Đột phá kinh tế ở trung quốc 1998 2008 phần 2

Do ảnh hưởng của bầu không khí lạc quan, thị trường cổ phiếu ở Thượng Hải đã từ 537 điểm vào đầu năm tăng lên 1200 điểm vào tháng 1 1.Sự phục hưng củ a kinh t ế T run g Quô'c là k ế t qu

G IẤ C MỘNG LỌT VÀO DANH SÁCH

NAM TRÁM CÔNG TY LỚN CỦA THÊ GIỚI

VÀ TRẢO LƯU CỦA CHỦ N G H ĨA C ẤP TIÊN

Tháng 5 năm 1996, một tác phẩm bình luận chính trị

mang tên "Trung Quốc có thê nói không - sự lựa chọn tình

cảm và chính trị trong thời đại sau chiến tranh lạ n h " ra

đời, với 50 ngàn cuốn trong lượt xuất bản đầu tiên nhưng

chỉ trong vòng 20 ngàv đã bán hết sạch Năm tác giả của

cuốn sách này đều chỉ là những thanh niên trí thức trên

dưới 30 tuổi và vừa tôt n ghiệp đại học, trong nội dung

sách, họ cho thây những nghi vấn của mình đối với địa vị

cúa Mỹ là một siêu cường quốc, đại sứ quán của Mỹ tại

Bắc Kinh còn mời các tác giả đến nói chuyện Đây được

coi là m ột sự kiện mang tính tượng trưng của cao trào chủ

nghĩa dân tộc

Bầu không khí lạc quan luôn tràn ngập khắp lĩnh vực

thương mại, mọi người tin rằng kì tích có thê được ra đời

chí trong tích tắc, chỉ trong m ột đêm có thê tạo dựng m ột

dê quốc Trong cuộc bán đấu giá được phát vào giờ vàng

trên só n g Đ ài T ru y ền hình T run g ương, xướng trưởng

Trung ương bán đấu giá £1Ờ \ÍG£

d à n h c h o q u à n g c á o ai gianh

đ ư ợc g iả i sẽ đươc m énh danh li

“ Vua đấu g iá" Và Ơ0D2 \òn g5

6 năm sau đó nó ư ỡ thành vũ di:

khi g iàn h g iải “ V u a đấu g i ’ , “i

n ám sau xư ởn g rươu U i)

c h ó n g tụ t d ố c.

104

M ercedes-Benz, và đi ra bằng chiếc L in coln " Cuối cùng, xưởng rượu này lại giành danh hiệu "V ua đâ'u g iá" với số tiền 3.212.118 đồng khiến m ọi người sửng sốt, khi phóng viên hỏi số tiền đấu giá ấy được tính như th ế nào, ông trả lời: “T ôi cũng chẳng tính toán gì cả, nó là số điện thoại di động của tôi đó m à".

Trung Q uốc khi ấy có lý do để tự hào, m ọi người như đang nhìn th ấy tương lai toàn hoa hồng, thị trường tiêu dùng sôi động phồn vinh, các công ty trong nước tràn đầy sức sống và n hiệt huyết Trong phạm vi toàn cầu, việc cải cách theo kiểu dần tiến của Trung Q uốc xem ra thành công nhất Ở phương Bắc, nền kinh tế của Nga đang gặp nhiều khó khăn, kể từ khi đưa ra "cách xử lý cơn shock" và cải

■cách kinh tế tư hữu hóa qui mô lớn từ năm 1992 đến nay,

ở Nga xuất hiện tình trạng lạm phát nghiêm trọng, kinh tế

vĩ mô rơi vào đà tụt dốc Để duy trì chính phủ Y eltsin , phương Tây đưa ra k ế hoạch

v iệ n tr ợ c ấ p b á c h với số tiền là 1 0 , 2 tỷ USD T ron g m ột bài

viết của Tuần Báo Tin

Trung Quốc lớn mạnh bắt đầu xuâ't hiện Là m ột lực lượng kinh tế, Trung Quốc đang bước vào và cũng đang thay đổi thị trường toàn cầu, có những lúc họ còn đặt ra qui tắc trò chơi cho riêng mình" Với nhiều người mà nói, tiếng bước chân của "T h ế kỷ Trung Q uốc" đang đến bên tai Do ảnh hưởng của bầu không khí lạc quan, thị trường cổ phiếu ở Thượng Hải đã từ 537 điểm vào đầu năm tăng lên 1200 điểm vào tháng 1 1.

Sự phục hưng củ a kinh t ế T run g Quô'c là k ế t quả

của sự hưng khởi ở những tập thể công ty mới n ổi, m ột

thực tế xảy ra trong cùng thời điểm đó là, những doanh nghiệp nhà nước già cộ i đã tụ t sâu xu ốn g đ áy giến g

Những cảnh tượng xảy ra ở Thư ợng H ải - th àn h phố'

công nghiệp lớn nhất nước chính là những thước phim thu nhỏ Từ năm 1990 đến 1999, Thượng H ải luôn thực hiện đổi mới thành phố theo chiến lược "lù i hai tiến b a" (đẩy lùi sản xuất công nghiệp thứ 2, bước vào sản xuất công nghiệp thứ 3), phần lớn các nhà m áy công nghiệp

bị giải thế hoặc bị di dời ra khỏi trung tâm thành phố, đây là một quá trình vô cùng khổ sở và khó khăn Trong gần 10 năm, ngành công nghiệp dệt may Thượng H ải vốn

đã từng bao lần bước lên bục vinh quang cũng có đến 41 nhà máy lần lượt phá sản, bán hơn 2 0 0 công ty già cội,

600 ngàn công nhân (chủ yếu là nữ) bị m ất việc Trong thời gian này, tỉ lệ thất nghiệp ở Thượng H ải trung bình

m ỗi năm tăn g 9,53% , trong đó từ n ăm 1990 đ ến 1995 trung bình tăng 13,17%, mà đây chỉ là số người đến đăng

ký thât nghiệp Tình trạng ở Thượng H ải cũng tồn tại ở nơi có cơ s ở công nghiệp nặng khác trên cả nước, cần nhớ

m ột điều là, những công nhân viên chức của các doanh nghiệp nhà nước già cội chính là những người bị trả giá

lớn nhất cho cuộc cải cách kinh tế ở thành phố.

Trong thời kỳ này, "chỉ tiêu lên sàn " trở thành "đ âu gạo cuôi cùng" mà Chính phủ dùng đê cứu vớt những công

ty nhà nước Trong quá trình lên sàn, ngân sách nhà nước

và tín dụng cúa ngân hàng trước hết là quyền chủ nợ, sau

đó trớ thành quyền cổ tức, về sau thông qua phát hành cổ phiêu bán hết cho những người chơi cô phiếu M ột m ặt nó106

Khi thời khắc khó khăn nhất đang đến, Chính phủ bỗng nghĩ đến sự rủi ro của lối cải cách ở những công ty nhà nước M ặc dù những công ty này thông qua thị trường cổ phiếu đ ể tạm thời duy trì được sự sinh tồn, nhưng cũng

từ đó khiến cho thị trường tiền vốn mới nổi trở thành khu

vui chơi của những nhà m ạo hiểm Để cứu vớt m ấ y trăm

n gàn công ty nhà nước, cuối cùng Chính phủ quyết định

áp dụng chiến lược "g iừ to bỏ n h ỏ", "bỏ n h ỏ" là học theo

"k in h nghiệm của C hư T h àn h ", còn "g iữ to " là cách tập trung hết sức lực để duy trì những công ty nhà nước xung phong xông pha trong thị trường, c ố giúp họ nhanh chóng được xếp vào danh sách "500 công ty lớn nhất th ế giới"

"5 0 0 cô n g ty lớn n h ấ t th ế g iớ i" v ố n dĩ là m ột bản g

x ếp h ạn g của tạp chí Fortu n e tạ i M ỹ, họ xếp h ạn g các

côn g ty trên toàn th ế giới dựa theo kim n gạch tiêu thụ

và tổ n g vốn , cứ th án g 1 0 h àn g năm lại cô n g bổ' danh sách n ày N ăm 1989, n gân h àn g T run g Q u ốc trở thành công ty Trung Q u ốc đầu tiên xuất h iện trong "500 công

ty lớn n h ât th ế g iớ i" N hưng khi ấ y , chẳn g m ây ai biết

đến sự bình chọn này, các doanh nhân cũng không để ý

đến, tổng kim ngạch tiêu thụ hàng năm lên đến vài chục

tỷ USD đối với họ là con số không thể n ào với tới N ăm

1995, lần đầu tiên tạp chí Fortune qui nạp tâ't cả các công

ty thuộc lĩnh vực sản xuất công nghiệp vào phạm vi bình

chọn, và cũng vào thời khắc ấ y , những công ty m ới của

Trung Quốc lần đầu tiên coi việc được liệt vào danh sách

"500 công ty lớn nhất th ế g iớ i" làm m ục tiêu của m ình,

công ty Haier ở Thanh Đảo đưa ra m ục tiêu rõ ràng là sẽ

nằm trong danh sách "5 0 0 " n ày vào năm 2006, trong vòng

nứa năm sau đó, có đến gần 30 côn g ty cũng đề ra m ục

tiêu và thời gian sẽ gia nhập hàng ngũ "5 0 0 " n ày D ần

dần, "500 công ty lớn nhất th ế g iớ i" như trở thành vật tổ,

cứ th ế ngâm sâu vào tập thể doanh n ghiệp Trung Q uốc

và được họ tôn thờ m ột cách vô thức

Rất nhanh chóng, ú y ban Kinh tế m ậu dịch quốc gia

tuyên bố, trong vòng vài năm tới sẽ tạo điều kiện để sáu

công ty Baosteel, Haier, Jiangnan Shipbuilding, North China

Pharm aceutical, Founder, C hanghong gia n hập v ào hàng

ngũ "500" trong năm 2010 Đặc điểm chung của họ là: có

bối cảnh tiền vốn của nhà nước, trong sự cạnh tranh của thị

trường họ chứng minh được khả năng cạnh tranh của mình

và còn có một doanh nhân kiệt xuất Sau khi Chính phủ xác

5 th á n s 6 n ám 19 9 5 c a o ố c Đ ii

V ư ơng với ch iều cao 383.95m UI

T h âm Q u yến chuẩn bi đô mái

người d â n m ã i n iê m tin v à o c á c

d oan h n g h iệp , v ì th ế m à xu ất hiện

Trong cuộc chạy đua vào hàng ngũ "5 0 0 ", khi ấ y tập

đoàn Daew oo của Hàn Q uốc có tốc độ ph át triển nhanh nhất châu Á được mọi người coi là tấm gương 30 năm qua,

do sự ủng hộ mạnh mẽ của Chính phủ, Daewoo đã từ một công ty mậu dịch nhỏ với vốn điều lệ chỉ vẻn vẹn 1 0 ngàn USD đã lớn m ạnh thành m ột công ty tổng hợp như m ột

kỳ tích và khiến mọi người phải kinh ngạc Mô hình "kinh doanh hỗn hợp" giữa ngành chế tạo và ngành tài chính của

họ làm cho các công ty Trung Quốc thấy rất hứng thú, đối với nhiều người thì đó là phong cách phương Đông, và nó

hoàn toàn có thể " cấy ghép" đến Trung Quốc Với giới kinh

tế học và những nhà quyết sách trong nước khi ây, việc vun đắp cho m ột vài tập đoàn công ty cực lớn để đưa họ vào hàng ngũ "5 0 0 " dường như là m ột nhiệm vụ chung Mọi người cho rằng, những tập đoàn lớn mạnh, không thiếu lĩnh vực nào, giống như “mô hình Daewoo" là cách tốt nhất đê

biểu tượng phất lên của kinh tế Trung Quốc.

Mộng cảnh tươi đẹp bước vào hàng ngũ "500 công ty lớn nhẫt thế giới" củng như "m ô hình D aew oo" đã đẩy con sóng đa nguyên hóa còn đang hưng thịnh lên m ột cao trào mới Ngành nghề nào cũng có bao nhiêu cơ hội làm ăn, tất

cả mọi người dường như ai cũng không thể chờ đợi thêm nữa mở rộng, mở rộng hơn nữa, các doanh nhân còn chưa học được cách kiểm soát ham m uốn của mình Thực tế sau này chứng minh, trong con sóng đa nguyên hóa, những doanh nhân bị thiếu lý trí và tầm kiểm soát đều sẽ tự nhận hậu quả

Đam mê được bước vào hàng ngũ "5 0 0 " của các công

ty vẫn tiếp tục cháy bỏng, hiện tượng này trở nên nổi bật nhất là trong ngành sản xuất đồ điện gia dụng vốn đã giành nhiều thắng lợi Những công ty đồ điện gia dụng sau khi đánh bại được công ty nước ngoài thì lại nhanh chóng rơi vào cuộc "n ội chiến " càng thảm khốc hơn Vì tất

cả các công ty đều có cơ sở kỹ thuật tương tự nhau, vì thế

vũ khí của cuộc "nội chiến" vẫn là giá cả và liên tục dùng

"kỹ thuật tiên tiến " để tạo nên cuộc "đ ại ch iến về khái niệm " Trong vòng vài năm sau đó, các công ty đồ điện gia dụng Trung Quốc liên tục tuyên b ố rằng mình đã thực hiện những bước đột phá kỹ thuật Có người đã từng m iêu

tả một cách đả kích đối với những cái gọi là "kỹ thuật tiên tiến" này: Ví dụ, "M áy điều hòa có xúc tác quang" được tuyên truyền rằng là "đ ột phá lớn trong lĩnh vực m áy điều hòa thế kỷ 2 1", thực ra là trên bộ lọc có gắn thêm m ột lưới lọc có cacbon hoạt tính, khi nào bị ướt thì tháo ra phơi nắng, giá thành không đến 1 đồng; "tủ lạnh vô trù n g" được tuyên truyền là "tiêu chí đê tủ lạnh bước vào thời đại xanh - sạch", thực ra là trên những phụ kiện bằng nhựa thêm vào đó chút hóa chât, giá thành không đến 1 0 đồng, nhưng lại có thê dựa vào khái niệm kỳ thuật ấy mà tăng giá lên 2 0 0 đồng

Một điều đáng tiêc là, m ặc dù rấ t n hiều công ty đồ điện gia dụ ng trong nước đ ảm b ả o rằ n g sẽ th iế t lập một trung tâm kỹ thuật, nhưng cuối cùng người ta phát110

vự c thư ơn g m ạ i, ở m ộ i s ố người

x u ấ t h iệ n lố i su y n g h ĩ th iể n cặ n

mù q u án g và sá o rổn g v ề c à tinh

th ần lầ n v ãn h ó a S in h v iê n m ặc

á o th u n c ó in d ò n g c h ử " đ ỏ n g

những câu cửa m iệng mà thôi Có m ột câu chuyện được lan truyền rộng rãi như sau, công ty H aier phát m inh ra

"m á y rửa khoai lan g ", sau đó căn cứ theo nhu cầu của người tiêu dùng p h át minh ra "m áy đánh b ơ ", "m áy rửa

tô m ", những câu chuyện này khi ấy được các báo đài giới thiệu rất sôi n ổ i, thậm chí còn được đưa vào tài liệu giáo

d ụ c đ ại h ọc M ột nhà kinh tế h ọ c ch ất v ân rằng: "M ỗ i

m ột tí khoai lang, m ang ra bờ sồn g, bờ g iến g rửa bằn g tay là xong, vừa đỡ tốn tiền , đỡ tốn sức mà lại sạch sẽ, tại sao cứ phải dùng m áy rửa đê tôn nước, tôn điện, tốn thời gian " C ách sáng tạo sản phẩm kiểu ây cuối cùn g đã khiến cho kỹ th uật của ngành điện gia dụ ng Trung Q uốc rơi vào con đường gập ghềnh của chủ nghĩa hình thức và sáo rỗng T rên thực tế , m ãi đến năm 2008, Trung Q uốc trở th àn h cơ sở c h ế tạo đồ đ iện gia d ụ n g lớn n h ất thê giới, nhưng vẫn chưa thê nào chê tạo những ch iếc "ti vi

m àu Trung Q u ố c", "tủ lạnh Trung Q u ố c" hav "m áy điều hòa Trung Q u ố c" hoàn chỉnh 100%

nguyên hóa, các doanh nhân dường như đã mâ't đi sự kiên nhẫn để chăm chỉ và lặng lẽ chế tạo ra một sản phẩm “Tôi cho rằng người Trung Quốc có chút gì đó hơi nóng vội" Một học giả Nhật Bản đã nói với vẻ ưu tư như th ế khi đi kháo sát duyên hải Trung Quốc, "cơ hội của Trung Quốc quá nhiều, đến mức các doanh nhân Trung Q uốc khó lòng

mà tập trung vào một lĩnh vực nào đó, và lập nên thành tích xuâ't sắc trong lĩnh vực này, nhưng tập trung chính là cách duy nhất để kiếm tiền Coca Cola chỉ tập trung sản xua't coca, và trở thành sản phẩm đi đầu trong lĩnh vực sán phẩm tiêu dùng Toyota chỉ tập trung chế tạo xe hơi,

và trở thành công ty hùng hậu nhất về lợi nhuận tại Nhật Bán Đi vào một ngành nghề, chuyên nghiệp hóa trước đã rồi mới toàn cầu hóa sau, đó mới là con đường kiếm tiền duy nhất" Ông cho rằng, "các doanh nhân Trung Quốc chỉ muốn bỏ ra 5 năm thời gian để học được những thứ mà Nhật Bản phải mất 50 năm mới học được, đây đích thực là

dự định của Trung Quốc T hế nhưng, quản lý là m ột quá trình liên tục phản hồi, nếu anh cứ học theo kiểu rút gọn

ấy, sau đó vội vã hành động, hoặc giá để người khác đến tiến hành cải tạo tổ chức, điều đó thật chẳng khác gì "đứa trẻ nhân tạo"

Sự việc sau này chứng m inh rằng, các công ty Trung Quôc rơi vào giấc m ộng "500 công ty lớn nhâ't th ế g iớ i" thực ra chỉ là những phút xao lòng cúa tuổi thanh xuân, sau đó nhanh chóng bị đánh gục bởi khủng hoảng kinh tế châu A, nhưng khi ấy, những lời nói của học giả Nhật Bản Ohmae Kenichi thì lại ít ai cảm thấy nghe lọt tai

rằ n g , k h i H ông K ô n g trở v ề với

Trung Q u ốc, ông sẽ đích thân đến

thảm nơi này K hi ông m âl, vẫn còn

1 3 1 ng ày nữa H ỏng K ông m ới trở

dân dứng đ ó đ ề tiễn đưa ôn e.

BƯỚC NGOẶT NGOÀI D ự TÍNH

VÀ NHỮNG C H ÍN H SÁCH MỚI CỦA NHÀ NƯỚC

Ngày 19 tháng 2 năm 1997, nhà chính trị Đặng Tiểu Bình

đã từ trần vào tuổi 93, cuối cùng thì vị lãnh đạo lão thành cách m ạng này vẫn chưa được tận m ắt chứng kiến cảnh tượng Hồng Kông trở về với Trung Quốc Ngày 1 tháng 7, lá

cờ có hình hoa thị của nước Anh tung bay tại đất cảng Hồng Kông đúng m ột thế kỷ đã từ từ hạ xuống

Khi mọi người vẫn đang chìm đắm trong niềm vui được đoàn tụ của Hồng Kông, thì m ột trận khủng hoảng kinh tế

ở khắp các nước châu Á như cơn lốc cứ thế ào ào cuộn tới.Trận bão táp kinh tế này bắt đầu từ nước Thái Lan Vào tháng 2, quỹ đầu tư do m ột nhà đầu tư người Mỹ có tên

G eorge Soros lãnh đạo đã tấn công vào nước Thái, nhắm

th ây tình hình kinh tế của Thái đang quá nóng bỏng, đã xuâ't hiện khủng hoảng thiếu hụt tài chính, th ế là ông bắt đầu thu mua đồng bạt, làm cho tỉ giá giữa đồng bạt và USD xảy ra biến động lớn Chính phủ Thái lôi ra 5 tý USD dự trữ

và mượn thêm 20 tỷ USD nừa đê can thiệp thị trường, nhưng vẫn không thể nào ngăn cản nổi đà tụt giá của đồng bạt Đến ngày 2 tháng 7, chính phủ Thái buộc phải tuyên b ố để

Ngay sau đó các nhà đầu tư tấn công Malaysia, Philippines,

Indonesia, trong thời gian 4 tháng, tài sản của tầng lớp tiểu

tư sản tại ba nước này lần lượt rút lại 50%, 61% và 37% Tại

Hàn Quốc, trong vòng 2 tháng bị tấn công, đồng won cũng

mất giá 50%, tình hình kinh tế của nước này gần như rơi vào

vực thẳm sụp đổ, tập đoàn Daewoo mới đó còn được coi là

tấm gương đối với các công ty xí nghiệp Trung Q uốc nhanh

chóng gẫy gục

Mặc dù Trung Quốc thực hiện quản ch ế đối với nguồn

vốn nước ngoài, không bị ảnh

hưởng trực tiếp từ trận khủng

h o ản g kinh t ế n à y , n hư ng

cùn g với cơn thoi th óp của

cả châu Á , nên những ngày

lên vân đề lạm phát gần như

không còn, nhưng cành tượng

K o n g trđ v è nói nhuc 100 Dim

đ ã d ư ợ c g ộ t rửa saeh chi irong

m ộ t ng ày

S o ro s • "T h ú dữ tài chính*, chinh

ỏ n g là người gảy nên cuóc khủng

h oản g tài ch ính châu Á r im '9 9 '

T ro n g cơ n khủng h o ả n ì a à v ?i’

đầu tiẻn Trune Q uốc n h ài ra lực v à hình tương của kinh tế • A lớn , đ ồn g thời, nó CŨD2 i ã z Ẽ i }

đ ổi ch inh sách kinh tế trong r.Jfc

"d ư thừa m ang tính hệ thống", 95% sản phẩm công nghiệp đều là cung lớn hơn cầu Vào tháng 6, ú y ban Kinh tế mậu dịch Nhà nước (State Econom ic and Trade C om m ission),

Bộ Thương m ại nội địa (the M inistry of D omestic Trade) và

Bộ Ngoại thương và Hợp tác kinh tế (M inistry of Foreign Trade and Econom ic Cooperation) v.v3 không thể không liên hợp lại để thành lập Trung tâm Đ iều tiết hàng hóa,

đ ể đẩy nhanh tốc độ lưu thông hàng hóa của các công ty Cảnh tượng hàng hóa tồn đọng như th ế này chỉ từng xuâ't hiện m ột lần vào năm 1990

Cùng với những biến động của thị trường, các công ty

tư nhân của Trung Q u ốc chào đón m ột "n ăm băn g tan" đến thật bất ngờ, hàng loạt công ty đã từng m ột thời sáng chói rơi vào tình th ế khó khăn Nhưng việc cải cách kinh

tế cúa Trung Q uốc thường khiến người ta cảm thây rằng đến ngõ cụt thì lại tìm thây lối đi khác, sau cơn mưa trời lại sáng Lịch sử chẳng bao giờ cứ thẳng m ột lèo tiến về phía trước như người ta thường nghĩ, mà phần n hiều là những ngã năm ngã bây luôn xuất hiện vào thời khắc bất

ngờ nhất, khiến cho đầu óc và khả năng chịu đựng cùa

con người luôn phái đ ối m ặt với nhữ ng thứ th ách lớn

Chẳng ai ngờ tới m ột điều là, cơn khủng hoảng kinh tế

rầm rập kéo đến và cảnh tượng vườn không nhà trống tại

thị trường trong nước lại "b ất ngờ" làm cho tiến trình cải

tạo thị trường hóa của các công ty quốc doanh Trung Quốc

được đây lên nhanh hơn

Trên thực tế, các công ty quốc doanh đã đi đến cục

diện buộc phải thay đôi, không thay đổi sẽ phá sản Tháng

1 năm ấ y , kết quả điều tra công nghiệp toàn quốc lần thứ

3 ra lò, các số liệu cho thây, tình th ế đã đến bước cực kỳ

nguy hiếm, tỷ lệ năng suất của các công ty nhà nước chỉ

còn 3,29%, thấp hơn nhiều so với lãi suất tiết kiệm kỳ hạn

1 năm Trong 39 ngành nghề lớn, có 18 ngành nghề thua

lỗ, số tiền nợ cùa ngành công nghiệp trong nước chiếm 1,92

lần so với quyền lợi của chế độ sở hữu, số tài sản mà công

ty có được không đù đê trà tiền lãi, hay nói cách khác,

toàn bộ công ty nhà nước đều rơi vào cảnh vỡ nợ

Các công ty ờ thôn trấn cũn g rơi vào cản h ngộ này

Trong 20 năm trước, mô hình kinh tế tập thể ở phía nam

Giang Tô (Tô Nam) và mô hình kinh tế tư nhân ở Ô n Châu

cùng song song tiên bước, nhưng đến giữa thập niên 90 thế

kỷ 2 0, do quyền tài sàn không rõ ràng, kinh tế tập thê đã

động thời kỳ đâu tiên được g ọ i là

"D a g e d a " (B ig b roth er), nhưng rãi

nhanh ch ón g bị m ât “ th ân p h ận ",

Hình dưới: N ăm 1 9 97 những sinh

v icn vừa ru trường Iham gia ngày

h ội v iệ c lúm ờ T h âm Q u y ến K ẽ

lừ khi â y , sin h v ié n lim v iệ c dã

h oàn loàn bi xà hỏi hóa.

M ột quan chức đã nói thẳng trước đại hội rằng: "C ù ng với

sự phát triển sâu hơn của thị trường kinh tế xã hội chủ nghĩa, m ô hình kinh tế phía nam Giang Tô gặp phải tình hình mới, vân đề mới, thê hiện rõ nhất là ở việc cơ câu chê

độ sở hữu quá đơn giản, quyền hạn và trách nhiệm giữa chính phủ và doanh nghiệp cũng như quyền tài sản của doanh nghiệp không minh bạch, sức sống vốn có cứ dần

bị mai một Những công ty thôn trân thuộc chế độ sở hữutập thể đã dần dần bị "đ ồng h óa" bởi thể ch ế củ, sức sống

không còn, th ế nhưng ở rất nhiều nơi, các lãnh đạo vẫn

rịt theo mô hình Tô Nam, phiến diện cường điệu ch ế độ công hữu mang tính chát tập thể, ngăn cản sự phát triển

của khối kinh tế không

1 thuộc công hữu"

Y kiến này được coi

là m ột lần nhìn lại đối

v ớ i m ô h ìn h T ỏ Namcủa các quan chứ c Từ

đ ó về sa u , v ò n g h à o

q u an g m ang tính c h ấ t chính trị bao bọc lấy rnô hình Tô Nam d ần dần

ty tập thể thôn trân thông qua các hình thức khác nhau "cải

ch ế" thành công ty tư nhân Sự kết thúc của mô hình Tô

Nam cho thây m ột lần thay da đổi thịt của kinh tế tập thể,

ở m ột phạm vi rộng lớn, nó còn cho thấy ch ế độ hợp tác

xã bắt đầu thực nghiêm từ những năm 50 thế kỷ 20 và chế

độ công xã nhân dân về sau này đều đã triệt để châm dứt

về m ặt cơ bản, chê độ công ty với đặc trưng thị trường hóa

và quyền sở hừu tài sán cá nhân cuối cùng đã trở thành

chú đạo

Ngày 12 tháng 9 năm 1997, đại hội đại biểu nhân dân

toàn quôc cùa Đảng Cộng sản Trung Q uốc đã tô chức tại

Bắc Kinh, trong bài báo cáo của mình, Tổng Bí thư Giang

1 N á m 1 9 8 6 lá n đ ầ u tié c tổ

ch ứ c b iểu d iễn thời trang trẻD

cầ u K im Thù\ nga\ irước cửa

T h iê n A n M ón.

2 B i ể u d i ễ n th ờ i tra n g n iffl 1994.

thức về ch ế độ công hữu truyền th ôn g, ô n e đề ra khái

, D, niêm "ch ê đô sở hữu hôn hơp và cho răn e chế đô kinh

1997 tế không thuộc công hữu không phải chỉ là bổ sung nữa,

mà là "m ộ t bộ phận câ'u thành quan trọn g ", tỉ trọng của kinh tế quốc hữu có giảm bớt m ột chút thì cũng không ảnh hưởng gì tới tính chất của chủ nghĩa xã hội Từ đó, nhừng tranh luận trong việc những doanh nghiệp nhà nước có nên cải cách quyền tài sản hay không đã thực sự chấm dứt.Sau khi tư tưởng đã th ôn g su ốt, C hính phủ b ắ t đầu

m ạnh tay thực hiện "g iữ to bỏ n hỏ", nhưng về m ặt tư duy lại có m ột bước ngoặt Trước đó, ý tưởng "g iữ to " là "do nhà nước chủ đ ạo, tạo điều kiện giú p đỡ nhữ ng doanh

n ghiệp có ưu thê để phát triển theo mô hình của những tập đoàn tài chính, để trở thành những công ty lớn, đủ sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế và đại diện cho thực lực cúa Trung Q u ốc" T h ế nhưng sự yếu kém của những tập đoàn tài chính của H àn, N hật qua cơn khùng hoảng tài chính đã khiến cho Chính phú hoàn toàn m ất niềm tin vào

ý tường "g iữ to " này Ngay tập đoàn lớn như D aewoo mà còn không chống đờ nối sự tấn công cùa cơn khùng hoàng thì liệu rằng những công ty Trung Q uốc có thoát khói vận mệnh đó không?

đã xu ất hiện, ý tưởng cơ bản là, tiền vốn của nhà nước ngoài.năm 1997phần lớn rút lui khỏi các lĩnh vực cạnh tranh Trong m ột

báo cáo, các chuyên gia đã kiến nghị những công ty nhà

nước nên "rú t lui hoàn toàn" khỏi 164 ngành nghề mang

tính cạnh tranh cao, đồng thời nắm độc quyền trong những

ngành nghề như gang th ép , n ă n g lư ợ n g, xe h ơi, h àn g

không, điện tín, điện lực, ngân hàng, bảo hiểm , báo chí

truyền thông, v.v Trong những lĩnh vực này, chính phủ

ra sức loại bỏ sự cạnh tranh của tư nhân và quốc tế, thông

qua việc tăng cường chính sách độc quyền để đảm bảo lợi

ích cho nhừng công ty quốc doanh, coi đó là chủ sở hữu

nguồn vốn nhà nước, với vai trò không hề giảm đi mà

càng quan trọng hơn Sau khi quốc sách này được xác định,

nó có ánh hưởng mang tính quyết định đến lô gích phát

triển cúa các công ty và nền kinh tế Trung Quốc

P h ần T h ứ T ư

VÀ NHỮNG cuộc CHƠI

1998 - 2002

Mùa xuân năm 1998, "lư ỡ n g h ộ i" lại như thường lệ ở thị trấn huyên Anh chap BiEđược tô chức tại Bắc Kinh, khi ây công cuộc cải cách của 1998

Trung Quốc đã trải qua 20 mùa xuân V ào lúc 10 giờ 30

phút ngày 19 tháng 3, khi trả lời câu hỏi của đài truyền

hình kênh Phượng Hoàng, Tân Thủ tướng Chu Dung Cơ

lúc đó đã khẳng khái nói: "Trong Hội nghị Đại biếu toàn

quốc lần thứ nhất khóa IX đã úy thác cho tôi m ột nhiệm

vụ nặng nề, tôi cám thây nhiệm vụ này thực sự rất khó

khăn, tôi cũng rất sợ sẽ phụ lòng m ong m ỏi của nhân dân

Thế nhưng, cho dù phía trước là bãi mìn hay vực sâu, tôi

cũng vằn sè tiến về phía trước chứ không ngoái đầu nhìn

lại đê rồi sợ sệt, tinh thần bạc nhược"

Cách hình dung qua cụm từ "bãi m ìn" và "v ự c sâu " đã

thế hiện dược một cách rỏ nét nhât những khó khăn to lớn

mà Trung Q uôc đang gặp phải trong công cuộc cải cách

cúa mình Chu Dung Cơ sẽ giữ chức thủ tướng suốt m ột

nhiệm kỳ, ông hứa rằng trong vòng 4 năm sẽ hoàn thành 3

việc: Một là không đế đồng nhân dân tệ bị m ất giá; hai là

kích h oạt n ền kinh tê, kích cẩ u tro n g nước; ba là trong thời

phóng đang giải cứu nai sừng đang khăn Với tình hình khi ấy, nhiệm vụ thứ ba dường như

bị kẹt trên đẻ không thể nào hoàn thành, những mũi tên nhằm vào công

cuộc cải cách đã lên cung, không thể không bắn

G iữ vững đồng nhân dân tệ để không bị trượt giá là nhiệm vụ cấp bách khi ấy Đầu năm 1998, Soros quyết định

sẽ đánh vào đồng đô la Hồng Kông - m ột đồng tiền có sự

gắn kết chặt chẽ nhâ't với đồng nhân dân tệ, trên tờ The Wall Street Journal, ông ngang nhiên tuyên b ố rằng "Chính quyền H ồng Kồng sẽ thất b ạ i" Khi ây ở H ồng Kông lại

đang b ù n g n ổ dịch cú m gia cầm , cả đầ't C án g rơi v ào khủng hoảng, trong bối cảnh đầy chân động ấy, tiếng súng Nãm 1998 Trường Giang bị lụt bắn vào đồng đô la H ồng Kông của Soros đã vang lên

Chỉ trong vòn g m ột n gày, các nhà

đ ầu tư nước ngoài đã bán ra hơn

20 tỷ đô la H ồn g K ôn g, chỉ trong vòng ngày thứ 2, họ lại tiếp tục bán

ra 20 tý nữa, C ục Q uản lý T iề n tệ Hồng Kông buộc phái cắn răng thu mua toàn bộ Sau đó, các nhà đầu

tư lại điên cuồng tung hàng ra bán, trậ n c h iế n g iữ a b ê n m ua và b ên bán diễn ra rất kịch liệt, chi số cùa

2002

diểm so với năm trước, tổng giá trị giao dịch là 2 0 0 tỷ đô

la Hồng Kông Nhưng chính quyền Hồng Kông rất nhanh chóng dùng đến quỹ ngoại tệ cực lớn tung vào thị trường

cổ phiếu và thị trường kỳ h ạn , trự c tiế p đ ố i k h áng với các nhà đầu tư nước ngoài Vào ngày quyết chiến, chính quyền Hồng Kông đã giành thắng lợi, chỉ số thị trường trở lại ổn định, Soros cụp đuôi rút lui

Sở dĩ H ồng K ôn g có th ể kh án g cự n ổi á p lự c của trò chơi mang tính quốc tế này, đương nhiên không thể tách rời sự tiếp sức của Chính phủ Trung ương đứng ở đằng sau Ngay vào thời điểm tháng 10 năm 1997, Ngân hàng Thê giới (The W orld Bank) tổ chứ c cu ộ c h ọp tại

Hồng Kông, khi ấ y Soros, Thú tướng M alaysia M ahathir

Mohamad và Thủ thướng Nga Anatoly Chubais đều được mời tham dự, lúc đó các nước châu Á đã rơi vào đám mây

mù, đồng nhân dân tệ liệu có m ất giá hay không đã trở thành đề tài nhạy cảm nhâ't trong cuộc họp Ngân hàng Thê giới đã tô chức riêng m ột buổi nói chuyện cho Chu Dung Cơ Trong buổi nói chuyện ấy, Chu Dung Cơ trịnh trọng tuyên bố: "Trung Quốc giữ vững lập trường không

để đồng nhân dân tệ mất giá, gánh vác nhiệm vụ lịch sử,

đó là Ổn định môi trường tiền tệ châu A " Những lời này vừa thốt ra, tất cả những nhà lãnh đạo của các nước châu

Á có mặt đều thở phào Bình luận Kinh tế Viễn Đông (Far Eastern Economic Review) nói: "L ần đầu tiên Trung Quốc cho thấy vai trò của nền kinh tế nước lớn của mình trong cuộc khủng hoảng kinh tế mang tính toàn cầu "

Đê giữ cho đồng nhân dân tệ không bị m ất giá, Chu Dung Cơ đã phái chịu nhiều rủi ro và những áp lực nặng

nề chưa từng có Do ảnh hưởng của đợt khủng hoảng tiền

tệ, tỉ lệ xuât khâu vốn dĩ luôn rất khả quan giờ lại có xu hướng giảm sút, lượng hàng tồn kho trong nước tăng lên vùn vụt, nhu cầu tiêu dùng bị ảnh hưởng nghiêm trọng Vào tháng 6, lưu vực Trường G iang bị m ột trận lụ t lớn nhât trong vòng 100 năm, 29 tính thành lâm nạn, số người

tứ vong lên đến 4150 người, tôn thất trực tiếp là 255,1 tỷ dông Lúc đó, dường như dư luận trên toàn cầu đều đồng thanh nói rằng: Nếu dồng nhân dân tệ không m ất giá thì

124

Với tình th ế khi ấy, nếu m uốn thay đổi hiện trạng kinh

tế đang lao đao và nhu cầu tiêu dùng đang quá trầm lắng

ấy thì con đường duy nhất là nhìn vào quốc nội, kích cầu trong nước Khi ấy số tiền tiết kiệm của người dân đã lên đến 500 tỷ nhân dân tệ, chỉ cần giải phóng khả năng tiêu dùng này, thì kinh tế sẽ được phục hồi T hế là, Chu Dung

C ơ đưa ra m ột quyết sách trọng đại - nung nóng thị trường bất động sản Trong vòng m ấy năm qua, đê ngăn chặn tình trạng lạm phát, Chu Dung Cơ luôn vô cùng cảnh giác đối với những hành vi đầu cơ có thể xuất hiện trong thị trường bất động sản bất cứ lúc nào, ông áp dụng chính sách phát triển có kiểm soát, còn hôm nay, đê có thê nhanh chóng thúc đẩy nhu cầu tiêu dùng trong nước, dường như chỉ còn

có m ột cách duy nhất, đó là thị trường bất động sản

T háng 7 năm 1998, Q uốc vụ viện đưa ra m ột quyết định trọng đại, các cơ quan thuộc Đảng, chính quyền nhất loạt chấm dứt việc phân nhà cho nhân viên vốn đã được thực hiện trong hơn 40 năm để chuyển sang hình thức hóa giá

nhà ở Chính sách phân phối nhà ở bị hùv bó, đã khiến

cho không gian của thị trường nhà ở trở nên rộng lớn hơn

C ơ n ch á n đ ộ n g và n h ữ n g c u ộ c c h ơ i 199N 2O0L’ © 125

hiện chế độ cải cách nhà ở tại thành phố và thôn trân -

đấy nhanh việc xây dựng nhà ở ", trong đó yêu cầu rõ ràng

"đ ẩy nhanh việc xây dựng và hoàn thiện hệ thông cung

c ấ p nhà ở phù hợp với điều kiện kinh tế " N gân hàng Nhân dân Trung Quốc thì thực hiện "biện pháp quản lý cho cá nhân vay vốn mua n h à", qui định hai cách trả là lãi trả hàng tháng, nợ trả cuối kỳ và trả góp hàng tháng, cho phép Ngân hàng Thương nghiệp triển khai dịch vụ cho vay vốn mua nhà Sự ra đời của hàng loạt các chính sách này, đặc biệt là cho phép thực hiện hai biện pháp cho vay vốn

và hủy bỏ chế độ phân nhà, đã trực tiếp thúc đẩy sự nóng trở lại của thị trường nhà đất, Trung Q uốc bắt đầu cơn sốt nhà đất kéo dài suốt hơn mười năm, vô số câu chuyện làm giàu cũng diễn tiến từ đây

Vì lĩnh vực nhà ở và bất động sán có liên quan chặt chẽ

đến nhiều lĩnh vực khác, đặc biệt là đối với các ngành về vật tư như gang thép, xi m ăng v.v đều có tính liên đới rất lớn, vì thế chính sách ây quả là đã làm cho nền kinh

tế được khôi phục Có m ột nhà kinh tế học về sau này đã bình luận rằng: "Chính sách này là điểm chuyển đổi để cải thiện nhu cầu thị trường sau khi xảy ra cơn khủng hoảng

tài chính ở châu Á và hiệu ứng của nó kéo dài trong 1 0

năm Vay vốn tiêu dùng đã thúc đẩy nhu cầu nhà ở của

các gia đình, cò n v iệ c xây d ự n g cá c cơ sở hạ tần g v ớ i qui

mô lớn lại thúc đấy nhu cầu đối với vật tư Hầu hết các công ty cũng bắt đầu đi vào thời kỳ đầu tư rộng rãi hơn

Do tình hình đầu tư phát triển, nhu cầu của các công ty xây dựng đối với nguyên v ật liệu và n ăn g lượng cũng không ngừng gia tăng, chính điều này đã tạo cho các công

ty nhà nước m ột thị trường rất có lợi"

Trong lời hứa của Chu Dung C ơ ngay khi ông nhậm chức, "với thời gian 3 năm sê giúp các công ty nhà nước thoát khỏi khó kh ăn " rõ ràn g là m ột nhiệm vụ cam go nhât Hiện thực đã khiến tât cả mọi người đều cảm thây lo ngại, theo một thông báo của Bộ Tài chính, hầu hết những công ty nhà nước buộc phài thông qua việc làm giả báo cáo tài chính dê che dậy hiện thực khó khăn Bộ này đã tiến hành kiêm toán đối với báo cáo tài chính của hơn 1 0 0 126

d ồn g ý b án N g àn h C ô n g n g h iệp

c h ê t ạ o p h im T ru n g Q u ổ e c h o

cón g ty K odak, phươne án này đã

từng g ãy ra rất n h iêu tranh lu ận

T ro n g ả n h là C h u D u n g C ơ và

Chù tịch Hội đòng qu ản tri K odak.

kết quả cho thây có đến 81% các công ty báo cáo tình hình tài chính và doanh sô' thiếu chính xác Người phát ngôn

không giải thích vì sao lại thế, th ế nhưng, tất cả m ọi người

đều biết nguyên nhân bên trong sự việc này

N ăm n gày sau khi p h át b iểu lời hứa của m ình, Chu Dung C ơ đã ký vào m ột kê hoạch mà nghe ra có vẻ rất điên rồ, Chính phủ Trung Q uốc đồng ý đê công ty chuyên sản xuất phim Kodak của Mỹ mua lại toàn bộ Ngành Công

n ghiệp chê tạo phim của Trung Quốc Theo ký kết, 7 công

ty thuộc ngành sản xuất phim của Trung Q uốc đều sè hợp tác với công ty Kodak, K odak đồng ý đầu tư 1 tỷ USD,

m ang kỹ th u ật cẩm quang tố t n h ất th ế giới đến T rung

Q u ốc, h iệp định đã làm chân động giới thương m ại thê giới này có tên "H iệp định 98"

Ngành công nghiệp phim Trung Quốc là m ột hình mầu Cũng giống như các ngành đồ điện gia dụng, thức uống v.v , sau năm 1978 việc cái tạ o cúa ngành côn g n gh iệp phim Trung Quốc củng bắt đầu từ việc nhập thiết bị trọn bộ Từ nhừng năm đầu của thập niên 80 th ế kỵ 2 0, chính quyền các địa phương thi nhau lập ra những hạng m ục đê thu hút dây chuyền sản xuâ't phim ảnh màu cùa Kodak Fuji và Agfa cùa Đức, trong đó, các hạng mục đầu tư cùa Falta và

C ơ n ch ấ n đ ộ n g và n h ữ n g c u ộ c c h ơ i 1W H LỈOOIÍ (( >) 127

cùa công ty Shantou với phim Fuji còn cao hơn, ìèn đến 4 tỷ dỏng Chi trong 1 0 năm ngắn ngủi, Trung Quge xây dựng

7 cÔn8 xưởng sản xuất phim' 4 1 0 thành í 1* gia có ngành công nghiệp phim nhiều nhất T ỉt cả các c&n bênh mãn tình của những công ty quốc doanh <tòu lộ hết trong ngành công nghiệp phim: đầu tư tới lui với số tiền lớn, thiếu khả năng

xử lý kỹ thuật, thiếu khả năng cạnh tranh thị trường, cơ chế cứng nhắc và quản lý lộn xộn không hiệu quả Đến trước và sau năm 1993, ngành công nghiệp phim ở trong nước thua

lỗ toàn bộ, số tiền nợ lên đến hơn 10 tỷ nhàn dân tệ Đứng trước cục diện ấy, ngay cả cao thủ trị loạn Chu Dung Cơ cũng có vẻ như bó tay

K ế hoạch của Kodak nảy sinh sớm nhâ't từ năm 1994,

m ùa thu năm ây, chủ tịch hội đồng quản trị của Kodak khi gặp m ặt Chu Dung Cơ ở bên hồ Tây, Hàng Châu đã bâ't ngờ đưa ra ý nghĩ "m ua toàn bộ ngành công nghiệp phim Trung Q u ôc" T ất cả m ọi người có mặt khi ấy đêu cám thây đó là chuyện hoang đường, đây là đề tài chưa hê được thảo luận qua, thậm chí ngay cả đoàn lãnh đạo cao

c ấ p của Kodak tùy tùng cũng lần đầu tiên nghe thây Thê

nhưng, chỉ có Chu Dung Cơ cảm thây vân đê này không

có gì quá đáng, vì trong đầu ông, ông đang nghĩ đến một nước cờ khác

Phương án của Kodak rất hấp dẫn: "Trong quá trinh cải cách công ty nhà nước của Chính phủ Trung Quôc, Kodak

sẽ m ang đến 3 điều, m ột là kỹ thuật, hai là quản lý câp

th ế giới, ba là món tiền đầu tư ít nhâ't là 1 tỷ USD" Nhưng đồng thời Kodak cũng đưa ra yêu cầu: "Chúng tôi yêu cầu không cho phép belt cứ đôi thủ cạnh tranh nào vào Trung Quốc, vì chúng tôi cần phái tổ chức lại những công ty già cội, còn họ lại có thể bắt đầu ngay việc xây dựng những cón g xưởng hoàn toàn m ớ i" T rên thực tế, ý tưởng của

K o d ak rấ t phù h ợp với h iện trạ n g cả i tạ o c á c cô n g ty q u ốc doanh của Chính phủ Trung Quốc, điều đó đã khiến Chu Dung Cơ quyết tâm mạo hiểm m ột lần

Chuyên nhượng toàn bộ ngành công nghiệp quan trọng sang tay m ột công ty nước ngoài, đâv là cách làm chưa

I2X

và cũng là m ột nước cờ thực sự m ạo hiểm Chưa nói đến việc bán toàn bộ ngành công nghiệp này sẽ làm thay đổi hình thức lợi ích truyền thống, mà bản thân hành động này còn n ói lên rằng toàn bộ ngành công nghiệp phim mang tính dân tộc sẽ bị san lấp hoàn toàn Trong quá trình ấy, Chu Dung Cơ luôn là người ủng hộ hành động này, ông thậm chí còn bị phê bình là "k ẻ bán nước" cõng rắn cắn gà nhà Trong m ột lần thị sát, ông nói: "C ó người nói rằng tỉ trọng của công ty nhà nước hạ thấp, còn tỉ trọng của công

ty tư nhân tăng lên, như vậy chẳng phải là chủ nghĩa xã

h ội cũn g bị thay đổi hay sa o điều quan trọng là ở cái

m ạch sống của kinh tế, chứ còn m ấy cái như Ham burger, vài cuộn phim , vài cái kẹp tóc, anh có tiến hành đầu tư nước ngoài thì cũng có liên can gì chứ ?" "V ài cuộn phim "

mà ông nói ở đây hẳn là việc mua bán của Kodak.Phương án của Kodak đưa ra được tiến hành m ột cách thuận lợi, cho thấy Chính phủ đã tiến bước đầu tiên mang tính lịch sử trong v iệ c c ả i c á ch xí n g h iệp q u ốc doanh Lấy năm 1998 làm điểm ranh giới, chủ đề trước đó là sự chuyển đổi của cơ ch ế kinh doanh, còn đề tài sau đó lại

là việc tể chức lại và làm minh bạch hơn quyền tài sản

Có sự khác biệt là, đề tài phía trước cho dù hiệu quả gần như chẳng thấy, nhưng chính sách lại được lập ra vô cùng

rõ ràng, còn đề tài sau đó thì hiệu quả rất rõ ràng nhưng chính sách lại cứ mù mờ Thông qua m ột đợt "c ả i cách, cải

tổ, cải tạ o " mới do chính phủ đề ra, m ột cuộc vận động

quôc thoái dân tiến n ổ ra rầm rộ , và cu ố i cù n g đã hoàn

thành m ột đợt chỉnh hợp lớn chưa từng có chỉ vài năm sau

đó, những công ty nhà nước đã từng "bàn h trướng" ở khắp nơi giờ trở thành "h ạm đội vô địch"

M ột đề tài đã liên tục dẫn đến tranh cãi sau sự việc này

là, trong thời gian m ây năm sau đó, b ất kể là xí nghiệp thôn trân hay xí nghiệp quốc doanh, đều đã hoàn thành

c u ộ c cá c h m ạ n g v ề tà i sả n th eo n h iều cá c h , n h ư n g d o iịiiốc thoái dân tiến ngay từ đầu đã th ể h iện đ ặc điếm là chỉ

thiên về hành động mà thiếu tính quản giám về pháp chế, nên rốt cuộc có bao nhiêu xí nghiệp quốc doanh và tập thể thực hiện được việc tố chức lại tài sản kếch xù trong quá

sau này tên cùa những người giàu có xuất h iện trên danh chức thấp nhất của hê thống hành

sá ch cá c loại tà i sản thì rõ rà n g có m ộ t p h ầ n lớ n là n h ữ n g cl'lntl TnlnỄ Q“oc, ltlon

người được lợi nhiêu nhất qua đợt cái cách nay Vì vậy, nó ” ■ ■ , ,

Còn được gọi là "bữa tiệc cuối cùn g" bầu thôn à thôn Lói Khẩu

L ấ y n ă m 1 9 9 8 là m m ố c k h ở i đ iể m , th ì m ọ i h iệ n t ư ợ n g huyện An Dương thành phố An

cho thây viêc cải cách của Trung Q u ốc đi vào m ột giai Dương tình Hà Nam Anh chụp

đoạn mới mà hình thức lợi ích càng phức tạp hơn, những

xung đột củng càng kịch liệt hơn, từ tầng lớp đưa ra quyết

sách cua Trung ương cho đen giới tư tướng, c á c doanh ị ỵ

ơ ơ , ° ° , 1 9 9 8 , x ổ s ố k iế n th iế t vừ a đươc

n hân ai cũng cảm thây quá khó khăn khi tiến hành cải ,hực hiệ„ dã làm dí> léniíhál

c á c h s â u h ơ n , đ ồ n g t h ờ i l ạ i c ó m ộ t c ả m g i á c v ừ a p h ấ n vọng làm giàu của bao người dân

chân lại vừa mơ hồ vì không biết công cuộc cải cách này nghèo Tại nhíẻu thành phốthưc

s ẽ đ ư a v ậ n m ệ n h c ủ a q u ố c g i a v à b ả n t h â n đ i v ề đ â u h iệ n hoạt động rút thảm trúng

th ư ở n g đ ẻ u c ó h à n £ 1 0 0 người Trong m ây năm sau, m ọi người m ới cảm th ây đư ợc ^

nhiều ý vị hơn nữa qua cách n ói về "b ã i m ìn " và "v ự c

thẩm"

Sự HOÀNH H À NH CỦA C Á C N H À ĐAU c ơ

VÀ NHỮ NG VÂN ĐÊ TRONG THỊ TRƯỜNG c ổ PHIẾU

N ăm 1999, m ột th ế kỷ với 100 năm d à i lu ôn kh iến người ta cảm thây trăm m ôi tơ vò cu ổì cùn g đã đi đến

những bước cuối cùng của nó Tạp chí Fortune của Mỹ đã

râ't nhạy cảm tuyên bố rằng, hội nghị "Fortu ne" hàng năm

sẽ được họ tổ chức tại thành phố có tính quốc tế hóa nhất của Trung Q uốc - Thượng Hải, thời gian vào cuối tháng

9, ngay trước khi Đ ại lễ Q uốc khánh diễn ra Đ ây là cơ quan truyền thông quốc tế nổi tiếng đầu tiên tổ chức hội nghị thường niên m ang tính toàn cầu tại Trung Quốc, chủ

Nhì n tứ g ó c

độ kinh tế vĩ m ô,

tràn ngập hy vọng Các nước Đông Nam Á còn chưa hết bàng hoàng sau đợt khủng hoảng kinh tế, thì kinh tế Nga lại xảy ra khủng hoảng, Brazil ở Nam Mỹ cũng xuất hiện khủng hoảng tài chính nghiêm trọng Trong tất cả các nước đang phát triển, Trung Quốc có thể được gọi là "n h ất chi độc tú " (một mình chói sáng) Cùng với sự phát huy hiệu quả của các biện pháp thúc đẩy kinh tế, thị trường tiêu dùng bắt đầu sôi nổi hơn, sự phục hồi của thị trường bất động sản kéo theo sự phát triển của các ngành nghề khác cũng đã ngày m ột rõ hơn, m ột chu kỳ phát triển kinh tế với tốc độ cao đã lại đến.

Thị trường vốn dĩ luôn là "phong vũ biểu " của kinh tế

vi mô, còn ở Trung Quốc, "phong vũ b iểu " thường in ảnh

trong chiếc gương dị dạng luôn méo m ó, huyền bí.Ngày 19 tháng 5 năm 1999, m ột ngày mà tưởng như

sẽ không xảy ra bất cứ một việc gì để có thể đưa tin, thị trường cổ phiếu Trung Quốc bỗng bừng tỉnh sau hơn 700 ngày buồn tẻ, m ột tia sáng b ắt đầu lóe lên và kéo dài liền 32 ngày Trong thời gian này, Ngân hàng Trung ương tuyên bô" hạ lãi suâ't, "lu ậ t chứng k h oán " b ắt đầu thực

hiện, Nhân Dân Nhật Báo vốn dĩ luôn rất thận trọng cũng

đăng bài bình luận đặc biệt yêu cầu m ọi người "phải kiên định giữ vững niềm tin, phát triển m ột cách có qui tắc, phải biết trân trọng cục diện tốt đẹp của thị trường chứng khoán" Vừng trời đông đã đỏ rực, trong thời gian chưa đến hai tháng, chỉ số đã liên tục tăng đến 1700 điểm , mức

độ tăng trưởng lên đến hơn 50% Cùng với sự bất ngờ của

"tình hình 19 tháng 5 ", dân chơi cổ phiếu cuối cùng cũng

đã nhìn thây tương lai mình, nhưng m ột nhóm người "giàu

có " đầy tinh anh mà táo bạo củng bắt đầu sổ lồng.Trong thị trường vốn của Trung Quốc, những nhà đầu

cơ giàu có - "N hững bông hoa ác (The Flow er of E v il)" này là m ột sản vật của ch ế độ Trước hết, những doanh nghiệp nhà nước mà trong nhừng năm ấy phải lên sàn để

"giải quyết khó khăn" chính là yếu tô đầu tiên để họ sống được, những doanh nghiệp này lên sàn chẳng bao lâu thì rơi vào cánh khôn cùng, vì th ế mà được gọi với cái tên

132

"v ỏ tài chính" Tiếp đó, thị trường cổ phiếu Trung Q uốc

kể từ khi được thành lập đến nay, do những hạn chế trong chính sách, nên tồn tại hai loại quyền sở hữu cổ phiếu là

cô phiếu niêm yết và cổ phiếu chưa niêm yết (OTC), mà những cổ đông của cổ phiếu OTC lại giữ tỉ lệ cô phiếu tương đối cao, ước tính phải đến 2/ 3, và thường là nằm ở vị trí kiểm soát cổ phiếu, và kết quả là cùng cô phiếu nhưng không cùng quyền, nhừng bộ phận xử lý của các công ty lên sàn tồn tại những khiếm khuyết nghiêm trọng, rất dễ xảy ra hiện tượng "bàn h trướng", thậm chí trở thành "bá

ch ủ " Sự tồn tại của cổ phiếu OTC khiến cho các nhà đầu

cơ có thể dùng những thủ đoạn đen tối với sự trả giá rất

thấp đê dề dàng khống chế các công ty v ấ n đề tiếp theo

là cơ chế quản lý còn non trẻ đã khiến cho m ọi thủ đoạn

đen tối lại càng lộng hành ở khắp nơi Trong m ột khoảng

thời gian tương đối dài, "đ ề tà i" là danh từ lưu hành rộng

tượng m ột cách táo bạo, m ạnh dạn hành động là có thể làm nên "sự nghiệp" lớn.

N hững nhà đầu cơ hung hãn này luôn có những đặc điểm như sau: Trước tiên , tấ t cả họ đều là cao thủ bịa chuyện, trong thị trường cổ phiếu luôn tồn tại vô số những tin đồn, thì đây quả là "con cừu non" để cho người ta mặc

sức cắt cổ Vì có Tấi nhiều tin tức không chính xác, các nhà

đầu cơ thường núp sau sân khấu rồi bịa ra những đề tài khiến cho m ọi người hoang mang để rồi từ đó thao túng giá cổ phiếu, thậm chí còn lợi dụng phương tiện truyền thông để tạo bề th ế cho những cổ phiếu mà họ đã nhắm tới, m ọi kỳ tích đều được tạo ra m ột cách dễ dàng như thế Tiếp theo, trong số họ không thiếu những cao thủ vận dụng tiền vốn, đối với họ, trên th ế giới này chẳng có thị trường nào có nguồn lợi nhuận hấp dẫn như thị trường cổ phiếu Họ thường lợi dụng những "v ỏ tài chính" hữu danh

vô thực và những cổ phiếu chưa niêm yết mang tính pháp nhân của các công ty nhà nước, sau đó đứng đằng sau sân khâu để mua với giá cực rẻ, từ đó tạo ra m ột đ ế chế tài chính m ột cách nhanh nhâ't

M ột nhà đầu cơ nổi danh m ột thời đã tự tạo nên câu danh ngôn: "V iệc hấp dẫn nhất là dùng sinh mạng của mình

để đánh đổi" Trong thời hoàng kim, ba loại cổ phiếu mà ông kiểm soát đả tăng lên gap 10 lần chỉ trong vòng 5 năm Nhưng thực ra, 3 công ty dưới ngọn cờ của ông lại chỉ thu được lợi nhuận không quá 240 triệu đồng cho dù là trong

những năm làm ăn tốt nhất, không thể nào coi là "kỳ tích lợi nhuận" Để duy trì giá cổ phiếu luôn ở mức cao, một

mặt, nhà đầu cơ này liên tục ra thông báo là sẽ liên doanh liên kết để mở rộng và làm tăng thêm lợi nhuận cho công

ty, coi đó là thủ đoạn để ổn định và nâng cao giá cổ phiếu, một mặt khác, ông lại lập nên và kiểm soát nhiều tổ chức tài chính lớn, đồng thời thông qua các phương thức hợp pháp hay bâ't hợp pháp để triển khai ủy thác quản lý tài chính qua các lĩnh vực ngân hàng, chứng khoán, cho vay tài chính, báo hiểm, gây quĩ v.v Cách làm đầy thủ đoạn và bất hợp pháp này đã khiến cho nhà đầu cơ dần biến thành một quái thú tài chính với qui mô cực lớn và củng đầy rủi ro Theo

Trong việc duy trì sự phát triển lành m ạnh của thị trường

cổ phiếu, phương tiện truyền thông là m ột lực lượng không

thể bỏ qua Vào tháng 10 năm sau, tạp chí Tài Chính của Bắc Kinh đã cho đăng bài viết Bóng tôi phía sau con sô tài chính ở ngay trang bìa và ngay lập tức phá vỡ câu chuyện

thần thoại đẹp như mơ vừa mới được hình thành trên thị trường cổ phiếu Trung Quốc Trước đó, không giống như hình tượng cúa những nhà đầu cơ tư nhân, những công ty tài chính đang dùng tinh thần nghiệp vụ khoa học, có trách nhiệm và ổn định lâu dài để trở thành thế lực đáng để tin cậy trên thị trường cô’ phiếu Từ năm 1998 đến nay, mồi một khoản tiền đến với thị trường đều được sự ưu ái của các tầng lớp quản giám và sự ca tụng cùa dư luận, và được coi

là những kinh nghiệm thị trường cùa phương Tây cũng như những biện pháp quan trọng đế bồi dưỡng cho các nhà đầu

tư Nhưng cuối cùng có người phát hiện rằng, các công ty tài

C ơ n c h ấ n đ ộ n g và n h ữ n g c u ộ c c h ơ i 1VIMS -J002 © 1 35

của bao người, mà cũng làm nhiều việc phạm pháp Bài báo

mang tên Bótĩ<z tôi phía sau con sô' tài chính đã làm dây lên

một làn sóng lớn

Đang lúc các công ty tà i chính vô cùn g phẫn nộ, thì

nhà kinh tế học 70 tuổi đời Ngô Kính Liên đã đứng ra,

khi ông nhận lời p h ỏng v ấn cù a đ ài tru y ền h ình, ông

đã trực tiếp so sánh thị trường cô phiếu với “sòng b ạ c "

Ông nói: "C ó m ột người nước ngoài nói rằng, thị trường

cô phiếu Trung Quô’c rất giốn g m ột sòn g bạc, mà sòng

bạc này không chút qui tắc nào cả Trong sòng bạc cũng

có qui tắc của nó, ví dụ như anh không được phép coi

bài cúa người khác C òn trong thị trường cô ph iếu của

khu P h ố Đ ó n s Th ư ơn ọ H ải Ảnh

t ạ i P h ố Đ ó n g A n h ch u p nãm

2 0 0 4

H ìn h d ư đ i p h á i: B ơ i t r é a só n e

H oàng Phố.

th ể chơi trò quay cóp, có th ể chơi trò lừa gạt M ây trò lừa gạt, thao túng giá cổ phiếu có thể nói là đã đạt đên đỉnh cao" Sau khi các nhà đầu cơ và những công ty tài chính đã phản đối kịch liệt, m ũi tên của Ngô Kính Liên

đã nhằm thẳng vào thị trường vốn Trung Quốc Ông phê phán rằng: "Đ ừ n g n ên coi thị trường cổ phiếu là chỗ 'tìm kiếm lợi nhuận (tầm tổ trường)' Do tầng lớp quản lý coi thị trường cổ phiếu là công cụ phục vụ tài chính của các côn g ty quốc doanh và là côn g cụ đ ể ró t tiền b ạc vào những công ty quốc doanh, đã khiến cho các công ty có đặc quyền trên thị trường dựa vào m ột cái giá th ật cao

đ ể p h át hành cổ ph iếu niêm yết, từ đó duy trì sô tiền nắm trong tay, vì th ế mà thị trường cổ phiếu trở thành nơi "tìm kiếm lợi n hu ận" th ật lớn Vì vậy cần phải phủ định phương châm "th ị trường c ổ phiếu là đ ể phục vụ các công ty quôc doanh về m ặt tài ch ín h " và cách làm

"C h ín h phủ ngăn chặn tình trạng cổ phiếu rớt g iá, các công ty hốt b ạ c " Cụ già với tính tình khiêm tôn hòa nhã này về sau đã được phong là m ột tấm gương sáng trong giới kinh tế học Trung Quốc

M ặc dù nhừng vân đề trên thị trường cổ phiếu đã thê hiện rõ sự non trẻ của thị trường vốn Trung Quốc, cũng như những hậu quả nghiêm trọng do những khiếm khuyết của ch ế độ quản lý mang lại, nhưng nhìn từ chỉnh thê thì kinh tế Trung Quốc vẫn tràn đầy sức sông, các doanh nhân vẫn chí khí vững vàng

N g ày 27 th án g 9, h ội nghị thường n iê n củ a tạp chí

Fortune - Mỹ được tổ chức tại Thượng Hải, hơn 300 lãnh

đạo của các công ty nước ngoài đến dự, trong đó có hơn

60 người là chủ tịch hội đồng quản trị của các công ty nằm trong hàng ngũ "500 công ty lớn nhất thê giới" Một phóng viên người Mỹ đã viết trong báo cáo của mình rằng: "T ất

cả đều khiến m ọi người cảm thây th ật hưng phấn, thời gian, địa điểm cũng như vân đề thảo luận đều như vậy Cảm giác ây chẳng khác nào tại hiện trường cùa siêu cúp (là trận chung kết bóng chày tô chức cho công nhân viên

Mỹ, là chương trình thể thao có tỉ lệ theo dõi cao nhất toàn nước Mỹ), mọi người đang chứng kiến m ột trận thi đấu kinh

điển" So với các lãnh đạo của những công ty nước ngoài,

hơn 200 doanh nhân Trung Quốc tham gia hội nghị này càng

phấn khích hơn, họ thực sự mong muốn học hỏi được những

kinh nghiệm quí báu từ các doanh nhân tầm cỡ quốc tế này,

về sau rất nhiều người đã coi đây là m ột sự kiện mang tính

tượng trưng cho sự bứt phá của Trung Quốc

Lại thêm m ột thông tin tốt đẹp đến vào cuối năm 1999,

ngày 15 tháng 11, Trung Q uốc đã chính thức sở hữu "tâm

v é " đê bước vào thê giớ i toàn cầu h óa N gày hôm ấy,

Trung Q uốc và Mỹ đã chính thức kí k ết hiệp định, Mỹ

cho biết sẽ ủng hộ Trung Q uôc gia nhập W TO (T ổ chức

Thương mại T hế giới)

V ào th án g 5, đàm ph án đã từ ng rơi v ào trạ n g th ái

gay gắt Ngày 8 tháng 5, m ột quả bom của Mỹ đã đánh

vào Đ ại sứ quán Trung Q u ốc tại Nam Tư làm 3 ký giả

thiệt mạng Sinh viên ở Bắc Kinh kéo nhau ra đường và

dến trước Đại sứ quán Mỹ tại Bắc Kinh đê đốt nến, m ặc

niệm những người xâu số, sau đó lại kéo đến m ột công

ty cúa Mỹ mà họ cho rằng đó chính là đại diện của Mỹ

McDonald bị đóng của m ột n gày, cứa kính của tòa nhà

IBM bị phá vỡ, Chú tịch Hội dồng quản trị của M icrosoft

tại Trung Quôc vội vàng gửi đên các công nhân viên cúa

mình bức thư động viên an úi, trong đó nói "N ếu cần thiết

sứ quán T run g Ọ u ốc lai N am Tư lực lượng ch ính la >inh '.lên

c ả Trung Q u ốc và th ế giới. Các sinh viên cũng rất khôn khéo, tại cổng Trường Đại học

Bắc Kinh, sinh viên Khoa Tin học đã giăng câu khẩu hiệu

"T ẩ y chay hàng M ỹ, ngoại trừ m áy tín h ", rất nhiều sinh viên ban ngày thì ra đường biểu tình còn buổi tối lại thắp đèn n gồi ôn "T O E F L " Đ úng lúc tinh thần phản đối Mỹ đang đà căng thẳng nhất, Mỹ lại cùng với Nhật Bản công

b ố "H ợ p tác phòng vệ Mỹ - N h ật", coi các nước vùng biên châu Á làm quân xanh

Nhưng nguy cơ cuối cùng cũng qua đi, cuộc đàm phán cho hiệp định vào W TO của Mỹ và Trung Q uốc cũng đã thành công vào cuối năm 1999 m ột cách rất kịch tính Có

lẽ m ọi thời khắc vĩ đại nhất luôn tràn đầy kịch tính Hơn

100 năm nay, người Trung Q u ốc luôn m ong sẽ gia nhập gia đình kinh tế toàn cầu hóa với vai trò tích cực và bình đẳng, vào năm cu ối cùng của th ế kỷ 20, Trung Q u ốc đã nắm trong tay "tâm vé vào cổn g " này

C ơ n ch ấ n đ ộ n g và n h ữ n g c u ộ c c h ơ i 199N 2 0 0 2 @ 139

L ý H à T h ẩm D ươns Truns Ọuốc

g iàn h tấm v é \ào \òng chung kếi

cú p b óng đá ihế 21ỚI.

VƯƠN TỚI CẲU VỒNG

VÀ Sự TÁI SINH CÙA CÔNG TY ouốc DOANH

Ngày 13 tháng 7 năm 2001, đúng 22 giờ, giờ Bắc Kinh,

tất cả người dân Trung Q uốc đều nín thở chờ đợi trước

màn hình ti vi, m ọi người đã phải chờ đợi đú ng 4 năm

cho thời khắc này Khi mọi người nhìn thây Chủ tịch T hế

vận hội Antonio Sam aranch mở chiếc phong bì, sau đó đọc

thật to thật rõ hai chữ "B ắc K inh", ngay lập tức bên ngoài

những tòa cao ốc, pháo hoa vun vú t bay lên, kín cả bầu

trời Bắc Kinh trở thành thành phố tô chức T hế vận hội lần

thứ 29 Mãi đến năm 2008, T hế vận hội luôn là m ột động

lực dầu tư quan trọng đê duy trì và phát triển kinh tế vĩ

mô của Trung Q u ốc và là m ột trong

những nhân tố luôn được người Trung

Quốc chờ đợi trong lòng

Hý sự liên tục xuất hiện, cách nói

"năm 2001 là năm cùa Trung Q uốc" cứ

thế lan đi khắp nơi Ngày 7 tháng 10,

tại sân vận động Ngũ Lý Hà (Wulihe),

Thâm Dương, đội bóng đá nam Trung

Quốc dã thắng Oman với ti sô 1:0 và lọt

Đ ăn g ca i T h ế v ận hói thanh cóng

T hế giới tổ chức tại thủ đô Doha nước Qatar, tất cả đã thẩm định và thông qua việc gia nhập WTO của Trung Quốc.Trên thực tế, những ảnh hưởng đối với bề sâu kinh tế Trung Q uốc của việc gia nhập W TO đã thể hiện rõ ngay Năm 2002 cúp bóng đá thế oiới tù’ m ấy năm trước đó Q uốc thoái ảân tiến d iễn ra trong

được tổ chức tại Nhật Bản và Hàn năm 1 9 9 8 c h ín h là m ộ t quyết s á c h c h iế n lược quan trọng

Trung Quốc và B razil bắt đâu, fan thoái và tái tổ chức của các tập đoàn tài chính nhà nước

đều căn cứ theo thời gian mở cửa thị trường của W TO, kết quả là sự p h ất lên của những doanh nghiệp nhà nước qui mô lớn sau khi được điều chỉnh và

đã lập nên kỷ lục lợi nhuận cao nhất

từ những năm 90 thê kỷ 20 đến nav

T ro n g m â y n ăm q u a, v iệ c “ th ay

m áu tái sin h " củ a c á c doanh n gh iệp nhà n ư ớ c qui m ô lđ n x u ấ t h iệ n ba tình h uốn g M ột là nhữ ng tậ p đ oànhâm m ộ hôn nhau.

n h ữ n g tậ p đ o à n n h ư C h in a T e le c o m , C h in a U n ico m , tại Thượng Hả, lSnh đạo các nưíc

T-> , 1 l ì _ 1 '•'í 1 •« ' 1 - 1 - - „ m ặ c trang phụ c ữU}èn thống cùaChina Petroleum v.v lân lươt xuât hiên thành công trên /

T ru n g Q u ốc.

thị trường New Y ork hoặc H ông Kông N hững tập đoàn

doanh nghiệp nhà nước vốn dĩ luôn rất bảo thủ đã xông

xáo trên thị trường th ế giới rõ ràng không phải chỉ đơn

thuần là vân đề tài chính nước ngoài, mà là sự quyết tâm

lớn trong việc chủ động cải cách cũng như sự lựa chọn

đầy gian khố Hai là việc phân hóa và tái tổ chức để phá

vỡ sự lũng đoạn, nâng cao khả năng cạnh tranh, khi m ọi

người không ngớt lời chỉ trích trách cứ ngành viễn thông,

thì các "đ ầu sỏ chính trị" lặng lẽ sử dụng "con dao phẫu

th u ật" của mình V iễn thông Trung Q uốc chia làm năm ,

dầu khí và lọc hóa dầu Trung Q uốc cũng được phân hóa

lại, hãng hàng không dân dụng Trung Q uốc được tái tô

chứ c, tập đoàn kim loại m àu Trung Q u ốc bị g iải tá n

hầu hết các công ty nhà nước quen thuộc đều "ch ia nhau

ra ở riê n g " Ba là tập th ể d oan h n h ân c ủ a c á c doanh

nghiệp nhà nước bắt đầu lộ diện và thê h iện rõ bản lĩnh

của mình Là những người thao tác trực tiếp của hai việc

cái cách lớn vừa n ói trên , tập thê doanh n h ân v ố n dĩ

luôn m uôn giữ sự ổn định đã bị đấy lên đầu ngọn sóng,

nhừng tiềm năng cùa họ được khuyến khích và th ể hiện

m ột cách chưa từng có

p h ố tài ch ính ỏ P hô Đ ôn g Trung

Q u ố c trở th àn h dất làn h ch o c á c

nhà đầu tư tài ch ính trên toàn câu

Q u ốc củn g nhanh chóng đ iều chỉnh chiến lược của bản

thân, làm d ấ y lên m ột đợt sóng tư nhân hóa.

Trong rất nhiều năm trước đây, người nước ngoài nếu

m uốn đầu tư mở công ty thì đều phải có m ột người trong nước đứng ra góp vốn hợp tác, ví dụ như Coca Cola hay

Pepsi Cola đặt xưởng ở các nơi đều cần phải góp vốn với

c ô n g ty lương th ự c qu ốc doanh N hưng sau khi T run g

Q u ốc gia nhập W TO, những hạn c h ế này dần dần biến

m ất, những công ty góp vốn nước ngoài đã ổn định thì tìm mọi cách để đẩy lùi phía đầu tư Trung Quốc, hoàn thành

sự chuyển hóa sang tư nhân hóa Panasonic của N hật Bản

đã chứng thực với báo đài, "50 công ty Panasonic góp vốn

ở Trung Quốc đều có ý muốn chuyển thành tư nhân hóa"; công ty sản xuất điện thoại M otorola của Mỹ cùng đưa ra quyết sách như thế, chủ tịch hội đồng quản trị quyết định trong vòng 5 năm sè tăng vốn đầu tư lên 10 tỷ USD, đồng thời nhận định rằng "sau khi Trung Q uốc gia nhập W TO thì tư nhân hóa là m ột lựa chọn đương nhiên của các công

ty góp vốn đầu tư "; sau khi m ở cửa thị trường đối với các loại nước uống có ga, hai hãng nước ngọt lớn là Coca Cola và Pepsi Cola cũn g kiên quyết hành động tư nhân

h óa, thậm chí Pepsi còn gây nên m ột trận phong ba tầm cờ quốc tế đối với bên góp vốn Trung Quốc