bộ giáo dục và đào tạo Bộ Văn hoá thể thao và du lịch bộ giáo dục và đào tạo Bộ Văn hoá thể thao và du lịch Trường đại học mỹ thuât hà nội Trường đại học mỹ thuât hà nội ----------------------- ----------------------- hình tượng nghệ thuật hình tượng nghệ thuật trong tranh hiện đại trong tranh hiện đại -------- -------- Luận văn thạc sỹ mỹ thuật Luận văn thạc sỹ mỹ thuật Chuyên ngành : Chuyên ngành : Hội họa Hội họa M số ngành :ã M số ngành :ã Người hướng dẫn: PGS Người hướng dẫn: PGS - Hoạ sỹ Đặng Quý Khoa - Hoạ sỹ Đặng Quý Khoa Học viên: Học viên: Trương Quang Hải Trương Quang Hải Hà Nội - 2007 Hà Nội - 2007 1. 1. Lý do chọn đề tài: Lý do chọn đề tài: Trong sáng tác nghệ thuật để hình thành một tác Trong sáng tác nghệ thuật để hình thành một tác phẩm, người nghệ sỹ thường đi theo một quá trình: ý, phẩm, người nghệ sỹ thường đi theo một quá trình: ý, tượng, hình. tượng, hình. Trong quá trình thể hiện tác phẩm thì ý tưởng ban Trong quá trình thể hiện tác phẩm thì ý tưởng ban đầu luôn luôn xuyên suốt và không thay đổi, người đầu luôn luôn xuyên suốt và không thay đổi, người hoạ sỹ có những sự thay đổi về hình thể, màu sắc, hoạ sỹ có những sự thay đổi về hình thể, màu sắc, chất cảm . chất cảm . Nền mỹ thuật hiện đại đã được phát triển qua nhiều Nền mỹ thuật hiện đại đã được phát triển qua nhiều ngàn năm của các hoạ sỹ trên toàn thế giới. ngàn năm của các hoạ sỹ trên toàn thế giới. Vì vậy trong khuôn khổ của luận văn cao học, phạm Vì vậy trong khuôn khổ của luận văn cao học, phạm vi hiểu biết của mình. Tôi muốn nghiên cứu, tìm hiểu vi hiểu biết của mình. Tôi muốn nghiên cứu, tìm hiểu sự thay đổi của hình tượng nghệ thuật trong tranh sự thay đổi của hình tượng nghệ thuật trong tranh nghệ thuật hiện đại, qua đó có thể hiểu biết sâu hơn nghệ thuật hiện đại, qua đó có thể hiểu biết sâu hơn về phương pháp xây dựng hình tượng nghệ thuật về phương pháp xây dựng hình tượng nghệ thuật trong tranh hiện đại trong tranh hiện đại 2. Phạm vi nghiên cứu: 2. Phạm vi nghiên cứu: Phạm vi nghiên cứu của luận văn được xác định Phạm vi nghiên cứu của luận văn được xác định trong việc phân tích hình tượng nghệ thuật của một trong việc phân tích hình tượng nghệ thuật của một số trường phái nghệ thuật tiêu biểu trên thế giới. số trường phái nghệ thuật tiêu biểu trên thế giới. Phân tích một số tác phẩm của một số hoạ sỹ tiêu Phân tích một số tác phẩm của một số hoạ sỹ tiêu biểu trên thế giới và của các danh hoạ Việt Nam. biểu trên thế giới và của các danh hoạ Việt Nam. 3. Phương pháp nghiên cứu: 3. Phương pháp nghiên cứu: Trên cơ sở mục đích, phạm vi nghiên cứu của đề tài, Bài Trên cơ sở mục đích, phạm vi nghiên cứu của đề tài, Bài luận văn được thực hiện bằng các phương pháp: luận văn được thực hiện bằng các phương pháp: Phương pháp nghiên cứu tư liệu. Phương pháp nghiên cứu tư liệu. Phương pháp phân tích Phương pháp phân tích Phương pháp tổng hợp rút bài học cho bản Phương pháp tổng hợp rút bài học cho bản thân. thân. 4. Những đóng góp của luận văn: 4. Những đóng góp của luận văn: Nghiên cứu của luận văn góp phần tìm hiểu, cũng Nghiên cứu của luận văn góp phần tìm hiểu, cũng như nhận thức được rõ hơn sự thay đổi của hình tư như nhận thức được rõ hơn sự thay đổi của hình tư ợng nghệ thuật trong tranh hiện đại. Hình tượng ợng nghệ thuật trong tranh hiện đại. Hình tượng nghệ thuật đó luôn luôn thay đổi, nó phụ thuộc vào nghệ thuật đó luôn luôn thay đổi, nó phụ thuộc vào ý tưởng sáng tạo, phong cách . của người nghệ ý tưởng sáng tạo, phong cách . của người nghệ sỹ. sỹ. Luận văn đưa ra một cách hệ thống những điều Luận văn đưa ra một cách hệ thống những điều kiện hình thành của hình tượng nghệ thuật, những kiện hình thành của hình tượng nghệ thuật, những thay đổi của hình tượng nghệ thuật thông qua quá thay đổi của hình tượng nghệ thuật thông qua quá trình hình thành và hoàn thiện tác phẩm, cũng như trình hình thành và hoàn thiện tác phẩm, cũng như vai trò quan trọng của hình tượng nghệ thuật trong vai trò quan trọng của hình tượng nghệ thuật trong các tác phẩm mỹ thuật. các tác phẩm mỹ thuật. Chương I: Chương I: ý tưởng thẩm mỹ về tạo hình ý tưởng thẩm mỹ về tạo hình 1. Tính hiện đại và sự phát triển thẩm mỹ về tạo hình 1. Tính hiện đại và sự phát triển thẩm mỹ về tạo hình qua lịch sử. qua lịch sử. Tính hiện đại là biểu hiện của sự phát triển của rất Tính hiện đại là biểu hiện của sự phát triển của rất nhiều những thể nghiệm sáng tạo của các trường phái, nhiều những thể nghiệm sáng tạo của các trường phái, các phong cách về ngôn ngữ biểu đạt vô cùng phức các phong cách về ngôn ngữ biểu đạt vô cùng phức tạp. tạp. 2. Hình thị giác 2. Hình thị giác ở giai đoạn đầu tiên mà con người sáng tạo ra hình ở giai đoạn đầu tiên mà con người sáng tạo ra hình thể đó là hình thị giác thể đó là hình thị giác 3. Hình khái quát: 3. Hình khái quát: Hình khái quát nó mang nhiều ý tưởng đơn giản hoá những sự Hình khái quát nó mang nhiều ý tưởng đơn giản hoá những sự vật vật Phương Đông ngay từ đầu người ta đã tìm ra được các yếu tố Phương Đông ngay từ đầu người ta đã tìm ra được các yếu tố mang hình trang trí được thể hiện ở tình nhịp điệu, cách điệu mang hình trang trí được thể hiện ở tình nhịp điệu, cách điệu để nói lên hình thể có vẻ đẹp của nó để nói lên hình thể có vẻ đẹp của nó 4. Hình trang trí. 4. Hình trang trí. Hội hoạ hiện đại ở Châu Âu các hoạ sĩ đã tìm ra hình lập thể, Hội hoạ hiện đại ở Châu Âu các hoạ sĩ đã tìm ra hình lập thể, tức là phá vỡ góc nhìn cố định tức là phá vỡ góc nhìn cố định 5. Hình lập thể: 5. Hình lập thể: con người không chỉ nhìn nhận các sự vật và hiện tượng ở ngoài khách quan một con người không chỉ nhìn nhận các sự vật và hiện tượng ở ngoài khách quan một cách thông thường, mà con người còn luôn tư duy, tưởng tượng, cảm xúc, thay đổi cách thông thường, mà con người còn luôn tư duy, tưởng tượng, cảm xúc, thay đổi chiều hướng tình cảm trước các sự vật ở khách quan chiều hướng tình cảm trước các sự vật ở khách quan 6. Hình siêu thực. 6. Hình siêu thực. 7. Tiểu kết. 7. Tiểu kết. Qua các khái quát vừa trình bày, sự thay đổi của cấu Qua các khái quát vừa trình bày, sự thay đổi của cấu trúc hình thể trong tranh hiện đại không còn đơn thuần trúc hình thể trong tranh hiện đại không còn đơn thuần như trước đây chỉ là những hình đơn giản, mà ngày như trước đây chỉ là những hình đơn giản, mà ngày nay đã trở thành những hình tượng, hình thể rất phức nay đã trở thành những hình tượng, hình thể rất phức tạp để nói lên nhiều ý tưởng, nhiều cảm xúc hơn, cảm tạp để nói lên nhiều ý tưởng, nhiều cảm xúc hơn, cảm giác hơn, nội tại khách quan không gian thời gian . giác hơn, nội tại khách quan không gian thời gian . Hình tượng nghệ thuật được cấu trúc vào một mảng Hình tượng nghệ thuật được cấu trúc vào một mảng mà ở trong đó có hình như: hình thị giác, hình khái mà ở trong đó có hình như: hình thị giác, hình khái quát, hình trang trí cách điệu, hình lập thể, hình siêu quát, hình trang trí cách điệu, hình lập thể, hình siêu thực . thực . Ch­¬ng II Ch­¬ng II Mét sè khuynh h­íng t¹o h×nh. Mét sè khuynh h­íng t¹o h×nh. 1- Khuynh h­íng hiÖn thùc. 1- Khuynh h­íng hiÖn thùc. 2. Khuynh h­íng l ng m¹n.· 2. Khuynh h­íng l ng m¹n.· 3. Khuynh h­íng trõu t­îng. 3. Khuynh h­íng trõu t­îng. 4- Khuynh h­íng siªu thùc: 4- Khuynh h­íng siªu thùc: Chương III Chương III Tính thống nhất Tính thống nhất trong hình tượng nghệ thuật. trong hình tượng nghệ thuật. Để có một tác phẩm hội hoạ thành công mang đầy đủ những vẻ Để có một tác phẩm hội hoạ thành công mang đầy đủ những vẻ đẹp cả về hình thức và nội dung. Trước tiên người hoạ sỹ phải đẹp cả về hình thức và nội dung. Trước tiên người hoạ sỹ phải xuất phát từ ý tưởng tốt và từ đó quan các bước tìm tòi, nghiên xuất phát từ ý tưởng tốt và từ đó quan các bước tìm tòi, nghiên cứu Sẽ xây dựng được một hình nghệ thuật phù hợp với ý tư cứu Sẽ xây dựng được một hình nghệ thuật phù hợp với ý tư ởng đó. ởng đó. những yếu tố thống nhất về mặt thẩm mỹ bao gồm: những yếu tố thống nhất về mặt thẩm mỹ bao gồm: - Yếu tố kết cấu, cấu trúc của hình thể - Yếu tố kết cấu, cấu trúc của hình thể - Yếu tố thẩm mỹ về chất cảm - Yếu tố thẩm mỹ về chất cảm - Yếu tố thẩm mỹ về màu sắc. - Yếu tố thẩm mỹ về màu sắc. - - Khuynh hướng sáng tác cuả người hoạ sỹ. Khuynh hướng sáng tác cuả người hoạ sỹ. - Cấu trúc của mảng miếng. - Cấu trúc của mảng miếng. - Bố cục. - Bố cục. - Phong cách của người hoạ sỹ. - Phong cách của người hoạ sỹ. ► trong h×nh t­îng nghÖ thuËt hiÖn ®¹i lu«n lu«n trong h×nh t­îng nghÖ thuËt hiÖn ®¹i lu«n lu«n hiÖn h÷u ba yÕu tè: hiÖn h÷u ba yÕu tè: - Sù thay ®æi cña cÊu tróc h×nh thÓ. - Sù thay ®æi cña cÊu tróc h×nh thÓ. - Sù thay ®æi cña khuynh h­íng - Sù thay ®æi cña khuynh h­íng - TÝnh thèng nhÊt trong phong c¸ch cña ng­êi - TÝnh thèng nhÊt trong phong c¸ch cña ng­êi ho¹ sü ho¹ sü [...]... dung, tạo nên bố cục chặt chẽ, gợi cho ta thấy sự gắn bó đồng cảm giữa các nhân vật mà đây họ được thể hiện cùng một chí hướng Ta thấy cái đẹp của nhân vật biểu hiện qua thuộc tính tinh thần, lòng hy sinh và ý thức trách nhiệm ánh sáng của bầu trời, vách chiến hào, nhân vật tất cả các hình tượng ấy đã đư ợc thống nhất trong sự biểu hiện của gam màu, bút pháp lôi kéo vào trong ý tưởng của tác giả về... hiện đại vô cùng phong phú, đa dạng cho nên người hoạ sỹ cũng có thể sử dụng nhiều khuynh hướng trong cùng một tác phẩm ảnh minh hoạ Em Thuý The Dance Kết nạp đảng ở Điện biên Still-Life Braque The Persistence of Memory Xubeihong . quan chiều hướng tình cảm trước các sự vật ở khách quan 6. Hình si u thực. 6. Hình si u thực. 7. Tiểu kết. 7. Tiểu kết. Qua các khái quát vừa trình. quát, hình trang trí cách điệu, hình lập thể, hình si u quát, hình trang trí cách điệu, hình lập thể, hình si u thực . thực . Ch­¬ng II Ch­¬ng II Mét