bài 11 vận chuyển các chất qua màng sinh chất

Khái niệm: - Là ph ơng thức vận chuyển các chất qua màng mà không cần tiêu tốn năng l ợngxuôi dốc nồng độ - Nguyên lí: là do sự khuếch tán các chất từ nơi có nồng độ cao đến nơi có nồng

BÀI 11: VẬN CHUYỂN CÁC CHẤT

QUA MÀNG SINH CHẤT

NguyÔn Nh Quúnh THPT QuÕ Vâ 3

I Vận chuyển thụ động:

?

1 Khái niệm:

- Là ph ơng thức vận chuyển các chất qua màng mà không cần tiêu tốn

năng l ợng(xuôi dốc nồng độ)

- Nguyên lí: là do sự khuếch tán các chất từ nơi có nồng độ cao đến nơi có

nồng độ thấp

2 Các kiểu vận chuyển qua màng

- Khuếch tán qua kênh Pr đặc biệt(thẩm thấu): phân tử n ớc(aquapôrin)

- Sự chênh lệch nồng độ các chất giữa hai bên của màng và đặc tính lí

hoá học của chúng

- Môi tr ờng u tr ơng: nồng độ chất tan bên ngoài tế bào cao hơn bên trong tế bào

-Môi tr ờng nh ợc tr ơng: nồng độ chất tan bên ngoài tế bào thấp hơn bên trong

tế bào

-Môi tr ờng đẳng tr ơng: nồng độ chất tan bên ngoài và bên trong bằng nhau

3 Các yếu tố ảnh h ởng tới tốc độ khuếch tán qua màng:-Khuếch tán trực tiếp qua lớp kép phốtpholipít

-Khuếch tán qua kênh prôtêin xuyên màng

- Các yếu tố ảnh h ởng đến tốc độ khuếch tán qua màng.

MT nh ợc tr ơng MT đẳng tr ơng MT u tr ơng

Điều ghì xảy ra khi ta cho tế bào động vật và thực vật vào các loại môi tr ờng nói trên?

II Vận chuyển chủ động:

-Thế nào là vận chuyển chủ động. =>

Là quá trình vận chuyển các chất qua màng từ nơi có nồng độ chất tan thấp đến nơi có nồng độ chất tan cao(ng ợc dốc nồng độ) và tiêu tốn nhiều năng l ợng

-Điều kiện xảy ra.

- Cơ chế thực hiện.

=> -Cần chất vận chuyển(“máy bơm” đặc chủng)

-Năng l ợng(ATP)

=>

-ATP liên kết với prôtêin đặc chủng cho từng loại chất => Prôtêin biến đổi cấu hình để liên kết với các chất rồi đ a từ ngoài vào tế bào hay

đẩy ra khỏi tế bào

- Tốc độ vận chuyển phụ

thuộc vào yếu tố nào. => Phụ thuộc vào trạng thái sinh lí và nhu cầu của cơ thể

=>

Giúp tế bào lấy đ ợc các chất cần thiết khi nồng độ các chất bên ngoài thấp hơn nhiều so với trong màng Đây

Khi ta ăn xong, nồng độ glucô trong máu cao hơn trong tế bào thành

ruột Vậy glucô có đ ợc vận chuyển vào trong máu không giải thích?

III Nhập bào và xuất bào:

?

Nếu chất vận chuyển qua màng không phải là phân tử đ ờng mà là một mảnh vụn hữu cơ, thì nó sẽ đ ợc vận chuyển qua màng nh thế nào

Là ph ơng thức tế bào đ a các chất vào bên trong

tế bào bằng cách biến dạng màng sinh chất

1 Nhập bào

-Nhập bào là gì

- Có mấy kiểu nhập bào

=>

=> Các chất có kích th ớc lớn đ ợc vận chuyển qua màng nhờ sự biến dạng của màng sinh chất.

Thế nào là thực bào

Cơ chế

a Thực bào

=> Tế bào động vật ăn các hợp chất có kích th ớc lớn

trong => kết hợp với Lizôxôm dùng enzim phân huỷ.

b ẩm bào

2 Xuất bào

chất đẩy ra ngoài tế bào.

?

T¹i sao röa rau sèng, cho nhiÒu muèi th× rau nhanh

hÐo?

ChÎ rau muèng nÕu kh«ng ng©m vµo n íc th× sîi rau th¼ng, nÕu ng©m vµo n íc th× sîi rau muèng cong lªn Gi¶i thÝch hiÖn t îng.

Các chất vận

chuyển qua

màng phụ

thuộc vào yếu

tố nào

Chất đ ợc vận chuyển + Tính phân cực

+ Kích th ớc so với lỗ màng + Nồng độ

Cấu tạo và tính chất của màng + Kích th ớc lỗ màng

+ Sự có mặt của kênh Prôtêin + sự thay đổi hình dạng của màng