Giáo viên: - Bảng phụ ghi câu hỏi, bài tập, hình vẽ minh hoạ bảng tổng hợp “ Tập nghiệm và biểu diễn tập nghiệm của bất phơng trình ” SGK - Tr.. - Biết áp dụng từng quy tắc biến đổi bất
Trang 1- Hiểu khái niệm hai bất phơng trình tơng đơng.
2 Kỹ năng: - Vận dung tốt các kiến thức vào làm bài tập.
3 Thái độ: - Tự tin, yêu thích môn học.
II Chuẩn bị
1 Giáo viên: - Bảng phụ ghi câu hỏi, bài tập, hình vẽ minh hoạ bảng tổng hợp “ Tập nghiệm và biểu diễn tập
nghiệm của bất phơng trình ” ( SGK - Tr 52 ), thớc thẳng có chia khoảng, bút dạ, phấn mầu
2 Học sinh: - Dụng cụ học tập Bảng phụ nhóm, bút dạ
III TIẾN TRèNH BÀI DẠY
1 Kiểm tra bài cũ: Lồng vào bài mới
* Đặt vấn đề: (1 )’) Những biểu thức nh thế nào thì đợc gọi là bất phơng trình bậc nhất một ẩn? Để trả lời câu hỏitrên ta vào bài hôm nay
2 Day n i dung bài mới ội dung bài mới :
Nam có 25000đ hãy lập hệ thức biểu thị quan hệ giữa số
tiền Nam phải trả và số tiền Nam có?
Trang 2Ta nói x = 9, x = 8 … là nghiệm của Pt là nghiệm của Pt
x = 10 có là nghiệm của bất phơng trình không ? tại sao?
x = 10 không là nghiệm của bất phơng trình
vì khi thay x = 10 vào bất phơng trình ta đợc:
2200.10 + 4000 = 15000 25000 là một khảng định sai
(hay x = 10 không thoả mãn bất phơng trình )
Cho HS làm ?1 ( SGK - Tr 41 ) ( GV treo bảng phụ )
Trả lời câu a
Vế trái : x2 ; Vế phải : 6x - 5
Cho HS thảo luận nhóm câu b
Mỗi nhóm kiểm tra với một số
Đại diện các nhóm trả lời
- Các nhóm khác nhận xét
Giới thiệu tập nghiệm của bất phơng trình (SGK - Tr 41 )
Lu ý HS : Để biểu thị điểm 3 không thuộc tập hợp
nghiệm của bất phơng trình phải dùng dấu “ ( ” , bề lõm
của ngoặc quay về phần trục số nhận đợc
áp dụng làm ?2 ( SGK - Tr 42 )
Hãy cho biết vế trái ; vế phải của bất phơng trình x > 3
Bất phơng trình x > 3 có vế trái : x, vế phải: 3
Tơng tự với bất phơng trình 3 < x, phơng trình x = 3
Vế trái: 3 ; Vế phải: x Tập nghiệm: x/x >3
Vế trái: x ; Vế phải: 3 Tập nghiệm : S = 3
Cho bất phơng trình x 3 hãy cho biết tập nghiệm và
biểu diễn tập nghiệm trên trục số ?
x x 3
* Thay x = 9 vào 2200x + 4000 25000 ta đợc 2200.9 + 4000 25000 là một khảng định đúng
x = 9 là một nghiệm của bất phơng trình
* Thay x = 10 vào 2200x + 4000 25000 ta đợc 2200.10 + 4000 25000 là khảng định sai x =
10 không phải là nghiệm của bất phơng Trìng
2 Tập nghiệm của bất ph ơng trình
(15 )’)
* Tập hợp tất cả các nghiệm của một bất phơng trình
đợc gọi là tập nghiệm của bất phơng trình
- Giải bất phơng trình là tìm tập nghiệm của bất
Trang 3Lu ý HS : Để biểu thị điểm 3 thuộc tập hợp nghiệm của
bất phơng trình phải dùng dấu “ [ ”, ngoặc quay về phần
trục số nhận đợc
Cho bất phơng trình x 7, hãy cho biết tập nghiệm và
biểu diễn tập nghiệm trên trục số
a]//////////////
x> a x x > a
a(/////////////////////////////////////
x a x x a
a
/////////////////////////////////////[
Thế nào là 2 bất phơng trình tơng đơng? để trả lời ta
chuyển sang phần tiếp theo
Ycầu Hs nghiên cứu thông tin Sgk 42?
Nghiên cứu
* Bất phơng trình x > 3 có :
Vế trái : x ; Vế phải: 3Tập nghiệm : x / x > 3
* Bất phơng trình 3 < x có :
Vế trái : 3 ; Vế phải: xTập nghiệm : x / x > 3
* Phơng trình x = 3 có :
Vế trái : x ; Vế phải: 3Tập nghiệm : S = 3
* Ví dụ 2 : SGK - Tr 42
Tập nghiệm của bất phơng trình
đó là tập hợp tất cả các số nhỏ hơn hoặc bằng 7 Kí hiệu : x x 7
Trang 4Gọi vận tốc của ôtô phải đi là x (km/h)
( x > 0 ) Theo đầu bài ta có bất phơng trình : 7 +
x
50 < 9( Hoặc ( 9 - 7 )x > 50 )
I mục tiêu
1 Kiến thức: - Học sinh nhận biết đợc về bất phơng trình bậc nhất một ẩn.
- Biết áp dụng từng quy tắc biến đổi bất phơng trình để giải các bất phơngtrình đơn giản
- Học sinh biết sử dụng các quy tắc biến đổi bất phơng trình để giải thích sự tơng đơng của bất phơngtrình
2 Kỹ năng: Biết cách giải bất phơng trình.
3 T t ởng tình cảm : Giáo dục hs tính cẩn thận chính xác.
II Chuẩn bị
1 Giáo viên: - Bảng phụ ghi câu hỏi, bài tập và hai quy tắc biến đổi bất phơng trình, thớc thẳng có chia khoảng, bút
dạ, phấn mầu
2 Học sinh: - Ôn tập các tính chất của bất đẳng thức : Liên hệ giữa thứ tự và phép cộng, phép nhân Hai quy tắc
biến đổi phơng trình Dụng cụ học tập Bảng phụ nhóm, bút dạ
III TIẾN TRèNH BÀI DẠY
4
Trang 5-1 Kiểm tra bài cũ: (5 ) ’)
* Câu hỏi: Viết và biểu diễn tập nghiệm trên trục số của mỗi bất phơng trình sau:
* Đặt vấn đề: (1 ) ’) ở tiết trớc các em đã đợc tìm hiểu về bất phơng trình vậy thì bất phơng trình bậc nhất có dạng
nh thế nào? và cách giảI cảu chúng ra sao thì ta vào bài hôm nay
Đó chính là nội dung định nghĩa (SGK - Tr 43
Chốt lại : ẩn x có bậc là bậc nhất và hệ số của ẩn
( hệ số a ) phải khác 0
Treo bảng phụ nội dung ?1 Tr 43
HS đọc nội dung yêu cầu ?
Hãy nêu lại các quy tắc đó ?
Nêu nội dung quy tắc
Để giải bất phơng trình ta cũng có hai quy tắc :
Chuyển vế - Nhân với một số Sau đây chúng ta xét
2 Hai quy tắc biến đổi bất ph ơng trình (25 )’)
Trang 6Treo bảng phụ nội dung quy tắc chuyển vế.
Nhận xét quy tắc này so với quy tắc chuyển vế trong
Treo bảng phụ nội dung?2
Yêu cầu lớp hoạt động nhóm thực hiện ?2 trong 5
Đa ra nội dung quy tắc bằng bảng phụ
Đọc nội dung quy tắc (SGK - Tr 44 )
Khi áp dụng qui tắc nhân để biến đổi bất phơng
trình ta cần lu ý điều gì ?
Khi nhân hai vế của bất phơng trình với cùng
một số âm ta phải đổi chiều với bất phơng trình đó
Cả lớp nghiên cứu ví dụ 3 trong SGK - Tr 45
Một em lên bảng trình bày - dới lớp làm vào vở
Một Hs lên bảng giải bất phơng trình
-4
1
x < 3 và biểu diễn tập nghiệm trên trục số ?
x x > 9
b Ta có : -2x > -3x – 5
-2x + 3x > -5 x > -5Vậy tập nghiệm của bất phơng trình là:
Trang 72x < 24 2x : 2 < 24 : 2 x < 12
Hãy tìm tập nghiệm của các bất phơng trình ở phần a
và b?
Thực hiện
Ngoài cách trên ta có thể chứng minh theo cách khác
nh sau : Cộng (-5) vào hai vế của bất phơng trình x +
3
và đổi chiều sẽ đợc bất phơng trình thứ hai
2 1
x < 12 Vậy tập nghiệm của bất phơng trình là x x
1 < 27
x > -9 Vậy tập nghiệm của bất phơng trình là: x x >-9
b 2x < -4 -3x > 6
Ta có: 2x < -4 x < -2 -3x > 6 x < -2
2x < -4 -3x > 6 Vì có cùng tập nghiệm suy ra hai bất phơng trình tơng đơng
Trang 8-
I mục tiêu
1 Kiến thức: - Củng cố các quy tắc biến đổi bất phơng trình
2 Kỹ năng: - Học sinh biết giải và trình bày lời giải bất phơng trình bậc nhất một ẩn.
- Biết cách giải một số bất phơng trình đa đợc về dạng bất phơng trình bậc nhất một ẩn
3 Thái độ: - Tự tin, yêu thích môn học.
II Chuẩn bị
1.Giáo viên: - Bảng phụ ghi câu hỏi, bài tập và bài giải mẫu, thớc thẳng có chia khoảng, bút dạ, phấn mầu
2 Học sinh: - Ôn lại hai quy tắc biến đổi tơng đơng bất phơng trình Dụng cụ học tập Bảng phụ nhóm, bút dạ
III TIẾN TRèNH BÀI DẠY
1 Kiểm tra bài cũ: (5 ) ’)
a Câu hỏi : - Phát biểu quy tắc chuyển vế để biến đổi tơng đơng bất phơng trình ? Chữa bài tập 19c, d ( SGK - Tr.
47 )
b Đáp án:
3 điểm: * Quy tắc chuyển vế : Khi chuyển một hạng tử của bất phơng trình từ vế này sang vế kia ta
phải đổi dấu hạng tử đó
7 điểm: * Chữa bài tập 19c, d ( SGK - Tr 47 )
c Ta có: -3x > -4x + 2 -3x + 4x > 2 x > 2
Vậy tập nghiệm của bất phơng trình là : x x > 2
d 8x + 2 < 7x - 1 8x - 7x < -1 - 2 x < -3
Vậy tập nghiệm của bất phơng trình là : x x < -3
* Đặt vấn đề: (1 ) ’) ở tiết trớc chúng ta đã đợc làm quen với bất phơng trình bậc nhất một ẩn, vậy thì muốn giải bấtphơng trình bậc nhất một ẩn ta làm nh thế nào? Để trả lời câu hỏi trên ta vào bài hôm nay
2 Dạy nội dung b ài mới.
3 Giải bất ph ơng trình bậc nhất một ẩn
Trang 9§a ra néi dung chó ý Sgk Tr 46.
C¸c em nghiªn cøu tiÕp vÝ dô 6 - Mét HS lªn b¶ng
tr×nh bµy - HS c¶ líp tr×nh bµy l¹i vµo vë ?
Thùc hiÖn
§Ó gi¶i bÊt ph¬ng tr×nh: -4x + 12 < 0 ta lµm nh thÕ
nµo?
… lµ nghiÖm cña Pt… lµ nghiÖm cña Pt… lµ nghiÖm cña Pt
TiÕp theo chóng ta cïng nghiªn cøu c¸ch gi¶i bÊt
x > - 2 VËy tËp nghiÖm cña bÊt ph¬ng tr×nh lµ: x x
> -2
///////////////////////
0/-2(
VËy nghiÖm cña bÊt ph¬ng tr×nh lµ x > 3
4 Gi¶i bÊt ph ¬ng tr×nh ® a ® îc vÒ d¹ng ax + b< 0;ax + b
> 0; ax + b 0;ax + b 0 (13 )’)
* VÝ dô 7: (Sgk Tr 46)
?6 ( Sgk - Tr 46 )
Gi¶i:
Ta cã: -0,2x - 0,2 > 0,4x - 2 - 0,2x - 0,4x > 0,2 - 2 - 0,6x > - 1,8 x < 3VËy nghiÖm cña bÊt ph¬ng tr×nh lµ x < 3
Trang 10c Ta có 4 - 3x 0 3x < -4 x
3 4
Vậy nghiệm của bất phơng trình là x
3 4
///////////////////////
0
/////////////////
43[
1 Kiến thức: - Luyện tập cách giải và trình bày lời giải bất phơng trình bậc nhất một ẩn
- Luyện tập cách giải một số bất phơng trình quy về đợc bất phơng trình bậc nhất nhờ hai phép biến
đổi tơng đơng
10
Trang 11-2 Kỹ năng: - Vận dụng tốt cách giải vào thực hiện các bài tập.
3 Thái độ: - Tự tin, yêu thích môn học
II Chuẩn bị.
1 Giáo viên: Bảng phụ ghi bài tập và bài giải mẫu, thớc thẳng có chia khoảng, bút dạ, phấn mầu.
2 Học sinh: Ôn lại hai quy tắc biến đổi tơng đơng bất phơng trình, cách trình bày gọn, cách biểu diễn tập nghiệm
của bất phơng trình trên trục số Dụng cụ học tập Bảng phụ nhóm, bút dạ
III TIẾN TRèNH BÀI DẠY
1 Kiểm tra bài cũ: (Kiểm tra 15 phút)
a Câu hỏi Giải các bất phơng trình và biểu diễn tập nghiệm trên trục số?
)2
* Đặt vấn đề: (1 )’) Để nắm chắc hơn nữa về cách giải bất phơng trình bậc nhất một ẩn chúng ta vào bài hôm nay
//////////////////////////////
)0
//////////////////////////////
0(
///////////////////////
Trang 12Thực hiện.
Treo bảng phụ nội dung bài tập
Tìm sai lầm trong các lời giải sau:
3 3
b Ta có :
3
1 1
3 Bài tập số 34 ( SGK - Tr 49 ) (5 )’)
a Sai lầm là đã coi 2 là một hạng tử nên đã chuyển
-2 từ vế trái sang vế phải và đổi dấu thành +-2
b Sai lầm là khi nhân hai vế của bất phơng trình với
-12
Trang 13Treo bảng phụ nội dung BT 30 Tr 48
Đọc nội dung - Cả lớp nghiên cứu
Hãy chọn ẩn và nêu điều kiện của ẩn
Gọi số tờ giấy bạc loại 5000đ là x tờ
ĐK : x nguyên dơng
Vậy số tờ giấy bạc loại 2000đ là bao nhiêu ?
Tổng số có 15 tờ giấy bạc , vậy số tờ giấy bạc loại
Vậy x nhận những giá trị nào ?
Từ 1 đến 13
3
7 đã không đổi chiều bất phơng trình
3
1 13Vì x nguyên dơng nên x có thể là các số nguyên dơng
từ 1 đến 13 Vậy số tờ giấy bạc loại 5000đ có thể có từ 1 đến 13 tờ
I Mục tiêu
1 Kiến thức: - Học sinh biết bỏ dấu giá trị tuyệt đối ở biểu thức dạng ax và dạng a + x
2 Kỹ năng: - Học sinh biết giải một số bất phơng trình chứa dấu giá trị tuyệt đối dạng
ax = cx + d và dạng a + x = cx + d
3 Thái độ: Tự tin, yêu thích môn học
II Chuẩn bị
1 Giáo viên: - Bảng phụ ghi bài tập và bài giải mẫu, thớc thẳng có chia khoảng, bút dạ, phấn mầu
2 Học sinh: - Ôn tập lại định nghĩa giá trị tuyệt đối của số a Dụng cụ học tập Bảng phụ nhóm, bút dạ
III TIẾN TRèNH BÀI DẠY
1 Kiểm tra bài cũ: (Không kiểm tra)
Trang 14-* Đặt vấn đề: (1 )’) Muốn giải phơng trình có chứa dấu giá trị tuyệt đối ta làm nh thế nào? Để trả lời câu hỏi trên ta vào bài hôm nay
2 D y n i dung bài mới ạy nội dung bài mới ội dung bài mới .
Cho biểu thức x - 3 Hãy bỏ dấu giá trị tuyệt đối của
Nh vậy ta có thể bỏ dấu giá trị tuyệt đối tuỳ theo giá trị
của biểu thức ở trong dấu giá trị tuyệt đối là âm hay
Thảo luận theo nhóm
Đại diện các nhóm lên trình bày
Lời giải - Cả lớp nhận xét
1 Nhắc lại về giá trị tuyệt đối (12 )’)
* Giá trị tuyệt đối của một số a
kí hiệu: a
a khi a 0
-a khi a < 0
* Ví dụ 1: (SGK - Tr.50 )
Giải:
a, x 3 ta có x - 3 0 nên x - 3 = x - 3 Vậy A = x - 3 + x - 2 = x - 3 + x - 2 = 2x - 5
b, Khi x > 0 ta có -2x < 0 nên -2x = -(-2x) = 2xVậy B = 4x + 5 + -2x = 4x + 5 + 2x = 6x + 5
?1 (SGK - Tr.50 )
Giải:
a, Khi x 0 thì -3x 0 nên -3x = -3xVậy C = -3x + 7x - 4 = -3x + 7x – 4 = 4x - 4
b, Khi x < 6 thì x - 6 < 0 nên x - 6 = 6 - xVậy D = 5 - 4x + x - 6 = 5 - 4x + 6 - x = 11 - 5x
2 Giải một số ph ơng trình chứa dấu giá trị tuyệt
đối (20 ) ’)
* Ví dụ 2 : (SGK - Tr 50)
14
Trang 15- Biểu thức trong dấu giá trị tuyệt đối không âm
- Biểu thức trong dấu giá trị tuyệt đối âm
Để giải phơng trình 3x = x + 4 (1) ta giải hai
ph-ơng trình sau :
a, 3x = x + 4 với điều kiện x 03x = x + 4 3x - x = 4 2x = 4 x = 2
x = 2 thoả mãn điều kiện x 0 nên x = 2 là nghiệm của phơng trình ( 1 )
b, -3x = x + 4 với điều kiện x < 0-3x = x + 4 -3x - x = 4 -4x = 4 x = -1
x = -1 thoả mãn điều kiện x < 0 nên x = -1 là nghiệm của PT ( 1 ) Vậy tập nghiệm của phơng trình (1) là
S = -1; 2
* Ví dụ 3 : (SGK - Tr 50)
Giải:
Ta có : x - 3 0 x 3 nên x - 3 = x - 3
Trang 16VËy tËp nghiÖm cña PT (2) lµ S =
Trang 17- Có kiến thức hệ thống về bất đẳng thức, bất phơng trình theo yêu cầu của chơng.
2 Kỹ năng: - Vận dụng tốt các kiến thức cơ bản trong chơng để giải các bài tập.
3 Thái độ: - Tự tin, yêu thích môn học
II Chuẩn bị
1 Giáo viên: Bảng phụ ghi câu hỏi và bảng tóm tắt ( SGK - Tr 52 ), thớc thẳng có chia khoảng, bút dạ, phấn mầu
2 Học sinh: Làm các bài tập và câu hỏi ôn tập chơng IV ( SGK - Tr 52 ) Dụng cụ học tập Bảng phụ nhóm, bút dạ
III TIẾN TRèNH BÀI DẠY
1 Kiểm tra bài cũ: (Không Ktra)
* Đặt vấn đề: (1 ) ’) Để ôn tập lại toàn bộ kiến thức cơ bản trong chơng IV này chúng ta vào tiết học hôm nay
* Bài tập 38a, d ( SGK - Tr 53 )
Giải:
a Cho m > n ta cộng thêm 2 vào hai vế của bất đẳng
thức đợc m + 2 > n + 2
b Cho m > n nhân hai vế bất đẳng thức với -3 và đổi
chiều ta có -3m < -3n , cộng vào hai vế của -3m < -3n với 4
4 - 3m < 4 - 3n
Trang 18Kiểm tra xem (-2) là nghiệm của bất phơng trình nào
trong các bất phơng trình sau :
a, -3x + 2 > -5 b, 10 - 2x < 2
Trả lời - GV cho điểm
Phát biểu quy tắc chuyển vế để biến đổi bất phơng
trình - Quy tắc này dựa trên tính chất nào của thứ tự
trên tập số ?
Trả lời
Làm bài tập 41a, d ( SGK - Tr 53 ): Giải bất phơng
trình và biểu diễn tập nghiệm trên trục số ?
Hai em lên bảng - Dới lớp làm vào vở
Thực hiện dới sự giám sát của giáo viên
3 2 3
4 4
Vậy nghiệm của bất PT là x
10 7
Trang 19Hai em lên bảng , mỗi em xét một trờng hợp
Kết luận về nghiệm của phơng trình
II Ôn tập về ph ơng trình giá trị tuyệt đối (17 ) ’)
Từ (1) ta có : -3x = x + 8 -3x - x = 8
-4x = 8 x = -2 ( TMĐK )Vậy tập nghiệm của PT là: S = - 2; 4
b, -2x = 4x + 18 (2)
Nếu - 2x 0 x 0 thì -2x = - 2x
Từ (2) -2x = 4x + 18 -2x - 4x = 18
-6x = 18 x = -3 ( TMĐKXĐ ) Nếu -2x < 0 x > 0 thì -2x = 2x
Từ (2) ta có : 2x = 4x + 18 2x - 4x = 18
-2x = 18 x = -9 ( Không TMĐKXĐ )Vậy tập nghiệm của PT là S = -3
3 Luyện tập củng cố (6 )’)
GV: ? Bất phơng trình bậc nhất có dạng nh thế nào? Cho ví dụ?
? Phát biểu quy tắc chuyển vế để biến đổi bất phơng trình? Quy tấc này dựa trên tính chất nào của thứ tự trên tập số?
? Phát biêu quy tắc nhân để biến đổi bất phơng trình Quy tắc này dựa trên tính chất nào của thứ tự trên tập số?Hs: Trả lời