội
bạo tàn
- Tổ chức học sinh thảo
luận nhóm, giáo viên phát
phiếu học tập, y/c trả lời
những câu hỏi sau:
1 Cai lệ được miêu tả bằng
những hành động?
2 Cai lệ bộc lộ qua lời nói
như thái độ như thế nào ?
3 Tính cách nhân vật cai lệ
được bộc lộ như thế nào?
Ngôn ngữ của hắn không
phải ngôn ngữ của con
người, dường như hắn
không biết nói tiếng của
con người và cũng không
có khả năng nghe tiếng nói
của đồng loại
- Hắn là công cụ bằng sắt
vô tri vô giác
?Nhận xét về nghệ thuật
xây dựng nhân vật
Khi bị chị Dậu phản kháng,
hắn trở nên như thế nào?
Nghệ thuật?
? Qua chi tiết độc đáo đó,
ta thấy bản chất hắn như
thế nào?
? Hắn đại diện tầng lớp nào
- Hắn đại diện cho ''nhà
nước bất nhân' 'không có
trật tự lúc bấy giờ lên sẵn
sàng gây tội ác không chùn
tay nhưng cũng vô cùng
hèn hạ, bạc nhược
trước cách mạng tháng Tám cơ cực, nghèo khổ, bần hàn…
Học sinh tìm hiều cách đọc
+Khi đọc cần làm rõ không khí hồi hộp căng thẳng và bi hài, ngôn ngữ đối thoại
Học sinh đọc theo vai
+thuế sưu : thứ thuế dã man của xã hội cũ
-Phần 1: Từ đầu … ngon miệng hay k
hông Chị Dậu đối với chồng
-Phần 2: còn lại Chị Dậu đối với cai lệ và người nhà
lí trưởng
HS tìm chi tiết -Học sinh phát biểu
- Hắn là tên tay sai chuyên nghiệp Đánh trói người là nghề của hắn, được hắn làm với kỹ thuật thành thạo say mê Hắn đến giúp bọn
lí dịch tróc nã người nghèo tiền sưu
- Học sinh thảo luận và báo cáo kết quả:
+ Hành đông: sầm sập tiến vào, trợn ngược 2 mắt, giật phắt cái thừng, bịch mấy bịch, tát đánh bốp, nhảy vào, sấn đến
+ ngôn ngữ: quát, thét, chửi, mắng, hầm hè
+ Đánh trói anh Dậu đang
ốm nặng
+ Bỏ ngoài tai những lời van xin, đáp lại bằng những lời đểu cáng
-Không khí làng quê: + Tiếng trống mõ, tiếng tù
và inh ỏi, tiếng chó sủa, tiếng thét lác, đánh đập, kêu khóc
-> âm thanh hỗn loạn
=> không khí căng thẳng, ngột ngạt của làng quê trong những ngày sưu thuế trước cách mạng tháng tám
b Nhân vật cai lệ
+ Tên tay sai chuyên nghiệp
+ Hành đông: sầm sập tiến vào, trợn ngược 2 mắt, giật phắt cái thừng, bịch mấy bịch, tát đánh bốp, nhảy vào, sấn đến
+ ngôn ngữ: quát, thét, chửi, mắng, hầm hè
- Miêu tả, khắc hoạ nhân vật điển hình
→ Hung bạo, không chút tính người
+ ngã chỏng quèo – miệng nham nhảm thét trói
- bút pháp châm biếm -> bản chất yếu ớt, hèn hạ
=> Nghệ thuật tương phản Giọng điệu giễu cợt, phê phán
=> Bản chất của XHTDPK trước 1945: Hung bạo, vô nhân tính nhưng vô cùng bạc nhược
III Luyện tập
? Em hiểu thế nào về nhan đề của đoạn
trích?
- Tức nước vỡ bờ phản ánh quy luật xã hội có áp bức có đấu tranh, con giun xéo lắm cũng quằn, con đường sống của quần
Trang 3chúng bị áp bức chỉ có thể là con đường đấu tranh
4 Củng cố:
- Phát biểu cảm nghĩ về nhân vật Cai Lệ qua đoạn trích?
- Em học tập được gì qua nghệ thuật kể chuyện của tác giả ?
5 Hướng dẫn học ở nhà:
- Tóm tắt đoạn trích, nắm được giá trị nội dung nghệ thuật
-Soạn bài: Tức nước vỡ bở - tiếp
(Bày tỏ cảm nhận và suy nghĩ của mình về nhân vật chị Dậu và giá trị hiện thực, nhân đạo của đoạn trích.)
Tiết 10 Văn bản : Ngày soạn: 30/08/2014
TỨC NƯỚC VỠ BỜ (tiếp theo)
1 (Trích tiểu thuyết Tắt đèn) - Ngô Tất
Tố-A MỤC TIÊU BÀI HỌC : Giúp H/S:
1 Kiến thức: - Qua đoạn trích giúp học sinh thấy tình cảnh đau thương của
người nông dân cùng khổ trong xã hội ấy; thấy được vẻ đẹp tâm hồn và sức sống tiềm tàng của người nông dân thấy được quy luật: Có áp bức có đấu tranh
- Thấy được bút pháp nghệ thuật trong nghệ thuật viết truyện của nhà văn Ngô Tất Tố
2 Kĩ năng: Rèn kĩ năng đọc hiểu một tác phẩm truyện hiện đại.
- Vận dụng kiến thức về sự kết hợp giữa các yếu tố TS – MT – BC để phân tích tác phẩm theo khuynh hướng hiện thực
3 Thái độ: - Giáo dục học sinh có tấm lòng thương cảm, quý trọng người phụ
nữ, căm ghét chế độ người bóc lột người
2 Năng lực:
- Năng lực cảm thụ giá trị thẩm mỹ trong văn học
- Năng lực giải mã các tín hiệu văn học
- Năng lực giao tiếp bằng Tiếng Việt
- Năng lực bộc lộ cảm xúc, quan điểm, ý kiến cá nhân
B CHUẨN BỊ:
- Thày: Soạn giáo án, ảnh chân dung Ngô Tất Tố, tác phẩm “Tắt đèn”
- Trò: Soạn bài ở nhà
C:TIẾN TRÌNH DẠY - HỌC.
1.Tổ chức:
Ngày tháng năm 2014/ lớp 8A/sĩ số 36/ vắng:
Ngày tháng năm 2014/ lớp 8C/sĩ số 35 vắng:
2 Kiểm tra bài cũ: ? Theo em, sức mạnh của Cai Lệ nằm ở đâu?
3 Bài mới.
?Chị Dậu đang ở
trong tình trạng gì?
?Như vậy chị đang ở
vào tình thế như thế
nào
?Chị chăm sóc chồng
như thế nào
?Em có nhận xét gì
về chị qua việc làm
đó ?
HS tìm chi tiết -Học sinh phát biểu
- Gia đình chị thiếu sưu của người em đã chết(rất vô lý)
Anh Dậu tưởng chết đêm qua vừa mới tỉnh lại Quan sắp về làng đốc thuế
- phương thức tự sự
- Tình cảnh nguy ngập của chị Dậu
II Đọc -hiểu văn bản :
1 Đọc - tóm tắt
2 Chú thích.
3 Bố cục :
4 Phân tích:
c Chị Dậu
- Hoàn cảnh của chị Dậu:
+ nhất nhì trong loại cùng đinh + Bán cả con mới đủ tiền nộp
Trang 4Trong hoàn cảnh
đáng thương đó, bà
lão hàng xóm đã có
những hành động gì?
? Em nhận ra được
điều gì qua những
hành động đó?
?Tg đã sử dụng nghệ
thuật gì giữa không
khí xã hội trong làng
và không khí ở gia
đình chị
? Tìm chi tiết về quá
trình chị Dậu đối phó
với chúng ?
? Lý giải vì sao chị
lại đối phó như vậy?
? ban đầu? Khi chúng
sấn tới? chị nói thế
nào?
?Khi chúng tát chị và
cứ nhảy vào chỗ anh
Dậu?
? Trước hành động
đó của chúng chị đã
đối phó như thế nào
Cách xưng hô của chị
đã thay đổi ra sao
* Chị nhẫn nhục van
xin rồi cự lại bằng lý
cảnh cáo cai lệ sau
đó cự lại bằng lực đè
bẹp đối phương
? Chị đã chiến đấu
với 2 tên tay sai như
thế nào
? Em hãy nhận xét về
giọng văn ở đoạn
này
? Do đâu mà chị Dậu
có sức mạnh lạ lùng
như vậy
? Nhận xét về các
biện pháp nghệ thuật,
tác dụng của các biện
pháp ấy
* Gv: (từ nhũn nhặn
đến quyết liệt) -> chị
HS tìm chi tiết
→ Chị đảm đang dịu dàng, hết lòng yêu thương chồng con
*Gia đình chị đang trong tình thế nguy ngập Vấn đề đặt ra là làm sao chị phải bảo vệ được chồng
- Hành động của bà lão ->
chị Dậu: tình làng, nghĩa xóm, với người thân
Nghệ thuật tương phản
- Tình cảm gia đình , làng xóm ân cần ấm áp > <
Không khí căng thẳng, đầy
đe doạ ở đầu làng
*(van xin tha thiết, bày tỏ hoàn cảnh.)Vì chúng là người nhà nước,còn chồng chị là kẻ cùng đinh có tội
Người nông dân thấp cổ bé họng như chị đã lễ phép nhẫn nhục van xin Nhưng chúng cứ sấn vào trói anh
Dậu Sử dụng cái lý đương
nhiên Chị đã đứng thẳng lên cảnh cáo chúng
chị nghiến răng chị đứng dậy với niềm căm giận ngùn ngụt, tư thế đứng trên đầu kẻ
thù đè bẹp đối phương, đấu lực với chúng.
- Với cai lệ chị chỉ cần một động tác túm lấy cổ hắn ấn dúi ra cửa
- Với tên người nhà lý trưởng : cuộc đấu có giằng
co hơn: du dẩy, buông gậy ra
áp vào vật nhau, chị túm tóc hắn lẳng một cái ngã nhào ra thềm
Giọng hài hước, không khí hào hứng làm người đọc hả hê
- lòng yêu thương đã tạo lên sức mạnh
- Tác giả sử dụng phép tương phản, miêu tả diễn
sưu cho chồng
+ thiếu sưu của người em đã chết
+ Anh Dậu bị đánh trói tưởng chết mới tỉnh lại
-> nổi bật tình cảnh đáng thương của người nông dân
* với chồng:
+ Múc cháo, quạt cháo, bưng
… mời chồng, … xem chồng ăn
- Nghệ thuật tương phản
-> và phẩm chất thương chồng của chị Dậu
* Chị Dậu đương đầu với cai
lệ và người nhà lý trưởng
+ Ban đầu: run run
- Xưng hô: ông – cháu + Khi chúng sấn trói anh Dậu, đánh chị: “chồng tôi đau ốm, các ông không được phép…”,
- xưng hô ngang hàng + khi cai lệ tát chị và nhảy vào trói anh Dậu: chị xưng hô mày – bà
- sự thay đổi trong xưng hô thể hiện sự thay đổi thái độ Từ nhẫn nhịn sang phản kháng + Túm, ấn dúi ra cửa…
+ nắm gậy, túm tóc lẳng…
- Giọng hài hước, không khí hào hứng -> người đọc hả hê
- Tác giả sử dụng phép tương phản, miêu tả diễn biến tâm lí, lựa chọn chi tiết điển hình -> sức sống mạnh mẽ và tinh thần phản kháng tiềm tàng
4 Tổng kết
a Nghệ thuật
- Khắc hoạ nhân vật rõ nét
- Ngòi bút miêu tả linh hoạt sống động: Nhiều hành động dồn dập những vẫn rõ nét, các chi tiết đều ''đắt''
- Ngôn ngữ kể chuyện, miêu tả, đối thoại đặc sắc: Bình dị nhưng lại có nét rất riêng
Trang 5Dậu hiền dịu những
có tinh thần phản
kháng mãnh liệt
?Khái quát giá trị
nghệ thuật của
truyện
? Giá trị nôị dung của
văn bản?
biến tâm lí, lựa chọn chi tiết điển hình
- Do lòng căm hờn nhưng cái gốc vẫn là lòng yêu thương đã tạo lên sức mạnh
- Học sinh nghe và cảm nhận
HS trả lời kháI quát
b Nội dung
- Học sinh phát biểu theo ghi nhớ
* Ghi nhớ: SGK - Tr 33
III Luyện tập
? Em hiểu thế nào về nhận xét
của Nguyễn Tuân: Với tác
phẩm ''Tắt đền'' , Ngô tất Tố đã
xui người nông dân nổi loạn
Nhận xét của Nguyễn Tuân rất xác đáng
- Lên án xã hội cũ, cảm thông với người nông dân, cổ vũ tinh thần phản kháng của họ, tin vào phẩm chất tốt đẹp của họ
4 Củng cố:
- Nhắc lại giá trị nội dung và nghệ thuật của đoạn trích?
- Phát biểu cảm nghĩ về nhân vật chị Dậu qua đoạn trích?
- Em học tập được gì qua nghệ thuật kể chuyện của tác giả ?
5 Hướng dẫn học ở nhà:
- Tóm tắt đoạn trích, nắm được giá trị nội dung nghệ thuật
- Em có đồng tình với cách can ngăn của anh Dậu không ? vì sao
- Soạn bài :Xây dựng đoạn trong văn bản
+Thế nào là đoạn văn
+Từ ngữ và câu trong đoạn văn
+Làm phần bài tập
Tiết11, 12 Tập làm văn: Ngày soạn: 01/09/2014
VIẾT BÀI TẬP LÀM VĂN SỐ 1
- VĂN TỰ SỰ -
A MỤC TIÊU BÀI HỌC : Giúp H/S:
1 Chuẩn kiến thức – kĩ năng – thái độ:
a.Kiến thức: - Học sinh ôn lại kiểu bài tự sự đã học ở lớp 6, có kết hợp với kiểu
bài biểu cảm đã học ở lớp 7: chú ý tả người, kể việc, kể những cảm xúc của tâm hồn mình
b Kĩ năng: - Học sinh luyện tập viết bài văn và đoạn văn Kết hợp các phương
thức biểu đạt
c Thái độ: - Giáo dục ý thức làm bài nghiêm túc, ý thức xây dựng đoạn văn.
2 Năng lực:
- Năng lực giao tiếp bằng Tiếng Việt
- Năng lực tư duy sáng tạo, bộc lộ cảm xúc, quan điểm, ý kiến cá nhân
- Năng lực phát hiện, giải quyết vấn đề
- Năng lực tạo lập văn bản
B.CHUẨN BỊ: - H/S : Đọc , soạn bài và chuẩn bị bài trước ở nhà.
-Thầy: - Giáo án.
C:TIẾN TRÌNH DẠY - HỌC.
1.Tổ chức:
Ngày tháng năm 2014/ lớp 8A/sĩ số 36/ vắng:
Ngày tháng năm 2014/ lớp 8C/sĩ số 35 vắng:
2 Kiểm tra bài cũ: không.
3 Bài mới.
Trang 6I ĐỀ BÀI :
Em hãy kể lại những kỉ niệm ngày đầu tiên đi học.
II HƯỚNG DẪN CHẤM
* Đạt điểm tối đa: 10 điểm.
1 Hình thức: 2điểm
- Phương thức biểu đạt: Văn tự sự (kết hợp với miêu tả và biểu cảm)
- Chủ đề: Những kỉ niệm trong sáng của buổi tựu trường đầu tiên
- Ngôi kể: Ngôi I
- Những kỉ niệm có thể được kể theo trình tự:
+ Thời gian, không gian
+ Diễn biến tâm trạng
+ Mỗi kỉ niệm để lại ấn tượng cảm xúc sâu đậm được trình bày thành một đoạn + Sáng tạo trong hình thức kể chuyện
2 Nội dung:
a Mở bài : 1đ
- Nêu lí do nhớ lại ngày tựu trường đầu tiên
- Ấn tượng sâu đậm về buổi tựu trường
b Thân bài :6đ
- Những kỉ niệm có thể kể lại (Những cảm xúc của bản thân khi chuẩn bị đi; Cảm xúc và tâm trạng khi đi trên đường đến trường;
Cảm xúc tâm trạng khi đứng trên sân trường;
Cảm xúc, tâm trạng khi xếp hàng cùng các bạn;
Cảm xúc và tâm trạng khi nhận thày giáo chủ nhiệm;
Cảm xúc và tâm trạng khi vào lớp; Khi ngồi vào ghế trong lớp học bài đầu tiên.)
Vận dụng ngôn ngữ một cách linh hoạt và sáng tạo trong việc kể diễn biến sự việc, trình bày chủ đề và bộc lộ cảm xúc
c Kết bài :1đ
- Kết thúc những kỉ niệm bằng dòng cảm xúc của bản thân về ngày đầu đi học
* Chưa đạt điểm tối đa:
Đảm bảo cơ bản yêu cầu trên,bài viết đúng thể loại tự sự kết hợp yếu tố miêu
tả, biểu cảm nhuần nhuyễn, có cảm xúc, văn viết có mạch lạc, sự liên kết các phần các đoạn, còn sai lỗi chính tả, diễn đạt
Căn cứ vào mức độ đạt được về hình thức và nội dung của toàn bài văn để giáo viên cho điểm
* Không đạt yêu cầu.
- Bài làm vụng về, sai thể loại, phương thức biểu, lạc đề
4.Thu bài :
-Rút kinh nghiệm ý thức làm bài
-Củng cố về kiểu bài tự sự có vận dụng yếu tố biểu cảm
5.Hướng dẫn về nhà:
-Ôn lại kiểu bài tự sự , xem lại các bài ''Tôi đi học'', ''Trong lòng mẹ'' ,''Tức nước vỡ bờ'' để học tập cách kể , tả
-Xem trước bài''Liên kết đoạn văn trong văn bản''
Văn Đức, ngày 08/09/2014
Kí duyệt của tổ chuyên môn Kí duyệt của phó hiệu trưởng