Văn tự sự : là kiểu văn bản nhằm kể lạitrình bày lại diễn biến sự việc ...cốt làmngười đọc người nghe hình dung đc diễn biếnvà ý nghĩa của câu chuyện.. - Văn tự sự phải có chuyện để kể ,
Trang 12 Văn tự sự : là kiểu văn bản nhằm kể lạitrình bày lại diễn biến sự việc .cốt làmngười đọc người nghe hình dung đc diễn biến
và ý nghĩa của câu chuyện
- Văn tự sự phải có chuyện để kể , phải cónhân vật và diễn biến chuỗi sự việc liên kếtthành cốt chuyện Vì vậy sự việc và nhân vật
là yếu tố quan trọng hàng đầu trong văn tựsự
3 Sự việc trong văn tự sự : là chuỗi sự việcxảy ra trong t/g, địa điểm cụ thể, do nhân vật
cụ thể t/ hiện, có nhân vật diễn biến, kếtquả Sự việc trong VB tự sự đc sắp xếp theo
1 trình tự diễn biến hợp lí, sao cho t/h đc tưtưởng mà người kể muốn biểu đạt
4 Nhân vật trong VB tự sự: là ng thực hiệncác sự việc và ng đc t/h trong VB Một tácphẩm TS có NV chính và NV phụ
II Chủ đề và dàn bài của bài văn tự sự
1 Chủ đề là gì : Là vấn đề chủ yếu mà ngườiviết muốn đặt ra trong VB
Trang 2? Chủ đề là gì ?
? Dàn bài của bài văn tự sự ?
? Lời văn, đoạn văn tự sự có đặc điểm
gì ?
? Ngôi kể là gì ?
- Các truyện văn xuôi trung đại trong
cuốn ngữ văn 6 đều đc kể theo nghôi
thứ 3
VD: Truyện “ Mẹ hiền dạy con”: Tình thươngcon, săn sóc con và phương pháp dạy bảo chíhương cho con của ng mẹ
2 Dàn bài của bài văn tự sự :
- MB: G/t nhân vật và tình huống xảy ra câuchuyện
- TB: Kể các tình tiết làm nên câu chuyện
- KB: Kết thúc câu chuyện
3 Lời văn, đoạn văn tự sự
- Lời văn : chủ yếu là lời kể, câu kể, đoạn kể,diễn biến sự việc
- ĐV tự sự: cốt chuyện của TP tự sự đc thựchiện qua 1 số tình tiết Thường mỗi tình tiết
đc kể bằng 1 đoạn văn Mỗi đoạn văn tự sựthường có 1câu chốt ( câu chủ đề ) nói lên ýchính Các câu còn lại bổ sung, minh hoạ chocâu chốt
- Kể chuyện ngôi T1: tự xưng “tôi” người kểtrực tiếp kể ra những gì mình nghe, mìnhthấy, mình trải qua, có thể trực tiếp nói lêntâm tư tình cảm của mình
- Kể chuyện ngôi t3: gọi các NV bằng tên củachúng, ng kể dấu mình đi, ng kể có thể linhhoạt kể những gì diễn ra với nhân vật
- Phối hợp kể chuyện ngôi thứ 1-t3: l;àm chogiọng điệu tự nhiên, sinh động, chủ thể vàkhách thể TS giao hoà, giao cảm
- Lời kể trong văn tự sự : Thường có nhiềuloại ngôn ngữ xen nhau, phối hợp với nhau:ngôn ngữ kể, ngôn ngữ tả, ngôn ngữ nhânvật
5 Thứ tự kể trong văn tự sự
- Kể chuyện theo dòng chảy t/g
Trang 3? Lời kể trong văn tự sự ?
- Kể chuyện đời thường:
+ Kể 1 số chuyện vui trong lơp trong
tuần qua
+ Kể những kỉ niệm sâu sắc về tình
bạn
- SD hồi tưởng và phép đồng hiện, trong thứ
tự kể có lúc chuyện sau kể trước chuyệntrước kể sau, các sự việc đan chéo nhau gâybất ngờ hứng thú
6 Kể chuyện đời thường, kể chuyện tưởngtượng
Giúp hs hệ thống lại kiến thức về văn nghị luận
Rèn luyện kĩ năng viết văn nghị luận, uốn nắn phần còn hạn chế
?Thế nào gọi là văn nghị luận?
? Lấy VD minh hoạ?
* Chú ý: Không dùng dẫn chứng cùn
lí lẽ vô căn cứ để nghị luận và làm văn
NL Văn NL phải có tính tư tưởng và
tính thực tiễn mới có tính thuyết phục
1 Thế nào gọi là văn nghị luận
- Nghị luận là bàn bạc NL là loại văn dùng
lí lẽ dẫn chứng để bàn bạc, bàn luận một vấn
đề thể hiện một nhận thức, 1 qđiểm, 1 lậptrường của mình trên cơ sở chân lí
VD: Nghị luận về câu khẩu hiệu: "Ta nhấtđịnh thắng, địch nhất định thua"
Trang 4? Khi tìm hiểu đề cần đảm bảo y/c gì?
? Cho VD về đề văn NL?
? Nêu bản chất của bài văn nghị luận?
?Luận điểm, luận cứ, lập luận là gì?
2 Tìm hiểu đề văn nghị luận Trước khi làm bài văn nghị luận, ta phải đọc
kĩ đầu bài văn, để từ đó đi sâu tìm hiểu luận
đề, kiểu bài và phạm vi nghị luận
a, Luận đề: là vấn đề đc đặt ra để ng HS phảivận dụng (lí lẽ, dẫn chứng) cho đúng
b, Kiểu bài: Cần phải XĐ đúng kiểu bài Có
xđ đúng thì mới làm bài đúng
VD: + Gthích câu tục ngữ "Tốt gỗ hơn tốtnước sơn"
+ CM câu tục ngữ "Tốt gỗ hơn tốt nước sơn"+ Bình luận câu tục ngữ "Tốt gỗ hơn tốtnước sơn"
3 Phạm vi nghị luận: là giới hạn mà luận đềnêu ra rộng hay hẹp, nghị luận chính trị hay
NL văn chương
VD:
- Lấy dẫn chứng lịch sử của nhân dân ta, đất
nc ta để chứng minh câu: "Đoàn kết là sứcmạnh vô địch"
- Lấy dẫn chứng trong 2 cuộc kháng chiếnchống Pháp và chống Mỹ của nhân dân ta đểchứng minh câu: "Đoàn kết là sức mạnh vôđịch"
(Nếu không đọc kĩ đề mà hấp tấp làm bài thì
dễ bị lạc đề )
4 Bản chất của bài văn nghị luậnLuận điểm, luận cứ, lập luận là bản chất củabài văn nghị luận
- Luận điểm: Là điểm quan trọng, ý chính đcnêu ra và bàn luận Mỗi LĐ đều có 1 số ýphụ, lí lẽ xoay quanh
- Luận cứ: là căn cứ để lập luận, để CM haybác bỏ Luận cứ đc hình thành bằng các lí lẽhoặc các dẫn chứng
- Lập luận: là cách lựa chọn sắp xếp, trìnhbày các lí lẽ, dẫn chứng làm cơ sở vững chắccho luận điểm
5 Xây dựng một bài văn nghị luận
Trang 5? Nêu cách xây dựng một bài văn nghị
Giúp hs hệ thống lại kiến thức về văn chứng minh
Rèn luyện kĩ năng viết văn chứng minh, uốn nắn phần còn hạn chế
Trang 6- Ngôi trường, lớp học ? Các thầy cô
giáo ? HS ? Số đang học ? Thi tốt
nghiệp, lên lớp ? Số HS học lên, đã
vào đời, gương sáng ? các Hđộng
XH?
phải tìm đc số liệu cụ thể để CM đc
luận đề " Trường em là điểm sáng quê
em"
VD: CM rằng thơ văn cổ VN thể hiện
tinh thần cao đẹp tinh thần yêu nc,
niềm tự hào của nhân dân ta
- Muốn làm đc bài văn trên, HS phải
1 Thế nào là văn chứng minh?
- Là kiểu bài sử dụng hàng loạt các dẫnchứng có định hướng để khẳng định, để làmsáng tỏ vấn đề đó là đúng, là chân lói đểthuyết phục người nghe
- VD: Lấy dẫn chứng về lịch sử chống giặcngoại xâm của dân tộc ta để chứng minhrằng nhân dân ta là rất anh hùng
+ Vấn đề CM là: ND ta rất anh hùng + Nguồn dẫn chứng: Lsử chống giặcngoại xâm của dân tộc ta Không phải mộthai dẫn chứng mà là hàng loạt dẫn chứng cóđịnh hướng
2 Phân loại:
Trong nhà trường có 2 kiểu CM: CM 1 vấn
đề chính trị XH, CM 1 vấn đề VHọc nghệthuật
a, CM 1 vấn đề chính trị XH thì nguồn dẫnchứng là số liệu, các dẫn chứng về ngườithật, việc thật trong hiện thực cuộc sống, làcác dẫn chứng về skiện lịch sử, nvật lsử
b, Chứng minh văn học thì nguồn dẫn chứngchủ yếu là thơ văn, cũng có lúc là dẫn chứngthơ vă lịch sử
3 Những tiêu chí về dẫn chứng
"Có bột mới gột nên hồ".Cũng vậy, có dẫnchứng mới làm nên bài văn CM Dẫn chứng
là bản chất, là linh hồn củabài văn CM
Dẫn chứng trong văn CM cần đảm bảotiêu chí sau:
Trang 7vận dụng những kiến thức đã học về
các tác phẩm sau:
+ "Nam quốc sơn hà" của LTKiệt
+ "Hịch tướng sĩ " của TQTuấn
+ " Bình Ngô đại cáo", "Bạch Đằng
hải khẩu" của Nguyễn Trãi
- Dẫn chứng phải sát đề, phải hướng về luận
đề, hoặc luận điểm, hướng về khía cạnh củaluận đề
+ Theo trình tự hệ thống luận điểm + " " " sự việc+ " " thời gian + " " không gian Như vậy mới tạo nên bố cục chặt chẽ, cânđối trong bài văn CM
- Chép dẫn chứng: Nếu dẫn chứng là câuvăn, câu thơ phải chép thật đúng thật chínhxác, phải đặt vào dấu ngoặc kép, phải chúthích tên tác giả, đầu đề " Nói có sách mách
có chứng" là vậy Chép dẫn chứng, nếu làthơ cần trang trọng cân xứng tờ giấy làm bài,
có thế mới làm cho bài văn trang nhã đẹpmắt
* Phương pháp làm bài văn CM
1 Tìm hiểu đề bài và tìm dẫn chứng cho bàivăn chứng minh
a, Đề "hiện ": Là loại đề đc xác định rõ mọiyêu cầu trong đầu đề: định rõ kiểu bài(chứng minh), luận điểm hiện rõ, phạm vi
Trang 8VD: Lấy đẫn chứng trong thơ văn đã
học ( lớp 6,7,8 ) trong phần văn thơ
hùng bất khuất trung hậu đảm đang "
Luận đề này có 3 luận điểm :
+ anh hùng bất khuất
+ trung hậu
+ đảm đang
- Phạm vi dẫn chứng: Lấy đẫn chứng
trong thơ văn đã học ( lớp 6,7,8 )
trong phần văn thơ CMT8 - 1945 để
VD: " Trăng trong thơ Hồ Chí Minh"
* Lập dàn ý cho bài văn CMGồm 3 phần:
- TB:
+ Phải giải thích các từ ngữ khó + Lần lượt CM luận điểm mỗi luận điểmphải có 1 vài dẫn chứng Phân tích dẫnchứng Phải liên kết dẫn chứng Có thể mỗidẫn chứng là 1 đoạn văn Trong quá trìnhphân tích dẫn chứng có thể lồng cảm nghĩ,đánh giá, liên hệ - cần tinh tế
" Một cây làm chẳng nên non
Ba cây chụm lại lên hòn núi cao
4 Củng cố: Nhấn mạnh ND chính
5 Dặn dò: Về nhà học bài ,chuẩn bị bài sau
Trang 9Tiết 16, 17, 18 Soạn: 19/2/ 2012
Giảng: 21/2/2012
LUYỆN VIẾT VĂN CHỨNG MINH
A Mục tiêu:
- Giúp học sinh nắm vững kiến thức cần thiết về văn CM
- Rèn luyện kĩ năng tạo lập văn bản, viết văn CM, uốn năn phần còn hạn chế
B Chuẩn bị: TLTK, đề bài ; HS: Đọc kĩ văn bản “Tôi đi học”
? Nêu y/c của đề bài ?
? Với y/c đó cần trình bày ý
- Sức mạnh của lòng yêu nc khi tổ quốc bị xâm lăng:+ Ví với làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn
+ Lướt qua mọi nguy hiểm khó khăn
+ Nhấn chìm tất cả bè lũ bán nc và cướp nc
b Thân bài: *(Quá hkứ - hiện tại)
- Lòng yêu nc của ND ta đc phản ánh qua nhiều cuộckháng chiến
- Những trang sử vẻ vang thời đại Bà Trưng, Bà Triệu,Trần Hưng Đạo,
- " Chúng ta có quyền tự hào ", "Chúng ta phải ghi nhớcông ơn "- cách khẳng định, lồng cảm nghĩ
* Các cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp:
- Tiểu kết, khẳng định: " Những cử chỉ cao quý đó tuy
Trang 10IV Đọc bài và sửa chữa
2 Kĩ năng: vận dụng lý thuyết vào bài thực hành tổng hợp
3 Thái độ: có ý thức tự mình tạo lập được 1 văn bản theo quy trình tạo lập văn bản đãđược học
* Giới thiệu bài:
Hoạt động 1: GV ghi tên bảng yêu cầu
Hoạt động 2: H/d tìm hiểu yêu cầu đề
bài
? Dựa vào các kiến thức đã học ở các bài
trước, em hãy xây dựng yêu cầu của đề
* Cho tình huống:
Em cần viết một bức thư tham gia cuộc thiviết thư do liên minh Bưu chính quốctế(UPU) tổ chức với đề tài: viết thư chomột người bạn để người bạn hiểu về đấtnước của mình
I Yêu cầu của đề bài:
- Yêu cầu về hiểu văn bản: viết thư
Trang 11bài? (hs thảo luận nhóm)
(đại diện học sinh trình bày tại chỗ)
Bước 4: kiểm tra
Hoạt động 3:dựa vào kiến thức đã học ở
bài tập 3 em hãy nêu tên gọi và những
(có 4 mùa- đặc điểm về cảnh sắc thiên
nhiên của 4 mùa) từng mùa cụ thể
? Hãy suy nghĩ và lập 1 bố cục khái quát
cho văn bản của mình? Hs suy nghĩ lập
bố cục
GV + hs xd bố cục văn bản
? Theo em phần kết bài làm nhiệm vụ gì?
? Nêu tên gọi và nhiệm vụ của bước 3?
- Yêu cầu về tạo lập văn bản: 4 bước
- Yêu cầu về độ dài văn bản: khoảng 1000chữ
II Xác lập các bước tạo lập văn bản:
* B ước 1: Định hướng cho văn bản
a Về nội dung: viết về 1 trong những vấn
đề sau của đất nước:
- Cảnh đẹp của thiên nhiêm
- Đặc sắc về văn hoá và p/tục tập quán củangười VN
b Đối tượng: viết cho bạn ở nước ngoài
c Mục đích: để bạn hiểu về đất nước ViệtNam
* B ước 2: Xây dựng bố cục văn bản
- Mở bài: giới thiệu chung về cảnh sắcthiên nhiên Việt Nam
- Thân bài: cảnh sắc mùa xuân, khí hậu,hoa lá, chim muôn
+ Mùa xuân, hoa đào, hoa mai chim éncây cối đâm trồi nảy lộc
+ Cảnh sắc mùa hè: nắng vàng rực rỡ, hoatrái thơm ngon nhiều khu du lịch vớinhững danh lam thắng cảnh
+ Cảnh sắc mùa thu: tiết trời mát dịu, hoacúc vàng, ánh trăng rằm tháng 8
+ Cảnh sắc mùa đông: sương trắng trênđỉnh núi SaPa Cái rét ngọt ngào của thiênnhiên ấm áp tình người
* Bước 4: Kiểm tra
Nhiệm vụ: kiểm tra việc thực hiện các bớc
Trang 12? Nêu tên gọi và nhiệm vụ của bước 4?
Hoạt động 4: GV yêu cầu thực hiện bước
3 đối với phần mở bài hs viết - sau
5p-đọc- nhận xét
1,2,3 và sửa sai sót, bổ sung các ý cònthiếu
III luyện tập diễn đạt ý theo bố cục:
* GV: y/c HS viết bài
4 Kiểm tra Việc thực hiện các bước 1,2,3 sửa chữa sai sót bổ sung
Trang 13* Kiểm tra:
* Bài mới
? Thế nào là so sánh?
?Có mấy kiểu so sánh?
?LấyVd về mỗi kiểu ?
? Nêu mô hình cấu tạo của phép so
1, “ Dượng Hương Thư như một pho tượng đồng đúc…”
2, “Dượng Dương Thư như một hiệp sĩ của Trường Sơn oai linh hùng vĩ.”
3, “Dượng Hương Thư khác hẳn lúc ở nhà tính nết nhu mì ai gọi cũng vâng vâng dạ dạ”
-> 3 so sánh liên tiếp khắc hoạ rõ nét ngoại hình khoẻ mạnh, vững chắc, t thế hào hùng của con ngời trớc thiên nhiên
+ Chỉ ra biện pháp so sánh trong hai câu thơ: Bóng Bác- Ngọn lửa hồng
- Tác dụng: Làm nổi bật sự lớn lao , cao cả , vĩ đại song cũng rất gần gũi, ấm áp
củaBác
-> Niềm cảm phục , ngỡng mộ, yêu thơng của anh đội viên đối với Bác kính yêu
Trang 14- Hình thức: Viết thành bìa văn ngắn có bố cục 3 phần, diễn đạt trôi chảy, chữ sạch đẹp, đúng chính tả.
2, Biểu điểm:
Điểm 9, 10: Đáp ứng các yêu cầu trên, văn viết sấng tạo, có cảm xúc
7,8 : đảm bảo cơ bản các yêu càu trên, còn mắc một vài lỗi nhỏ về diễn đạtĐiểm 5,6: Đủ yêu cầu về nội dung song còn mắc lỗi diễn đạt và chính tả
Điểm3, 4: nội dung sơ sài
Điểm 1, 2: Bài quá yếu
Củng cố
- Thu bài
- Nhắc lại kiến thức đã học trong giờ
Trang 15
? Tìm ý cho đề bài trên ?
2 Thân bài:
* Làm văn là phân môn có t/chất thực hành:
- Việc rèn luyện kĩ năng viết văn phải qua 1 qúatrình lâu dài, từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phứctạp
Trang 16? Nhiệm vụ của phần KB?
* y/c HS viết từng phần - trình bày
trc lớp
- Phải làm thường xuyên, liên tục
* Yếu tố nào có ý nghĩa QĐ đvới năng lực Làm văn của mỗi người.
+ Tích luỹ kiến thức, chuẩn bị chất liệu để làmvăn:
- Phải học thuộc và hiểu (kiến thức văn học sử,
Tg và TP cụ thể ) những kiến thức VH, kiến thức
XH để sdụng khi làm bài
- Việc tích luỹ kiến thức phải đc thực hiện = nhiềucách: học trong nhà trường, qua sách vở, học từthực tế cuộc sống xung quanh Biết chọn sách tốt,sách hay và đọc sách theo phương pháp khoa học.+ Nắm vững P2 làm từng kiểu bài cụ thể:
Phải biết vận dụng lí thuyết vào từng đề bài cụthể Khi làm 1 bài văn phải thông qua 3 bước:ptích đề, lập dàn ý và tạo VB
- B1: Phân tích đề: Tìm hiểu và xđịnh đúng ycầu
về ND và hình thức của đề
- B2: Làm dàn bài: Từ csở và luận đề hay chủ đềcủa VB, phải xdựng đc hệ thống Ldiểm, Lcứ,Lchứng thích hợp
- B3: Tạo VB: Phải biết viết câu văn đúng ngữpháp, lkết các câu thành 1 đoạn văn và lkết cácđoạn văn với nhau thành VB hoàn chỉnh Ở nhữngbài văn tự do, người viết có đk bày tỏ quan điểmriêng của mình
+ Có niềm yêu thích say mê văn chương: Nếu có
năng khiếu thì việc học môn Làm văn sẽ dễ dàng
hơn Tuy vậy, sự kiên trì cố gắng của bản thân vẫn
là quan trọng Muốn giỏi Văn phải biết nuôidưỡng TY sâu sắc, lâu bền đvới văn chương vàphải thường xuyên rèn luyện kĩ năng nói và viết
từ đúng đến hay
3 Kết bài
- Kĩ năng Làm văn chỉ có thể có đc sau 1 quá
trình rèn luyện lâu dài
- Nếu biết kết hợp 1 cách nhuần nhuyễn các khâuđọc-học-viết với tinh thần chủ động sáng tạo thì
kĩ năng Làm văn sẽ dần đc nâng cao.
3 Luyện viết bài
Trang 17? Khi nào người ta có nhu cầu tạo lập văn bản?
I Đề bài: Em được nhà trường khenthưởng về thành tích học tập, tan
Trang 18* Khi có nhu cầu giao tiếp ta phải xd văn bản
nói hoặc viết Muốn giao tiếp có hiệu quả
trước hết phải đinh hướng văn bản về ND, đối
tượng, mục đích
? Trong tình huống trên em sẽ xd 1 văn bản
nói hay viết?
? VB nói ấy có ND gì? nói cho ai nghe? để
làm gì?
- xd VB nói, giải thích lí do đạt kết qủa học tập
tốt, nói cho mẹ nghe, mục đích để mẹ vui tự
hào về đứa con ngoan ngoãn- giỏi giang
? viết th cho ai( bạn) ND viết về cái gì? nói về
niềm khen( viết để làm gì)? để bạn vui về sự
tiến bộ của mình
? Tiếp tục ở tình huống 1(đã nêu) để giúp mẹ
hiểu được điều em muốn nóicần phải làm gì?
? em hãy xd bố cục giải quyết tình huống đã
nêu?
GV chốt lại: xd bố cục cho văn bản sẽ giúp em
nói viết chặt chẽ, mach lạc và giúp ngời nghe
hiểu hơn
? Trong thực tế, khi về tới nhà em có thể nói
với mẹ em chỉ bằng các ý của bố cục vừa xd
ko? Vì sao vậy sau khi có bố cục ta cần phải
làm gì?
H: ko gian chuyển tiếp bằng bố cục bố cục
chỉ là ý chính chưa diễn đạt cụ thể các ý người
nói, người viết muốn trình bày sau khi có bố
cục ta cần phải diễn đạt bằng lời văn bao gồm
nhiều câu, đoạn có liên kết với nhau
GV hướng dẫn: một sản phẩm trước khi
đem bán người ta kiểm tra lại, nhà văn viết
song tác phẩm đọc soạn thảo chúng ta sau
khi xd song văn bản k.tra lại chúng ta càn
phải làm gì trong kiểm tra?
H: kiểm tra các bước(1 2 3)
học em muốn về nhà thật nhanh đểthông báo cho cha mẹ Em sẽ kể cho
mẹ nghe em đã cố gắng ntn? để cóđược kết quả trong học tập như hômnay Em tin mẹ sẽ vui và tự hào vềđứa con yêu quý của mẹ lắm
- Tìm ý, sắp xếp ý để có 1 bố cụcrành mạch, hợp lý
- Diễn đạt các ý đã ghi trong bố cụcthành những câu, đoạn văn chínhxác, trong sáng, mạch lạc liên kếtchặt chẽ vói nhau
- Lập dàn bài:
MB: giới thiệu buổi lễ khen thưởngcủa nhà trường
TB: Lý do em được khen thởngKB: cảm nghĩ của em