Theo tiếng gọi của tự do, những người nụng dõn, cụng dõn, học sinh, những người mẹ, người chị… tham gia khỏng chiến, tạo nờn hào khớ dõn tộc của một thời đại.. Trong những năm thỏng đỏng
Trang 1Tiết 13,14
Đọc văn: Tây Tiến
Quang Dũng
Ngày soạn: 5/9/08
Ngày giảng: 9/9/08
A- Mục đích yêu cầu
Giúp học sinh hiểu:
- Cảm nhận đợc vẻ đẹp hùng vĩ, mĩ lệ của thiên nhiên miền tây và nét hào hoa, dũng cảm, vẻ
đẹp bi tráng của hình tợng ngời lính Tây Tiến trong bài thơ
- Nắm đợc những nét đặc sắc về nghệ thuật của bài thơ: Bút pháp lãng mạn, những sáng tạo về hình ảnh, ngôn ngữ và giọng điệu
B Phơng tiện thực hiện.
SGK, SGV, Thiết kế bài học, giáo án
C Cách thức tiến hành.
GV tổ chức giờ dạy theo sự kết hợp giữa các phơng pháp đọc sáng tạo, nêu vấn đề, gợi tìm và trao đổi thảo luận nhóm, kết hợp với diễn giảng
D- Tiến trình lên lớp
1/ ổn định lớp
2/ Kiểm tra bài cũ:
3/ Bài mới
Cú một bài ca khụng bao giờ quờn…”
Cú một bài ca như thế Cũng cú những năm thỏng khụng bao giờ quờn, khụng phai mờ trong
ký ức của nhiều thế hệ đó qua, hụm nay và mai sau Đú chớnh là những ngày thỏng khỏng chiến chốngn Phỏp, khi toàn dõn tộc ta vừa qua nạn đúi, vừa giành được độc lập thỡ thực dõn Phỏp trở lại xõm lược Dấu ấn của nạn đúi năm 1945 vẫn cũn, rất đậm trong mỗi người dõn Việt Nam Tự do hay trở về với cuộc đời cũ? Đấy là cõu hỏi day dứt bao người Theo tiếng gọi của tự do, những người nụng dõn, cụng dõn, học sinh, những người mẹ, người chị… tham gia khỏng chiến, tạo nờn hào khớ dõn tộc của một thời đại.
Trong những năm thỏng đỏng nhớ ấy, văn học dự chưa dỏm núi là đó ghi lại trọn vẹn bộ mặt đất nước, nhưng cũng đó ghi lại được hào khớ của một thời với hỡnh ảnh bao người mà hỡnh ảnh trung tõm là người chiến sĩ cụ Hồ Bài thơ “Tõy Tiến” của Quang Dũng ra đời trong hoàn cảnh chung đú.
Thời
gian Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung cần đạt
15 phút
Hoạt động1: Hớng dẫn học sinh tìm hiểu
tiểu dẫn
GV: Phần tiểu dẫn trình bày những nội
dung gì? nêu những nét khái quat về
những nội dung đó?
( Học sinh trả lời)
Nhũng hiểu biết của em về nhà thơ
I Tìm hiểu chung:
1 Tác giả Quang Dũng( 1921- 1988)
- Tên thật là Bùi Đình Diệm, oỳr làng Ph-ợng Trì- Đan PhPh-ợng- Hà Tây
- Xuất thân trong một gia đình nông
Trang 2Quang Dũng?
HS trả lời GV nhận xét, bổ sung
Quang Dũng là một nghệ sĩ đa tài Ngoài
cỏc sỏng tỏc thơ văn, ụng cũn là một họa
sĩ và nhạc sĩ tài hoa Về õm nhạc, thời
Tõy Tiến, ụng cú bài hỏt Ba Vỡ mờ cao
được rất nhiều bộ đội, văn cụng, dõn
cụng… hỏt trờn cỏc nẻo đường khỏng
chiến.
Quang Dũng sống đụn hậu và trong con
người đụn hậu ấy ẩn chứa một tõm hồn nghệ
sĩ hựng hậu, đầy vẻ dõn dó Dự sớm phải xa
quờ, gió nhà đi khỏng chiến, nhưng trờn suốt
nẻo đường chinh chiến, đi đõu, đến đõu và
làm gỡ, con người bỡnh dị ấy vẫn luụn hướng
về quờ hương Quang Dũng cú khả năng hũa
hợp tuyệt diệu và rung động tinh nhạy với
những chũm xúm, cảnh quờ, với tỡnh cảm
đồng quờ chõn mộc, lam lũ nhưng cũng rất
thơ mộng Chớnh cảm xỳc hồn hậu ấy, cỏi
hồn quờ ấy là cỏi hồn của những bức tranh
quờ được phỏt vẽ tài tỡnh trong thơ anh bằng
ngũi bỳt của một nghệ sĩ cú năng khiếu thẩm
mĩ tổng hợp – “Cầm, kỡ, thi, hoạ”.
Bến cuối thụn xuõn hoa gạo rơi
Sụng xanh hiền triết lặng trụi xuụi
Đũ ngang một chuyến qua mưa bụi
Ấm ỏp trong mưa tiếng núi cười…
Buổi đầu thành lập, Trung đoàn 52 Tõy Tiến là
hỡnh ảnh thu nhỏ nhưng vụ cựng sinh động của
cỏc lực lượng vũ trang cỏch mạng Chiến khu 11
Hà Nội, Chiến khu 3 và Chiến khu 2
Cỏn bộ chiến sĩ Trung đoàn đều là những chiến sĩ
giải phúng quõn từ Việt Bắc về Thủ đụ chuyển
thành Vệ quốc đoàn, tự vệ chiến đấu, cụng nhõn,
nụng dõn, trớ thức, dõn nghốo thành thị, binh sĩ
chế độ cũ giỏc ngộ và cả cỏc nhà sư tự nguyện
đứng trong hàng ngũ Mặt trận Việt minh, quyết
đem xương mỏu bảo vệ non sụng.
Phần lớn cỏn bộ chiến sĩ Trung đoàn đó được rốn
luyện thử thỏch qua cao trào Cỏch mạng Thỏng
Tỏm, 60 ngày đờm chiến đấu bảo vệ Thủ đụ Hà
Nội và đỏnh địch ở mặt trận Hải-Kiến trước và sau
ngày Toàn quốc khỏng chiến.
Trung đoàn Tõy Tiến đó nhanh chúng trưởng
thành, vững mạnh, liờn tiếp lập nờn những kỳ tớch
trong hai cuộc khỏng chiến chống Phỏp và Mỹ,
cựng nhiều thành tớch trong cụng cuộc xõy dựng
và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam XHCN
Trung đoàn đó được Hồ Chủ tịch tặng cờ "Quyết
chiến, Quyết thắng", Đảng và Nhà nước tuyờn
nghiệp và buôn bán
- Là con ngời đa tài( làm thơ, viết văn, sáng tác nhạc, vẻ tranh), ông vừa là một nhà thơ, vừa là ngời chiến sĩ
- Đặc điểm thơ: Hồn thơ trung hậu, đậm đà tình yêu quê hơng đất nớc; giàu chất lãng mạn hào hoa, tinh tế nhng cũng rất hồn nhiên, chân thật Giọng thơ đặc sắc, hình
ảnh, từ ngữ sáng tạo
2 Tác phẩm Tây Tiến a) Hoàn cảnh sáng tác:
-Tây Tiến:+ Một đơn vị quân đội thành lập
đầu năm 1947 Có nhiệm vụ phối hợp với
bộ đội Lào bảo vệ biên giới Việt- Lào và
đánh tiêu hao lực lợng của Pháp ở thợng Lào và miền Tây Bắc Bộ ở Việt Nam + Địa bàn hoạt động khá rộng Các chiến
sĩ Tây Tiến phần đông lá ngời Hà Nội( học sinh , trí thức), chiến đấu trong hoàn cảnh hết sức khắc nghiệt, gian khổ, thiếu thốn, bệnh sốt rét hoành hành dữ dội Tuy vậy các chiến sĩ Tây Tiến vẫn phơi phới lạc quan, yêu đời, lãng mạn
- Quang Dũng là đại đội trởng của đơn vị Tây Tiến, đén cuối năm 1948 thì chuyển đi
đơn vị khác Khi sang đơn vị khác đợc ít lâu, ngồi ở Phù Lu Chanh( Hà Đong cũ) nhớ đơn vị cũ nên sáng tác bài thơ này Lúc đầu bài thơ có tên là nhớ Tây Tiến
b) Đọc diễn cảm bài thơ
* Cảm xúc chủ đạo:
Nỗi nhớ→ qua nỗi nhớ→ Thấy rõ hào khí của một dân tộc trong một thời kì lịch sử qua gơng mặt một đoàn quân anh hùng ( Bài thơ là nỗi nhớ, là hoài niệm của Quang Dũng về đoàn quân Tây Tiến, về cảnh vật và con ngời Tây Bắc trong một thời gian klhoor mà oai hùng
* Bố cục:
- 4 đoạn( 4 khổ) + Khổ 1: Nhớ núi rừng Tây Bắc, nhiws con
đờng hành quân
Trang 3dương danh hiệu "Anh hựng lực lượng vũ trang
nhõn dõn" và tặng thưởng hàng chục Huõn
chương Quõn cụng, Huõn chương Chiến cụng
cỏc hạng
(Trớch cuốn Lịch sử Trung đoàn 52 Tõy Tiến, NXB
QĐND-2002
GV hớng dẫn học sinh đọc bài thơ với
giọng điệu vừa nhẹ nhàng, trữ tình, da
diết, vừa hào hùng, mạnh mẽ, cứng cáp,
bi tráng
( Học sinh đọc bài thơ→ Gv đọc lại)
GV: Sau khi đọc bài thơ, em thâý cảm
xúc chủ của bài thơ là gì?
GV: Cảm xúc bài thơ là một dòng chảy
tuôn trào, cảm xúc đó là mạch liên kết
giữa các đoạn, các khổ của bài thơ Vậy
chúng ta có thể tìm hiểu mạch cảm xúc
đó theo hớng nào?
( Học sinh suy nghĩ trả lời)
GV: Bài thơ có những hình tợng nào nỗi
bật?
( Học sinh phát hiện trả lời)
QD đã mở đầu nỗi nhớ của mình về Tây
tiến nh thế nào?
+ Khổ 2: Nhớ những kĩ niệm về cuộc sống
và con ngời nơi núi rừng Tây Bắc
+ Khổ 3: Nhớ đoàn quân Tây Tiến
+ Khổ 4: Lời thè quyết tâm chiến đấu và lời thề không thể nào quên “ Tây Tiến”
- Hoặc tìm hiểu theo hình tợng nổi bật + Thiên nhiên núi rừng và con ngời Tây Bắc
+ Hình tợng ngời lính Tây Tiến
II Đọc hiểu văn bản.
1.Tõy Bắc hựng vĩ trong nỗi nhớ của nhà thơ (đoạn 1).
- Mở đầu bài thơ là một tiếng gọi tha
thiết, một nỗi nhớ nao lòng:
“Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi
Nhớ về rừng núi nhớ chơi vơi!”
Vần “ ôi” “ ơi” bắt với nhau→ âm điệu sâu lắng, bồi hồi
Hai thanh bằng: Xa rồi → ngân dài ở giữa câu thơ nh khép lị một chặng đờng
Từ láy: Chơi vơi→ Nỗi nhớ xa, sâu, da diết,mênh mông, trải dài cả không gian, thời gian
Điệp từ nhớ→Diễn tả cảm xúc trào dâng, nghẹn ngào, cháy bỏng
⇒ Nỗi nhớ Tây Tiến da diết, chấy bỏng
đ-ợc bộc lộ ngay từ hai câu đầu
