hiểu văn bản?Em hiểu gì về tác phẩm ''Tắt đèn'' và đoạn trích ?Cách đọc văn bản này nh thế nào - Giáo viên hớng dẫn cách đọc .Phân vai học sinh đoc.. Em hiểu thế nào về nhan đề của đoạn
Trang 1Tuần 3 N
Tiết 9 Văn bản :
tức nớc vỡ bờ
(Trích tiểu thuyết Tắt đèn) - Ngô Tất
Tố-
A Mục tiêu bài học : Giúp H/S:
1 Kiến thức: - Qua đoạn trích giúp học sinh thấy đợc bộ mặt tàn ác
bất nhân của chế độ xã hội đơng thời và tình cảnh đau thơng của ngời nông dân cùng khổ trong xã hội ấy; thấy đợc vẻ đẹp tâm hồn và sức sống tiềm tàng của ngời nông dân thấy đợc quy luật: Có áp bức có đấu tranh
- Thấy đợc bút pháp nghệ thuật trong nghệ thuật viết truyện của nhà văn Ngô Tất Tố
2 Kĩ năng: Rèn kĩ năng đọc hiểu một tác phẩm truyện hiện đại.
- Vận dụng kiến thức về sự kết hợp giữa các yếu tố TS – MT – BC để phân tích tác phẩm theo khuynh hớng hiện thực
3 Thái độ: - Giáo dục học sinh có tấm lòng thơng cảm, quý trọng ngời
phụ nữ, căm ghét chế độ ngời bóc lột ngời
2 Năng lực:
- Năng lực cảm thụ giỏ trị thẩm mỹ trong văn học
- Năng lực giải mó cỏc tớn hiệu văn học
- Năng lực giao tiếp bằng Tiếng Việt
- Năng lực bộc lộ cảm xỳc, quan điểm, ý kiến cỏ nhõn
B Chuẩn bị:
- Thày: Soạn giáo án, ảnh chân dung Ngô Tất Tố, tác phẩm “Tắt đèn”
- Trò: Soạn bài ở nhà
C: Ph ơnh pháp: Vấn đáp, thuyết trình, gợi mở, phân tích, tổng hợp…
D:Tiến trình dạy - học.
1.Tổ chức: 8A: … /… /… : Sĩ số: … / Vắng:…
8B: … /… /… : Sĩ số: ……/Vắng:…
2 Kiểm tra bài cũ: ? Phân tích tâm trạng của bé Hồng khi gặp lại mẹ và
khi ở trong lòng mẹ
G/v nhận xét, cho điểm
3 Bài mới.
Hoạt động 1:Giới thiệu bài
Hoạt động của thày Hoạt động của trò Nội dung cần đạt Hoạt động 2: Giới
thiệu chung
- Gọi học sinh đọc chú
thích *sgk
?Tóm tắt ý chính về
tác giả
?Cho biết tác phẩm
chính của tác giả
?Em hiểu gì về tác
phẩm ''Tắt đèn'' và
đoạn trích
HS đọc chú thích
Tóm tắt ý chính về tg
Tắt đèn; Việc làng; …
“Tắt đèn” là câu chuyện về ngời phụ nữ
nông dân trớc cách mạng tháng Tám cơ
cực, nghèo khổ, bần hàn…
I Tìm hiểu chung :
1 Tác giả:
-Ông là một học giả , một nhà báo nổi tiếng, một nhà văn hiện thực xuất sắc chuyên viết
về nông thôn trớc cách mạng, tuyên truyền văn nghệ phục vụ kháng chiến
2 Tác phẩm:
Hoạt động 3: Đọc Học sinh tìm hiều cách II Đọc -hiểu văn bản :
Trang 2hiểu văn bản
?Em hiểu gì về tác
phẩm ''Tắt đèn'' và
đoạn trích
?Cách đọc văn bản này
nh thế nào
- Giáo viên hớng dẫn
cách đọc Phân vai học
sinh đoc
-Kiểm tra việc đọc chú
thích
?Phân biệt su và thuế
?Văn bản có thể chia
làm mấy phần.Nội dung
từng phần
?kK buổi sáng ở làng
Đông Xá?
? Thể hiện không khí
ntn?
?Chị Dậu đang ở trong
tình trạng gì??
?Nh vậy gia đình chị
đang ở vào tình thế
nh thế nào
?Chị chăm sóc chồng
nh thế nào
?Em có nhận xét gì về
chị qua việc làm đó ?
Trong hoàn cảnh đáng
thơng đó, bà lão hàng
xóm đã có những hành
động gì?
? Em nhận ra đợc điều
gì qua những hành
động đó?
?Tg đã sử dụng nghệ
thuật gì giữa không
khí xã hội trong làng và
không khí ở gia đình
chị
? Tên cai lệ có vai trò
gì ở làng Đông Xá lúc
này
* Cai lệ là tên tay sai
chuyên nghiệp của xã
hội bạo tàn
- Tổ chức học sinh thảo
luận nhóm, giáo viên
đọc +Khi đọc cần làm rõ không khí hồi hộp căng thẳng và bi hài, ngôn ngữ đối thoại
Học sinh đọc theo vai
+thuế su : thứ thuế dã
man của xã hội cũ -Phần 1: Từ đầu … ngon miệng hay không
Chị Dậu đối với chồng
-Phần 2: còn lại Chị Dậu đối với cai lệ và
ng-ời nhà lí trởng
HS tìm chi tiết -Học sinh phát biểu
- Gia đình chị thiếu
s-u của ngời em đã
chết(rất vô lý) Anh Dậu tởng chết đêm qua vừa mới tỉnh lại Quan sắp
về làng đốc thuế
- phơng thức tự sự
- Tình cảnh nguy ngập của chị Dậu
HS tìm chi tiết
→ Chị đảm đang dịu dàng, hết lòng yêu
th-ơng chồng con
*Gia đình chị đang trong tình thế nguy ngập Vấn đề đặt ra
là làm sao chị phải bảo
vệ đợc chồng
- Hành động của bà lão -> chị Dậu: tình làng, nghĩa xóm, với ngời thân
Nghệ thuật tơng phản
- Tình cảm gia đình , làng xóm ân cần ấm
áp > < Không khí căng thẳng, đầy đe doạ ở
đầu làng
- Hắn là tên tay sai chuyên nghiệp Đánh trói ngời là nghề của hắn, đợc hắn làm với
1 Đọc - tóm tắt
2 Chú thích.
3 Bố cục :
4 Phân tích:
a Tình huống truyện.
-Không khí làng quê: + Tiếng trống mõ, tiếng tù và inh ỏi, tiếng chó sủa, tiếng thét lác,
đánh đập, kêu khóc -> âm thanh hỗn loạn
=> không khí căng thẳng, ngột ngạt của làng quê trong những ngày su thuế trớc cách mạng tháng tám
- Hoàn cảnh của chị Dậu:
+ nhất nhì trong loại cùng đinh
+ Bán cả con mới đủ tiền nộp su cho chồng + thiếu su của ngời em
đã chết
+ Anh Dậu bị đánh trói tởng chết mới tỉnh lại -> nổi bật tình cảnh
đáng thơng của ngời nông dân
b Nhân vật cai lệ
+ Tên tay sai chuyên nghiệp
+ Hành đông: sầm sập tiến vào, trợn ngợc 2 mắt, giật phắt cái thừng, bịch mấy bịch, tát đánh bốp, nhảy vào, sấn đến
+ ngôn ngữ: quát, thét, chửi, mắng, hầm hè + Đánh trói anh Dậu
đang ốm nặng
+ Bỏ ngoài tai những lời van xin, đáp lại bằng những lời đểu cáng
- Miêu tả + các chi tiết
Trang 3phát phiếu học tập, y/c
trả lời những câu hỏi
sau:
N I: cai lệ đợc miêu tả
bằng những hành
động?
N II: cai lệ bộc lộ qua lời
nói nh thái độ nh thế
nào ?
NIII: Tính cách nhân
vật cai lệ đợc bộc lộ nh
thế nào?
- Hắn là công cụ bằng
sắt vô tri vô giác
- Hắn đại diện cho
''nhà nớc bất nhân'
'không có trật tự lúc
bấy giờ lên sẵn sàng
gây tội ác không chùn
tay
Ngôn ngữ của hắn
không phải ngôn ngữ
của con ngời, dờng nh
hắn không biết nói
tiếng của con ngời và
cũng không có khả năng
nghe tiếng nói của
đồng loại
?Nhận xét về nghệ
thuật xây dựng nhân
vật
? Bản chất hắn nh thế
nào?
? Hắn đại diện tầng lớp
nào
? Tìm chi tiết về quá
trình chị Dậu đối phó
với chúng ?
? Lý giải vì sao chị lại
đối phó nh vậy?
? ban đầu? Khi chúng
sấn tới? chị nói thế
nào?
?Khi chúng tát chị và cứ
nhảy vào chỗ anh Dậu?
? Trớc hành động đó
của chúng chị đã đối
phó nh thế nào Cách
x-kỹ thuật thành thạo say
mê Hắn đến giúp bọn
lí dịch tróc nã ngời nghèo tiền su
- Học sinh thảo luận và bào cáo kết quả:
+ Hành đông: sầm sập tiến vào, trợn ngợc 2 mắt, giật phắt cái thừng, bịch mấy bịch, tát đánh bốp, nhảy vào, sấn đến
+ ngôn ngữ: quát, thét, chửi, mắng, hầm hè
+ Đánh trói anh Dậu
đang ốm nặng
+ Bỏ ngoài tai những lời van xin, đáp lại bằng những lời đểu cáng
*(van xin tha thiết, bày
tỏ hoàn cảnh.)Vì chúng
là ngời nhà nớc,còn chồng chị là kẻ cùng
đinh có tội Ngời nông dân thấp cổ bé họng
nh chị đã lễ phép nhẫn nhục van xin Nhng chúng cứ sấn vào trói
anh Dậu Sử dụng cái lý
đơng nhiên Chị đã
đứng thẳng lên cảnh cáo chúng
chị nghiến răng chị
đứng dậy với niềm căm giận ngùn ngụt, t thế
đứng trên đầu kẻ thù đè
bẹp đối phơng, đấu lực với chúng.
- Với cai lệ chị chỉ cần một động tác túm lấy
cổ hắn ấn dúi ra cửa
- Với tên ngời nhà lý tr-ởng : cuộc đấu có giằng
co hơn: du dẩy, buông gậy ra áp vào vật nhau, chị túm tóc hắn lẳng một cái ngã nhào ra thềm
điển hình nhằm khắc hoạ nhân vật → Hung bạo, không chút tính ngời
c Chị Dởu
* với chồng:
+ Múc cháo, quạt cháo, bng … mời chồng, … xem chồng ăn
- Nghệ thuật tơng phản
-> và phẩm chất thơng chồng của chị Dậu
* Chị Dậu đ ơng
đầu với cai lệ và ng ời nhà lý tr ởng
+ Ban đầu: run run
- Xng hô: ông – cháu + Khi chúng sấn trói anh Dậu, đánh chị:
“chồng tôi đau ốm, các
phép…”,
- xng hô ngang hàng + khi cai lệ tát chị và nhảy vào trói anh Dậu: chị xng hô mày – bà
- sự thay đổi trong xng hô thể hiện sự thay
đổi thái độ Từ nhẫn nhịn sang phản kháng + Túm, ấn dúi ra cửa… + nắm gậy, túm tóc lẳng…
- Giọng hài hớc, không khí hào hứng -> ngời
đọc hả hê
- Tác giả sử dụng phép tơng phản, miêu tả diễn biến tâm lí, lựa chọn chi tiết điển hình
-> sức sống mạnh mẽ và tinh thần phản kháng tiềm tàng
4 Tổng kết
Trang 4ng hô của chị đã thay
đổi ra sao
* Chị nhẫn nhục van
xin rồi cự lại bằng lý
cảnh cáo cai lệ sau đó
cự lại bằng lực đè bẹp
đối phơng
? Chị đã chiến đấu với
2 tên tay sai nh thế nào
? Em hãy nhận xét về
giọng văn ở đoạn này
? Do đâu mà chị Dậu
có sức mạnh lạ lùng nh
vậy
? Nhận xét về các biện
pháp nghệ thuật, tác
dụng của các biện pháp
ấy
* Gv: (từ nhũn nhặn
đến quyết liệt) -> chị
Dậu hiền dịu những có
tinh thần phản kháng
mãnh liệt
?Khái quát giá trị nghệ
thuật của truyện
? Giá trị nôị dung của
văn bản
- Gọi học sinh đọc ghi
nhớ
Giọng hài hớc, không khí hào hứng làm ngời
đọc hả hê
- lòng yêu thơng đã tạo lên sức mạnh
- Tác giả sử dụng phép tơng phản, miêu tả
diễn biến tâm lí, lựa chọn chi tiết điển hình
- Do lòng căm hờn nhng cái gốc vẫn là lòng yêu thơng đã tạo lên sức mạnh
- Học sinh nghe và cảm nhận
HS trả lời kháI quát
HS làm bài tập
a Nghệ thuật
- Khắc hoạ nhân vật rõ nét
- Ngòi bút miêu tả linh hoạt sống động: Nhiều hành động dồn dập những vẫn rõ nét, các chi tiết đều ''đắt''
- Ngôn ngữ kể chuyện, miêu tả, đối thoại đặc sắc: Bình dị nhng lại
có nét rất riêng
b Nội dung
- Học sinh phát biểu theo ghi nhớ
* Ghi nhớ: SGK - Tr 33
Hoạt động 4: Luyện tập
III Luyện tập
? Em hiểu thế nào về nhan đề của
đoạn trích và nhận xét của Nguyễn
Tuân: Với tác phẩm ''Tắt đền'' , Ngô
tất Tố đã xui ngời nông dân nổi
loạn
? Thái độ của Ngô Tất Tố
- Tức nớc vỡ bờ phản ánh quy luật xã hội có áp bức có đấu tranh, con giun xéo lắm cũng quằn, con đờng sống của quần chúng bị áp bức chỉ có thể là con đờng đấu tranh Nhận xét của Nguyễn Tuân rất xác đáng
- Lên án xã hội cũ, cảm thông với ngời nông dân, cổ vũ tinh thần phản kháng của họ, tin vào phẩm chất tốt đẹp của họ
4 Củng cố:
- Nhắc lại giá trị nội dung và nghệ thuật của đoạn trích?
- Phát biểu cảm nghĩ về nhân vật chị Dậu qua đoạn trích?
- Em học tập đợc gì qua nghệ thuật kể chuyện của tác giả ?
5 H ớng dẫn học ở nhà:
- Tóm tắt đoạn trích, nắm đợc giá trị nội dung nghệ thuật
- Em có đồng tình với cách can ngăn của anh Dậu không ? vì sao -Soạn bài :Xây dựng đoạn trong văn bản
Trang 5+Thế nào là đoạn văn
+Từ ngữ và câu trong đoạn văn
+Làm phần bài tập
Tiết 9 Văn bản :
tức nớc vỡ bờ
(Trích tiểu thuyết Tắt đèn) - Ngô Tất
Tố-
A Mục tiêu bài học : Giúp H/S:
1 Kiến thức: - Qua đoạn trích giúp học sinh thấy đợc bộ mặt tàn ác
bất nhân của chế độ xã hội đơng thời và tình cảnh đau thơng của ngời nông dân cùng khổ trong xã hội ấy; thấy đợc vẻ đẹp tâm hồn và sức sống tiềm tàng của ngời nông dân thấy đợc quy luật: Có áp bức có đấu tranh
- Thấy đợc bút pháp nghệ thuật trong nghệ thuật viết truyện của nhà văn Ngô Tất Tố
2 Kĩ năng: Rèn kĩ năng đọc hiểu một tác phẩm truyện hiện đại.
- Vận dụng kiến thức về sự kết hợp giữa các yếu tố TS – MT – BC để phân tích tác phẩm theo khuynh hớng hiện thực
3 Thái độ: - Giáo dục học sinh có tấm lòng thơng cảm, quý trọng ngời
phụ nữ, căm ghét chế độ ngời bóc lột ngời
2 Năng lực:
- Năng lực cảm thụ giỏ trị thẩm mỹ trong văn học
- Năng lực giải mó cỏc tớn hiệu văn học
- Năng lực giao tiếp bằng Tiếng Việt
- Năng lực bộc lộ cảm xỳc, quan điểm, ý kiến cỏ nhõn
B Chuẩn bị:
- Thày: Soạn giáo án, ảnh chân dung Ngô Tất Tố, tác phẩm “Tắt đèn”
- Trò: Soạn bài ở nhà
C: Ph ơnh pháp: Vấn đáp, thuyết trình, gợi mở, phân tích, tổng hợp…
D:Tiến trình dạy - học.
1.Tổ chức: 8A: … /… /… : Sĩ số: … / Vắng:…
8B: … /… /… : Sĩ số: ……/Vắng:…
2 Kiểm tra bài cũ: ? Phân tích tâm trạng của bé Hồng khi gặp lại mẹ và
khi ở trong lòng mẹ
G/v nhận xét, cho điểm
3 Bài mới.
Hoạt động 1:Giới thiệu bài
Hoạt động của thày Hoạt động của trò Nội dung cần đạt Hoạt động 2: Giới
thiệu chung
- Gọi học sinh đọc chú
thích *sgk
?Tóm tắt ý chính về
tác giả
?Cho biết tác phẩm
chính của tác giả
?Em hiểu gì về tác
phẩm ''Tắt đèn'' và
đoạn trích
HS đọc chú thích
Tóm tắt ý chính về tg
Tắt đèn; Việc làng; …
“Tắt đèn” là câu chuyện về ngời phụ nữ
nông dân trớc cách mạng tháng Tám cơ
cực, nghèo khổ, bần
I Tìm hiểu chung :
1 Tác giả:
-Ông là một học giả , một nhà báo nổi tiếng, một nhà văn hiện thực xuất sắc chuyên viết
về nông thôn trớc cách mạng, tuyên truyền văn nghệ phục vụ kháng chiến
2 Tác phẩm:
Trang 6hàn…
Hoạt động 3: Đọc
hiểu văn bản
?Em hiểu gì về tác
phẩm ''Tắt đèn'' và
đoạn trích
?Cách đọc văn bản này
nh thế nào
- Giáo viên hớng dẫn
cách đọc Phân vai học
sinh đoc
-Kiểm tra việc đọc chú
thích
?Phân biệt su và thuế
?Văn bản có thể chia
làm mấy phần.Nội dung
từng phần
?kK buổi sáng ở làng
Đông Xá?
? Thể hiện không khí
ntn?
?Chị Dậu đang ở trong
tình trạng gì??
?Nh vậy gia đình chị
đang ở vào tình thế
nh thế nào
?Chị chăm sóc chồng
nh thế nào
?Em có nhận xét gì về
chị qua việc làm đó ?
Trong hoàn cảnh đáng
thơng đó, bà lão hàng
xóm đã có những hành
động gì?
? Em nhận ra đợc điều
gì qua những hành
động đó?
?Tg đã sử dụng nghệ
thuật gì giữa không
khí xã hội trong làng và
không khí ở gia đình
chị
? Tên cai lệ có vai trò
gì ở làng Đông Xá lúc
này
* Cai lệ là tên tay sai
chuyên nghiệp của xã
hội bạo tàn
Học sinh tìm hiều cách
đọc +Khi đọc cần làm rõ không khí hồi hộp căng thẳng và bi hài, ngôn ngữ đối thoại
Học sinh đọc theo vai
+thuế su : thứ thuế dã
man của xã hội cũ -Phần 1: Từ đầu … ngon miệng hay không
Chị Dậu đối với chồng
-Phần 2: còn lại Chị Dậu đối với cai lệ và
ng-ời nhà lí trởng
HS tìm chi tiết -Học sinh phát biểu
- Gia đình chị thiếu
s-u của ngời em đã
chết(rất vô lý) Anh Dậu tởng chết đêm qua vừa mới tỉnh lại Quan sắp
về làng đốc thuế
- phơng thức tự sự
- Tình cảnh nguy ngập của chị Dậu
HS tìm chi tiết
→ Chị đảm đang dịu dàng, hết lòng yêu
th-ơng chồng con
*Gia đình chị đang trong tình thế nguy ngập Vấn đề đặt ra
là làm sao chị phải bảo
vệ đợc chồng
- Hành động của bà lão -> chị Dậu: tình làng, nghĩa xóm, với ngời thân
Nghệ thuật tơng phản
- Tình cảm gia đình , làng xóm ân cần ấm
áp > < Không khí căng thẳng, đầy đe doạ ở
đầu làng
- Hắn là tên tay sai chuyên nghiệp Đánh
II Đọc -hiểu văn bản :
1 Đọc - tóm tắt
2 Chú thích.
3 Bố cục :
4 Phân tích:
a Tình huống truyện.
-Không khí làng quê: + Tiếng trống mõ, tiếng tù và inh ỏi, tiếng chó sủa, tiếng thét lác,
đánh đập, kêu khóc -> âm thanh hỗn loạn
=> không khí căng thẳng, ngột ngạt của làng quê trong những ngày su thuế trớc cách mạng tháng tám
- Hoàn cảnh của chị Dậu:
+ nhất nhì trong loại cùng đinh
+ Bán cả con mới đủ tiền nộp su cho chồng + thiếu su của ngời em
đã chết
+ Anh Dậu bị đánh trói tởng chết mới tỉnh lại -> nổi bật tình cảnh
đáng thơng của ngời nông dân
b Nhân vật cai lệ
+ Tên tay sai chuyên nghiệp
+ Hành đông: sầm sập tiến vào, trợn ngợc 2 mắt, giật phắt cái thừng, bịch mấy bịch, tát đánh bốp, nhảy vào, sấn đến
+ ngôn ngữ: quát, thét, chửi, mắng, hầm hè + Đánh trói anh Dậu
đang ốm nặng
+ Bỏ ngoài tai những lời van xin, đáp lại bằng
Trang 7- Tổ chức học sinh thảo
luận nhóm, giáo viên
phát phiếu học tập, y/c
trả lời những câu hỏi
sau:
N I: cai lệ đợc miêu tả
bằng những hành
động?
N II: cai lệ bộc lộ qua lời
nói nh thái độ nh thế
nào ?
NIII: Tính cách nhân
vật cai lệ đợc bộc lộ nh
thế nào?
- Hắn là công cụ bằng
sắt vô tri vô giác
- Hắn đại diện cho
''nhà nớc bất nhân'
'không có trật tự lúc
bấy giờ lên sẵn sàng
gây tội ác không chùn
tay
Ngôn ngữ của hắn
không phải ngôn ngữ
của con ngời, dờng nh
hắn không biết nói
tiếng của con ngời và
cũng không có khả năng
nghe tiếng nói của
đồng loại
?Nhận xét về nghệ
thuật xây dựng nhân
vật
? Bản chất hắn nh thế
nào?
? Hắn đại diện tầng lớp
nào
? Tìm chi tiết về quá
trình chị Dậu đối phó
với chúng ?
? Lý giải vì sao chị lại
đối phó nh vậy?
? ban đầu? Khi chúng
sấn tới? chị nói thế
nào?
?Khi chúng tát chị và cứ
nhảy vào chỗ anh Dậu?
? Trớc hành động đó
trói ngời là nghề của hắn, đợc hắn làm với
kỹ thuật thành thạo say
mê Hắn đến giúp bọn
lí dịch tróc nã ngời nghèo tiền su
- Học sinh thảo luận và bào cáo kết quả:
+ Hành đông: sầm sập tiến vào, trợn ngợc 2 mắt, giật phắt cái thừng, bịch mấy bịch, tát đánh bốp, nhảy vào, sấn đến
+ ngôn ngữ: quát, thét, chửi, mắng, hầm hè
+ Đánh trói anh Dậu
đang ốm nặng
+ Bỏ ngoài tai những lời van xin, đáp lại bằng những lời đểu cáng
*(van xin tha thiết, bày
tỏ hoàn cảnh.)Vì chúng
là ngời nhà nớc,còn chồng chị là kẻ cùng
đinh có tội Ngời nông dân thấp cổ bé họng
nh chị đã lễ phép nhẫn nhục van xin Nhng chúng cứ sấn vào trói
anh Dậu Sử dụng cái lý
đơng nhiên Chị đã
đứng thẳng lên cảnh cáo chúng
chị nghiến răng chị
đứng dậy với niềm căm giận ngùn ngụt, t thế
đứng trên đầu kẻ thù đè
bẹp đối phơng, đấu lực với chúng.
- Với cai lệ chị chỉ cần một động tác túm lấy
cổ hắn ấn dúi ra cửa
- Với tên ngời nhà lý tr-ởng : cuộc đấu có giằng
co hơn: du dẩy, buông gậy ra áp vào vật nhau, chị túm tóc hắn lẳng
những lời đểu cáng
- Miêu tả + các chi tiết
điển hình nhằm khắc hoạ nhân vật → Hung bạo, không chút tính ngời
c Chị Dởu
* với chồng:
+ Múc cháo, quạt cháo, bng … mời chồng, … xem chồng ăn
- Nghệ thuật tơng phản
-> và phẩm chất thơng chồng của chị Dậu
* Chị Dậu đ ơng
đầu với cai lệ và ng ời nhà lý tr ởng
+ Ban đầu: run run
- Xng hô: ông – cháu + Khi chúng sấn trói anh Dậu, đánh chị:
“chồng tôi đau ốm, các
phép…”,
- xng hô ngang hàng + khi cai lệ tát chị và nhảy vào trói anh Dậu: chị xng hô mày – bà
- sự thay đổi trong xng hô thể hiện sự thay
đổi thái độ Từ nhẫn nhịn sang phản kháng + Túm, ấn dúi ra cửa… + nắm gậy, túm tóc lẳng…
- Giọng hài hớc, không khí hào hứng -> ngời
đọc hả hê
- Tác giả sử dụng phép tơng phản, miêu tả diễn biến tâm lí, lựa chọn chi tiết điển hình
-> sức sống mạnh mẽ và tinh thần phản kháng
Trang 8của chúng chị đã đối
phó nh thế nào Cách
x-ng hô của chị đã thay
đổi ra sao
* Chị nhẫn nhục van
xin rồi cự lại bằng lý
cảnh cáo cai lệ sau đó
cự lại bằng lực đè bẹp
đối phơng
? Chị đã chiến đấu với
2 tên tay sai nh thế nào
? Em hãy nhận xét về
giọng văn ở đoạn này
? Do đâu mà chị Dậu
có sức mạnh lạ lùng nh
vậy
? Nhận xét về các biện
pháp nghệ thuật, tác
dụng của các biện pháp
ấy
* Gv: (từ nhũn nhặn
đến quyết liệt) -> chị
Dậu hiền dịu những có
tinh thần phản kháng
mãnh liệt
?Khái quát giá trị nghệ
thuật của truyện
? Giá trị nôị dung của
văn bản
- Gọi học sinh đọc ghi
nhớ
một cái ngã nhào ra thềm
Giọng hài hớc, không khí hào hứng làm ngời
đọc hả hê
- lòng yêu thơng đã tạo lên sức mạnh
- Tác giả sử dụng phép tơng phản, miêu tả
diễn biến tâm lí, lựa chọn chi tiết điển hình
- Do lòng căm hờn nhng cái gốc vẫn là lòng yêu thơng đã tạo lên sức mạnh
- Học sinh nghe và cảm nhận
HS trả lời kháI quát
HS làm bài tập
tiềm tàng
4 Tổng kết
a Nghệ thuật
- Khắc hoạ nhân vật rõ nét
- Ngòi bút miêu tả linh hoạt sống động: Nhiều hành động dồn dập những vẫn rõ nét, các chi tiết đều ''đắt''
- Ngôn ngữ kể chuyện, miêu tả, đối thoại đặc sắc: Bình dị nhng lại
có nét rất riêng
b Nội dung
- Học sinh phát biểu theo ghi nhớ
* Ghi nhớ: SGK - Tr 33
Hoạt động 4: Luyện tập
III Luyện tập
? Em hiểu thế nào về nhan đề của
đoạn trích và nhận xét của Nguyễn
Tuân: Với tác phẩm ''Tắt đền'' , Ngô
tất Tố đã xui ngời nông dân nổi
loạn
? Thái độ của Ngô Tất Tố
- Tức nớc vỡ bờ phản ánh quy luật xã hội có áp bức có đấu tranh, con giun xéo lắm cũng quằn, con đờng sống của quần chúng bị áp bức chỉ có thể là con đờng đấu tranh Nhận xét của Nguyễn Tuân rất xác đáng
- Lên án xã hội cũ, cảm thông với ngời nông dân, cổ vũ tinh thần phản kháng của họ, tin vào phẩm chất tốt đẹp của họ
4 Củng cố:
- Nhắc lại giá trị nội dung và nghệ thuật của đoạn trích?
- Phát biểu cảm nghĩ về nhân vật chị Dậu qua đoạn trích?
- Em học tập đợc gì qua nghệ thuật kể chuyện của tác giả ?
5 H ớng dẫn học ở nhà:
- Tóm tắt đoạn trích, nắm đợc giá trị nội dung nghệ thuật
Trang 9- Em có đồng tình với cách can ngăn của anh Dậu không ? vì sao
-Soạn bài :Xây dựng đoạn trong văn bản
+Thế nào là đoạn văn
+Từ ngữ và câu trong đoạn văn
+Làm phần bài tập
Tập làm văn:
Xây dựng đoạn trong văn bản
A Mục tiêu bài học : Giúp H/S:
1 Kiến thức: - Học sinh nắm đợc khái niệm đoạn văn, từ ngữ chủ đề,
câu chủ đề, quan hệ giữa các câu trong đoạn văn và cách trình bày nội dung trong đoạn văn
2 Kĩ năng: - Rèn luyện kỹ năngviết đoạn văn hoàn chỉnh theo các yêu
cầu về cấu trúc và ngữ nghĩa
3 Thái độ: - Giúp học sinh có ý thức xây dựng đoạn khi triển khai các
vấn đề trong bài văn
B.Chuẩn bị: - H/S : Đọc , soạn bài và chuẩn bị bài trớc ở nhà.
-Thầy: - Giáo án
- Bảng phụ
C: Ph ơnh pháp: Vấn đáp, thuyết trình, gợi mở, phân tích, tổng hợp…
D:Tiến trình dạy - học.
1.Tổ chức: 8A: … /… /… : Sĩ số: … / Vắng:…
8B: … /… /… : Sĩ số: ……/Vắng:…
2 Kiểm tra bài cũ: 5’ ?Thế nào là bố cục văn bản
?Nhiệm vụ từng phần
?Cách sắp xếp, bố trí nội dung phần thân bài của văn bản
- Giải bài tập 3sgk trang 27 G/v nhận xét, cho điểm
3 Bài mới.
Hoạt động 1:Giới thiệu bài
Hoạt động của thày Hoạt động của trò Nội dung cần đạt Hoạt động 2: Thế nào
là đoạn văn:
- Gọi học sinh đọc văn
bản
? Văn bản trên gồm mấy
ý
?Mỗi ý đợc viết thành
mấy đoạn văn
?Dấu hiệuhình thức nào
giúp em nhận biết đoạn
văn
?Vậy theo em đoạn văn
là gì
- GV:đoạn văn là đơn vị
trên câu, có vai trò quan
-Học sinh đọc văn bản:
''Ngô Tất Tố và tác phẩm Tắt đèn''
- Gồm 2 ý
- Mỗi ý đợc viết thành một đoạn văn
-Viết hoa lùi đầu dòng
và chấm xuống dòng
HS trả lời học sinh đọc ghi nhớ
I Thế nào là đoạn văn:
1 Ví dụ:
2.Nhận xét:
→ Đoạn văn là đơn vị trực tiếp tạo nên văn bản
+Về hình thức:viết hoa lùi đầu dòng và có dấu chấm xuống dòng +Về nội dung: thờng biểu đạt một ý tơng
đối hoàn chỉnh
3 Kết luận : *Ghi nhớ(
Trang 10ý1sgk-trọng trong việc tạo lập
văn bản
Y/c HS đọc ghi nhớ - SGK
tr36)
Hoạt động 3: Đọc hiểu
văn bản
-Yêu cầu học sinh đọc
thầm đoạn văn 1
?Tìm từ ngữ có tác dụng
duy trì đối tợng trong
văn bản
?Từ ngữ chủ đề là gì.
- Gọi học sinh đọc đoạn
văn hai
?Tìm câu then chốt của
đoạn văn
?Tại sao em biết đó là
câu then chốt của đoạn
văn
?Xác định thành phần
chủ ngữ vị ngữ của
câu
? Từ tìm hiểu trên em
thấy câu chủ đề là
gì.
? Chúng đóng vai trò gì
trong văn bản
? Các câu khác trong
đoạn văn có nhiệm vụ
gì
*Gv: Câu chủ đề định
hớng nội dung cho cả
đoạn văn
- các câu khác trong
đoạn văn có mối quan hệ
chặt chẽ về ý nghĩa với
câu chủ đề (quan hệ
chính phụ)
- Cho học sinh đọc ghi
nhớ
- Cho học sinh xem lại các
đoạn văn mục I,II SGK
? Cho biết đoạn văn nào
có câu chủ đề và đoạn
văn nào không có câu
chủ đề
?Từ 3 đoạn văn trên em
có nhận xét gì
-H/s đọc đoạn văn -Từ ngữ có tác dụng duy trì đối tợng của đoạn văn là “Ngô Tất Tố”,
“Tắt đèn”
HS trả lời-H/s đọc đoạn văn
- Câu: ''Tắt đèn'' là tác phẩm tiêu biểu nhất của Ngô Tất Tố
+ Vì nó mang ý khái quát của cả đoạn (về nội dung)
+ Lời lẽ ngắn gọn, th-ờng có đủ 2 thành phần chính(về hình thức)
HS suy ra từ các câu trả lời trên
Các câu trong đoạn văn: có nhiệm vụ triển khai và làm sáng tỏ chủ
đề của đoạn
- Học sinh đọc ghi nhớ
Học sinh tìm hiểu các
đoạn văn (mục I, II - SGK )
- Đoạn văn 1 (mụcI) không có câu chủ đề
- Đọan văn 2 (mụcI) có câu chủ đề
- Đoạn văn 3 (mụcII) có câu chủ đề
HS nhận xét
- Đoạn 2 câu chủ đề nằm ở đầu đoạn
- Đoạn 3 câu chủ đề nằm ở cuối đoạn
- Đoạn 1: Các ý đợc lần
l-II Từ ngữ và câu trong đoạn văn
1 Từ ngữ chủ đề và câu chủ đề của
đoạn văn
a Ví dụ
b Nhận xét :
*Từ ngữ chủ đề: các
từ đợc dùng làm đề mục hoặc lặp lại nhiều lần nhằm duy trì đối tợng đợc nói
đến
*Câu chủ đề: khái quát, ngắn gọn, thờng
đủ hai thành phần chính
*Các câu trong đoạn văn: triển khai và làm sáng tỏ chủ đề của
đoạn
c Kết luận
*Ghi nhớ: (ý 2 - Tr 36)
2 Cách trình bày nội dung đoạn văn
a ví dụ:
b Nhận xét:
*Đoạn văn có thể có câu chủ đề hoặc không có câu chủ đề
*Câu chủ đề có thể nằm ở đầu hoặc cuối
đoạn văn
- Đoạn 3: ý chính nằm trong câu chủ đề ở cuối đoạn văn, cac câu trớc nó nêu ý cụ thể câu chủ đề chốt lại (phụ - chính)
*Các câu trong đoạn văn triển khai và làm sáng tỏ chủ đề bằng cách song hành, diễn dịch, quy nạp