Giáo án Mĩ thuật (trọn bộ)

Quan sát, nhận xét - Yêu cầu học sinh quan sát tranh tĩnh vật màu của học sinh khoá trớc và của hoạ sĩ.. - Quan sát, nhận xét - Quan sát và trả lời - Quan sát và trả lời - Quan sát và tr

Trang 1

Tuần 1

Tiết 1

Ngày dạy: Lớp 9A, 9B ngày:26/8/2008

Bài 1: Thờng thức mĩ thuật sơ lợc về mĩ thuật thời nguyễn

I Mục tiêu

- Học sinh hiểu biết đợc một số kiến thức sơ lợc về mĩ thuật thời Nguyễn

- Phát triển khả năng phân tích, suy luận và tích hợp kiến thức của học sinh

- Học sinh có nhận thức đúng đắn về truyền thống nghệ thuật dân tộc và tôn trọng và yêu quý các di tích lịch sử văn hoá của quê hơng

II Chuẩn bị

1 Đồ dùng dạy học

a Giáo viên

- SGK, Tranh, ảnh giới thiệu về mĩ thuật thời Nguyễn

b Học sinh

- SGK, su tầm tranh, ảnh giới thiệu về mĩ thuật thời Nguyễn

2 Phơng pháp dạy - học

- Chủ yếu sử dụng phơng pháp gợi mở, trực quan, vấn đáp,

III Tiến trình dạy học

1 ổn định tổ chức

- Kiểm tra sĩ số

2 Bài mới.

a Giới thiệu bài

b Hoạt động 1: I.Vài nét về bối cảnh lịch sử

- Yêu cầu hs nghiên cứu SGK tr 54,

56,57, 59

? Nêu vài nét về bối cảnh lịch sử thời

Nguyễn?

- Thực hiện

- Nhà Nguyễn chọn Huế làm kinh đô

- Đề cao t tởng nho giáo, nhng do "Bế quan toả cảng" nên kìm hãm sự phát triển của đất nớc

Giáo viên nhấn mạnh:

Trang 2

1 Kiến trúc kinh đô Huế

? Kinh đô Huế có những loại hình kiến

trúc nào?

- Bao gồm: Hoàng thành và các lăng tẩm, các cung điện,

? Khuynh hớng kiến trúc cung đình thời

Nguyễn có đặc điểm gì? - Thờng hớng tới những công trình có quy mô to lớn, thờng sử dụng những mẫu

hình trang trí mang tính quy phạm gắn liền với t tởng chính thống nho giáo, cách thể hiện nghiêm túc, chặt chẽ

Kinh thành Huế nằm bên bờ sông Hơng thơ mộng, là một quần thể kiến trúc rộng lớn và đẹp nhất nớc ta thời đó

Thành có 10 cửa chính để ra vào, bên trên cửa thành xây các vọng gác có mái uốn cong hình chim phợng

Nằm giữa kinh thành Huế là hoàng thành, cửa chính vào hoàng thành là Ngọ Môn, tiếp đến là hồ Thái Dịch

Cầu Trung Đạo bắc qua hồ Thái Dịch dẫn đến điện Thái Hoà, quanh điện Thái Hoà là cung điện dành riêng cho vua và hoàng tộc

Lăng tẩm là các công trình kiến trúc có giá trị nghệ thuật cao, đợc xây dựng theo sở thích của các vị vua, kết hợp hài hoà giữa kiến trúc và thiên nhiên

2.Điêu khắc

- Yêu cầu học sinh quan sát SGK tr 56

? Điêu khắc gắn với loại hình nghệ thuật

nào?

? Các tác phẩm điêu khắc thờng đợc làm

bằng chất liệu gì?

? Có những tác phẩm điêu khắc nào nổi

tiếng?

? Điêu khắc thời kì này có đặc điểm gì?

- Quan sát, nhận xét

- Thờng đợc gắn với loại hình nghệ thuật kiến trúc

- Thờng đợc làm bằng đá, gỗ,

- Tợng: hộ pháp, kim cơng, la hán,

- Mang tính tợng trng cao, điêu khắc phật giáo phát huy khuynh hớng truyền thống dân gian làng xã

3 Đồ hoạ và hội hoạ

a Đồ hoạ

? Đồ hoạ có những thành tựu nào đáng

kể?

? Bộ tranh này miêu tả cảnh nào?

- Ra đời các dòng tranh dân gian là sản phẩm của trí tuệ tập thể, có ẩn chứa nội dung giáo dục đạo đức nhân cách trong cuộc sống hàng ngày

- Ra đời bộ tranh Bách khoa th văn hoá

vật chất.

- Với hơn 4000 bức vẽ, tranh miêu tả đầy

đủ các chi tiết về sinh hoạt xã hội ở vùng

đồng bằng Bắc bộ Việt Nam, các ngành nghề và đồ dùng gia đình, dụng cụ lao

động của ngời dân thời kì đó

Trang 3

b Hội hoạ

? Hội hoạ thời kì này có gì nổi bật? - Cha có gì đáng kể, giai đoạn này có hoạ

sĩ duy nhất của Việt Nam đã tiếp thu kiến thức hội hoạ phơng Tây đó là hoạ sĩ Lê Văn Miến

- Năm 1925 thành lập trờng CĐMT Đông Dơng các hoạ sĩ Việt Nam đã tiếp thu kiến thức hội hoạ phơng Tây, song đã biết chắt lọc, gạt bỏ những yếu tố lai căng

d Hoạt động 3: III Đặc điểm của mĩ thuật thời Nguyễn.

? Mĩ thuật thời Nguyễn có đặc điểm gì

nổi bật? - Kiến trúc hài hoà với thiên nhiên, luôn kết hợp với nghệ thuật trang trí, có kết

cấu tổng thể chặt chẽ

- Điêu khắc, hội hoạ, đồ hoạ phát triển đa dạng, kế thừa truyền thống dân tộc, bớc

đầu tiếp thu nghệ thuật châu Âu

e Hoạt động 4: IV Đánh giá kết quả học tập

Giáo viên nhận xét ý thức học tập của lớp

3 Bài về nhà:

- Đọc bài trong SGK và vở ghi

- Su tầm tranh tĩnh vật

- Chuẩn bị 2 mẫu: lọ hoa và quả

Phó hiệu tr ởng Tổ tr ởng

Trang 4

Tuần 2

Tiết 2

Ngày dạy: Lớp 9A, 9B ngày:6/9/2008

Bài 2: Vẽ theo mẫu

vẽ tĩnh vật lọ hoa và quả

Vẽ hình

I- Mục tiêu:

- HS biết cách quan sát, nhận xét tơng quan ở mẫu vẽ

- HS biết cách bố cục và dựng hình; vẽ đợc hình có tỉ lệ cân đối và giống mẫu

- Hiểu đợc vẻ đẹp của tranh tĩnh vật qua cách bố cục bài vẽ

II - Chuẩn bị:

1 Đồ dùng dạy học:

Giáo viên:

- Mẫu vẽ - Lọ, hoa và quả

- Hình vẽ, tranh vẽ của HS và Hoạ sĩ minh hoạ

Học sinh:

- Vở THMT, bút chì, tẩy, thớc

- SGK, hoa, quả

2 Ph ơng pháp dạy học:

- Trực quan , thuyết trình

- Vấn đáp, gợi mở

- Luyện tập

III - Tiến trình dạy học:

1 ổn định tổ chức.

- Kiểm tra sĩ số, đồ dùng học tập

2 Kiểm tra bài cũ.

- Nêu vài nét về kiến trúc kinh đô Huế?

- Nêu đặc điểm của mĩ thuật thời Nguyễn?

3 Bài mới.

a Giới thiệu bài.

b Hoạt động 1: I Quan sát, nhận xét.

- Yêu cầu khi bày mẫu là gì? - bày mẫu

- Nhận xét bài của hoạ sĩ và bài của học

sinh năm trớc ? bổ sung

- Quan sát mẫu vẽ gồm những gì?

- Vị trí, bố cục bày mẫu nh thế nào?

- Tỷ lệ và đặc điểm của mẫu? - gợi ý cách

tìm tỉ lệ, so sánh các đặc điểm

- Thấy rõ đặc điểm, cầu tạo của mẫu

- HS quan sát, (cách vẽ ; bố cục, hình vẽ, màu và độ đậm nhạt )

- Lọ , hoa và 3 quả

- Quả ở trớc lọ, che khuất lọ,

- HS trả lời theo mẫu ( ớc lợng chiểu ngang và chiều cao của mẫu) Quả bằng 1/4 lọ Lọ dạng tròn, trong khung hình chữ nhật, hoa, lá

c Hoạt động 2: II Cách vẽ

Trang 5

- Nêu các bớc vẽ của bài vẽ TM? GV vẽ

minh họa và phân tích các bớc vẽ,

+ Dựng khung hình - tìm bố cục + Phác hình nét mờ

+ Vẽ chi tiết - tìm lại tỉ lệ

* Chú ý : Vữa vẽ vừa quan sát, xác định

so sánh các tỉ lệ bộ phận của từng mẫu và cả mẫu có thể lợc bỏ chi tiết không đẹp, xắp xếp lại mẫu cho bài có bố cục đẹp

d Hoạt động 3: III Thực hành

- Yêu cầu học sinh thực hành

- Nhắc nhở hs quan sát mẫu để vẽ

- Giúp đỡ những em còn lúng túng khi

tiến hành các bớc vẽ

- HS vẽ theo cách vẽ đã hớng dẫn

- Hoàn thành bài vẽ chì ở lớp

e Hoạt động 4 IV.Đánh giá kết quả học tập

- Giáo viên chọn một số bài hoàn thành

t-ơng đối, cho học sinh nhận xét, rút kinh

nghiệm

- Chấm điểm động viên

- Quan sát, nhận xét theo hớng dẫn của giáo viên về: bố cục, hình, nét vẽ,

4 Bài tập về nhà:

- Su tầm tranh tĩnh vật màu

Trang 6

Tiết 3

Bài 3: Vẽ theo mẫu

vẽ tĩnh vật lọ hoa và quả

Vẽ màu

I- Mục tiêu:

- HS biết biết sử dụng màu để vẽ tĩnh vật

- Vẽ đợc tĩnh vật màu theo ý thích

- HS yêu thích vẻ đẹp của tranh tĩnh vật

Giáo viên:

- Mẫu vẽ - Lọ, hoa và quả

- Hình vẽ, tranh vẽ của học sinh khoá trớc và phiên bản của hoạ sĩ

- SGK Học sinh:

- Vở THMT, bút chì, tẩy, thớc

- SGK, tranh tĩnh vật màu su tầm trên sách báo

- Chủ yếu sử dụng phơng pháp quan sát, gợi mở, vấn đáp,

2 Bài mới.

b Hoạt động 1: I Quan sát, nhận xét

- Yêu cầu học sinh quan sát tranh tĩnh vật

màu của học sinh khoá trớc và của hoạ sĩ

? Tranh vẽ những gì?

? Mảng chính, phụ vẽ những gì?

? Màu nào giữ vai trò chủ đạo trong

tranh?

? Màu sắc trong tranh có sự ảnh hởng qua

lại của vật mẫu thế nào?

? Em có có cảm nhận gì về cách vẽ màu

của mỗi bức tranh?

- Quan sát và trả lời

- Phát biểu theo cảm nhận riêng về màu

vẽ của mỗi bức tranh

- Giáo viên nhấn mạnh:

Để vẽ đợc tĩnh vật đẹp, khi vẽ cần quan sát kĩ mẫu để thấy đợc độ đậm nhạt của các mảng màu lớn và sự ảnh hởng qua lại của các mảng màu với nhau Vẽ màu cần có đậm, nhạt, không sao chép lệ thuộc hoàn toàn vào màu của mẫu

Trang 7

- Treo các bớc tiến hành bài vẽ màu tranh

tĩnh vật

? Nêu các bớc tiến hành bài vẽ màu tranh

tĩnh vật?

- Tìm các mảng màu chính

- Phác hình các mảng màu ở lọ, hoa, và quả

- Vẽ các mảng màu lớn trớc sau đó vẽ màu cụ thể của từng mẫu

- Chú ý sự ảnh hởng qua lại của các mảng màu với nhau

- Vẽ mạnh dạn, phóng khoáng theo các hình mảng

- Giáo viên bày mẫu nh bài số 2

- Yêu cầu hs phác hình nhanh sau đó vẽ

màu

- Xuống lớp quan sát động viên hs còn

lúng túng: vẽ hình, tìm màu,

- Thực hành

- Giáo viên chọn một số bài hớng dẫn hs

nhận xét về: bố cục, màu sắc, tơng quan

đậm nhạt,

- Biểu dơng bài vẽ đẹp

- Nhận xét, rút kinh nghiệm theo hớng dẫn của giáo viên

- Quan sát túi sách

Trang 8

Tiết 4

Bài 4: Vẽ trang trí tạo dáng và trang trí túi xách I- Mục tiêu:

- HS hiểu về tạo dáng và trang trí ứng dụng cho đồ vật

- HS hiểu cách tạo dáng và trang trí túi xách

- HS có ý thức làm đẹp trong cuộc sống hàng ngày

Giáo viên:

- Một số túi xách khác nhau về kiểu dáng, chất liệu trang trí,

- Bài vẽ túi xách của học sinh khoá trớc

- SGK

Học sinh:

- SGK, vở vẽ, màu, chì, tẩy,

- Su tầm kiểu dáng túi xách trên tạp chí,

- Chủ yếu sử dụng phơng pháp quan sát, vấn đáp, làm việc theo nhóm

2 Bài mới.

b Hoạt động 1: I Quan sát, nhận xét

? Túi xách có vai trò nh thế nào trong

cuộc sống?

? Em có nhận xét gì về các kiểu dáng,

hoa văn túi xách trong SGK?

? Đặc điểm của túi xách? ( cấu tạo)

? Giới thiệu một số bài trang trí của HS

năm trớc

- Tạo mẫu, trang trí túi xách có vai trò thiết thực trong cuộc sống túi dùng, túi thời trang, nên rất cần có vẻ đẹp

- Có nhiều kiểu dáng túi xách về hình dạng khác nhau, đợc trang trí với nhiều hoạ tiết khác nhau

- Có quai xách, khoá, thân túi, chất liệu vải, trang trí đối xứng, hay tự do

- HS xem, quan sát cách thể hiện

1 Tạo dáng

- Yêu cầu học sinh nghiên cứu SGK phần

cách tạo dáng

? Nêu các bớc tiến hành tạo dáng túi

xách?

- Trong khi hs trả lời giáo viên vẽ minh

- Thực hiện

- Tìm hình dáng chung của túi xách

- Tìm trục dọc, ngang để vẽ hình cho túi cân xứng.(H.a)

Trang 9

H.a H.b

2 Cách trang trí

? Nêu các bớc trang trí túi xách

H.a H.b

- Tìm hình quai túi (dài, ngắn, vừa phải) cho phù hợp và hoàn thiện H.b

- Có nhiều cách trang trí: trang trí kín mặt túi, trang trí ở giữa, trang trí phần trên, nhng thờng tiến hành theo các bớc sau: + Tìm các mảng hình trang trí (ha) + Tìm và vẽ hoạ tiết vào mảng và tô màu

- Yêu cầu học sinh làm bài theo nhóm

- Động viên hs làm bài, gợi ý cách tạo

dáng, sắp xếp bố cục trang trí,

- Thực hiện (mỗi nhóm 2 em)

- Yêu cầu học sinh trng bày sản phẩm,

h-ớng dẫn học sinh nhận xét, đánh giá, rút

kinh nghiệm

- Thực hiện, nhận xét, rút kinh nghiệm theo hớng dẫn của giáo viên

3 Bài về nhà

- Su tầm tranh phong cảnh

- Chuẩn bị đồ dùng học tập đầy đủ

Trang 10

Tiết 5

Bài 5: Vẽ tranh

đề tài phong cảnh quê hơng I- Mục tiêu:

- HS hiểu thêm về đề tài tranh phong cảnh

- HS biết cách tìm, chọn cảnh đẹp và vẽ đợc tranh về đề tài phong cảnh quê

h-ơng

- Học sinh yêu quê hơng và tự hào về nơi mình đang sống

Giáo viên:

- Một số tranh phiên bản phong cảnh của hoạ sĩ ,

- SGK, tranh của học sinh khoá trớc

Học sinh:

- SGK, vở vẽ, màu, chì, tẩy,

- Su tầm tranh phong cảnh trên tạp chí,

- Chủ yếu sử dụng phơng pháp trực quan, vấn đáp, gợi mở,

2 Bài mới.

b Hoạt động 1: I Tìm và chọn nội dung đề tài

- Yêu cầu học sinh quan sát tranh phong

cảnh của hoạ sĩ và học sinh khoá trớc

? Những bức tranh trên vẽ những gì?

? Nhận xét tranh vẽ của Hoạ sĩ, HS năm

trớc ( Màu, bố cục, hình vẽ) ?

- Quan sát trả lời

- HS quan sát cách thể hiện, kĩ thuật vẽ tạo hiệu quả cho đề tài

Trên mỗi vùng miền đều có sự khác nhau về cảnh quan nh:

- Miền biển: biển, thuyền buồm, ngời kéo lới, câu cá,

- Miền núi: nhà sàn, rừng, suối,

- Đồng bằng: nhà cửa, sông,

Bên cạnh đó mỗi cảnh quan đều có những sắc thái khác nhau trong các mùa khác nhau nh mùa đông, mùa hạ, mùa thu, mùa xuân

? Em thích vẽ về phong cảnh miền nào,

vùng nào?

? Em sẽ vẽ những gì?

- Giáo viên nhận xét góp ý

- Trả lời theo suy nghĩ

- Tả theo suy nghĩ

- Lĩnh hội

Trang 11

- Nêu các bớc vẽ tranh ĐT? ( Nhắc lại

các bớc vẽ, hoặc vẽ minh họa)

+ Chọn chủ đề + Tìm bố cục ( mảng chính, phụ) + Vẽ hình - hình ảnh tiêu biểu

+ Vẽ màu - Trang trí, tả thực

* Chú ý: vẽ màu, hình theo cảm nhận có thể tả thực hay vẽ ớc lệ, trang trí

- Yêu cầu hs thực hành vẽ tranh đề tài

phong cảnh quê hơng trên khổ A4.

- Xuống lớp động viên, khuyến khích học

sinh làm bài

- Giúp đỡ những em còn lúng túng

- Thực hành

- Chọn một số bài hớng dẫn hs nhận xét, rút kinh nghiệm

3 Bài về nhà

- Hoàn thành bài ở lớp (nếu cha xong)

- Đọc SGK bài số 6

- Su tầm t liệu liên quan đến bài học

Trang 12

Tiết 6

Bài 6: Thờng thức mĩ thuật chạm khắc gỗ đình làng việt nam

I- Mục tiêu:

- Hs hiểu hiểu sơ lợc về chạm khắc gỗ đình làng Việt Nam

- Hs cảm nhận đợc vẻ đẹp của chạm khắc gỗ đình làng Việt Nam

- Hs có thái độ trân trọng yêu quý và giữ gìn các công trình văn hoá, lịch sử của quê hơng đất nớc

Giáo viên:

- Su tầm một số ảnh chụp đình làng

- Phiên bản phù điêu

- SGK

Học sinh:

- SGK, Su tầm bài viết, ảnh có liên quan tới bài học

- Chủ yếu sử dụng phơng pháp thuyết trình, vấn đáp, gợi mở,

- Kiểm tra sĩ số

2 Bài mới.

b Hoạt động 1: I Khái quát về đình làng Việt Nam

- Yêu cầu hs nghiên cứu SGK phần I

trang 73

? Đình làng dùng vào việc nào của làng?

? Đặc điểm của nghệ thuật chạm khắc gỗ

đình làng?

? Có những ngôi đình nổi tiếng còn đến

ngày nay mà em biết, ở địa phơng em có

ngôi đình nào?

- Thực hiện

- Đình là nơi thờ thành hoàng làng, là ngôi nhà chung, nơi hội họp, và tổ chức

lễ hội của làng

- Kiến trúc đình làng thờng kết hợp với chạm khắc trang trí: đây là nghệ thuật của những ngời nông dân nên mang đặc

điểm mộc mạc, khoẻ khoắn, sinh động,

- Đình Tây Đằng, đình Chu Quyến, đình

Đình Bảng

- ở địa phơng có đình Bồ Dơng – Hồng Phong

c Hoạt động 2: II Vài nét về chạm khắc gỗ đình làng

- Yêu cầu hs nghiên cứu SGK phần II - Thực hiện

Trang 13

? Chạm khắc gỗ đình làng có đặc điểm gì

riêng biệt?

? Nội dung miêu tả các bức chạm khắc

của đình làng?

? Nghệ thuật chạm khắc gỗ đình làng có

đặc điểm gì?

- Là chạm khắc dân gian do ngời dân sáng tạo nên, vì vậy đối lập với chạm khắc cung đình

- Miêu tả những hình ảnh quen thuộc trong cuộc sống thờng nhật của ngời nông dân, đó là cảnh sinh hoạt xã hội:

đánh cờ, uống rợu,

- Nghệ thuật chạm khắc rất sinh động với các nhát chạm dứt khoát, chắc tay, phóng khoáng nhng rất chính xác, tạo nên độ nông sâu khác nhau, khiến các bức phù

điêu đạt tới sự phong phú về hình mảng

và hiệu quả không gian

- Nghệ thuật mang đậm đà tính dân gian

và bản sắc dân tộc

- Chạm khắc đình làng là một dòng nghệ thuật dân gian đặc sắc, độc đáo trong kho tàng nghệ thuật cổ Việt Nam, đợc chạm khắc bởi bàn tay ngời thợ làng xã tạo nên, với những nhát chạm dứt khoát, chắc khoẻ và nguồn cảm hứng dồi dào của sáng tạo Chạm khắc đình làng thể hiện đợc cuộc sống muôn màu, muôn vẻ nhng rất lạc quan yêu đời của ngời nông dân

d Hoạt động 3 III: Đánh giá kết quả học tập

? Nêu đặc điểm của chạm khắc gỗ đình làng Việt Nam?

? Nội dung của các bức chạm khắc gỗ đình làng?

- Nhận xét ý thức xây dựng bài của lớp

- Học bài trong SGK và vở ghi

- Su tầm ảnh chụp tợng chân dung trên sách báo,

Tiêu đề	Sơ lược về mĩ thuật thời nguyễn
Người hướng dẫn	Bùi Văn Tùng
Trường học	Trường THCS Tân Phong
Chuyên ngành	Mĩ thuật
Thể loại	Giáo án
Năm xuất bản	2008 - 2009

Định dạng
Số trang	18
Dung lượng	4,19 MB