Câu 1: Phân tích mục tiêu chung của chiến lược bảo vệ tổ quốc?Câu 2: Phân tích các quan điểm chỉ đạo của Đảng trong chiến lược bảo vệ tổ quốc?Câu 3: Phân tích các quan điểm chỉ đạo của Đảng về kết hợp phát triển Kinh tế Xã hội với tăng cường quốc phòng, an ninh?Câu 4: Phân tích tư tưởng chỉ đạo của Chính phủ trong Chương trình quốc gia phòng, chống tội phạm?Câu 5: Phân tích mục tiêu, tư tưởng chỉ đạo, nguyên tắc nhiệm vụ trong đường lối, chính sách đối ngoại hiện nay của Đảng?
Trang 1ĐƯỜNG LỐI – QUỐC PHÒNG Câu 1: Phân tích mục tiêu chung của chiến lược bảo vệ tổ quốc?
1 Khái niệm:
Chiến lược bảo vệ tổ quốc là mưu lược, kế sách của Đảng và Nhà nước xác định mục tiêu, quy tụ lực
lượng và lựa chọn giải pháp khả thi, nhằm tạo sức mạnh tổng hợp thực hiện thắng lơi đường lối, nhiệm vụ quốc
phòng, an ninh để bảo vệ vững chắc Tổ quốc
2 Căn cứ để hoạch định chiến lược bảo vệ tổ quốc là dựa trên cơ sở lý luận và thực tiễn:
- Học thuyết Mác-Lênin; Tư tưởng HCM về bảo vệ tổ quốc XHCN
- Đường lối, quan điểm của Đảng CSVN về xây dựng đất nước và tăng cường QP-AN bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn hiện nay
- Kinh nghiệm truyền thống giữ nước của dân tộc và tình hình thực hiện nhiệm vụ bảo vệ tổ quốc
- Xác định đối tượng, đối tác của cách mạng Việt Nam
- Dự báo tình hình thế giới, khu vực trong nước và các tình huống phức tạp có thể xảy ra đối với đất nước ta
3 Nội dung phân tích
3.1 Nội dung mục tiêu chung của Chiến lược bảo vệ Tổ quốc: 6 mục tiêu theo Nghị quyết ĐH XII:
Một là, bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ
Hai là, bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa.
Ba là, bảo vệ công cuộc đổi mới, sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
Bốn là, bảo vệ lợi ích quốc gia - dân tộc
Năm là, bảo vệ nền văn hóa dân tộc;
Sáu là, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định chính trị, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội.
3.2 Phân tích làm rõ mục tiêu:
Một là, bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ
a.Tại sao: lĩnh vực này quan trọng như thế nào để đặt ra mục tiêu; hiện nay lĩnh vực này đang bị tác động gì?
b.Nội dung mục tiêu:
c.Liên hệ tại địa phương hoặc cơ quan
Phân tích:
a.Lý do đặt ra mục tiêu bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ vì :
- Độc lập chủ quyền là vấn đề thiêng liêngcủa quốc gia, của dân tộc
- Hiện nay sự thống nhất toàn vẹn lãnh thổ đang bị đe dọa bởi các hoạt động chống phá của các thế lực thù địch ví dụ như diễn biến tranh chấp lãnh thổ trên Biển đông trong thời gian qua
b Nói đến bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa nhất thiết phải là bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ với tư cách là những nội dung chủ yếu về mặt tự nhiên - lịch sử Trong tình hình mới, nội hàm của độc lập chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ đã có sự phát triển mới, mở rộng hơn so với trước kia Độc lập chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ bao gồm cả chủ quyền biển, đảo trong mối quan hệ chỉnh thể độc lập, thống nhất, chủ quyền quốc gia Trong bối cảnh lịch sử mới, nội dung này đã hàm chứa những vấn đề chính trị - xã hội Độc lập chủ quyền không chỉ là vấn đề lãnh thổ với không gian, địa lý xác định, mà cần nhấn mạnh đó còn là độc lập chủ quyền trên tất cả các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa, quân sự, v.v Trước hết, là độc lập về chính trị, sự tự chủ về chính trị, tự quyết định vận mệnh tương lai, con đường phát triển của dân tộc mình Quyền quyết định đó của Đảng và nhân dân ta không ai có thể xâm phạm; mất quyền quyết định đó thì cũng có nghĩa không còn độc lập, chủ quyền
Thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ, bao gồm toàn bộ đất liền, vùng trời, vùng biển, hải đảo đã được hình thành, định hình trong suốt chiều dài lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc ta Trong điều kiện mới, sự thống nhất và toàn vẹn cần được hiểu rộng hơn, đó là sự đoàn kết, thống nhất của toàn dân tộc, của các dân tộc trong cộng đồng dân tộc Việt Nam và sự thống nhất giữa cộng đồng người Việt Nam trong nước với cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài Sự thống nhất ấy được dựa trên cơ sở cùng nhau hướng tới và phấn đấu cho mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh Sự thống nhất về địa lý lãnh thổ và chính trị - xã hội quan hệ chặt chẽ, hòa quyện với nhau, tạo nên chỉnh thể thống nhất toàn vẹn của Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa, phải bảo vệ bằng mọi giá
c Liên hệ: công tác tuyên truyền tại địa phương về chủ quyền lãnh thổ biển đảo; thực hiện nhiều hoạt hoạt động góp sức xây dựng chủ quyền lãnh thổ, biển đảo (góp đá xây trường sa), động viên kêu gọi công dân nhập ngũ hàng năm
Hai là, bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa.
Phân tích:
Trang 2a.Lý do: Đảng CSVN là đảng cầm quyền, nhà nước … là vấn đề quan trọng thuộc về chế độ cần phải bảo
vệ Sự chống phá của các thế lực thù địch tìm các phá đảng, nhà nước VN
b.Nội dung: Tổ quốc là một phạm trù lịch sử, gắn với những điều kiện chính trị, kinh tế - xã hội trong từng giai đoạn lịch sử cụ thể Trong Tổ quốc xã hội chủ nghĩa, sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước và quyền làm chủ của nhân dân là những vấn đề cơ bản về mặt chính trị - xã hội, quy định bản chất của Tổ quốc Vì thế, vấn đề có ý nghĩa cốt tử của sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong tình hình mới là: bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa Điều đó, đòi hỏi trước hết phải xây dựng Đảng thật sự trong sạch, vững mạnh, ngang tầm với nhiệm vụ; xây dựng Nhà nước thực sự là của dân, do dân, vì dân, đủ sức điều hành và quản lý đất nước trong thời kỳ mới Xây dựng phải gắn chặt với việc khắc phục suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, tham nhũng ở một bộ phận cán bộ, đảng viên, ngăn chặn “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ, loại trừ những cán bộ, đảng viên thoái hóa, biến chất, lợi dụng uy tín của Đảng để mưu lợi cho bản thân, gia đình và tích cực đấu tranh chống hành động phá hoại của các thế lực thù địch Nhân dân lao động làm chủ là bản chất của chế độ ta và là thành tựu vĩ đại của cách mạng Việt Nam suốt bảy thập kỷ qua Do
đó, bảo vệ nhân dân thì trước hết và quyết định là bảo vệ quyền làm chủ của nhân dân trên tất cả các lĩnh vực, cả
về quyền tự do, tính mạng, tài sản và lợi ích chính đáng, hợp pháp của họ
c.Liên hệ: Chi bộ trường tôi luôn tổ chức các buổi học tập chuyên đề làm theo tấm gương tư tưởng, phong cách, đạo đức Hồ Chí Minh, để từ đó mỗi cán bộ đảng viên phải thật sự thấm nhuần và làm theo Luôn kiên định với mục tiêu, lý tưởng của Đảng
Ba là, bảo vệ công cuộc đổi mới, sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
Phân tích:
a.Lý do: đây là vấn đề quan trọng… hiện nay đang có nhiều thách thức trong đó có sự chống phá của các thế lực thù địch
b.Nội dung: Bảo vệ mục tiêu chương trình …
Đây thực chất là bảo vệ đường lối phát triển và xây dựng đất nước trong thời kỳ mới và những thành tựu của sự nghiệp đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước của nhân dân ta Điều này còn có nghĩa là phải làm cho sự nghiệp ấy phát triển đúng định hướng xã hội chủ nghĩa, phục vụ thắng lợi mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh, phù hợp với yêu cầu phát triển bền vững
c.Liên hệ:
Bốn là, bảo vệ lợi ích quốc gia – dân tộc
Phân tích:
a.Lý do:
b.Nội dung: bảo vệ trên tất cả các lĩnh vực, trong nước cũng như nước ngoài
Lợi ích quốc gia dân tộc là toàn bộ lợi ích mà nhân dân ta có được, giành được, phát triển và giữ gìn trong quá trình đấu tranh, xây dựng và bảo vệ đất nước Trong bối cảnh mới, nội hàm lợi ích quốc gia, dân tộc đã được
mở rộng, bao gồm cả lợi ích của ta ở trong nước và ở ngoài nước, trên tất cả các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hoá, quốc phòng, an ninh, đối ngoại Nó bao gồm cả lợi ích tổng thể của quốc gia, đất nước và lợi ích cụ thể của các doanh nghiệp, của các cá nhân là người Việt Nam; lợi ích của chúng ta trong các doanh nghiệp nước ngoài có quan hệ hợp tác, đầu tư ở Việt Nam, với Việt Nam; quyền lợi, lợi ích của nước ta trong các tổ chức quốc tế và khu vực, trong các hiệp ước, cam kết quốc tế đa phương, song phương mà chúng ta tham gia, v.v Nội dung rộng lớn và toàn diện đó hợp thành chỉnh thể lợi ích quốc gia, dân tộc, phải kiên quyết bảo vệ, giữ gìn Yêu cầu bảo vệ lợi ích quốc gia dân tộc đòi hỏi rất cao ý thức, trách nhiệm công dân, của các chủ thể, các lực lượng, đặc biệt là các lực lượng trực tiếp quan hệ, hợp tác với nước ngoài; kiên quyết ngăn chặn những biểu hiện chỉ vì lợi ích cục
bộ, địa phương, lợi ích riêng làm ảnh hưởng, vi phạm, phương hại đến lợi ích quốc gia dân tộc
c.Liên hệ:
Năm là, bảo vệ nền văn hóa dân tộc;
Phân tích:
a.Lý do: quan trong, bị sự chống phá của các thế lực thù địch làm cho văn hóa chúng ta hiện nay có biểu hiện lệch chuẩn
b.Nội dung: bảo vệ nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; làm cho chủ nghĩa Mác – Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh thực sự là hệ tư tưởng chủ đạo trong đời sống tinh thần, nền tảng tư tưởng của xã hội; chống sự xâm nhập của mọi trào lưu tư tưởng phi vô sản và sự ảnh hưởng của văn hóa độc hại vào đời sống xã hội Đồng thời, phải ra sức xây dựng, phát triển nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; không ngừng quảng bá, phát huy các giá trị văn hóa, hình ảnh đất nước, con người Việt Nam trên thế giới, góp phần gia tăng “sức mạnh mềm” cho sự nghiệp bảo vệ và phát triển đất nước
c.Liên hệ:
Trang 3Sáu là, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định chính trị, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội Phân tích:
a.Lý do: Đây là nội dung rất quan trọng của mục tiêu, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới; đồng thời, là yếu tố rất cơ bản bảo đảm thắng lợi của công cuộc đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế
b.Nội dung: Trong bối cảnh mới, nội dung này càng đặt ra một cách cấp thiết Đó là việc giữ vững môi trường hòa bình, kiên định đường lối phát triển, bảo đảm sự nhất quán của các chủ trương, chính sách; không có xáo trộn, biến động về chính trị, đặc biệt là trong Đảng, trong bộ máy Nhà nước gây ảnh hưởng xấu, tiêu cực đến
sự phát triển đất nước Trong tình hình mới, cần đặc biệt chú ý giữ vững môi trường hòa bình, ổn định; không để xảy ra vấn đề phức tạp trong quan hệ với các nước láng giềng, đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi nguy cơ chiến tranh, bảo đảm môi trường hòa bình cho sự nghiệp đổi mới phát triển đất nước.Thực hiện tốt đường lối chính sách sách đối ngoại thực hiện mục tiêu thêm bạn bớt thù
c.Liên hệ:
************************************8
Câu 2: Phân tích các quan điểm chỉ đạo của Đảng trong chiến lược bảo vệ tổ quốc?
1 Khái niệm:
Chiến lược bảo vệ tổ quốc là mưu lược, kế sách của Đảng và Nhà nước xác định mục tiêu, quy tụ lực
lượng và lựa chọn giải pháp khả thi, nhằm tạo sức mạnh tổng hợp thực hiện thắng lơi đường lối, nhiệm vụ quốc
phòng, an ninh để bảo vệ vững chắc Tổ quốc
2.Căn cứ để hoạch định chiến lược bảo vệ tổ quốc là dựa trên cơ sở lý luận và thực tiễn:
Cơ sở lý luận:
- Học thuyết Mác-Lênin; Tư tưởng HCM về bảo vệ tổ quốc XHCN
- Đường lối, quan điểm của Đảng CSVN về xây dựng đất nước và tăng cường QP-AN bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn hiện nay
- Kinh nghiệm truyền thống giữ nước của dân tộc và tình hình thực hiện nhiệm vụ bảo vệ tổ quốc
- Xác định đối tượng, đối tác của cách mạng Việt Nam
- Dự báo tình hình thế giới, khu vực trong nước và các tình huống phức tạp có thể xảy ra đối với đất nước ta
Cơ sở thực tiễn :
- Tình hình thế giới:Hòa bình hợp tác và phát triển vẫn là xu thế lớn, nhưng sẽ có những diễn biến phức tạp mới, tiềm ẩn nhiều bất trắc khó lường Những căng thẳng, xung đột tôn giáo, sắc tộc, cục bộ, tranh chấp lãnh thổ, bạo loạn chính trị, còn tiếp tục gia tăng.Kinh tế thế giới mặc dù có dấu hiệu phục hồi sau khủng hoảng nhưng vẫn còn nhiều khó khăn, bất ổn.Khu vực châu Á – TBD, trong đó có khu vực Đông – Nam Á vẫn sẽ là khu vực phát triển năng động nhưng còn tồn tại nhiều nhân tố gây mất ổn định; tranh chấp lãnh thổ, biển đảo ngày càng gay gắt
- Tình hình trong nước : Các thế lực thù địch vẫn tiếp tục thực hiện âm mưu “ diễn biến hòa bình”, gây bạo loạn lật đổ, sử dụng các chiêu bài “dân chủ”, “nhân quyền” hòng làm thay đổi chế độ chính trị ở nước ta
3 Nội dung phân tích:
1 Một là :Giữ vững vai trò lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng đối với sự nghiệp bảo vệ TQ Nâng cao năng lực lãnh đọa và sức chiến đấu của Đảng, hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước, không ngừng củng cố, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc là nhân tố quyết định thắng lợi của sự nghiệp bảo vệ TQ.
- Đại hội XII của Đảng tiếp tục khẳng định: “Để thực hiện thắng lợi mục tiêu, nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, phải tiếp tục giữ vững, tăng cường sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng, sự quản lý tập trung, thống nhất của Nhà nước đối với Quân đội nhân dân, Công an nhân dân và sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc”8 Trong nhận thức lý luận cũng như trong tổ chức thực tiễn, Đảng ta luôn trung thành và vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác – Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, bám sát tình hình, yêu cầu nhiệm vụ của cách mạng để tổ chức, lãnh đạo và chỉ đạo sự nghiệp củng cố quốc phòng, an ninh, bảo vệ Tổ quốc Sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước là cơ sở chắc chắn nhất bảo đảm cho Tổ quốc được bảo vệ vững chắc trong bối cảnh có nhiều biến động phức tạp Hiện nay, trước sự chống phá quyết liệt của các thế lực thù địch, với âm mưu “phi chính trị hóa” lực lượng vũ trang hòng làm cho Quân đội và Công an mất phương hướng chính trị, xa rời mục tiêu, lý tưởng chiến đấu, thì vấn đề tăng cường sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng, sự quản lý của Nhà nước đối với Quân đội, Công an và sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc càng trở nên quan trọng, cấp bách hơn Đây không chỉ là
sự trung thành với lý luận của chủ nghĩa Mác – Lê-nin về xây dựng lực lượng vũ trang kiểu mới của giai cấp
Trang 4công nhân, mà còn là đòi hỏi bức thiết từ tình hình, nhiệm vụ của cách mạng nước ta thời kỳ mới Để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trên, vấn đề then chốt là phải xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức và đạo đức, không ngừng nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu ngang tầm yêu cầu nhiệm vụ
- Đại hội XII của Đảng xác định: “Củng cố quốc phòng, giữ vững an ninh quốc gia, ổn định chính trị, trật
tự, an toàn xã hội là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của Đảng, Nhà nước, của cả hệ thống chính trị và toàn dân, trong đó Quân đội nhân dân và Công an nhân dân là nòng cốt”1 Đây là quan điểm nhất quán của Đảng ta, tạo cơ sở quan trọng cho Đảng, Nhà nước, cả hệ thống chính trị, toàn dân và toàn quân ta xác định và thực hiện
có hiệu quả nhiệm vụ củng cố quốc phòng, an ninh theo chức năng, nhiệm vụ của mình nhằm bảo vệ vững chắc
Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa
- Khẳng định củng cố quốc phòng, an ninh, bảo vệ Tổ quốc là nhiệm vụ “trọng yếu, thường xuyên”, Đảng
ta nhấn mạnh nhiệm vụ trung tâm là phát triển kinh tế, xây dựng đất nước Đặt lên hàng đầu nhiệm vụ phát triển kinh tế, nhưng không coi nhiệm vụ củng cố quốc phòng, an ninh, bảo vệ Tổ quốc là thứ yếu Bởi, củng cố quốc phòng, an ninh là cơ sở trực tiếp tạo thuận lợi cho nhiệm vụ trung tâm là phát triển kinh tế; ngược lại, kinh tế phát triển, đất nước mạnh lên sẽ là “phương thức hữu hiệu” để bảo vệ Tổ quốc Đây là quan điểm lý luận cơ bản, chi phối, quy định toàn bộ các nội dung, quan điểm của Đảng về quốc phòng, an ninh, bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới
2 Hai là : Kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với CNXH Giữ vững môi trường hòa bình ổn định
để phát triển kinh tế xã hội là lợi ích cao nhất của đất nước Đồng thời, luôn nêu cao cảnh giác, đánh bại mọi
âm mưu, hoạt động chống phá, xâm lược của các thế lực thù địch, không để bị động, bất ngờ trong mọi tình huống.
- Đại hội XII của Đảng xác định: “Mục tiêu trọng yếu của quốc phòng, an ninh là: Phát huy mạnh mẽ sức mạnh tổng hợp của toàn dân tộc, của cả hệ thống chính trị, tranh thủ tối đa sự đồng tình, ủng hộ của cộng đồng quốc tế, kiên quyết, kiên trì đấu tranh để bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của
Tổ quốc, bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa; bảo vệ công cuộc đổi mới, sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, bảo vệ lợi ích quốc gia - dân tộc; bảo vệ nền văn hóa dân tộc; giữ vững môi trường hòa bình, ổn định chính trị, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội”2 Trong tình hình mới, nhiệm vụ bảo
vệ Tổ quốc phải bảo đảm được lợi ích quốc gia, dân tộc khi nước ta tham gia hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, tạo thuận lợi cho sự nghiệp đổi mới, phát triển đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế; giữ vững môi trường ổn định, hòa bình, tạo điều kiện thuận lợi cho các nước trên thế giới hợp tác với Việt Nam Các nội dung bảo vệ Tổ quốc quan hệ chặt chẽ biện chứng với nhau trong chỉnh thể thống nhất; bảo vệ lĩnh vực này cũng có nghĩa là góp phần bảo vệ lĩnh vực khác và ngược lại, không xem nhẹ hoặc tuyệt đối hóa một lĩnh vực nào
3 Ba là :Kết hợp chặt chẽ hai nhiệm vụ chiến lược, xây dựng thành công CNXH và bảo vệ vững chắc TQ Phát huy sức mạnh dân tộc kết hợp với sức mạnh thời đại để bảo vệ TQ Phát huy nguồn lực đồng thời tranh thủ tối đa và khai thác mọi thuận lợi từ bên ngoài, nắm chắc nhiệm vụ phát triển kinh tế là trung tâm, xây dựng Đảng là then chốt, phát triển văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội Kết hợp chặt chẽ các nhiệm vụ phát triển kinh tế, xã hội với củng cố, tăng cường QP,AN,ĐN.
- Đại hội XII của Đảng tiếp tục khẳng định sức mạnh bảo vệ Tổ quốc là sức mạnh tổng hợp của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, của cả hệ thống chính trị dưới sự lãnh đạo của Đảng Lực lượng bảo vệ Tổ quốc là toàn dân dưới sự lãnh đạo của Đảng, trong đó lực lượng vũ trang nhân dân giữ vai trò nòng cốt Đó là sức mạnh tổng hợp của các yếu tố: chính trị, quân sự, kinh tế, khoa học và công nghệ, văn hóa, đối ngoại; biểu hiện sức mạnh vật chất, tinh thần của toàn bộ nhân dân trong nước và kiều bào Việt Nam định cư ở nước ngoài luôn hướng về
Tổ quốc Đó còn là sự kết hợp chặt chẽ sức mạnh bên trong với sức mạnh bên ngoài, sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại
Để phát huy vai trò nòng cốt của lực lượng vũ trang, Đảng ta xác định: tập trung xây dựng Quân đội nhân dân, Công an nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại, ưu tiên hiện đại hóa một số quân chủng, binh chủng, lực lượng quan trọng; xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân vững mạnh về chính trị, nâng
Trang 5cao chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu, tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, với Đảng, Nhà nước và nhân dân; phải “Tích cực, chủ động chuẩn bị lực lượng đủ mạnh và các kế hoạch, phương án tác chiến cụ thể, khoa học, sẵn sàng bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ và an ninh của Tổ quốc trong mọi tình huống”3 Quan điểm sức mạnh tổng hợp và lực lượng toàn diện bảo vệ Tổ quốc, phản ánh sâu sắc tính chất toàn dân, toàn diện của nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc thời kỳ mới được Đảng ta tiếp tục khẳng định với nội hàm sâu, rộng thêm
4 Bốn là : Xây dựng sức mạnh tổng hợp về chính trị, TT, kinh tế, xã hội, quốc phòng, an ninh, đối ngoại, phát huy sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, của cả hệ thống chính trị, dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý, điều hành thống nhất của Nhà nước, lực lượng vũ trang làm nòng cốt, tăng cường tiềm lực quốc phòng
an ninh xây dựng thế trận QPTD, thế trận ANND phù hợp với hoàn cảnh mới.
- Theo đó, quốc phòng và an ninh đều hướng vào mục tiêu chung là bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam
xã hội chủ nghĩa; được thể hiện trong sự kết hợp chặt chẽ giữa xây dựng lực lượng và thế trận của nền quốc phòng toàn dân với xây dựng lực lượng và thế trận của nền an ninh nhân dân Đại hội XII nhấn mạnh: “Tăng cường tiềm lực quốc phòng và an ninh; xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân, thế trận an ninh nhân dân vững chắc”4 Mối quan hệ biện chứng đó đặt trong tổng thể thống nhất và gắn bó chặt chẽ với sự nghiệp đổi mới, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, xây dựng, phát triển kinh tế - xã hội và hội nhập quốc tế Mối quan hệ đó phản ánh yêu cầu, nhiệm vụ cơ bản của hai lĩnh vực hoạt động đặc thù nhằm mục tiêu bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới Xây dựng thế trận và lực lượng của quốc phòng và an ninh phải đảm bảo toàn diện, đồng bộ, quan hệ chặt chẽ, có chất lượng và hiệu quả cao trên phạm vi toàn quốc, cũng như trong từng địa bàn, từng lĩnh vực cụ thể
5 Năm là :Quán triệt đường lối độc lập, tự chủ, đồng thời chủ động, tích cực hội nhập quốc tế kiên trì chính sách đối ngoại rộng mở, đa phương hóa, đa dạng hóa, thêm bạn bớt thù,gia tăng hợp tác, vừa hợp tác, vừa đấu tranh.
- Đây là quy luật dựng nước đi đôi với giữ nước của dân tộc Mối quan hệ giữa xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới có tầm quan trọng đặc biệt, là quan hệ cơ bản, chi phối, thẩm thấu vào các mối quan hệ khác; được giải quyết trong sự gắn kết chặt chẽ và triển khai đồng bộ các nhiệm vụ: phát triển kinh tế - xã hội là trung tâm; xây dựng Đảng là then chốt; phát triển văn hoá - nền tảng tinh thần của xã hội; bảo đảm quốc phòng
và an ninh là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên Trong đó, xây dựng, củng cố quốc phòng, giữ vững an ninh quốc gia phục vụ cho nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng Đảng và phát triển văn hóa Trong xây dựng Đảng, phải đạt đến mục đích là giữ vững, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với nhiệm vụ quốc phòng và an ninh Trong phát triển văn hóa phải chú ý gia tăng sức mạnh quốc phòng, an ninh, phục vụ cho xây dựng và phát huy các tiềm lực quốc phòng, an ninh, nhất là tiềm lực chính trị tinh thần Mối quan hệ tác động lẫn nhau đó cần phải được nhận thức thấu đáo và xử lý đúng trong thực tiễn trên tất cả các lĩnh vực Phải “kết hợp chặt chẽ giữa quốc phòng, an ninh và đối ngoại; tăng cường hợp tác quốc tế về quốc phòng, an ninh”7 Việc giải quyết mối quan hệ giữa xây dựng và bảo vệ Tổ quốc phải được thể hiện cụ thể ở sự kết hợp chặt chẽ giữa các lĩnh vực trong từng chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển; trong đó, chú trọng phát triển kinh tế, gắn với bảo đảm quốc phòng - an ninh ở các địa bàn trọng yếu, vùng sâu, vùng xa, biên giới, biển, đảo
6 Sáu là : Chủ động phòng ngừa, sớm phát hiện và triệt tiêu những nhân tố bên trong có thể dẫn đến những đột biến bất lợi.
- Quan điểm về bảo vệ Tổ quốc được Đảng ta khẳng định trong Đại hội XII là sự trung thành, vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác – Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh trong điều kiện mới và từ tư duy, phát triển lý luận đến tổng kết thực tiễn của Đảng, nhất là 30 năm đổi mới, xây dựng, bảo vệ Tổ quốc vừa qua Đây là cơ sở, nền tảng quan trọng để Đảng, Nhà nước và nhân dân ta triển khai, thực hiện thắng lợi nhiệm vụ củng cố quốc phòng, an ninh, bảo vệ Tổ quốc mà Đại hội XII của Đảng đã đề ra
Trang 6- Đây là kinh nghiệm quý, một phương thức giữ nước đặc sắc của dân tộc, được Đảng ta kế thừa và phát huy đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ của cách mạng Việt Nam trong thời kỳ mới Theo đó, quốc phòng và an ninh phải có đủ sức mạnh để “ngăn ngừa các nguy cơ chiến tranh, xung đột từ sớm, từ xa; chủ động phòng ngừa, phát hiện sớm và triệt tiêu các nhân tố bất lợi, nhất là các nhân tố bên trong có thể gây ra đột biến”5, để đất nước
“không bị động, bất ngờ”; giữ vững môi trường hòa bình, ổn định và tạo điều kiện thuận lợi cho bạn bè quốc tế trong hợp tác với Việt Nam Đại hội XII chỉ rõ: phải “Chủ động đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu, hoạt động chống phá của các thế lực thù địch; ngăn chặn, phản bác những thông tin và luận điệu sai trái, đẩy lùi các loại tội phạm và tệ nạn xã hội; sẵn sàng ứng phó với các mối đe dọa an ninh truyền thống và phi truyền thống; bảo đảm
an ninh, an toàn thông tin, an ninh mạng Kiên quyết, kiên trì đấu tranh bảo vệ độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ, bảo vệ vững chắc biên giới và chủ quyền biển, đảo, vùng trời của Tổ quốc; đồng thời giữ vững môi trường hòa bình, ổn định để phát triển bền vững đất nước”6
3 Liên hệ bản thân:
4 Kết luận
Văn kiện Đại Hội XII của Đảng đã chỉ rõ nội dung bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN trong giai đoạn hiện
nay là: “Bảo vệ vững chắc Tổ quốc, độc lập,, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ; bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa; bảo vệ an ninh chính trị, an ninh kinh tế, an ninh tư tưởng văn hoá
và an ninh xã hội; duy trì trật tự, kỷ cương, an toàn xã hội; giữ vững ổn định chính trị của đất nước, ngăn ngừa, đẩy lùi và làm thất bại mọi âm mưu, hoạt động chống phá, thù địch, không để bị động, bất ngờ” Để làm được
điều này, đòi hỏi các cá nhân, các tổ chức chính trị, chính trị - xã hội, đoàn thể, các thành viên trong xã hội đó phải có ý thức và sự đồng thuận về trách nhiệm của mình đối với cộng đồng, quốc gia, dân tộc và với chế độ xã hội
*********************************************
Câu 3: Phân tích các quan điểm chỉ đạo của Đảng về kết hợp phát triển Kinh tế - Xã hội với tăng cường quốc phòng, an ninh?
1 Khái niệm
Phát triển kinh tế xã hội là quá trình nâng cao điều kiện sống về vật chất và tinh thần của con người qua
việc sản xuất ra của cải vật chất, cải tiến quan hệ xã hội, nâng cao chất lượng văn hoá Phát triển là xu thế chung của từng cá nhân và cả loài người trong quá trình sống Giữa môi trường và sự phát triển có mối quan hệ hết sức chặt chẽ: môi trường là địa bàn và đối tượng của sự phát triển, còn phát triển là nguyên nhân tạo nên các biến đổi của môi trường
Quốc phòng là công việc giữ nước của một quốc gia, bao gồm tổng thể các hoạt động đối nội và đối ngoại
trên tất cả các lĩnh vực: kinh tế, chính trị, quân sự, văn hóa, xã hội… nhằm mục đích bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ, tạo môi trường thuận lợi để xây dựng đất nước
An ninh là trạng thái ổn định, an toàn, không có dấu hiệu nguy hiểm để đe dọa sự tồn tại và phát triển bình
thường của cá nhân , của tổ chức, của từng lĩnh vực hoạt động xã hội hoặc của toàn xã hội Đối với Việt Nam, bảo vệ an ninh là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của toàn dân và của cả hệ thống chính trị do lực lượng an ninh làm nòng cốt; bảo vệ an ninh luôn kết hợp chặt chẽ với củng cố quốc phòng (bỏ)
Kết hợp kinh tế với quốc phòng, an ninh là sự gắn kết giữa kinh tế với quốc phòng, an ninh trong một thể
thống nhất nhằm bổ sung, tạo điều kiện, thúc đẩy cùng nhau phát triển nhịp nhàng phát triển với hiệu quả kinh
tế-xã hội cao, kinh tế phát triển, quốc phòng, an ninh vững mạnh góp phần quan trọng tạo nên sức mạnh tổng hợp của đất nước, bảo vệ độc lập chủ quyền toàn vẹn lãnh thổ, an ninh quốc gia và trật tự an toàn xã hội, đẩy lùi nguy
cơ chiến tranh, nếu chiến tranh xảy ra thì đánh thắng
2 Cơ sở lý luận và thực tiễn của việc kết hợp phát triển kinh tế- xã hội (KT-XH) với tăng cường củng cố quốc phòng, an ninh (QP, AN):
Cơ sở lý luận:
Chủ nghĩa Mác – Lê nin:
+Kinh tế và quốc phòng an ninh luôn có mối quan hệ biện chứng
+Trong đó kinh tế giữ vai trò quyết định, quốc phòng, an ninh chịu sự chi phối và phụ thuộc vào kinh tế nhưng cũng có tác động tích cực trở lại đối với kinh tế, bảo vệ và thúc đẩy kinh tế phát triển
Đảng cộng sản Việt Nam:
+Kết hợp phát triển kinh tế và xã hội với tăng cường quốc phòng, an ninh về thực chất là cụ thể hóa việc quán triệt và thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược của cách mạng VN
+Tăng cường xây dựng Đảng trong sạch vững mạnh;
Trang 7+Phát huy sức mạnh toàn dân tộc, dân chủ, xã hội chủ nghĩa;
+Đẩy mạnh toàn diện, đồng bộ công cuộc đổi mới;
+Bảo vệ vững chắc TQ, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định;
+Phấn đấu sớm đưa nước ta cơ bản trở thành nước CN theo hướng hiện đại
Tư tưởng chỉ đạo và động lực phát triển những năm tới:
+Thời kỳ mới đòi hỏi phải phát triển đất nước toàn diện, đồng bộ hơn về chính trị , kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh, đối ngoại
+Phát triển kinh tế xã hội là trung tâm
+Xây dựng Đảng là then chốt
+Xây dựng văn hóa, con người làm nền tảng tinh thần
+Tăng cường quốc phòng an ninh là trong yếu thường xuyên
Cơ sở thực tiễn:
Phát triển kinh tế xã hội gắn với quốc phòng an ninh đã trở thành quy luật phổ biến ở mọi quốc gia, dân tộc
có chủ quyền
Ở nước ta phát triển kinh tế xã hội gắn với quốc phòng an ninh là một tất yếu khách quan, là một truyền thống trong lịch sử dựng nước và giữ nước
Nhờ chính sách nhất quán về thực hiện kết hợp phát triển kinh tế xã hội với tăng cường củng cố quốc phòng, an ninh chúng ta đã phát huy được mọi tiềm năng cho xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Trong thời bình, cùng với phát triển kinh tế là chăm lo củng cố tiềm lực quốc phòng, thế trận quốc phòng Nhờ vậy, khi đất nước bị xâm lược chúng ta đã động viên được "cả nước đồng lòng, toàn dân đánh giặc"; kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, tạo thành sức mạnh tổng hợp để chiến thắng kẻ thù Do vậy đã góp phần giữ gìn và phát triển đất nước cho đến ngày nay
2.3 Mục tiêu (3) yêu cầu (3), chủ trương: (SGK trang 357) :
2.3.1 Mục tiêu:
- Làm cho kinh tế xã hội và QP, AN phát triển cân đối, hài hòa, vững chắc.
- Tạo môi trường thuận lợi cho phát triển kinh tế xã hội, thực hiện CNH, HĐH xây dựng nền CN, QP, AN từng bước hiện đại
- Góp phần tạo sức mạnh tổng hợp của quốc gia
2.3.2 Yêu cầu:
- Góp phần giữ vững môi trường hòa bình, ổn định chính trị, bảo đảm AN quốc gia – trật tự an toàn xã hội
- Góp phần bảo đảm cho kinh tế - xã hội phát triển nhanh, bền vững, đúng định hướng XHCN
- Góp phần đáp ứng yêu cầu làm cho QP AN được tăng cường vững chắc
2.3.3 Chủ trương :
- Phát triển kinh tế xã hội đi đôi với tăng cường sức mạnh quốc phòng, an ninh
- Kết hợp chặt chẽ kinh tế với QP AN ; QP AN với kinh tế trong từng chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, chính sách, phát triển kinh tế xã hội và trên từng địa bàn
2.4 Quan điểm chiến lược trong chỉ đạo kết hợp kinh tế với quốc phòng, an ninh và đối ngoại: (SGK trang 361)
Một là, phát triển kinh tế - xã hội gắn với tăng cường quốc phòng, an ninh phải toàn diện, cơ bản, lâu dài ngay từ trong chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế xã hội với tăng cường củng cố quốc phòng an ninh trên phạm vi cả nước, từng vùng, từng ngành, từng địa phương.
Hai là, phát triển kinh tế - xã hội gắn với tăng cường quốc phòng, an ninh phải tập trung có trọng điểm, quan tâm đầu tư vào những vùng, địa bàn chiến lược trọng yếu( vùng núi phía Bắc Tây Nguyên – Tây Nam Bộ), những ngành, những lĩnh vực hoạt động kinh tế - xã hội quan trọng của đất nước.
Phân tích: Ưu tiên đầu tư theo vùng, địa bàn trọng điểm: vùng biên giới (Tây Bắc, Tây nguyên, Tây Nam bộ) Hiện nay nước ta xác định 3 vùng kinh tế trọng điểm: phía bắc (Hà Nội, Hải phòng, Quảng Ninh); phía nam (Tp.HCM, Đồng Nai, Bà rịa-Vũng Tàu); miền trung (Đà Nẵng, Thừa Thiên Huế, Quảng Ngãi)
Ưu tiên phát triển các ngành trọng điểm: SGK trang 365-369 (chỉ ghi các tên ngành)
Ba là, phát triển kinh tế - xã hội gắn với tăng cường quốc phòng, an ninh kết hợp từ trong thời bình nhưng phải sẵn sàng điều chỉnh, thích ứng với thời chiến, đối phó thắng lợi với mọi tình huống bất trắc, hạn chế thấp nhất tổn thất do thiên tai, địch họa gây ra.
Phân tích: kết hợp chặt chẽ kinh tế với quốc phòng, an ninh và đối ngoại trước hết phải phát huy nội lực của các lĩnh vực, các ngành, các cấp, các địa phương và đơn vị cơ sở; kết hợp chặt chẽ giữa tự bảo vệ, tham gia bảo vệ với được bảo vệ trong quan hệ xây dựng, phát triển kinh tế - xã hội với củng cố, tăng cường quốc phòng -
an ninh, mở rộng đối ngoại; biết khai thác thế mạnh của từng lĩnh vực để tự bảo vệ và được bảo vệ một cách vững chắc; đồng thời, biết tranh thủ tối đa các nguồn lực bên ngoài, biến nó thành nội lực để xây dựng và bảo vệ
Tổ quốc
Trang 8Bốn là, phát triển kinh tế - xã hội gắn với tăng cường quốc phòng, an ninh phải kết hợp phát triển kinh tế
xã hội với quốc phòng an ninh là sự nghiệp của toàn dân, của mọi ngành, mọi cấp, mọi thành phần kinh tế do Đảng lãnh đạo,Nhà nước quản lý điều hành.
Năm là, chú trọng nắm vững và giải quyết tốt các mối quan hệ: quốc gia giữa đổi mới, ổn định và pát triển; giữa đổi mới kinh tế và đổi mới chính trị; giữa kinh tế thị trường và định hướng XHCN; giữa phát triển lục lượng sản xuất và xây dựng, hoàn thiện từng bước quan hệ sản xuất XHCN; giữa tăng trưởng kinh tế và phát triển văn hóa, thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội; giữa xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ TQ XHCN; giữa độc lập tự chủ và hội nhập quốc tế; giữa Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, nhân dân làm chủ, không phiến diện cực đoan, duy ý chí
Mỗi ngành, mỗi địa phương, mỗi cơ sở và mỗi người phải có ý thức trách nhiệm, tự giác dựa vào sức mạnh của nền kinh tế, của từng địa phương, đơn vị và từng người để thực hiện có hiệu quả cao nhất các yêu cầu kết hợp kinh tế với quốc phòng, an ninh và đối ngoại
Theo Sách trắng Quốc phòng 2009, ngân sách dành cho quốc phòng của Việt Nam năm 2008 là hơn 27 nghìn tỷ đồng, tương đương 1,8% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) Tổng quân số thường trực là 450 nghìn người
3 Phương thức gắn kinh tế xã hội với quốc phòng an ninh:
Phát triển kinh tế xã hội gắn với quốc phòng an ninh theo vùng lãnh thổ: 3 vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc, phía Nam, miền Trung đây là vùng có tiềm năng lớn cả về nông nghiệp, công nghiệp, ngư nghiệp, lâm nghiệp và giao lưu quốc tế
Phát triển kinh tế xã hội gắn với quốc phòng an ninh trong các ngành, các lĩnh vực kinh tế - xã hội :ưu tiên phát triển và hoàn thành những công trình then chốt về cơ khí chế tạo, sản xuất máy móc, thiết bị thay thế nhập khẩu cho công nghiệp, nông nghiệp, xây dựng; công nghiệp công nghệ cao sản xuất linh kiện điện tử, máy tính, công nghiệp dầu khí, điện, khai khoáng, hóa chất, luyện thép, xi măng, phân đạm, cong nghiệp hỗ trợ, công nghiệp quốc phòng an ninh với trình độ công nghệ ngày càng cao là cơ sở đẩy mạnh sự phát triển của công nghiệp quốc phòng
4 Liên hệ:
5 Kết luận:
Chủ nghĩa Mác-Lênin đã khẳng định rằng, giữa kinh tế, chính trị, quân sự, quốc phòng, an ninh và đối ngoại có mối quan hệ biện chứng, tác động qua lại, gắn bó hữu cơ với nhau, trong đó, kinh tế bao giờ cũng giữ vai trò quyết định Phát triển kinh tế nhằm tạo ra của cải cho xã hội, tạo tiền đề vật chất kỹ thuật để tăng cường sức mạnh quốc phòng - an ninh Nhiệm vụ chủ yếu của quốc phòng - an ninh là bảo vệ chủ quyền, giữ gìn an ninh đất nước, bảo vệ thành quả cách mạng, bảo vệ chính quyền và chế độ xã hội, tạo môi trường thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội và hoạt động đối ngoại
Tuy nhiên, không phải cứ có kinh tế mạnh là có quốc phòng - an ninh mạnh, mà phải trên cơ sở kết hợp chặt chẽ một cách hợp lý, hài hoà giữa kinh tế với quốc phòng - an ninh và đối ngoại, sao cho các hoạt động kinh
tế - xã hội gắn kết hữu cơ với các hoạt động quốc phòng - an ninh và đối ngoại Hoạt động đối ngoại phải phục
vụ cho hoạt động kinh tế, củng cố, tăng cường quốc phòng - an ninh Từng mặt hoạt động kinh tế, quốc phòng -
an ninh và đối ngoại có yêu cầu riêng và tuân theo các quy luật vận động riêng, nhưng chúng có quan hệ biện chứng, hữu cơ trong một thể thống nhất, gắn kết chặt chẽ với nhau, cái này là điều kiện tồn tại và phát triển của cái kia Nếu quá nhấn mạnh mặt này và không kết hợp chặt chẽ, hài hòa thì sẽ hạn chế mặt kia, thậm chí dẫn đến hậu quả nghiêm trọng Do vậy, xây dựng kinh tế, củng cố, tăng cường sức mạnh quốc phòng - an ninh và hoạt động đối ngoại cần phải được kết hợp chặt chẽ để tạo ra sức mạnh tổng hợp quốc gia và đạt hiệu quả cao trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
*****************************************
Câu 4: Phân tích tư tưởng chỉ đạo của Chính phủ trong Chương trình quốc gia phòng, chống tội phạm?
1 Khái niệm:
Tội phạm: Tại Điều 8 của Bộ luật Hình sự năm 2015 của nước Cộng hòa XHCN Việt Nam quy định: Tội
phạm là hành vi nguy hiểm cho xã hội được quy định trong Bộ luật hình sự, do người có năng lực trách nhiệm hình sự hoặc pháp nhân thương mại thực hiện một cách cố ý hoặc vô ý, xâm phạm độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ Tổ quốc, xâm phạm chế độ chính trị, chế độ kinh tế, nền văn hóa, quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, xâm phạm quyền con người, quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, xâm phạm những lĩnh vực khác của trật tự pháp luật xã hội chủ nghĩa mà theo quy định của Bộ luật này phải bị xử lý hình sự
Căn cứ vào tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi được quy định trong Bộ luật này, tội phạm được phân thành các nhóm:
- Tội phạm ít nghiêm trọng là tội phạm gây nguy hại không lớn cho xã hội mà mức cao nhất của khung hình phạt đối với tội ấy là đến ba năm tù
Trang 9- Tội phạm nghiêm trọng là tội phạm gây nguy hại lớn cho xã hội mà mức cao nhất của khung hình phạt đối với tội ấy là đến bảy năm tù
- Tội phạm rất nghiêm trọng là tội phạm gây nguy hại rất lớn cho xã hội mà mức cao nhất của khung hình phạt đối với tội ấy là đến mười lăm năm tù
- Tội phạm đặc biệt nghiêm trọng là tội phạm gây nguy hại đặc biệt lớn cho xã hội mà mức cao nhất của khung hình phạt đối với tội ấy là trên mười lăm năm tù, tù chung thân hoặc tử hình
Phòng chống tội phạm là quá trình sử dụng biện pháp, chiến lược, sách lược, phương tiện cần thiết với sự
tham gia của nhiều lực lượng xã hội nhằm không để tội phạm xảy ra, hạn chế, ngăn chặn, xử lí, làm giảm tội phạm và quản lí giáo dục, cải tạo người phạm tội
Tư tưởng trong phòng chống tội phạm là: phải chủ động, tích cực, thường xuyên và triệt để
2 Nội dung phân tích:
2.1 Thực trạng tình hình phòng chống tội phạm hiện nay:
* Thực trạng tình hình tội phạm:
Từ năm 1998 đến nay, trung bình mỗi năm có 70.000 đến 75.000 vụ phạm pháp hình sự, trong đó: + Khoảng hơn 50.000 vụ xâm phạm trật tự an toàn xã hội
+ Khoảng hơn 10.000 vụ xâm phạm trật tự quản lý kinh tế và chức vụ
+ Hơn 10.000 vụ phạm tội về ma túy
* Các kết quả đạt được
Trong những năm qua, các ngành, các cấp do các lực lượng chuyên trách làm nòng cốt đã triển khai đồng
bộ, toàn diện nhiều nội dung, biện pháp đấu tranh phòng, chống tội phạm, thu được nhiều kết quả quan trọng Cuộc đấu tranh đã nhận được sự quan tâm chỉ đạo, điều hành của cấp ủy đảng, chính quyền các cấp, huy động được nhiều nguồn lực xã hội, động viên được sự tham gia của đông đảo quần chúng nhân dân Công tác phòng ngừa xã hội mà nòng cốt là phong trào “Toàn dân tham gia phòng ngừa, phát hiện, tố giác tội phạm và quản lý, giáo dục, giúp đỡ người phạm tội trong gia đình, ở địa bàn dân cư” được triển khai sâu rộng, gắn với ”cuộc vận động Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” và nhiệm vụ phát triển kinh tế, nâng cao đời sống nhân dân
đã mang lại hiệu quả rõ nét, góp phần củng cố nền tảng ngăn ngừa tội phạm ngay từ cơ sở Các lực lượng chuyên trách tập trung lực lượng, phương tiện, biện pháp mở nhiều đợt cao điểm tấn công trấn áp tội phạm trên các tuyến, địa bàn trọng điểm Hàng chục nghìn băng nhóm tội phạm hình sự nguy hiểm, đường dây mua bán vận chuyển ma túy đã được triệt phá, bóc gỡ; nhiều vụ án kinh tế, tham nhũng lớn được phát hiện, điều tra, xử lý; hoạt động của tội phạm có tổ chức và băng nhóm tội phạm hình sự mang tính chất “xã hội đen” đã được ngăn chặn; tình hình tội phạm ở các thành phố lớn, trên các tuyến, địa bàn trọng điểm cơ bản được kiềm chế
Năm 2014, lực lượng Công an đã điều tra, khám phá 43.837 vụ phạm tội về trật tự xã hội, bắt xử lý 75.905 đối tượng, đạt tỷ lệ 77,3%, các vụ án rất nghiêm trọng và đặc biệt nghiêm trọng đạt 93,3%; triệt phá 4.904 băng, nhóm tội phạm Qua đó, nhiều loại tội phạm nghiêm trọng giảm so với năm 2013, như: giết người giảm 7,93%; giết người, cướp tài sản giảm 31,96%; cướp tài sản giảm 25,85%… Tuy nhiên, một số loại tội phạm vẫn diễn biến phức tạp, trong đó tội phạm giết người do nguyên nhân xã hội, cướp, cướp giật tài sản xảy ra với tính chất, mức độ nghiêm trọng
* Những tồn tại
Tính chất tội phạm ngày càng nguy hiểm, mang yếu tố quốc tế, có tổ chức, xuyên quốc gia và sử dụng công nghệ cao Thủ đoạn hoạt động tinh vi, phương thức hoạt động xảo quyệt, manh động, liều lĩnh Tội phạm hình sự có
tổ chức, băng nhóm “xã hội đen” gây án nghiêm trọng, băng nhóm tội phạm ma túy có vũ trang ở khu vực biên giới, tội phạm tham nhũng và tội phạm kinh tế trong lĩnh vực tài chính - ngân hàng, đầu tư, quản lý, sử dụng đất đai và thương mại, tội phạm và vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường vẫn hết sức nhức nhối Xu hướng tội phạm cấu kết với nhau hình thành các tập đoàn tội phạm lớn hoạt động đa lĩnh vực, liên tỉnh, xuyên quốc gia, nếu không được đấu tranh ngăn chặn, có thể trở thành hiện thực Tội phạm do suy thoái đạo đức xã hội, đạo đức gia đình có xu hướng gia tăng, trực tiếp đe dọa phá vỡ nền tảng đạo đức, văn hóa của xã hội
Mức độ hậu quả gây ra cho xã hội của các loại tội phạm ngày càng lớn, xâm phạm nghiêm trọng trật tự, kỷ cương pháp luật xã hội chủ nghĩa, lợi ích của Nhà nước và xã hội, tài sản, tính mạng, quyền và lợi ích chính đáng của nhân dân, làm suy giảm niềm tin xã hội và cản trở công cuộc phát triển đất nước
Thành phần phạm tội đa dạng, phức tạp Tội phạm nghiêm trọng chủ yếu do các đối tượng chuyên nghiệp gây ra Tuy nhiên, cũng cần đặc biệt chú ý phòng ngừa, ngăn chặn, làm giảm những nhân tố đầu vào của tội phạm, những người có nguy cơ mắc vào các tệ nạn xã hội và sa vào con đường phạm tội, như những người lao động tự do, thiếu việc làm và thất nghiệp do chịu ảnh hưởng của cuộc suy thoái kinh tế vừa qua; thanh niên, thiếu niên, học sinh, sinh viên bỏ học, bỏ nhà tụ tập, lang thang, sống bầy đàn và một bộ phận cán bộ, đảng viên, công chức hư hỏng, thoái hóa, biến chất
Địa bàn hoạt động của tội phạm chủ yếu tập trung ở các thành phố lớn, các tuyến trọng điểm, các lĩnh vực quan trọng của đời sống xã hội, nhất là ở Thủ đô Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, các đô thị loại 1 và các vùng chiến lược về an ninh, trật tự; trên các tuyến biên giới, quốc lộ trọng điểm, tuyến hàng không quốc tế, tuyến bưu
Trang 10chính - viễn thông; trong lĩnh vực tài chính - ngân hàng, quản lý, sử dụng đất đai, xuất - nhập khẩu, thương mại điện tử, tổ chức cán bộ và an sinh xã hội
* Nguyên nhân của tình trạng trên, chủ yếu là do:
- Tình hình kinh tế còn khó khăn, số doanh nghiệp giải thể, ngừng hoạt động còn nhiều, kéo theo số người lao động mất việc làm tạo áp lực lớn đến các vấn đề xã hội
- Đạo đức xã hội xuống cấp, lối sống thực dụng, hưởng thụ, chạy theo lợi ích vật chất, nhất là trong thanh, thiếu niên rất đáng lo ngại
- Xu hướng giải quyết những mâu thuẫn phát sinh trong xã hội, trong gia đình bằng bạo lực có chiều hướng gia tăng
- Tác động tiêu cực của ấn phẩm đồi trụy, trò chơi trực tuyến trên Internet (game online) đối với thanh, thiếu niên đang trong độ tuổi phát triển về nhận thức, tâm, sinh lý
- Số người nghiện ma túy ngoài xã hội còn nhiều, tiềm ẩn yếu tố làm nảy sinh tội phạm
- Công tác đấu tranh phòng chống tội phạm của các cơ quan chức năng nói chung và của ngành công an nói riêng còn có mặt hạn chế và bộc lộ nhiều yếu kém, thiếu sót
2.2 Mục tiêu của phòng chống tội phạm: (SGK trang 402).
- Tạo ra sự chuyển biến mạnh mẽ về trật tự an toàn xã hội, giữ vững kỷ cương pháp luật, làm giảm một cách cơ bản các loại tội phạm, phục vụ có hiệu quả công cuộc xây dựng và phát triển đất nước
- làm giảm tội phạm nói chung và làm giảm cơ bản các loại tội phạm Từng bước xây dựng môi trường sống lành mạnh tại các cộng đồng dân cư, trong các nhà trường và gia đình, tạo những chuyển biến rõ rệt về trật
tự an toàn xã hội Nâng cao ý thức tôn trọng pháp luật trohg cộng đồng và đẩy mạnh tính chủ động, sáng tạo của các cấp cơ sở trong công tác phòng, chống tội phạm
- Kết hợp chặt chẽ công tác phòng ngừa và chủ động tấn công trấn áp tội phạm, trước hết ở các địa bàn trọng điểm, các đô thị Tổ chức giáo dục có hiệu quả đối với những người phạm tội, giúp họ nhanh chóng tái hòa nhập cộng đồng xã hội
- Từng bước làm giảm các loại tội phạm có sử dụng bạo lực, đặc biệt là các tội phạm giết người, cướp tài sản, hiếp dâm, cống người thi hành công vụ, các tội phạm xâm hại trẻ em, lôi kéo trẻ em vào con đường sử dụng
và nghiện ma túy, tội phạm do người chưa thành niên và các loại tội phạm có tổ chức, có sử dụng vũ khí hoặc có tính chất côn đồ, hung hãn Kiên quyết truy bắt bọn tội phạm còn lẩn trốn, thực hiện triệt đề công tác thi hành án hình sự
- Nâng cao hiệu lực điều hành, quản lý của Chính phủ và chính quyền các cấp trong công tác quản lý hành chính nhà nước về trật tự xã hội và phòng chống tội phạm
3.2 Tư tưởng chỉ đạo của Chính phủ trong Chương trình quốc gia phòng, chống tội phạm: (SGK trang 398)
- Xã hội hóa công tác đấu tranh phòng chống tội phạm, xác định rõ đấu tranh phòng, chống tội phạm là nghĩa vụ, quyền lợi và trách nhiệm của các cấp, các ngành, tổ chức : (phân tích phải được sự tham
gia của đông đảo mọi người dân, mọi tầng lới xã hội)
Phân tích:
+ tuyên truyền để nâng cao nhận thức của người dân trong đấu tranh phòng chống tội phạm
+ Bồi dưỡng kiến thức cơ bản trong đấu tranh phòng chốn tội phạm
+ Tổ chức cho người dân tham gia trong phòng chống tội phạm
Liên hệ ở địa phương:
- Phát huy vai trò lãnh đạo của cáccấp ủy đảng trong :
+ Chủ trương đường lối đưa ra phải phù hợp với tình hình thực tế của địa phương
+ Từng bước hoàn thiện hệ thống pháp luật về phòng chống tội phạm
+ Kiện toàn các cơ quan chức năng phòng chống tội phạm như điều tra, kiểm sát, xét xử
Liên hệ địa phương:
- Gắn liền phòng ngừa với đấu tranh, trong đó phòng ngừa xã hội, đấu tranh chấn áp tội phạm
+ Phòng ngừa tội phạm là việc các cơ quan của Nhà nước, các tổ chức xã hội và công dân bằng nhiều biện
pháp nhằm khắc phục những nguyên nhân, điều kiện của tình trạng phạm tội nhằm ngăn chặn, hạn chế và làm giảm từng bước, tiến tới loại trừ tội phạm ra khỏi đời sống xã hội
+ Đấu tranh chấn áp tội phạm là hết sức quan trọng Việc xét xử phải đúng người, đúng tội, dung chính sách pháp luật
Tư tưởng trong phòng chống tội phạm là: phải chủ động, tích cực, thường xuyên và triệt để
Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, hiệu lực quản lý của Nhà nước đối với công tác phòng, chống tội
phạm Giữ vững kỷ cương pháp luật nâng cao ý thức tuân thủ, tôn trọng pháp luật của các cấp, các ngành và