NHỔ RĂNG BẰNG PHƯƠNG PHÁP PHẪU THUẬT

Răng hàm trên có chân răng năm trong hoặc sát xoang hàm nếu nhồ bằng phương pháp thông thường với lực mạnh có thể gây ra hậu quả lọt răng, chân răng Vào xoang https7/www.facebook.com/sro

Trình bày chỉ định và chống chỉ định nhỏ răng bằng phương pháp phẫu thuật

Trinh bày được nguyên tắc chung nhỗ răng bằng phương pháp phẫu thuật

Trình bày được phương pháp phẫu thuật nhổ răng còn thân răng nguyên vẹn Trình bày được phương pháp phẫu thuật nhổ chân răng

I Mé dau:

Nhỗ răng là thủ thuật được thực hiện hàng ngày của các bác sĩ chuyên khoa Răng

Hàm Mặt, đa số các trường hợp răng cần nhồ được thực hiện bằng kỹ thuật thông

thường Một số trường hợp răng cần nhồ thuộc loại khó,ngay cả những trường hợp khi khám qua tưởng là dé, song thực tế khi tiến hành nhỏ răng lại rất khó, thời gian nhé kéo dài, làm tổn thương nhiều tổ chức xung quanh răng, sau nhổ hay có phản ứng

viêm nhiễm , vết thương lâu lành Vì vậy trước khi tiến hành thủ thuật cần có tiên

lượng trước đề đặt ra kế hoạch và áp dụng phương pháp phẫu thuật cho phù hợp, các

https://www.facebook.com/groups/thuvienrhm/ Người chia sẻ: Nguyễn Hùng Phong

bước tiễn hành thủ thuật chủ động, ít gây tổn thương tổ chức xương và phần mềm Kết quả sau phẫu thuật 6 răng chóng liền, ít có biến chứng nặng sau phẫu thuật

II Nội dung

không thực hiện được

2 Chỉ định nhỗ răng bằng phương pháp phẫu thuật

2.1 Những răng mà nếu nhỗ bằng phương pháp thông thơjờng thì rất khó khăn hoặc

không thể thực hiện được:

2.1.1 Những răng có hướng chân răng bat thường mà nếu nhồ rang bang phuong

pháp thông thường có thé bi gãy chân răng, vỡ xương ô răng (hình 1,4)

2.1.2 Răng có chân răng quá sản men răng (hypercementosis), Răng dính

khớp(ankylosed), răng dị thường ( VD : dens m dent ) (hình 2,3,5)

2.1.3 Những răng ngầm hoặc ngầm không hoàn toàn (hình 6)

2.1.4 Những răng mọc lệch, kẹt hoặc bị dính với răng bên cạch nếu nhồ bằng

phương pháp thông thường có thể gây vỡ ổ răng, hoặc làm bật cả răng bên cạnh(hình 7,8)

2.1.5 Những chóp răng sót lại nằm trong xương 6 rang c6 nguy co tré thanh 6 tiéu

xương, hoặc với vị trí đó có thể ảnh hưởng đến việc làm phục hình răng giả (hình 9)

2.1.6 Những chân răng nằm dưới lợi mà chỉ có thể dùng phương pháp phẫu thuật

mới lấy được chân răng (hình I1, 12),

2.1.7 Những răng đã điều trị tủy (dòn), xương 6 rang quá cứng chắc ( hay gặp ở

ngudi cao tudi)

2.2 Những răng mà nếu nhỗ răng thường có thể gây nguy hại :

https://www.facebook.com/groups/thuvienrhm/ Người chia sẻ: Nguyễn Hùng Phong

Những răng, chân răng nằm sát cấu trúc giải phẫu quan trọng như:

2.2.1 Răng hàm trên có chân răng năm trong hoặc sát xoang hàm nếu nhồ bằng phương pháp thông thường với lực mạnh có thể gây ra hậu quả lọt răng, chân răng Vào xoang

https7/www.facebook.com/sroups/thuvienrhm/ Người chia sẻ: Nguyễn Hùng Phong

2.2.2 Những răng có đáy xoang hàm xuống thấp nằm sát giữa các chân răng mà

nhỗ răng thông thường có thể gây vỡ lỗi củ (hình 10)

2.2.3 Những răng, chân răng nằm sát dây thần kinh răng dưới mà nếu nhỏ bằng

phương pháp thông thường có thể gây tổn hại mạch máu và thân kinh răng dưới 2.2.4 Xương hàm dưới mỏng, nêu nhồ bằng phương pháp thông thường có thé gây gẫy xương hàm

2.2.5 Những răng hàm sữa đến tuổi thay nhưng có chân răng ôm bọc lấy thân của mầm răng vĩnh viễn nếu nhỗ răng bằng phương pháp thông thường có thể gây

ton hại đến mâm răng (hình 16)

2.3 Phẫu thuật kết hợp nhổ răng dé điều trị những trường hợp nhiễm trùng lớn

quanh chóp, nang quanh chóp mà nếu chỉ nhỗ răng thông thường thì không thể

làm sạch được ổ nhiễm trùng ( hình 13, 14,15 )

Hình I: Các hình thái bất thường của chân răng

https://www.facebook.com/groups/thuvienrhm/ Người chia sẻ: Nguyễn Hùng Phong

*

rang ham nho ham trén bi hypercementosis

Hinh 2,3: Hinh anh

Hình 7: Hình ảnh 2 răng có thân dính vào Hình 8: Hình ảnh 2 răng dính với

nhau ở vùng chóp chân răn nhau au ở vùng chóp chân răng

https://www.facebook.com/groups/thuvienrhm/ Người chia sẻ: Nguyễn Hùng Phong

Hình 9: Hình ảnh chân răng 8 cònsót lại Hình 10: Hình ảnh đáy xoang hàm trên

sát với đỉnh sống hàm tại vị trí mất trong xương hàm dưới có chân răng năm từng TẾ

sát Ống răng dưới

Hình 13,14,15: Hình ảnh nang chân răng

https://www.facebook.com/groups/thuvienrhm/ Người chia sẻ: Nguyễn Hùng Phong

Hình 16: Hình ảnh chân răng sữa ôm lấy thân mầm răng vĩnh viễn

3 Chống chỉ định nhổ răng bằng phương pháp phẫu thuật:

- Giống như chống chỉ định nhỗ răng nói chung

- Cần phải cân nhắc kỹ các trường hợp nhỗ răng bằng phương pháp phẫu thuật trong các trường hợp sau đặc biệt là ở người cao tuổi:

o Có nguy cơ biến chứng nặng tại chỗ như nguy cơ đây chóp chân răng vào xoang

hàm hoặc vào ống răng dưới, thần kinh cằm, thân kinh lưỡi

o Cần phải lấy bỏ quá nhiều xương 6 rang trong trường hợp lấy chop chan rang

o Ảnh hưởng xấu đến sức khỏe cũng như tính mạng bệnh nhân, với những bệnh

nhân mắc các bệnh toàn thân, nếu cần phải nhồ răng bằng phương pháp phẫu thuật

cần phải kết hợp với bác sĩ chuyên khoa và chỉ khi sức khỏe bệnh nhân đã ồn định,

cần các xét nghiệm cân thiết khác đạt yêu cầu phẫu thuật

4 Phương pháp nhỏ răng bằng phẫu thuật:

4.1.Dụng cụ:

Ngoài các dụng cụ nhỗ răng thông thường cần thêm các dụng cụ sau:

öo Máy khoan, tay khoan, mũi khoan phẫu thuật ( tròn, trụ )

o Cán dao, lưỡi dao phẫu thuật, kim chỉ khâu, kìm kẹp kim

o Cây bóc tách, kẹp cầm máu, kẹp cong, kẹp phẫu tích, nao 6 rang

https://www.facebook.com/groups/thuvienrhn/ Người chia sẻ: Nguyễn Hùng Phong

o Bơm rửa, máy hút, ống hút phẫu thuật

o Banh má, lưỡi

o Bảy nhỏ lấy chóp răng

öo Kìm gặm xương, rũa xương

4.2 Kỹ thuật

Để thực hiện được nhồ răng bằng phương pháp phẫu thuật thành công đòi hỏi cần

phải chuẩn bị tốt từ bệnh nhân, bác sỹ, phụ tá, dụng cụ đặc biệt trong sự kết hợp

chặt trẽ giữa các thành viên trong ê kíp phẫu thuật, người phụ tá giúp công việc giúp

phẫu thuật viên quan sát rõ được phẫu trường bằng các dụng cụ banh miệng, bơm rửa, hút dịch, thấm máu Người phẫu thuật viên tùy từng tình huống cụ thể có thể sử

dụng các phương pháp khác nhau nhưng cần tuân theo một số nguyên tắc cơ bản: Nguyên tắc chung các bước nhỗ răng bằng phương pháp phẫu thuật:

Bước 1: Mở đường vào răng và xương ổ răng bằng tạo vạt nêm mạc toàn bộ ( vạt

niêm mạc — màng xương)

Bước 2: Mở xương tối thiểu bộc lộ một phần chân răng tương ứng

Bước 3: Nhồ răng hoặc chân răng bằng dụng cụ đơn giản (kìm, bây) hoặc dùng mũi

khoan tạo điểm tựa, điểm bẩy, hoặc cắt thân, chia chân để lấy từng phan

Bước 4: Làm sạch vùng phẫu thuật bằng nạo, làm nhãn bờ xương, bơm rửa

Bước 5: Khâu đóng kín vạt nêm mạc, chăm sóc hậu phẫu sau nhồ răng

https://www.facebook.com/groups/thuvienrhm/ Người chia sẻ: Nguyễn Hùng Phong

4.2.1 Tao vat:

O Nguyên tắc cơ bản của tạo vạt:

- Vạt phải đủ rộng để giúp thao tác được dễ dàng, kích thước vạt phải lớn

hơn tổn thương sao cho khi khâu vạt đường rạch không năm trên tổn thương

- Vạt phẫu thuật là vạt toàn bộ bao gồm cả màng xương

- Chiều rộng vạt nên lớn hơn chiều dài, đáy vạt phải lớn hơn bờ tự do của vạt dé đảm bảo nuôi dưỡng tốt

- Khi rạch phải tránh các cấu trúc giải phẫu như mạch máu, thần kinh

- Không rạch qua gai nướu để tránh hoại tử hoặc sẹo xấu,

- Đường rạch xiên từ ngách tiền đình tới cổ răng nên ở vị trí 1⁄3 và 2/3 viền nướu

O Các loại vạt thojờng sử dụng trong nhồ răng bằng phương pháp phẫu thuật:

Vat hinh thang

https://www.facebook.com/groups/thuvienrhm/ Người chia sẻ: Nguyễn Hùng Phong

4.2.2 Mở xương:

O Muc dich:

oO Bộc lộ rõ chan rang

oO Tao diém bay

oO Tạo đường thoát cho thân hay chân răng

Oo Ky thuat:

oO Nên sử dụng tay khoan phẫu thuật tốc độ chậm với mũi khoan có tưới

nước làm mát để tránh làm cháy xương

Tùy theo từng trường hợp cụ thể có thể mở xương với các mức độ khác

nhau:

0 Dùng mũi khoan lấy đi một phần mào xương ổ răng để bộc lộ rõ một phần hay toàn bộ chân răng tạo điều kiện cho việc kẹp kìm lấy răng

oO Có thể dùng mũi khoan lẫy bỏ đi một phần vách xương giữa các chân răng

tạo điều kiện để lấy các chân răng được dễ dàng

oO Có thể dùng mũi khoan lấy đi một phần vách xương ổ răng để tạo điểm bảy hoặc lấy xương quanh chân răng giải phóng điểm kẹt

4.2.3 Nhồ răng:

Đây là bước quan trọng trong quá trình phẫu thuật , sự thành công phụ

thuộc vào các yếu tố:

L Tạo đường thoát tốt như mở xương đủ rộng, tạo được điểm tựa để đặt được

dụng cụ lấy răng

https://www.facebook.com/groups/thuvienrhm/ Người chia sẻ: Nguyễn Hùng Phong

0 Sử dụng đúng dụng cụ: bảy đúng điểm tựa, dùng lực bảy đúng hướng Có

thể sử dụng các dụng cụ như bảy thăng, bảy khủy, roottIp kết hợp với các loại

kìm phù hợp khác nhau

R Một số trường hợp có thể dùng mũi khoan cắt thân răng, chia chân răng lấy từng phân, hoặc làm giảm kích thước mảnh chân rang dé tao điều kiện lấy ra được

dễ dàng

4.2.4 Kiểm soát, làm sạch vùng phẫu thuật:

L] Sau khi lấy răng, chân răng ra cần phải kiểm tra kỹ lại 6 răng để đảm bảo đã

loại bỏ hết các thành phần còn sót lại có thể gây nguy cơ nhiễm khuẩn và chậm

liền thương

0 Nạo sạch hết tổ chức viêm các mảnh nang chân răng còn sót lại

[] Lấy bỏ các mảnh xương hay răng còn dính vào niêm mạc

L] Dùng rữa xương làm nhẫn các bờ xương sắc nhọn

L] Bơm rửa sạch bằng nước muối sinh lý với dung dịch sát khuẩn

L] Kiểm soát chảy máu tại vùng phẫu thuật

4.2.5 Khâu đóng vạt và chăm sóc hậu phẫu:

0 Khâu đóng vạt theo đúng vị trí mong muốn, đảm bảo che phủ được mô

xương bên dưới, giúp cầm máu và bảo vệ cục máu đông, hai mép vạt sát nhau tạo

điều kiện lành thương nguyên phát

https://www.facebook.com/groups/thuvienrhm/ Người chia sẻ: Nguyễn Hùng Phong

Chăm sóc hậu phẫu:

o Xúc miệng kỹ để loại bỏ mảnh vụn có trong khoang miệng, cắn gạc tại chỗ

o Hướng dẫn bệnh nhân cách vệ sinh răng miệng chăm sóc vùng phẫu thuật

tránh các cử động bất lợi ảnh hưởng đến lành thương vat

o Thông báo cho bệnh nhân các diễn biến bình thường sau phẫu thuật

(sưng, đau, rỉ máu), các dấu hiệu bat thường và cách xử trí

0 Hướng dẫn chế độ ăn uống, nghỉ ngơi, những việc nên làm và không nên làm sau phẫu thuật

oO Don thuốc: Tùy từng trường hợp, mức độ can thiệp phẫu thuật mà có thể sử dụng các loại thuốc khác nhau: Kháng sinh, giảm đau, kháng viêm giảm phù nề, thuốc súc miệng

4.3 Một số trường hợp cụ thể :

Nhỗ răng bằngphương pháp phẫu thuật bao gồm những răng còn thân, chân răng, chóp chân răng Mỗi trường hợp có đặc trưng riêng

4.3.1 Nhỏ răng phẫu thuật với những răng còn thân răng nguyên vẹn

4.3.1.1.Với răng nhiều chân:

Nhồ răng một hay nhiều chân còn thân răng nguyên vẹn có thể sử dụng

phương pháp nhô răng thông thường lấy đi một cách dễ dàng Nhưng trong một số trường hợp cần thiết phải nhỗ bằng phương pháp phẫu thuật giúp tránh những biến trứng không mong muốn

4.3.1.1.1 Với răng hàm lớn hàm trên:

Tạo vạt hình bao phía tiền đình

Dùng mũi khoan tròn lấy đi phần xương phía tiền đình đến chỗ chẽ

chân răng, dùng mũi khoan trụ cắt 2 chân ngoài Dùng kìm hoặc bảy

https://www.facebook.com/groups/thuvienrhm/ Người chia sẻ: Nguyễn Hùng Phong

lay lần lượt thân và chân vòm miệng trước sau đó lay từng chân răng còn lại (hình

17)

0 Trong một số trường hợp có thể phải cắt bỏ hoàn toàn thân răng rồi chia

chân theo đường cắt hình chữ Y hoặc hình chữ T, dùng bảy và kìm lấy từng chân

răng riêng rẽ (hình 18)

0 Chú ý khi sử dụng bảy phải đặt ludi bay vao diing vi tri gitta vach xuong 6

răng và chân răng với lực vừa phải (kiểm soát lực) tránh đặt lưỡi bảy trực tiếp lên

chân răng với lực mạnh có thể day lot chan rang vao xoang ham

Hình 17: Các bước phẫu thuật nhồ răng hàm lớn hàm trên

https://www.facebook.com/groups/thuvienrhm/ Người chia sẻ: Nguyễn Hùng Phong

Hình 18: Các bước phau thuat nhé rang hàm lớn hàm trên

4.3.1.1.2 Voi rang ham lớn hàm dưới:

L] Tạo vạt bao ngoài hoặc vạt tam giác

oO Mở xương phía tiền đình đến chỗ chẽ chân răng, dùng mũi khoan trụ cắt

chân gần, dùng bảy và kìm lấy thân và chân xa, sau đến là chân gần (hình 19)

Oo Trong một số trường hợp có thẻ cắt thân răng theo chiều trong ngoài đi qua đến vùng chẽ chân răng hoặc cắt bỏ thân rồi chia chân theo chiều trong ngoài bằng mũi khoan trụ, sau đó dùng bảy và kìm để lấy từng phân riêng rẽ (hình 20, 21)

https://www.facebook.com/groups/thuvienrhm/ Người chia sẻ: Nguyễn Hùng Phong

Hình 20: Các bước phẫu thuật nhổ răng hàm lớn hàm dưới bằng phương pháp cắt

thân chia chân

https://www.facebook.com/groups/thuvienrhm/ Người chia sẻ: Nguyễn Hùng Phong

Hình 21: Các bước phẫu thuật nhỗ răng hàm lớn hàm dưới

4.3.1.2 Nhé răng với chân răng quá sản cement (chân răng dùi chống), chân răng dị dạng

4.3.1.2.1 Với răng một chân (hình 22):

L] Tạo vạt hình tam giác, hoặc vạt hình thang

Oo Lấy bỏ phần xương mặt ngoài chân răng

L] Dùng kìm hoặc bẩy lấy răng, chân răng ra theo hướng mặt ngoài

Hình 22: Các bước nhồ răng 1 chân quá sản cement

https://www.facebook.com/groups/thuvienrhm/ Người chia sẻ: Nguyễn Hùng Phong

4.3.1.3 V6i rang nhiều chân (hình 23)

Oo Tao vat hinh bao

Oo Lay xuong mat ngoai dén ving ché chan rang

¡¡ _ Chia đôichân răng bằng mũi khoan trụ theo chiều dọc lên thân răng (| Lấy chân răng không quá sản trước (ca thân và chân) tiếp theo dùng mũi

khoan lấy di phần vách xương 6 răng khi đó ô răng được mở rộng theo chiều dài chân răng, dùng bảy hoặc kìm lấy phần chân còn lại

Hình 23: Các bước nhỗ răng nhiều chân có chân răng qué san cement

https://www.facebook.com/groups/thuvienrhm/ Người chia sẻ: Nguyễn Hùng Phong