Chức năng của màng sinh chất• Trao đổi chất 1 cách chọn lọc với môi trường • Thu nhận thông tin • Có “dấu chuẩn” giúp tế bào nhận biết nhau và nhận biết tế bào lạ... Khuếch tán: Là sự ch
Trang 1THPT TRUNG NGHĨA
ĐOÀN THỊ YẾN
TỔ HÓA – SINH – CN- TD
Trang 2Kiểm tra bài cũ
• Em hãy trình bày cấu trúc của màng sinh chất phù hợp với chức năng mà chúng đảm nhận Tại sao nói màng sinh chất có cấu trúc “khảm động”?
Trang 4Chức năng của màng sinh chất
• Trao đổi chất 1 cách chọn lọc với môi trường
• Thu nhận thông tin
• Có “dấu chuẩn” giúp tế bào nhận biết nhau và nhận biết tế bào lạ.
Trang 5VËy ph ¬ng thøc vËn chuyÓn c¸c chÊt qua mµng nh thÕ nµo? Vµ
sù phï hîp gi÷a cÊu tróc tÕ bµo
vµ chøc n¨ng vËn chuyÓn ® îc
thÓ hiÖn ra sao ? … .
Trang 7
I.VẬN CHUYỂN THỤ ĐỘNG
1 Thí nghiệm:
H ãy dự đoán xem hiện tượng gì sẽ xảy ra tiếp theo ?
Tinh thể KI Tinh thể CuSO4
Màng thấm
Cèc n íc
Hiện tượng thí nghiệm trên gọi là hiện tượng khuếch
tán Vậy thế nào là khuếch tán?
Khuếch tán: Là sự chuyển động của các chất phân tán từ nơi có nồng độ cao đến nơi có nồng độ thấp
Trang 8* Hiện tượng thẩm thấu
Thẩm thấu: Là hiện tượng nước (dung môi) khuếch tán qua màng.• Tại sao mực nước ở nhánh A cao hơn; ở
nhánh B lại thấp hơn so với lúc ban đầu ?
Trang 10Những chất nào được vận chuyển qua lớp photpholipit
kép ? Qua kênh protêin ?
Các chất vận chuyển thụ động qua màng bằng con
đường nào?
Ph«tpholipit kÐp
Protein xuyªn mµng
Protein xuyªn mµng M«i tr êng néi bµo M«i tr êng ngo¹i bµo
Trang 11- Khuếch tán qua lớp photpholipit kép: Các phân tử
không phân cực, kích thước nhỏ (CO2, O2 …)
- Khuếch tán qua kênh protêin màng: Các chất phân cực , các ion , các chất có kích thước lớn (glucozơ…)
- Nước được thẩm thấu vào trong tế bào nhờ kênh protêin màng đặc hiệu( Aquaporin )
b)Các con đường vận chuyển:
Trang 12Tốc độ khuếch tán của các chất ra vào màng tế bào phụ thuộc những yếu tố
nào?
Trang 13c)Các loại môi trường:
A > B
A < B A = B
A: nồng độ chất tan trong tế bào
B: nồng độ chất tan ngoài môi trường
Môi trường
ưu trương
Môi trường đẳng trương
Môi trường nhược
trương
Trang 14MT đẳng trương
Trang 15Giải thích tại sao khi ta xào rau thì rau thường bị quắt lại? Muốn cho rau không bị quắt lại thì ta phải xào như
thế nào?
Trả lời:
Khi xào rau cho mắm muối vào ngay từ đầu và đun nhỏ lửa (tạo ra môi trường ưu trương) => nước trong tế bào sẽ thẩm thấu ra ngoài => làm cho rau quắt lại => rau rất dai
Để tránh hiện tượng này nên xào ít một, cho lửa to và không cho mắm muối ngay từ đầu Khi lửa to nhiệt độ của mỡ tăng cao đột ngột làm lớp tế bào bên ngoài của rau cháy => ngăn cản nước thẩm thấu ra ngoài => Do vậy nước vẫn giữ trong tế bào
=> rau không bị quắt lại nên vẫn dòn ngon Trước khi cho ra đĩa mới cho mắm muối vào.
Trang 16NẾU CƠ THỂ CHỈ HOÀN TOÀN DỰA
THEO CƠ CHẾ VẬN CHUYỂN THỤ ĐỘNG THÌ CÓ THỂ TỒN TẠI ĐƯỢC KHÔNG?
Trang 17Một số loài sinh vật sống ở biển
tồn tại như thế nào ?
Trang 18[ glucozo ]:m¸u > n íc tiÓu
[urê]: máu < nước tiểu
Ở ống thận của người:
Trang 19độ thấp nơi có nồng độ cao và cần tiêu tốn năng lượng.
Con đường: qua kênh protein màng
Môi trường nội bào Môi trường ngoại bào
Trang 20Cơ chế của vận chuyển chủ động ?
Trang 212 Cơ chế
- Protêin màng kết hợp với cơ chất cần vận
chuyển
- Nhờ năng lượng ATP protêin màng tự quay
1800 vào trong hoặc bị biến đổi cấu hình.
- Cơ chất được giải phóng vào bên trong
(hoặc ra bên ngoài) màng tế bào.
Trang 23III NHẬP BÀO VÀ XUẤT BÀO
Trang 24III NHẬP BÀO VÀ XUẤT BÀO
Xuất bào Nhập bào
2
2 3
Hãy mô tả hiện tượng nhập bào và xuất bào của tế bào?
1
3
Trang 25III.NHẬP BÀO VÀ XUẤT BÀO
Xuất bào
- Là phương thức tế bào
bài xuất các chất ra ngoài tế bào bằng cách biến dạng màng sinh chất.
Trang 26Trong cơ thể người, tế bào nào
có hiện tượng nhập bào, xuất
bào?
Trang 27PHIẾU HỌC TẬP
Phân biệt vận chuyển thụ động và vận chuyển chủ động
Trang 28Phân biệt vận chuyển thụ động và vận chuyển chủ
động?
Trang 29chuyển Cùng chiều građien nồng độ Ngược chiều građien nồng độ
Nhu cầu năng
lượng Không cần năng lượng ATP Cần năng lượng ATP Con đường - Qua lớp phopholipit kép
và kênh protein màng
Qua kênh protein màng
Trang 30DẶN DÒ
• Học bài cũ, đọc trước nội dung bài mới
• Giờ sau thực hành: mang lá thài lài tía, lá hành làm mẫu.