giao an tiet11 den 20

3.Thái độ: Giáo dục ý thức giữ gìn vệ sinh môi trường , phòng chống giun sán kí sinh cho vật nuôi II/PHƯƠNG PHÁP :Quan sát tìm tòi, thảo luận nhóm III/CHUẨN BỊ : 1.Chuẩn bị của giáo viê

Trang 1

Ngày soạn : 10-10-2006

Ngày giảng : 14-10-2006

Tuần:6

Tiết: 12

Chương 3 Các ngành Giun Ngành giun dẹp

Sán Lá Gan

I/MỤC TIÊU BÀI HỌC :

1.Kiến thức:

-HS nêu được đặc điểm nổi bật của ngành giun dẹp là cơ thể đối xứng 2 bên

-Chỉ rõ đặc điểm cấu tạo của sán lá gan thích nghi với đời sống kí sinh

2.Kĩ năng :

Rèn kĩ năng quan sát , so sánh , kĩ năng thu thập kiến thức, kĩ năng hoạt động nhóm

3.Thái độ:

Giáo dục ý thức giữ gìn vệ sinh môi trường , phòng chống giun sán kí sinh cho vật nuôi

II/PHƯƠNG PHÁP :Quan sát tìm tòi, thảo luận nhóm

III/CHUẨN BỊ :

1.Chuẩn bị của giáo viên :

-Tranh sán lông và sán lá gan-Tranh vòm đời của sán lá gan

2.Chuẩn bị của học sinh :

-Kẻ phiếu học tập vào vở bài tập

IV/TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG

1.Mở bài:Nghiên cứu 1 nhóm động vật đa bào, cơ thể có cấu tạo phức tạp hơn so với thủy tức đó là giun dẹp.

2.Phát triển bài :

A/Hoạt động 1: Tìm hiểu về sán lông và sán lá gan

a.Mục tiêu :Tìm hiểu cấu tạo của sán lông và sán lá gan phù hợp với chức năng b.Tiến hành :

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

-GV yêu cầu học sinh quan sát hình trong

SGK trang 40,41

-Đọc các htông tin trong SGK ,thảo luận

nhóm hoàn thành phiếu học tập

-GV quan sát các nhóm ,giúp đỡ nhóm học

yếu

-Cá nhân tự quan sát tranh và hình SGK kết hợp thông tin về cấu tạo dinh

dưỡng ,sinh sản …

-Trao đổi nhóm hoàn thành phiếu học tập Yêu cầu nêu được :

+Cấu tạo của cơ quan tiêu hóa ,di chuyển giác quan

+Cách di chuyển +Ý nghĩa thích nghi +Cách sinh sản

Trang 2

-GV kẻ phiếu học tập lên bảng để học sinh

chữa bài

-Gv gọi nhiều nhóm lên chữa bài

-GV cho HS theo dõi phiếu kiến thức

Cấu tạo Di chuyển Sinh sản Thích nghi

Mắt Cơ quan tiêu

hóa

Sán lông 2mắt

ở đầu

Nhánh ruột Chưa có hậu môn

Bơi nhờ lông bơi xung quanh cơ thể

Lưỡng tính Đẻ kén có chứa trứng

Lối sống bơi lội tự do trongnước

Sán lá gan Tiêu

giảm

Nhánh ruột phát triển Chưa có lỗ hậu môn

Cơ quan di chuyển tiêu giảm

Giác bám phát triểnThành cơ thể có khả năng chun giản

Lưỡng tính

Cơ quan sinhdục phát triển Đẻ nhiều trứng

Kí sinh Bám chặt vào gan mật Luồn lách trong môi trường kí sinh

-Gv yêu cầu học sinh nhắc lại

+Sán long thích nghi với đời sống bơi lội

trong nước như thế nào ?

+Sán lá gan thích nghi với đời sống kí sinh

trong gan mật như thế nào ?

-GV yêu cầu rút ra kết luận

-Một vài học sinh nhắc lại kiến thức của bài

*Tiểu kết 1:

Sán lông :Có 2 mắt ,di chuyển nhờ lông bơi,đẻ nhiều trứng,sống bơi lội tự do

Sán lá gan:Cơ thể dẹp đối xứng hai bên rụôt phân nhánh ,sống kí sinh

B/Hoạt động 2:Tìm hiểu vòng đời sán lá gan

a.Mục tiêu :Tìm hiểu vòng đời để biết cách phòng chống

b Tiến hành : Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

-GV yêu cầu HS nghiên cứu SGK ,quan sát

hình 11.2 trang 42 Thảo luận nhóm :

+Hoàn thành bài tậo SGK:Vòng đời sán lá

gan ảnh hưởng như thế nào nếu trong thiên

nhiên xảy ra tình huống sau :

-Trứng sán không gặp nước

-Aáu trùng nở không gặp cơ thể ốc thích

Trang 3

-Ốc chứa ấu trùng bị động vật khác ăn mất

-Kén bám vào rau bèo nhưng trâu bò

không ăn phải

+Viết sơ đồ biểu diễn vòng đời của sán lá

gan

+Sán lá gan thích nghi với sự phát tán nòi

giống như thế nào ?

+Muốn tiêu diệt sán lá gan ta làm như thế

nào ?

-GV gọi các nhóm chữa bài

-GV ghi tóm tắt ý kiến và gọi hai nhóm lên

chữa bài

-GV tóm tắt ý đúng ,giải thích ý chưa đúng

-GV liên hệ dthực tế

-GV gọi 2 HS lên bảng trình bày vòng đời

của sán lá gan trên tranh

+Kén hỏng và khong nở thành sán được+Dựa vào hình 11.2 trong SGK viết theo chiều mũi tên chú ý các giai đoạn ấu trùng và kén

+Trứng phát triển ngoài môi trường thông qua vật chủ

+Diệt ốc,xử lí phân diệt trứng,xử lí rau diệtkén

-Đại diện các nhóm trình bày đáp án nhómkhác bổ sung

*Tiểu kết 2:Trâu bòàtrứng àấu trùng àốcàấu trùng có đuôiàmôi trường nước â

Bám vào rau bèoßKết kén

3.Kết luận :HS đọc kết luận trong SGK

4.Kiểm tra đánh giá :

a.Cấu tạo sán lá gan thích nghi với đời sống kí sinh như thế nào ?

b.Vì sao trâu bò nước ta mắc bệnh sán lá gan nhiều ?

c.Hãy trình bày vòng đời của sán lá gan

5.Dặn dò:

-Học bài trả lời câu hỏi SGK

-Tìm hiểu các bệnh do sán gây nên ở người và động vật

-Đọc mục ‘’Em có biết ‘’

Kẻ bảng trang 45 vào vở

Trang 4

Ngày soạn: 15-10-2006

Ngày giảng :17-10-2006

Tuần :7

Tiết :13

Bài 12 Một Số Giun Dẹp Khác Và Đặc Điểm Của

Ngành Chung Giun Dẹp

I/MỤC TIÊU:

1.Kiến thức:

-Mô tả được hình dạng vòng đời của một số giun dẹp kí sinh

-Thông qua các đại diện của ngành giun dẹp nêu được những đặc điểm chung của giun dẹp

2.Kĩ năng :Rèn kĩ năng quan sát phân tích so sánh ,hoạt động nhóm

3.Thái độ :Giáo dục ý thức vệ sinh cơ thể và môi trường

II/PHƯƠNG PHÁP :Thảo luận nhóm Quan sát tranh ảnh mẫu vật So sánh rút ra đặc điểm

chung

III/CHUẨN BỊ:

1.Chuẩn bị của giáo viên :Tranh 12.1,12.2,12.3 ảnh chụp sán lá máu sán dây Tiêu bản mô

hình mẫu vật

2.Chuẩn bị của học sinh :Kẻ bảng 45 vàovở bài tập

IV/TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG :

1.Mở bài :Con người chúng ta là động vật cao cấp nhất tiến hóa nhất làm chủ cả muôn

loài trên thế giới Mỗi loài sinh vật đều chụi dưới quyền con người Vậy mà con người phải ra công ra sức làm việc cho một bọn ăn không ngồi rồi.Đó chính là…?

A/Hoạt động 1:Tìm hiểu một số giun dẹp khác

a.Mục tiêu :Tìm hiểu một số đặc điểm của giun dẹp kí sinh và biện pháp phòng chống b.Tiến hành :

Họat động của giáo viên Hoạt động của học sinh

-GV yêu cầu HS đọc SGK và quan sát hình

12.1,12.2,12.3thảo luận nhóm trả lời câu

hỏi :

+Kể tên một số giun dẹp kí sinh

+Giun dẹp thường kí sinh ở bộ phận nào

trong cơ thể người và động vật ?Vì sao?

+Để đề phòng giun dẹp kí sinh cần pjải ăn

uống giữ vệ sinh như thế nào cho người và

gia súc ?

-GV cho các nhóm phát biể ý kiến chữa

-HS tự quan sát tranh hình SGK trang 44 ghi nhớ kiến thức

-Thảo luận nhóm thống nhất ý kiến ,trả lời câu hỏi :

Yêu cầu kể tên:

+Bộ phận kí sinh chủ yếu là :Máu ruột gan

cơ +Vì những cơ quan này có nhiều chất dinh dưỡng

Giữ vệ sinh ăn uống cho người và động vật

Trang 5

bài

-GV cho HS đọc mục:’’Em có biết’’cuối

bài trả lời câu hỏi:

+Sán kí sinh gây tác hại như thế nào ?

+Em Sẽ làm gì để giúp mọi người tránh

nhiễm giun sán ?

-GV cho HS rút ra kết luận

-GV giới thiệu thêm một số sán kí

sinh :sán lá song chủ,sán mép ,sán chó

,giữ vệ sinh môi trường -Đại diện nhóm trình bày đáp án , nhóm khác bổ sung ý kiến

Yêu cầu nêu được :-Sán kí sinh lấy chất dinh dưỡng của vật chủ làm cho vật chủ gầy yếu

-Tuyên truyền vệ sinh an toàn thực phẩm Không ăn thịt lợn bò gạo

*Tiểu kết 1:Đa số giun dẹp sống kí sinh Sán lá máu trong máu người Sán bã trầu trong ruột lợn Sán dây trong ruột người và trong cơ của trâu, bò, lợn

B/ Hoạt động 2:Đặc điểm chung của giun dẹp

a.Mục tiêu:HS nêu được đặc điểm chung cơ bản của ngành giun dẹp

b Tiến hành :

-GV yêu cầu HS nghiên cứu SGK thảo

luận nhóm hòan thành bảng 1 trang 45

-GV gọi HS chữa bài bằng cách tự điền

thông thin vào bảng 1

-GV gọi nhiể nhóm trả lời

-GV ghi phần bổ sung để các nhóm khác

tiếp tục theo dõi góp ý hay đồng ý

-GV cho HS xem bảng kiến thức chuẩn

-Cá nhân đọc thông tin SGK tang 45 nhớ lại kiến thức bái trước ,thảo luận nhóm hòan thành bảng 1

-Chú ý :Lối sống có liên quan đến một số đặc điểm cấu tạo

-Đại diện các nhóm lên bảng ghi kết quả của nhóm

-Nhóm khác theo dõi bổ sung

HS tự sữa chữa nếu cần

Bảng 1:Một số đặc điểm của đại diện giun dẹp

T

T Đại diện Đặc điểm so sánh (Sống tự do )Sán lông Sán lá gan(kí sinh ) (kí sinh )Sán dây

Trang 6

-Gv yêu cầu các nhóm xemlại bảng 1thảo

luận tìm đặc điểm chung của ngành giun

dẹp

-GV yêu cầu HS rút ra kết luận

-Nhóm thảo luận yêu cầu nêu được :+Đặc điểm cơ thể

+Đặc điểm một số cơ quan +Cấu tạo cơ thể liên quan đến lối sống -Đại diện nhóm trình bày nhóm khác bổ sung

*Tiểu kết 2:Đặc điểm chung của ngành giun dẹp :

-Cơ thể dẹp có đối xứng hai bên

-Ruột phân nhánh chưa có hậu môn

-Phân biệt đuôi lưng bụng

4.Kiểm tra đánh giá :Gv cho HS làm bài tập :Hãy chọn câu đúng

Ngành giun dẹp có những đặc điểm sau :

a.Cơ thể có dạng túi

b.Cơ thể dẹt có đối xứng hai bên

c.Ruột hình túi chưa có lỗ hậu môn

d.Ruột phân nhánh chưa có lỗ hậu môn

e.Cơ thể chỉ có một phần đầu và đế bám

f.Một số kí sinh có giác bám

g.Cơ thể phân biệt :Đầu ,lưng ,bụng

h.Trứng phát triển thành cơ thể mới

i.Vòng đời qua giai đoạn ấu trùng

5.Dặn dò:

-Tìm hiểu thêm về sán kí sinh

-Tìm hiểu về giun đũa

Trang 7

Ngày soạn: 17-10-2006

Ngày giảng :24-10-2006

Tuần :7

Tiết: 14

Bài 13 Ngành Giun Tròn Giun Đũa

I/MỤC TIÊU BÀI HỌC:

-Rèn kĩ năng quan sát so sánh phân tích ,kĩ năng họat động nhóm

3 Thái độ :Giáo dục ý thức vệ sinh môi trường,vệ sinh cá nhân

II/PHƯƠNG PHÁP :Trực quan ,hoạt động nhóm

III/CHUẨN BỊ:

1.Chuẩn bị của giáo viên :Tranh vẽ cấu tạo ngoài và trong của giun đũa ,tranh vòng đời của

giun đũa

2.Chuẩn bị của học sinh :Xem trước bài mới

IV/TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG

1.Mở bài :Giun đũa được chọn là đại diện ngành giun tròn tỉ lệ người mắc bệnh giun đũa

chiếm tỉ lệ :90%,gây tác hại lớn hiểu biết về giun đũa giúp ta bảo vệ sức khoẻ cá nhân và cộng đồng

A/ Hoạt động 1:Tìm hiểu cấu tạo dinh dưỡng và di chuyển của giun đũa.

a.Mục tiêu :HS nêu được đặc điểm cấu tạo ,dinh dưỡng và di chuyển của giun đũa

b.Tiến hành :

-Gv yêu cầu đọc thông tin trong SGk và

quan sát hình :13.1,13.2 trang 47 SGK

-Thảo luận nhóm trả lời câu hỏi :

+Tình bày cấu tạo của giun đũa ?

+Giun cái dài và mập hơn giun đực có ý

nghĩa sinh học gì ?

+Nếu giun đũa thiếu vỏ cuticunthì chúng

sẽ ra sao ?

+Ruột thẳng ở giun đũa liên quan gì đến

tốc độ tiêu hóa ?Khác với giun dẹp đặc

điểm nào ?Tại sao?

-Cá nhân tự nghiên cứu các thông tin SGK kết hợp quan sát hình ghi nhớ kiến thức -Thảo luận nhóm thống nhất câu trả lời Yêu cầu nêu được:

+Hình dạng +Cấu tạo :-Lớp vỏ cuticun -Thành cơ thể -Khoang cơ thể +Giun cái dài to đẻ nhiều trứng +Vỏ chống tác động của dịch tiêu hóa+Tốc độ tiêu hóa nhanh xuất hiện hậu môn

Trang 8

+Giun đũa di chuyển bằng cách nào ?Nhờ

đặc điểm nào mà giun đũa chui vào ống

mậ và gây hậu quảnhư thế nào cho con

người ?

-GV gọi các nhóm trình bày đáp án

-Gv giảng giải tốc độ tiêu hóa nhanh là do

thức ăn chủ yếu là chất dinh dưỡng và thức

ăn đi một chiều

-GV yêu cầu HS rút ra kết luận về cấu tạo

dinh dưỡng và di chuyển của giun đũa

-Gvcho HS nhắc lại kết luận

+Dịch chuyển rất ít ,chui rúc

-Đại diện nhóm trình bày đáp án -Nhóm khác theo dõi nhận xét và bổ sung

* Tiểu kết 1:

-Cấu tạo :Hình trụ dài 25cm.Thành cơ thể có biểu bì cơ dọc phát triển ,ống tiêu hóa thẳng có lỗ hậu môn Tuyến sinh dục dài cuộn khúc.Lớp cuticun làm căng cơ thể

-Di chuyển :Hạn chế:Cơ thể cong duỗi chui rúc

-Dinh dưỡng :Hút chất dinh dưỡng nhanh và nhiều

B/ Hoạt động 2:Sinh sản của giun đũa

a.Mục tiêu :Chỉ rõ vòng đời của giun đũa và biện pháp phòng tránh

Cơ quan sinh sản :

-GV yêu cầu học sinh đọc mục 1 trong

SGK trang 48và trả lời câu hỏi :

+Nêu cấu tạo cơ quan sinh dục ở giun đũa

Vòng đời giun đũa :

-Gv yêu cầu HS đọc SGKquan sát hình

13.3 và 13.4 trả lời câu hỏi :

+Trình bày vòng đời của giun đũa bằng sơ

đồ

+Rửa tay trước khi ăn và không ăn rau

sống vì có liên quan gì đến bệnh giun đũa

+Tại sao y học khuyên mỡi người nên tẩy

giun từ một đến hai lần trong một năm?

-GV lưu ý :Trứng và ấu trùng giun đũa

phát triển ở ngoài môi trường nên :Dễ lây

nhiễm và dễ tiêu diệt

-Gv nêu một số tác hại :Gây tắc ruột ,tắc

ống mật ,Suy dinh dưỡng cho vật chủ

-GV yêu cầu HS tự rút ra kết luận

-Cá nhân tự đọc thông tin và trả lời câu hỏi-Một vài HS trả lời ,HS khác bổ sung

-Cá nhân dọc thông tin SGK ghi nhớ kiến thức

-Trao đổi nhóm về vòng đời của giun đũa Yêu cầu :

-Vòng đời :Nơi trứng và ấu trùng phát triển,con đường thâm nhập vào vật chủ là nơi kísinh

+Trứng giun trong thức ăn sống hay bám vào tay

+Diệt giun đũa hạn chế được số trứng -Đại diện nhóm lên bảng viết sơ đồ vòng đời nhóm khác trả lời tiếp câu hỏi và bổ sung

Trang 9

*Tiểu kết 2:Vòng đời của giun đũa

Giun đũa(Ruột người )àĐẻ trứng àAáu trùng trong trứng àThức ăn sống

a.Đặc điểm cấu tạo nào của giun đũa khác với sán lá gan ?

b.Nêu tác hại của giun đũa với sức khoẻ con người

c.Nêu các biện pháp phòng chống giun đũa kí sinh ở người ?

5.Dặn dò :

-Học bài trả lời câu hỏi trong SGK

-Đọc mục ‘’Em có biết ‘’

-Kẻ bảng trang 51 vào vở bài tập

Trang 10

Ngày soạn: 17-10-2006

Ngày giảng : 30-10-2006

Tuần:8

Tiết:15

Bài 14 Một Số Giun Tròn KhácVà Đặc Điểm Chung

Của Ngành Giun Tròn

1.Kiến thức :

-HS nêu rõ được một số giun tròn đặc biệt là nhóm giun tròn kí sinh gây bệnh từ đó có biện pháp phòng tránh

-Nêu được đặc điểm chung của ngành giun tròn

2.Kĩ năng :Rèn kĩ năng quan sát phân tích và kĩ năng hoạt động nhóm

3.Thái độ :Giáo dục ý tức giữ vệ sinh môi trường,cá nhân và vệ sinh ăn uống

II/PHƯƠNG PHÁP :Trực quan,quan sát, tìm tòi

1.Chuẩn bị của giáo viên :Tranh vẽ hình:14.1,14.2,14.3,14.4

2.Chuẩn bị của học sinh :Kẻ bảng :Đặc điểm ngành giun tròn vào vở

1.Mở bài :Giun đũa thuộc về nhóm giun có số lượng loài lớn nhất (khoảng 3000loài )

Trong số 5000 của cả ngành giun tròn ,đa số sống kí sinh ở người ,động vật và thực vật

A/ Hoạt động1:Tìm hiểu một số giun tròn khác

a.Mục tiêu :Mở rộng hiểu biết về các giun tròn kí sinh khác

b.Tiến hành:

-GV yêu cầu HS nghiên cứu SGK quan

sát hình:14.1,14.2,14.3,14.4.Thảo luận

nhóm trả lời câu hỏi :

+Kể tên các loại giun tròn kí sinh ở người

+Trình bày vòng đời của giun kim

+Giun kim gây cho trẻ em những phiền

phức gì ?

+Do thói quen nào ở trẻ em mà giun kim

khép kín được vòng đời nhanh nhất ?

-Gv để HS chữa bài chỉ thông báo ý kiến

đúng sai các nhóm tự sửa chữa nếu cần

-Cá nhân tự đọc thông tin và thông tin ở các hình vẽ ,ghi nhớ kiến thức

-Trao đổi nhóm thống nhất ý kiến trả lờiYêu cầu nêu được :

+Phát triển trực tiếp +Ngứa hậu môn +Mút tay

-Đại diện nhóm trình bày đáp án nhóm khác nhận xét bổ sung

+Kí sinh ở đôïng vật , thực vậtVD:

-Lúa thối rễ, năng suất giảm

Trang 11

-GV thođng baùo theđm :Giun moû,giun

toùc,giun chư, giun gađy saăn ôû thöïc vaôt , coù

loái giun truyeăn qua muoêi , khạ naíng lađy

lan seõ raât lôùn

+Chuùng ta caăn coù bieôn phaùp gì ñeơ phoøng

traùng beônh giun kí sinh ?

-GV höôùng daên hóc sinh töï ruùt ra keât luaôn

-GV cho 1,2 hóc sinh nhaĩc lái keât luaôn

-ÔÛ lôïn :Laøm lôïn gaăy, naíng suaât chaât löôïng giạm

+Bieôn phaùp :Giöõ veô sinh ñaịc bieôt laø trẹ

em Dieôt muoêi ,taơy giun ñònh kì

*Tieơu keât 1:

-Ña soâ giun troøn kí sinh nhö :Giun kim ,giun moùc ,giun chư,giun toùc …

-Giun troøn kí sinh ôû :cô, ruoôt …(ngöôøi ,ñoông vaôt ).Reê thađn quạ (thöïc vaôt )gađy nhieău taùc hái

-Caăn giöõ veô sinh, veô sinh caù nhađn vaø veô sinh aín uoâng ñeơ traùnh giun

A/ Hoát ñoông 2:Tìm hieơu ñaịc ñieơm chung

a.Múc tieđu:Thođng qua caùc ñái dieôn neđu ñöôïc ñaịc ñieơm cụa ngaønh

b.Tieân haønh :

-GV yeđu caău trao ñoơi nhoùm hoøan thaønh

bạng moôt‘ñaịc ñieơm cụa ngaønh giun troøn’

-Gv kẹ saün bạng 1 ñeơ hóc sinh chöõa baøi

-Gv thođng baùo kieân thöùc ñuùng trong bạng

ñeơ caùc nhoùm töï söûa chöõa

-Trao ñoơi nhoùm ,caù nhađn nhôùlái kieân thöùc trao ñoơi ñeơ thoâng nhaât yù kieân hoaøn thaønh caùc noôi dung ôû bạng -Ñái dieôn caùc nhoùm ghi keât quạ cụa nhoùm vaøo bạng 1,nhoùm khaùc nhaôn xeùt boơ sung yù kieân

Bạng kieân thöùc chuaơn

TT Ñái dieôn

Ñaịc ñieơm

Giun ñuõa Giun kim Giun moùc Giun reê luùa

ngöôøi

Ruoôt giaø ngöôøi

Taù traøng Reê luùa

-GV cho HS tieâp túc thạo luaôntìn ñaịc

ñieơm chung cụa ngaønh giun troøn

-GV yeđu caău HS töï ruùt ra keât luaôn veă ñaịc

ñieơm chung cụa giun troøn

-Yeđu caău neđu ñöôïc :+Hình dáng cô theơ.Nôi soâng +Caẫu táo ñaịc tröng cụa cô theơ -Ñái dieôn nhoùm trình baøy keât quạ nhoùm khaùc boơ sung

* Tieơu keât 2: Ñaịc ñieơm chung

-Cô theơ hình trú coù voû cuticun

-Khoang cô theơ chöa chính thöùc

Trang 12

-Cơ quan tiêu hóa dạng ống bắt đầu từ miệng kết thúc ở hậu môn

3.Kết luận chung :HS đọc kết luận trong SGK

4.Kiểm tra đánh giá:

a.Căn cứ vào nơi kí sinh hãy so sánh giun kim và giun móc câu ,Loài giun nào nguy hiểm hơn ?Loài giun nào dễ phòng chống hơn ?

b.Trong số các đặc điểm chung của giun tròn ,đặc điểm nào dễ dàng nhận biệt chúng

c.Ở nước ta qua điều tra thấy tỉ lệ mắc bệnh giun đũa cao tại sao?

5.Dặn dò:

-Đọc mục :’’Em có biết ‘’

Trang 13

Ngày soạn: 24-10-2006

Ngày giảng : 02-11-2006

Tuần :8

Tiết:15

Bài 15 Ngành Giun Đốt Giun Đất

-Rèn kĩ năng quan sát so sánh phân tích ,kĩ năng họat động nhóm

3.Thái độ :Giáo dục ý thức bảo vệ động vật có ích

II/PHƯƠNG PHÁP :Quan sát tìm tòi ,giảng giải vấn đáp trực quan

1.Chuẩn bị của giáo viên :Tranh cấu tạo trong, sơ đồ di chuyển của giun đất

2.Chuẩn bị của học sinh :Xem trước bài

1.Mở bài :Giun đất là đại diện của ngành giun đốt thông qua cấu tạo và họat động sống chúng

ta có thể hiểu được đặc điểm của ngành giun đốt

-Giun đất sống ở đâu ?Em thấy giun đất vào thời gian nào trong ngày ?

A/ Hoạt động 1:Hình dạng ngoài và di chuyển

a.Mục tiêu :Giới thiệu hình dạng và di chuyển của giun đất

-Gvyêu cẩu HS đọc SGKquan sát hình:

15.1,15.2,15.3,15.4 SGK và trả lời câu

hỏi

+Giun đất có cấu tạo ngoài phù hợp với

lối sống chui rúctrong đất như thế nào ?

+So sánh với giun tròn tìm ra cơ quan và

hệ cơ quan mới xuất hiện ở giun đất ?

+Hệ cơ quan mới ở giun đất có cấu tạo

như thế nào ?

-GV ghi ý kiến và phần bổ sung của các

nhóm lên bảng

-GV giảng giải một số vấn đề :

-Cá nhân đọc thông tin và quan sát hình vẽ SGK ghi nhớ kiến thức

-Thảo luận nhóm thống nhất ý kiến trả lời các câu hỏi :

Yêu cầu nêu được :+Hình dạng cơ thể+Vòng tơ ở mỗi đốt +Hệ cơ quan mới xuất hiện :Hệ tuần hoàn (Có mạch lưng mạch bụng ,mao quản da, tim đơn giản )

+Hệ tiêu hóa :Phân hóa rõ có Enzim tiêu hóa thức ăn

Trang 14

+Khoang cơ thể chính thức dcó chứa dịch

làm cho cơ thể luôn căng

+Thành cơ thể có lớp mô bì tiết chất nhầy

làm da trơn

+Dạ dày có thành cơ dày có khả năng co

bóp nghiền thức ăn

+Hệ thần kinh :Tập trung ,chuỗi

hạch(Hạch là nơi tập trung tế bào thần

kinh )

+Hệ tuần hoàn :GV vẽ sơ đồ lên bảng để

giảng giải :Di chuyển của máu

-GV yêu cầu HS rút ra kết luận về cấu

tạo ngoài và cấu tạo trong của giun đất

-GV bổ sung hoàn chỉnh kết luận

+Hệ thần kinh :Tiến hóa hơn :Tập trung thành chuỗi, có hạch

-Đại diện nhóm trình bày đáp án nhóm khác theo dõi nhận xét và bổ sung

*Tiểu kết 1:

-Cấu tạo ngoài :Cơ thể dài thuôn 2 đầu, phân đốt mỗi đốt có vòng tơ (chi bên )Da có chất nhầy bao phủ Có đai sinh dục và lỗ sinh dục

-Cấu tạo trong :

+Có khoang cơ thể chính thức chứa dịch

+Hệ tiêu hóa :Phân hoá rõ :Lỗ miệng, hầu, thực quản, diều, dạ dày cơ,ruột tịt, hậu môn +Hệ tuần hoàn :Mạch lưng mạch bụng vòng hầu (tim đơn giản )tuần hoàn kín

+Hệ thầ kinh :Chuỗi hạch thần kinh , dây thần kinh

B/ Hoạt động 2 :Di chuyển của giun đất

a.Mục tiêu :Chỉ rõ cách di chuyển của giun đất liên quan đến cấu tạo cơ thể

-GV cho HS quan sát hình 15.3 trong

SGK trang 53 hoàn thành bài tập trang

54:Đánh số vaào ô trống cho đúng thứ tự

các động tác di chuyển của giun đất

-GV ghi phần trả lời của nhóm lên bảng

-Gv hoàn chỉnh kiến thức nếu cần thiết

-GV giảng giải:Nhờ sự điều chỉnh sức ép

của dịch khoang trong các phần khác

nhau của cơ thể mà giun đất có thể chun

giãn được cơ thể

-Cá hân tự đọc thông tin ,quan sát hình ghi nhận kiến thức

-Trao đổi nhóm hoàn thành bài tập Yêu cầu :

+Xác định được hướng di chuyển +Phân biệt hai lần thu mình phồng đoạn đầu thu đoạn đuôi

+Vai trò của vòng tơ ở mỗi đốt -Đại diện các nhóm trình bày đáp án nhóm khác bổ sung

Trang 15

*Tiểu kết 2:Giun đất di chuyển bằng cách :Cơ thể phình và duỗi xen kẽ ,dùng vòng tơ làm chỗ

dựa kéo cơ thể về một phía

C/ Hoạt động 3:Tìm hiểu dinh dưỡng của giun đất

a.Mục tiêu:Tìm hiểu quá trình trao đổi chất của giun đất

-GV yêu cầu học sinh nghiên cứu SGK

traođổi nhóm trả lời câu hỏi :

+Quá trình tiêu hóa của giun đất diễn ra

như thế nào ?

+Vì sao khi mưa nhiều nước ngập úng

giun đất chui lên mặt đất ?

+Cuốc phải giun đất thấy có chất lỏng

màu đỏ chảy ra đó là chất gì ?Tại sao có

màu đỏ ?

-GV yêu cầu HS tự rút ra kết luận

-Cá nhân đọc thông tin trang 54 ghi nhớ kiến thức

-Trao đổi nhóm hoàn thành câu trả lời Yêu cầu :

+Quá trình tiêu hóa :Sự hoạ động của dạ dày và vai trò của Enzim

+Nước ngập ,giun đấrt không hô hấp được

+Chất lỏng màu đỏ là máu có O2-Đại diện nhóm trình bày đáp án nhóm khác bổ sung

*Tiểu kết 3: Hô hấp qua da.

Thức ăn giun đấtà lỗ miệng à hầu à diều(chứa thức ăn)à dạ dày (nghiền nhỏ)

â

Bã đưa ra ngoài ßruột tịtß Enzim biến đổi

Dinh dưỡng qua thành ruột vào máu

4/ Hoạt động 4:Sinh sản

a.Mục tiêu:Nêu được đặc điểm sinh sản ghép đôi tạo kén chứa trứng của giun đất

-GV yêu cầu :nghien cứu SGKquan sát

hình 15.6 trả lời câu hỏi :Giun đất sinh

sản như thế nào ?

-GV yêu cầu HS rút ra kết luận

-GV hỏi:Tai sao giun đất lưỡng tính khi

sinh sản lại ghép đôi?

-HS tự thu nhận thông tin qua nghiên cứu SGK

Yêu cầu+Miêu tả hiện tượng ghép đôi +Tạo kén

-Đại diện HS trình bày đáp án

*Tiểu kết 4:Giun đất lưỡng tính ghép đôi trao đổi tinh dịch tại đai sinh dục Đai sinh dục tuột khỏi cơ thể tạo kén chứa trứng

a.Trình bày cấu tạo giun đất phù hợp với đời sống chui rúc trong đất?

b.Cơ thể giun đất có đặc điểm nào tiến hóa so với ngành động vật trước ?

5.Dặn dò :

Trang 16

-Học bài trả lời câu hỏi trong SGK

-Đọc mục ‘’Em có biết ‘

Ngày soạn: 24-10-2006

Ngày giảng : 03-11-2006

Tuần :8

Tiết: 16

Bài 16 Thực Hành :Mổ Quan Sát Giun Đất

1.Kiến thức :Nhận biết được loài giun khoang chỉ rõ được cấu tạo ngoài (đốt ,vòng tơ,

đai sinh dục )và cấu tạo trong (một số nội quan )

2.Kĩ năng :

-Tập thao tác mổ động vật không xương sống

-Sử dụng các dụng cụ mổ dùng kính lúp quan sát

3.Thái độ :Giáo dục ý thức tự giác kiên trì và tinh thần hợp tác trong giờ thực hành

II/PHƯƠNG PHÁP:Thực hành mổ quan sát

1.Chuẩn bị của giáo viên :Bộ đồ mổ,khay mổ đinh ghim kính lúp cồn 90.Tranh cấu tạo

ngoài

2.Chuẩn bị của học sinh :Mẫu vật :giun đất ,khăn lau ,nước rửa

IV /TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG:

1.Mở bài :Để hiểu được đời sống của giun đất chúng ta hãy quan sát cấu tạo ngoài thích nghi với di chuyển Tìm hiểu vị trí nội quan bằng cách mổ và quan sát.

2.Phát triển bài:

A/Hoạt động 1:Quan sát cấu tạo ngoài

a.Mục tiêu:Xử lí mẩu vật , quan sát xác định vị trí các bộ phận

b Tiến hành :

Cách xử lí mẫu

-GV yêu cầu HS nghiên cứu SGK trang

56 và thao tác

-GV đặt câu hỏi:

+Trình bày cách xử lí mẫu như thế nào ?

-GV kiểm tra mẫu thực hành và hướng

dẫn thực hiện

Quan sát cấu tạo ngoài

-GV yêu cầu các nhóm :

+Quan sát các đốt vòng to

+Xác định mặt lưng và mặt bụng

+tìm đai sinh dục

-Cá nhân tự đọc thông tin ghi nhớ kiến thức

-Trong nhóm cử một người tiến hành (Lưu ý dùng hơi ete hay cồn vừa phải )-Đại diện nhóm trình bày cách xử lí mẫu -Thao tác thật nhanh

-Trong nhóm đặt giun lên giấy quan sát bằng kính lúp thống nhất đáp án hoàn thành yêu cầu của GV

Trang 17

-GV đặt câu hỏi :

+Làm thế nào để quan sát được vòng tơ ?

+Dựa vào đặc điểm nào để xác định mặt

lưng , mặt bụng ?

+Tìm đai sinh dục ,lỗ sinh dục dụa trên

đặc điểm nào ?

-Gv cho học sinh làm bài tập :Chú thích

vào hình 16.1 (Ghi vào vở)

-GV gọi đại diện nhóm lên chú thích vào

tranh

-GV thông báo đáp án đúng

-Trao đổi tiếp trả lời câu hỏi :+Quan sát vòng tơ kéo giun trên giấy thấy lạo xạo

+Dựa vào màu sắc để xác định mặt lưng mặt bụng của giun đất

+Tìm đai sinh dục :Phía đầu kích thước bằng 3 đốt hơi thắt lại màu nhạt hơn -Các nhóm dựa vào đặc điểm mới quan sát thống nhất đáp án

-Đại diện các nhóm lên chữa bài nhóm khác bổ sung

-Các nhóm theo dõi tự sửa lỗi nếu cần

*Tiểu kết 1:Nhận xét ghi chú thích vào bảng thu hoạch

2/ Hoạt động 2:Tìm hiểu cấu tạo trong

a.Mục tiêu :HS mổ giun đ1t tìm một số hệ cơ quan như :thiêu hóa ,thần kinh

Cách mổ giun đất

-GV yêu cầu :

+HS các nhóm quan sát hình 16.2 đọc

thông tin trong SGK trang 57

+Thực hành mổ giun đất

-GV kiểm ta sản phẩm của các nhóm

bằng cách :

+Gọi một nhóm mổ đẹp đúng trình bày

thao tác mổ

+Gọi một nhóm mổ chưa đúng trình bày

thao tác mổ

-GV hỏi vì sao mổ chưa đúng hay nát các

nội quan ?

-GV giảng giải :Mổ động vật không

xương sống chú ý :

+Mổ mặt lưng nhẹ tay đường kéo ngắn

lách nội quan từ từ ngâm vào nước

+Ở giun đất có thể xoang chứa dịch liên

quan đến việc di chuyển của giun đất

Quan sát cấu tạo trong

-GV hướng dẫn :

+Dùng kéo nhọn tách nhẹ nội quan

+Dựa vào hình 16.3A nhận biết các bộ

phận hệ tiêu hóa

+Dựa vào hình 16.3 B quan sát bộ phận

-Cá nhân quan sát hình đọc kĩ các bước tiến hành mổ

-Cử một đại diện mổ thành viên khác giữ lau dịch cho sạch mẫu

-Đại diện nhóm lên trình bày kết quả

-Nhóm khác theo dõi góp ý cho nhóm mổchưa đúng

-Trong nhóm :+Một HS thao tác gỡ nội quan +HS khác đối chiếu với SGKđể xác định các hệ cơ quan

Trang 18

sinh dục

+Gạt ống tiêu hóa sang bên để quan sát

hệ thần kinh màu trắng ở bụng

+Hoàn thành chú thích hình 16B và 16C

-GV kiểm tra bằng cách gọi đại diện

nhóm lên bảng chú thích vào hình câm

+Ghi chú thích hình vẽ -Đại diện các nhóm lên chữa bài nhóm khác bổ sung

* Tiểu kết 2:HS nhận xét ghi chú thích vào bảng thu hoạch

3.Kết luận :Các nhóm trìnhbày cách quan sát cấu tạo ngoài cua giun đất Trình bày thao tác mổ

và cách quan sát cấu tạo trong của giun đất Nhận xét giờ và vệ sinh

4.Kiểm tra đánh giá :Gv cho điểm các nhóm làm việc tốt và có kết quả đúng đẹp

5.Dặn dò :

-Viết thu hoạch theo nhóm

-Kẻ bảng 1,2 trang 60SGK vào vở bài tập

Tiêu đề	Giáo án sinh học 7
Tác giả	Trần Nữ Hiệp
Trường học	Trường THPT Xuân Trường
Chuyên ngành	Sinh học
Thể loại	Giáo án
Năm xuất bản	2006
Thành phố	Nam Định

Định dạng
Số trang	36
Dung lượng	304,5 KB