Bài 11: Vận chuyển các chất qua màng sinh chất

Nguyên lí khuếch tán:Các chất luôn vận chuyển từ nơi có nồng độ cao đến nơi có nồng độ thấp.. Vận chuyển thụ động - Tuân theo nguyên lí khuếch tán - Không tiêu tốn năng l ợng - Con đ ờ

KiÓm tra bµi cò:

1 Tr×nh bµy cÊu tróc vµ chøc n¨ng cña mµng sinh chÊt?

§¸p ¸n

a.CÊu tróc cña mµng sinh chÊt

a Cấu trúc của màng sinh chất

Mô hình khảm động: gồm hai thành phần chủ yếu

- Lớp kép photpho lipit.

- Các phân tử protein.

b Chức năng của màng sinh chất

- Trao đổi chất với môi tr ờng một cách

có chọn lọc.

- Màng sinh chất có các protein thụ thể thu nhận thông tin cho tế bào.

- Giúp các tế bào nhận biết nhau nhờ

“dấu chuẩn ” là glicoprotein

Bµi 11:

VËn chuyÓn c¸c chÊt qua mµng sinh chÊt

VËn chuyÓn c¸c chÊt qua mµng sinh

I.Vận chuyển thụ động

1 Nguyên lí khuếch tán

Ví dụ

Nồng độ Oxi ở phổi là 60%, ở các cơ quan của cơ thể là 40%

Oxi sẽ đ ợc vận chuyển theo chiều nào?

*Từ phổi đến các cơ quan

Qu¸ tr×nh vËn chuyÓn Oxi trong tr êng hîp nµy tu©n theo nguyªn lÝ nµo?

*Nguyªn lÝ khuÕch t¸n

ThÕ nµo lµ nguyªn lÝ khuÕch t¸n?

Nguyên lí khuếch tán:

Các chất luôn vận chuyển từ nơi có nồng độ cao đến nơi có nồng độ thấp.

2 Vận chuyển thụ động:

V/c qua Kªnh protein xuyªn mµng

2 Vận chuyển thụ động

- Tuân theo nguyên lí khuếch tán

- Không tiêu tốn năng l ợng

- Con đ ờng vận chuyển:

+ Qua lớp kép photpholipit (khuếch tán trực tiếp):

Các chất không phân cực và có kích

th ớc nhỏ nh : CO2, O2…

+ Qua kênh protien xuyên màng:

Các chất phân cực, các ion (Na+, H+) các chất có kích th ớc lớn nh glucôzơ

*Thẩm thấu

Sự khuếch tán các phân tử n ớc qua màng sinh chất đ ợc gọi là thẩm thấu

Các phân tử n ớc đ ợc thẩm thấu vào trong tế bào nhờ một kênh đặc biệt là aquaporin

- Nồng độ chất tan nhỏ hơn trong tế bào.

+ H2O từ MT vào TB.

+ Chất tan từ

MT vào TB.

- T¹i sao tr íc khi ¨n rau sèng l¹i ph¶i ng©m vµo n íc muèi?

- T¹i sao khi chÎ rau muèng nÕu kh«ng ng©m vµo n íc th× sîi rau th¼ng nh ng

nÕu ng©m vµo n íc th× sîi rau muèng chÎ l¹i cong lªn?

I Vận chuyển thụ động

II Vận chuyển chủ động

Ví dụ

- Hàm l ợng Urê trong n ớc tiểu cao gấp 65

lần so với ở máu Nh ng Urê vẫn đ ợc vận chuyển từ máu ra n ớc tiểu

- Hàm l ợng Kali trong rễ cây cao gấp 70 lần so với trong dịch đất nh ng kali vẫn đ ợc vận chuyển liên tục từ dịch đất vào rễ

* Nhận xét về chiều và nhu cầu năng l ợng của quá trình vận chuyển nói trên?

Ng ợc chiều nồng độ (nồng độ thấp

đến nồng độ cao)

Cần sử dụng năng l ợng

Quá trình vận chuyển chủ động

Protien

Hãy trình bày đặc điểm của quá trình vận chuyển chủ động qua màng?

II Vận chuyển chủ động

Vận chuyển các chất qua màng từ nơi

có nồng độ thấp đến nơi có nồng độ cao (ng ợc chiều nồng độ)

Cần tiêu tốn năng l ợng (ATP)

Sử dụng các “kênh” protien vận chuyển

B¬m H+

B¬m Na+, K+

II Vận chuyển chủ động

Vận chuyển các chất qua màng từ nơi

có nồng độ thấp đến nơi có nồng độ cao (ng ợc chiều nồng độ)

Cần tiêu tốn năng l ợng (ATP)

Sử dụng các “kênh” protien vận chuyển

Vai trò của quá trình vận

chuyển thụ động?

- Giúp cho tế bào chủ động lấy đ ợc các

chất cần thiết đồng thời loại bỏ một số

chất có hại ra khỏi tế bào khi " ng ợc dốc

nồng độ "

III NHËp bµo vµ xuÊt bµo

Bµi tËp 1: C¸c vÞ trÝ 1, 2, 3 t ¬ng øng

víi qu¸ tr×nh vËn chuyÓn nµo?

1 2

3