Hệ thống thị trường trong nền kinh tế hàng hóa có kế hoạch - Lý luận và thực tiễn cải cách thể chế kinh tế ở Trung Quốc

HỆ THỐNG THỊ TRƯỜNG THÀNH PHỐCuộc cải cách thể chế kinh tế lấy thành phố làm trọng điểm phát triển 'àng ngày càng sâu, đặc biệt khi xác định lý luận kinh tế xã Lội chủ nghĩa là kinh tế h

THẢI VĂN LONG CỐC THƯ ĐƯỒNG

Chịu trách nhiệm xuất bản:

Giáo sư TRẰN NHÂM

Biên tập: NGUYỄN VĂN VẤN

NGUYỀN CỘNG HÒA

Vẽ bìa và trình bày: CAO QUÝ Sủa bàn in: PHÒNG SỬA BÀI

LỒI NHÀ XUẤT BẤN

Từ năm 1984, cuộc cải cách thể chế kinh tế ở Trang Quốc bước vào giai đoạn mới - cải cách toàn diện thể chế kinh tế lấy thành phố làm trọng điểm

Cuốn "Lý luận và thực tiễn cải cách thể chế kinh tế thành phố" do hai tác giả Trung Quốc Thái Văn Long và Cốc Thư Dường chỉi biên, Nhà xuất bản Học viện hàng không Bác Kinh xuất bản gầ .1 đây là một trong những công trình nghiên cứu có tính tổng kết nhằm giới thiệu những kinh nghiệm trong cải cách thể chế kinh tế thành phố của Trung Quốc Cuốn sách còn được các tác giả xem như là một công trình thử nghiệm việc nghiên cứu và tìm tòi sự kết hợp giữa lý luận và thực tiễn cải cách thể chế kinh tế mang màu sắc Trung Quốc

Nội dung cuốn sách được các tác giả giới thiệu như một hệ

thống: Phần đầu trình bày khái quát ý nghĩa, mục tiêu, nguyên

tác chủ yếu, nội dung và phương pháp cải cách thể chế kinh tế thành phố Năm phần sau đi vào các vấn đề: "Làm sống động xí nghiệp", "Hệ thống thị trường", "Liên hiệp theo chiều ngang",

"Mở cửa với bên ngoài" và "Điều tiết thị trường" Phần cuối giới thiệu những nghiên cứu, tìm tòi về cải cách cơ chế quản lý kinh

3

tế thành phố.

Chúng tôi lược dịch và cho ra mát bạn đọc cuốn "Lý luận và thực tiễn cải cách thể chế kinh tế thành phố" như là một tài liệu tham khảo nhằm góp phần phục vụ công tác nghiên cứu đổi mới cđ chế quản lý kinh tế ở nước ta

Dể tiện cho người đọc, cuốn sách được xuất bản thành bốn tập

Cuốn "Hệ thống thị trường trong nền kinh tế hàng hóa có

kế hoạch" là tập II của cuốn sách

T hán g 6 năm 1993

NHÀ XUẤT BẨN CHÍNH TRỊ ouóc GIA

I HỆ THỐNG THỊ TRƯỜNG THÀNH PHỐ

Cuộc cải cách thể chế kinh tế lấy thành phố làm trọng điểm phát triển 'àng ngày càng sâu, đặc biệt khi xác định lý luận kinh tế xã Lội chủ nghĩa là kinh tế hàng hóa cổ kế hoạch, thì vấn đề thị trường hàng hóa gán chặt với kinh tế hàng hổa ngày càng nổi bật, và việc xây dựng hệ thống thị trường hoàn thiện trở t hành một trong những điểm cơ bản của thể chế kinh tế xã hội chủ nghĩa có bản sắc Trung Quốc

Thị trường hàng hóa có hai nghĩa hẹp và rộng Theo nghĩa hẹp, thị trường hàng hóa chỉ nơi hoạt động, giao dịch buồn bán hàng hóa; theo nghỉa rộng, thị trường hàng hđa chỉ hiện tượng các loại hoạt động kinh tế và quan hệ kinh tế được phản ánh trong quá trình trao đổi hàng hốa, không chỉ gồm nơi trao đổi hàng hóa mà còn đề cập đến các mối quan

hệ kinh tế và hoạt động kinh tế giữa cung và cầu trong trao đổi hàng hóa ở phạm vi nhất định, là tổng hòa quan hệ trao đổi hàng hóa

5

Sức sản xuất xã hội phát triển dẫn đến sự phân công xã hội và làm nảy sinh kinh tế hàng hóa, là nguyên nhân chủ yếu làm cho thành phố mọc lên và phát triển Quá trình thành phố mọc lên và phát triển là một quá trình "thị" biến thành "thành", hoặc "thành" biến thành "thị" Trải qua hai lần phân công xã hội lớn và sự xuất hiện phôi thai của hoạt động trao đổi hàng hóa, con người từng bước lựa chọn cho mình một số khu vực địa lý thích hợp, giao thông thuận tiện, tiện lợi cho hoạt động trao đổi hàng hóa để cư trú và sinh hoạt tập trung, từ đó xuất hiện tập trung tương đối vê dân số, của cải và hoạt động kinh tế, hoạt động xã hội, hình thành một số thành phố, thị trấn Như vậy, thành phố lúc đầu phần lớn được hình thành trên cơ sở của thị trường cố định, và quy mô, trình độ, tính chất, chức năng phát triển của thảnh phổ đều chịu

sự ràng buộc của thị trường

1 V I Lê-nin: "Bàn vẻ vân đ ẽ thị trường' , (xem V.I Lẽ-nin: Toàn tập, Nhà xuất bàn

Nhân dân, 10-1984, q.l, tr 79).

Trong điều kiện sản xuất nhỏ, thị trường hàng hđa nhỏ hẹp, thành phố chẳng những ít, mà chức năng còn đơn nhất, trình

độ phát triển thấp; đến thời kỳ chủ nghĩa tư bản, kinh tế hàng hóa phát triển nhanh chóng, quy mô thị trường hàng hóa mở rộng chưa từng có, nội dung giao dịch càng rộng, vìia có hàng hóa hữu hình, vìía có hàng hóa vô hình, thậm chí sức lao động cũng trở thành hàng hóa Hơn thế nữa, kinh tế hàng hóa đã vượt qua giới tuyến dân tộc, vượt qua biên giới quốc gia, làm xuất hiện thị trường cổ tính thế giới Các loại mậu dịch quốc tế hoạt động ngày càng dồn dập, tình hình thị trường quốc tế ngày càng ảnh hưởng đến kinh tế hàng hóa các nước Sự phát triển kinh tế hàng hóa tư bản chủ nghĩa thúc đẩy thành phố nhanh chót g mở rộng, số lượng ngày càng nhiều, hình thành

hệ thống thành phố hiện đại htía

Thị trương thai nghén thành phố, thành phố trở thành trung tâm hoạt động kinh tế hàng hđa, cung cấp cho sự phát triển thị trường hàng hóa những điều kiện vật chất khách

quan tương ứng c Mác đã tìíng vạch rõ: "Bản thân thành phố

thể hiện sự tập trung dân số, công cụ sản xuất, vốn, hưởng lạc

và nhu 030" 1

Lịch sử phát triển xã hội loài người chỉ rõ, mọỉ thứ "tập

trung" như c Mác đã nđi, đúng là điều kiện khách quan để

kinh tế hàng hóa phát triển, cũng là yếu tố cơ bản của hoạt động thị trường hàng hóa Về cơ bản, thành phố là hình thức

1 c Mác - Ph Ăng-ghen: "Hình thái ỷ thức Dức'\ (xem c Mác - Ph Ăng-ghen:

loàn lập, Nhà xuất bản Nhân dân, 12-1960, q 3 tr 57).

7

tồn tại không gian của thị trường còn thị trường là bản chất chủ yếu của thành phố Bản thân thành phố là một thị trường; thành phố hiện đại hóa lấy thị trường hiện đại hóa làm nội dung chủ yếu, còn thị trường hiện đại hóa lại lấy thành phố hiện đại hóa làm chỗ dựa; quan hệ thành phố và thị trường càng hòa hợp làm một Trên một ý nghla nhất định, thị trường

là hạt nhân nội tại của kinh tế thành phố, không có thị trường

sẽ không cơ thành phố, cũng không thể có sự phát triển kinh tế hàng hóa

2 Đ ặc diểm th ị trư ờ n g thành phố

a) Thành phổ là trung tâm sản xuất kinh doanh hàng hóa Thị trường thành phổ là nơi chủ yếu diễn ra sự cạnh tranh của người sản xuất, kính doanh hàng hóa, là trung tâm sản xuất, kinh doanh hàng hóa Nói chung, kinh tế liàng hóa càng phát triển, thành phố phần lớn lúc đầu từ nơi trao đổi hàng hóa phát triển thành nơi sản xuất hàng hơa cơ quy mô khác nhau; ngược lại, sản xuất hàng hóa luôn luôn gán liền với đặc điểm trao đổi hàng hóa Thành phố là trung tâm giao dịch, sản xuất hàng hóa, một mật cần dựa VỀIƠ thị trường hàng hóa để tập trung và phân tán hàng hóa; mặt khác, cung cấp nguồn hàng

vô tận cho thị trường, xây dựng cơ sở vật chất đáng tin cậy cho thị trường thành phố

b) Thành phố là trung tâm tập trung và phân tán hàng hơa Nhìn từ số lượng trao đổi của thị trường, thị trường thành phố

là nơi tập trung và phân tán chủ yếu của hàng hóa, là trung

tâm lưu thông hàng hóa (gồm lưu thông vật tư và tiền vốn) Tính chất của hàng hóa được quyết định ở chỗ sản xuất để trao đổi,i sản xuất vì thị trường Thành phố sản xuất ra hàng loạt sản phẩm, ngoài việc thỏa mãn nhu càu của mình, còn một phần lớn thông qua thị trường di chuyển và phân tán đi nơi khác, đồng thời thông qua thị trường thu hút và tổ chức khá nhiều hàng hóa thỏa mãh nhu cầu sản xuất và đời sống cửa bản thân thành phố Như vậy, thị trường thành phố là điểm hội

tụ của cung và cầu; thành phố càng lớn, xuất nhập hàng hóa trên thị trường càng nhiều thì khả năng tập trung và phân tán hàng hóa càng mạnh, lượng trao đổi hàng ho'a càng nhiều.c) Thành phố là trung tâm tiêu dùng Nhìn chung, hướng lưu thông của hàng hòa là từ nơi sản xuất đến nơi tiêu dùng, từ nơi giá cà í êu thụ thấp đến nơi giá cả tiêu thụ cao, từ nơi hiệu quả kinh tê thấp đến nơi hiệu quả kinh tế cao Cư dân thành phổ tiêu dùng hàng hóa nhiều, chất lượng cao, sức mua tự nhiên cao hơn nông thôn, do đó các loại hàng hóa tất nhiên tập trung vào thị trường thành phố, hình thành trung tâm tiêu dùng Thị trường thành phố là trung tâm tiêu dùng, đó là kết quả khách quan của sự phát triển Do vậy, một số thành phố nào đó co' phát triển thành thành phố "loại tiêu dùng" cũng là điều bình thường, bởi vì thành phố có nhiêu chức nảng, không nhất định phải trở thành cơ sở sản xuất, không thể là thành phố sản xuất đơn thuần

d) Thành phố là trung tâm phục vụ Thị trường thành phố

là nơi cung cấp phương tiện kỹ thuật và điều kiện vật chát cho

9

kinh doanh như giao thông vận tải, bưu điện thông tin, ngân hàng cho vay, kho tàng, quầy hàng, cũng như các thiết bị phục

vụ đời sống có liên quan, và vận chuyển đi nơi khác hàng hóa của người sản xuất và người kinh doanh với tốc độ nhanh, ít tốn kém, và đđ là con đường tốt để thực hiện giá trị của hàng hóa, mà thị trường nông thộn không thể sánh kịp

đ) Thành phố là trung tâm giao lưu kinh tế kỹ thuật Thị trường thành phố sử dụng lực lượng vật chất và phương tiện thông tin của mình để phát huy tác dụng khuếch tán của kỉnh

tế thành phố đối với bên ngoài, không chỉ liên hệ trực tiếp kinh

tế kỹ thuật với khu vực liên quan mà còn thông qua thị trường bắt mối liên hệ kinh tế kỹ thuật giữa các khu vực, trở thành khu bản lề và môi giới làm thông suốt mối liên hệ kinh tế kỹ thuật với các nơi Ngoài ra, thị trường thành phố, đặc biệt là một số thị trường của thành phố cảng còn cđ quan hệ kinh tế qua lại trực tiếp, rộng rãi với thị trường quốc tế, vỉ bản thân nd

là một bộ phận tổ thành của thị trường quốc tế, trở thành "cửa sổ" của nội địa để tìm hiểu thị trường quóc tế, trở thành nơi hoạt động mậu dịch xuất nhập khẩu, nơi thực nghiệm nhập khấu, tiếp thụ kỹ thuật, kinh nghiệm quản lý tiên tiến

e) Thành phố là trung tâm thông tin kinh tế Thành phố là trung tâm hoạt động kinh tế, chính trị, văn hóa của một khu vực nhất định, vì vậy thị trường thành phố giống như một phong vũ biểu phản ánh trực tiếp, rõ rệt các loại quan hệ và tình hình kinh tế Muổn hiểu tình hình kinh tế, đời sống xã hội của một khu vực, một thành phố, người ta thường tìm đến các

loại thị trường của thành phố, vì thị trường thành phố là nơi có thể phản ánh khách quan bộ mặt kinh tế của một khu vực, kiểm nghiệm khách quan một khu vực, thậm chí cả hiệu quả thực tế của phương châm, chính sách, biện pháp phát triển kinh tế của cả nước Thành phố là trung tâm phát sinh, truyền

và thu nhận thông tin kinh tế, không những cung cấp cho người sản xuất, kinh doanh hàng hóa tham gia hoạt động kinh

tế, mà còn cung cấp những căn cứ khách qụan cho các cấp chính quyền trong việc xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế một cách khoa học, điều tiết và chỉ đạo phát triển kinh tế cđ hiệu quả

B tim; ' HÌNH PHÁT TRỂN THỊ TRƯÒNG TRƯỐC ĐÂY

CỦA TRUNG QUỐCTrước giải phóng, Trung Quốc là một nước nửa phong kiến, nửa thuộc địa, kinh tế hàng hóa rất không phát triển, không có

hệ thống thị trưòng thống nhất Sở dĩ có tình hình đó là do tư

• bản nước ngoài, tư bản trong nước thổng trị và lũng đoạn thị trường, trạng thái cát cứ địa phương lâu dài cũng ràng buộc kinh tế hàng ho'a phát triển

Từ sau ngày lập nước, Trung Quốc đã xây dựng chế độ công hữu tư liệu sản xuất, hoàn thành cải tạo xã hội chủ nghĩa công thương nghiệp tư bản chủ nghĩa, bát đầu phát triển có kế hoạch kinh tế quốc dân, đã đặt nền tảng phát triển thị trường hàng hóa xã hội chủ nghĩa thống nhất Từ đó đến nay, nhìn

11

chung có thể nói kinh tế hàng hóa đã phát triển khá, nhưng chưa hình thành hệ thống trị trường hàng hóa xã hội chủ nghĩa thống nhất, hệ thống thị trường thành phố cũng chưa hoàn thiện, cơ chế vận hành kinh tế, tác dụng tích cực của quy luật giá trị, cơ chế thị trường chưa được phát huy đầy đủ.

Hệ thống thị trường thành phố của Trung Quốc phát triển chậm chạp, biểu hiện chủ yếu trên những mặt sau đây:

- Hành động "phi thương phẩm hóa" trong sản xuất và lưu thông, làm cho thị trường sa sút, sản xuất và lưu thông hàng hóa bị hạn chế trong phạm vi rất hẹp Trước đây về mặt lý luận

có lúc chỉ thừa nhận tư liệu tiêu dùng là hàng hóa, còn tư liệu sản xuất không phải là hàng hóa Ý chí chủ quán của con người

đã cát đứt mốí liên hệ bên trong giữa tư liệu sản xuất và tư liệu tiêu dùng trong toàn bộ vận hành kinh tế, gạt bỏ tư liệu sản xuất, một loại hàng hóa quan trọng, chủ yếu ra khỏi thị trường Các cấp chính quyền dùng biện pháp hành chính dựa theo quan

hệ phụ thuộc phân phối cấp phát, không cho bên sản xuất và bên cố nhu cầu trực tiếp gặp gỡ, trao đổi theo nguyên tác ngang giá, và trao đổi tự do theo quan hệ cung cầu, do đđ đã làm suy yếu nghiêm trọng cơ chế bên trong và sức sống vốn có của từng khâu sản xuất, trao đổi, phân phối và tiêu dùng Ngay

cả tư liệu tiêu dùng tuy được xem là hàng hóa, nhưng trước đây theo chế độ "cấp phát ba cấp" và nguyên tắc "ba cố định" (cố định nguồn nhập hàng hóa, đối trọng cung cấp hàng hốa, phương pháp làm giá), nhà nước trong thời gian dài thực hiện biện pháp cung cấp bằng tem phiếu, cung cấp theo "nhu cầu

đặc biệt" đối với một số hàng tiêu dùng Các thị trường khác như thị trường nhà cửa, đất đai, kỹ thuật, tiền tệ, sức lao động

từ lâu vẫn "bỏ trống" Vì vậy, trên ý nghĩa nhất định nào dó,

không chỉ thiếu thị trường yếu tố, mà ngay cả thị trường hàng hóa cũng có khuyết tật

- Trên thị trường, thành phần kinh tế "đơn điệu" tham gia hoạt động lưu thông hàng ho'a, thực hiện "đơn nhất" phương thức lưu thông và hỉnh thức kinh tế Một thời gian dài, thương nghiệp quốc doanh độc chiếm thị trường, kinh tế tập thể, kinh

tế cá thể không thể phát huy tác dụng vốn có, trên thị trường thiếu cạnh tranh cần thiết, làm cho một số xí nghiệp quốc doanh đơn độc, tạo nên tác phong "quan buôn", x í nghiệp công nghiệp thự • hiện thống nhất cao kế hoạch sản xuất, cấp phát vật tư và tíèn vổn cũng như sự phân phối thống nhất công nhân viên chức và thống nhất mua bán sản phẩm Như vậy, về

cơ bản xí nghiệp cách biệt vói thị trường, không hiểu rõ tình hình cung cầu của thị trường, cũng không càn quan tâm hàng hóa sản xuất ra, bị ứ đọng hay thiếu thốn, x í nghiệp công nghiệp không chú ý và cũng không đủ sức tham gia cạnh tranh trên thị trường

- Quản lý thị trường tập trung quá mức, nhấn mạnh "tính thống nhất", bác bỏ "tính linh hoạt" Thể chế quản lý thị trường không tách riêng chính quyền và xí nghiệp, mà chủ yếu sử dụng biện pháp hành chính để quản lý thị trường và hạn chế lưu thông theo hướng ôm rộng, quản chặt; thông tin hai chiều chậm, phản ánh không nhạy sự thay đổi quan hệ cung cầu,

13

dùng biện pháp kinh tế gián tiếp để khống chế và điêu tiết lưu thông hàng hóa; dùng luật pháp cưỡng chế để quản lý thị trường ít có hiệu quả, thường xuất hiện sự tuân hoàn xấu "nới lỏng thì loạn", "hễ quản thì chết".

- Thị trường bị chia cát "dọc","ngang", không thể hình thành

hệ thống thị trường thống nhất Từ lâu chỉ cán cứ vào hệ thống hành chính và khu vực hành chính để tổ chức sản xuất và lưu thông; các ngành, các cấp xuất phát từ lợi ích cục bộ đã tự ý đật những chướng ngại, thực hiện một sô "chính sách địa phương" phi kinh tế, tạo nên sự phong tỏa giữa các khu vực, các ngành, cát đứt mối liên hệ kinh tế chiều ngang cần thiết cho phát, triển kinh tẽ hàng hóa đã hỉnh thành tự nhiên trong lịch sử Quá trình lưu thông bị ách tác "dọc" hay "ngang" thi thành phố cũng biến thành "thành lũy" tôn nghiêm, thị trường bị chia cát phân tán từng "mẩu" rời rạc Ngoài ra, do từ lâu đã đóng cửa, quv

mô buôn bán với nước ngoài bị hạn chế, không thể tích cực tham gia cạnh tranh vởi thị trường quốc tẽ, không tham* gia phân công kinh tế quóc tế, không thông thạo tim sự giúp đỡ vô vổn, kỹ thuật, sản phẩm của thị trường quốc tế đế đẩy nhanh xây dựng kinh tế trong nước Trên ý nghía nhẫt định, thị trường Trung Quóc trong nước hay bên ngoài, đều mang tính chất đóng cửa với mức độ khác nhau

- Hình thức không gian của thị trường, như thiết bị công

cộng, nơi giao dịch, kho tàng, quày hàng phat triển chậm Từ

lâu nay ngành sản xuất thứ ba không được phát triển tương xứng, tõc độ không theo kịp sự phát triển của ngành sản xuãt

thứ nhất và thứ hai mất cân bàng kết cấu Các nghề phục vụ chủ yếu của ngành sản xuất thứ ba phát triển chậm, thương nghiệp, ngành phục vụ, ngành du lịch v.v., thiết bị thiếu, phương tiện lạc hậu, thiếu hạng mục, làm cho người ta có cảm giác không thuận tiện.

Có hai nguyên nhằn chủ yếu của những vấn đề tồn tại trong thị trường hàng hóa của Trung Quốc :

Về khách quan, nước Trung Quốc lớn, dân số đông, nghèo, trình độ phát triển sản xuất xã hội còn tương đối thấp, kinh tế hàng ho'a chưa phát triển Trong hoàn cảnh quốc tế đặc biệt, thiếu sự giúp đờ bên ngoài, bát buộc chủ yếu dựa vào sức mình từng bước thoát khỏi nghèo nàn Hàng hóa thiếu thốn nghiêm trọng, nhà nước đành thực hiện biện pháp phân phối theo kế hoạch, cấp phát sàn phẩm, không làm theo nguyền tắc trao đổi ngang giá hàng hóa, không căn cứ vào cung câu thị trường để

tổ chức kinh tế hàng hóa Loại thể chế kinh tế "cộng sản chủ nghĩa thời chiến'' được vận dụng trong thời kỳ chiến tranh và thiên tai nghiêm trọng để khác phục khó khàn kinh tế, để bảo đảm hạng mục trọng điểm xây dựng kinh tế nhà nước và xây dựng quốc phòng, bảo đảm nhu cáu cơ bản đời sống nhân dân, quà thật đâ có tác dụng tốt Nhưng đồng thòi cũng tồn tại nhửng nhược điểm nghiêm trọng, như quyền hạn quyết sách

vê quản lý kinh tế nhà nước quá tập trung, chính quyền các cấp quản lý xí nghiệp quá chặt, dẫn đến tình hình chính quyền

và xí nghiệp không tách riêng, chia cát khu vực, loại bỏ nhiều hinh thức kinh tẽ và thành phần kinh tế, tạo nên chủ nghía

15

bình quân trong phân phối, đẻ ra "bát cơm sát", "nồi cơm to"

V.V Loại thể chế này không lợi cho việc thúc đẩy tích cực của các mặt, không lợi cho tuần hoàn lành mạnh sự phát triển kinh

tế, không lợi cho việc nâng cao hiệu quả kinh tế của xã hội

Về chủ quan, Trung Quốc còn thiếu kinh nghiệm xây dựng chủ nghĩa xã hội, các nước xã hội chủ nghĩa đều đang tìm tòi

mô hình thích hợp phát triển kinh tế hàng ho'a xã hội chủ nghỉa Không có kinh nghiệm quốc tế chín muồi để học tập, nên khó tránh một sô' sai làm trong phương châm, chính sách xây dựng kinh tế Quy tụ những sai lầm vào một điểm, tức là bị ảnh hưởng tư tưởng "tả" và tư tưởng kinh tế tự nhiên truyền thống ràng buộc Một thời gian dài trong nhận thức về chủ nghĩa xã hội đã hình thành quan điểm cố định khồng phù hợp với tình hình thực tế, như không thừa nhận kinh tế xã hội chủ nghĩa vẫn thuộc nền kinh tế hàng hóa, hòng đốt cháy giai đoạn kinh tế hàng hóa, làm kinh tê sản phẩm trong tỉnh hình trình

độ sức sản xuất còn thấp, đã nhầm lẫn cho rằng cơ chẽ' thị trưòng, quan hệ tiền tệ, trao đổi ngang giá, cạnh tranh trong kinh tế hàng hóa là "chủ nghĩa tư bản" Nghĩa là cơ bản bác bỏ kinh tế hàng hóa Do đó, các loại thị trường, bộ phận tổ thành quan trọng của kinh tế hàng hóa, tự nhiên không được coi trọng, cũng không thể phát triển Trong công tác thực tế, nhiều người còn thiếu hiểu biết toàn diện về thị trường, không hiểu quy luật vận động của thị trường, không biết lợi dụng cơ chế thị trường, thậm chí xem thị trường bó hẹp như những cửa hàng, hợp tác xã, và cho rằng thị trường đã hình thành từ lâu Trên thực tế thiếu sự nhận thức đúng đắn về bản chất của kinh

tế hàng hóa xã hội chủ nghĩa và quy luật vận động của nó.

Rõ ràng là, kinh tế hàng hóa ngày nay của Trung Quốc còn chưa phát triển, hệ thống thị trường chưa hình thành, cần phải trả lời vấn đề cd nên xây dựng và hoàn thiện hệ thống thị trường xã hội chủ nghĩa không?

c TÍNH TẤT YỂU KHÁCH QUAN CỦA VIỆC PHÁT TRIỂN

VÀ HOÀN THIỆN HỆ THỐNG THỊ TRUÔNG

1 P h á t triển và hoàn thiện hệ th ống th ị trường là nhu câu k h ách quan p h át triển kinh tế hàn g hóa có kế hoạch

Phát triển kinh tế hàng hóa không tách rời thị trường Kinh

tế xã hội chủ nghĩa vẫn là kinh tế hàng hóa do đo' thị trường hàng hóa tất nhiên còn tồn tại; các chức năng của thị trường hàng ho'a như trao đổi hàng hóa, điều tiết cung cầu, thu thập thông tin, chỉ đạo sản xuất, kích thích tiêu dùng V.V., vẫn còn phát huy tác dụng vốn có của nó Thị trường là khâu nối sản xuất và tiêu dùng, cung và càu; số lượng sản xuất và sự cấu thành của sản xuất chịu ảnh hưởng và ràng buộc bởi sức chứa

và cấu thành của thị trường Kinh tế có kế hoạch làm cân bàng quan hệ cung cầu, chỉ đạo sản xuất và tiêu dùng, chỉ có thể xuất )hát tìí nhu cầu thị trường Có nắm chác khối lượng hàng hóa, số lượng tiêu dùng, tỷ lệ cấu thành và xu hướng thay đổi của các loại hàng hóa trên thị trường, mới có thể nâng cao được tính khoa học, tính hiện thực khi đăt và thưc hiên, điều

17

chỉnh kế hoạch, từ đó thực hiện sự khống chế có hiệu quả các hoạt động kiĩìh tế thị trường Trên ý nghía đó, phát triển và hoàn thiện hệ thống thị trường là điều kiện tiền đê phát triển kinh tế hàng hóa có kế hoạch.

2 P h á t triể n và hoàn th iện hệ th ốn g thị trư ờ ng là điều kiện hên ngoài k h ô n g th e thiêu dược cù a xỉ nghiệpSức sống của xí nghiêp thành phố vê cãn hàn do hai nhân

tố sau đây quyết định: một là, cơ chế nội bộ của xí nghiệp có sức đẩy hay không: hai là, hoàn cánh kinh doanh bên ngoài của

xí nghiệp như thế nào Trong thể chế cũ, kế hoạch vật tư, tiền vốn cũng r iư sức lao động cúa xí nghiệp, đặc biệt là xi nghiệp quốc doanh dbu do ngành chủ quản sáp xếp, nên xí nghiệp thiếu quyên chù động, tách biệt vời thị trường, không hiểu rõ sản phẩm của mình sàn xuất ra tiêu thụ như thế nào, cũng như không càn biết nhu cáu của thị trường, càng không chịu sức ép cạnh tranh thị t rường Hiện nay thể chế quàn lý xí nghiệp được từng bước cải cách; quvền tự chù quản lý của xí nghiệp được

U1Ở rông, sức sống nội bộ xí nghiệp bát đau phát huy, nhưng hệ thống thị trường và cơ chế thị trường chưa được hoàn thiện Gác xí nghiệp tự cải tạo, tự phát triển có nhu câu vê vốn, kỹ thuật, vật tư, cũng như sức lao động và các yếu tố sản xuất khác chưa hoàn toàn được thị trường giải quyết; xí nghiệp còn rất thiếu tự do trong việc lựa chọn và điêu tiết trên thị trường

Và điều đó đã không thể không tác động đến sự phát huy sức

sống của xí nghiêp Có thể so sánh mối quan hệ giữa xí nghiệp

và thị trường như quan hệ giữa vận động viên trong hoạt động thể dục với trường đua, vận động viên có trình độ cao mà không có trường đua tốt, thì cũng khó phát huy được trình độ thật sự Cũng như vậy, khí thị trường không sống động, thì xí nghiệp cung không thể sống động thật sự được

3 P h át triển và hoàn thiện hệ thông thị trường là cơ

sở để phát huy tác dụng thành phô làm tru n g tâm kinh

tẽ có nhièư chức: nhng

Thành phố trung tàm có những chức nàng chủ yếu sau đây: giao lưu, tập trung và phân tán hàng hóa, kỹ thuật, tiền vốn thông tin, nhân tài và thực hiện những chức nàng này gán liền với thị trường Thành phố trung tâm với khu vực tại chỗ giống như mối quan hê giữa vật tư và từ trường, tìí trường rộng hay hẹp là do cường đỏ cùa vật tư quyết định Tác dụng nhiều chức nàng của thành phô trung tàm phát, huy càng tốt thi sức khuốch tán, thu hút sự chú ý và sức háp dần vẻ kinh tế càn ; mạnh Phát huy tác dung nhiêu chức náng của thành phố trung tám cán lây thị trường mò, đa nguyên hóa làm tiên đê và biện phap Muôn phát huv tác dụng trung tâm kinh tế của thành phố, t.rươe hốt là ra sức phát tribn các loại thị trường,

mở các loại thị trường, táng cường mối liên hệ ngang giữa các khu ực, giữa các X) nghiệp, lấy thị trường làm cái đai và chiếc cầu của mõi liên hệ, thúc đáy lưu thông tiẻn vốn, thúc đấy sự tiếp thụ và ứng dụng thành quả khoa học kỹ thuật, thúc đẩy sự giao lưu hợp lý về nhân tài, thông tin, thúc đẩy hàng hóa mua

19

bán rộng rãi, thúc đẩy giao lưu kinh tế kỹ thuật trong nước và ngoài nước Nhìn một cách toàn cục, trong phát triểa nền kinh

tế quốc dân, "thành phố là trung tâm kinh tế, chính trị và đời sống tinh thần của nhân dân, là động lực chủ yếu tiến lên phía trước"1 Vì vậy, thị trường thành phố là hạt nhân và chủ thể của toàn bộ hệ thống thị trường Chỉ có xây dựng mạng lưới kinh tê dựa vào thị trường thành phố mới có thể phá bỏ cơ bản

sự ràng buộc "chia cắt dọc và ngang", vạch được con đường mới lấy thành phố làm trung tâm; tổ chức và phát triển kinh tế hàng hóa, mới có th ể sáng tạo điều kiện hình thành được thị trường thống nhất trong cả nước theo kiểu mở

4 P h á t triể n v à h oàn thiện h ệ th ốn g th ị trư ờn g là

m ột khâu q u an trọ n g c ủ a cả i cá c h th ể c h ế kinh tế th àn h phố

Mục đỉch căn bản của cải cách thể chế kinh tế lấy thành phố làm trọng điểm là thông qua cải cách quan hệ sản xuất và những khâu, những m ặt trong kiến trúc thượng tầng không thích hợp với yêu càu phát triển sản xuất để thúc đẩy sức sản xuất xã hội phát triển Bản chất của cải cách là thay đổi cơ chế vận hành kinh tế kiểu hành chính pháp lệnh không thích hợp với sự phát triển kinh tế xã hội chủ nghĩa thành cơ chế vận hành kinh tế hàng hđa có kế hoạch Nhiệm vụ cải cách các mặt, các lĩnh vực được tiến hành xoay quanh sự thay đổi ấy Muốn

1 V I Lẽ-nin: "Bút kỷ triết học" , (xem V I Lê-nin: Toàn tập, Nhà xuất bản Nhân

dân, tháng 2-1959, q.19, tr 264).

thực hiện sự thay đổi ấy cần phải coi trọng đầy đủ tác dụng cơ chế thị trường, kết hợp hữu cơ cơ chế kế hoạch với cơ chế thị trường, kết hợp hữu cơ kinh tế kế hoạch với kinh tế hàng hđa.

Có thể thực hiện sự kết hợp hữu cơ kinh tế kế hoạch với kinh tế hàng ho'a hay không? Đây là một vấn đề quan trọng đang được tìm tòi về mặt lý luận và thực tiễn Vấn đề căn bản của việc thực hiện "kết hợp hữu cơ" kinh tế kế hoạch và kinh tế hàng hóa là "chỗ kết hợp” ở đâu, thực hiện "kết hợp" như thế nào Lịch sử và kinh nghiệm thực tế chứng tỏ, "chỗ kết hợp" đó

là ở chỗ có được một hệ thống thị trường hoàn thiện không Vi vậy việc kiên định, phát triển thật sự và hoàn thiện hệ thống thị trường, và hoàn thiện một cách tương xứng những biện pháp khống chế vỉ mô, được xem là cái mốc đánh dấu quan trọng để xem xét chúng ta có thật sự thực hiện kinh tế hàng hóa có kế hoạch hay không

Tóm lại, việc phát triển và hoàn thiện hệ thống thị trường vừa đề cập đến kinh tế vi mô (bao gồm cải cách xí nghiệp), cũng như các mặt quản lý kinh tế vỉ mô, vừa có đề cập đến quan hệ kinh tế, vấn đề xã hội, pháp luật, quan điểm, vừa phải giải quyết vấn đề cơ sở kinh tế, vừa phải giải quyết vấn đề thượng tầng kiến trúc co' liên quan với nó, đồng thời đề cập đến

cả cả ' each thể chế chính trị Hệ thống thị trường dưới sự chỉ đạo caa kế hoạch là bộ phận tổ thành cơ bản của thể chế kinh

tế mới, xoay quanh vấn đề hạt nhân phát triển kinh tế hàng hóa xã hội chủ nghĩa, hoàn thiện thêm một bước hệ thống thị trường, và làm tốt cải cách đồng bộ thể chế kế hoạch, thể chế

21

giá cả, thể chế ngoại thương, thể chế đầu tư và các chế độ tiền lương, lao động khác , chúng ta sẽ nám được cái chốt của cải cách thể chế kinh tế, làm cho các mặt cải cách liêng lẻ của kinh

tế vi mô và kinh tế vĩ mô đã và sẽ xuất hiện liên« ;ết hữu cơ thành một chinh thể, từ đó làm cho các mối quan iìệ kinh tế dược tuần hoàn lành mạnh trong toàn bộ sự vận hành kinh tế

MẤY NĂM GẦN ĐÂY Ỏ TRUNG QUỐC

Về lý luân, trước hết, đả đột phá vào quan điểm truyền thống trướ đây đem đối lập kinh tế kế hoạch xã hội chủ nghĩa với kinh t hàng hóa, xem thị trường là "chủ nghĩa tư bản", bác

bỏ cơ chế thị trường, và khẳng định quan điểm kinh tế xã hội chủ nghĩa là kinh tế hàng hóa cđ kế hoạch, khẳng định quan điểm phát triển đầy đủ kinh tế hàng hổa là giai đoạn không thể bỏ qua được của phát triển kỉnh tế xã hội chủ nghĩa, xác định rõ chỉ có phát triển đày đủ kỉnh tế hàng hóa mối có thể nâng cao rộng rãi sức sản xuất xã hội, mới củng cố và hoàn thiện chế độ xã hội chủ nghĩa, từ đó mới có thể thực hiện hiện đại hóa kinh tế và xã hội ho'a sản xuất Sự khảng định về lý luận này đã dẫn đến một loạt những thay đổi căn bản trong lý luận kinh tế, đặt cơ sở lý luận cho việc phát triển hệ thống thị trường xã hội chủ nghĩa Hai là, đã đả phá quan điểm truyền thống cho rằng chỉ có tư liệu tiêu dùng mới là hàng hóa, uốn nắn các loại thiên kiến trước đây cho tư liệu sản xuất, nhà cửa,

kỹ thuật V.V., không phải là hàng hóa; phạm vi hàng hốa bắt

đầu được nhận thức lại, bắt đầu cđ nhận thức hoàn chỉnh về cấu thành của thị trường, nhận thức tính chất, chức năng và vị trí, vai trò của thị trường cũng ngày càng sâu sắc hơn.

Về thực tiễn, cuộc cải cách thể chế kinh tế lấy thành phổ làm trọng điểm được triển khai toàn diện; vị trí và vai trò của thành phố ngày càng nổi bật, cuộc cải cách tổng hợp thể chế kinh tế từ điểm đến diện được triển khai từng bước, một loạt thành phố trung tâm lần lượt thực hiện kế hoạch của minh và thực hiện quyền hạn quản lý kinh tế cấp tỉnh; các thành phố ven biển mở cửa và các đặc khu kinh tế được xây dựng đã tạo điều kiện cho việc mở cửa hơn nữa Ngoài ra, thực hiện cải cách trong mấy năm qua, nhà nước đã bỏ việc thống nhất thu mua nông sản phẩm phụ, thống nhất mua và bán hàng công nghiệp tlníờng dùng, phạm vi điều tiết của thị trường hàng tiêu dùng ngày càng mở rộng; các mặt hàng tư liệu sản xuất được phân phối theo kế hoạch thu hẹp rất nhiều Trao đổi vật tư không ngừng phát triển, tb dạng phân phối cung cấp quá độ sang dạng giao dịch thị trường, đang đặt tiền đề cho việc phái triển của thị trường Những biện pháp ấy làm cho kinh tế thành phố thoát khỏi trạng thái khép kín, chia cát, tạo nên sức sống và sự sôi động chưa từng có, đặt nền tảng làm sống động thị trường Nhìn chung trong cả nước việc cải cách tổng hợp các t l ành phố, đã gây nên sự hấp dẫn đối với mọi người, trong

đó sự đột phá có hiệu quả nhất là mở cửa thị trường, ra sức nhát triển liên kết kinh tế kỹ thuật chiều ngang dựa trên nền tảng các loại liên kết kinh tế giữa các xí nghiệp Sự liên kết ấy

đã phá vỡ ranh giới giữa các khu vực, ngành nghề, chế độ sở

23

hữu Thông qua các hoạt động kinh tế chiều ngang, liên kết thị trường các khu vực thành một khối mà thị trường thành phố trở nên giàu có; đồng thời, thị trường thành phố mở cửa lại thúc đẩy kết cấu ngành nghề của thành phố được điều chỉnh hợp lý, giúp đỡ ngành nghề thứ ba (có nội dung chủ \ ếu là phục ụ) phát triển nhanh chóng, làm cho tình hình kinh tế, xã hội của các thành phố được cải thiện rõ rệt, nhiều chức năng của thành phố được phát huy từng bước.

Tuy đã có những bước tiến triển đột phá như vậy, nhưng cũng càn phải thấy rằng, hệ thống thị trường mới được phát triển ở bước đầu, còn xa mới đạt được mục tiêu làm cho thị

trườngsổnf động thật sự.

Trước ết, nếu nhìn kết cấu hê thống thị trường thì thấy

rằng, thị trường hàng tiêu dùng tuy có bước phát triển lớn nhưng chưa hoàn toàn được nới lỏng; thị trường tư liệu sản xuất, thị trường kỹ thuật đã có bước tiến, nhưng thể chế mới

và cữ vẫn còn cùng tồn tại đã gây nên nhiều mâu thuẫn; thị trưòng tiền tệ, thị trưòng sức lao động mới ở dạng phôi thai; các loại thị trường khác, có loại chưa nhận thức được đầy đủ,

cố loại về mặt lý luận còn đang được thảo luận, có loại do điều kiện hiện nay hạn chế nên chưa thể một lúc hoàn toàn nới lỏng Vì vậy, nhìn một cách tổng thể, hệ thống thị trường thàĩih phố Trung Quốc còn đang trong quá trình hình thành

H ai là, nếu nhìn vào cơ chế vận hành thị trường thì trong

quá trình cải cách phương thức quản lý kinh tế vĩ mô, sau khi

sô dụng một số biện pháp khống chế gián tiếp, việc cải cách

chưa đồng bộ, còn nhiều điều kiện khách quan ràng buộc, xí nghiệp chưa thể có sự phản ứng linh hoạt đối với thay đổi của thị trường và các biện pháp điều chỉnh khống chế vĩ mô; một số biện pháp quản lý vĩ mô chưa theo kịp trình độ phát triển của thị trường, thậm chí còn để xuất hiện một số vùng "trống" trong quản lý kinh tế Các biện pháp điều tiết kinh tế, luật pháp, hành chính còn chưa được vận dung hài hòa, tìí đó làm nảy sinh một số hiện tượng gây thiệt hại lẫn nhau Tđm lại cơ chế thị trường còn chưa được hoàn thiện.

B a là, hệ thống quản lý thích ứng với thị trường, bao gồm

các biện pháp quản lý thị trường, các quy tắc và điều lệ , còn chưa đầy đủ, chưa thỏa mãn nhu cầu quản lý kinh tế thị trường Ngoài ra, việc thiết lập thị trường tuy đã có bước phát triển lớn, nhưng vẫn chưa theo kịp tốc độ phát triển kinh tế hàng hóa và vẫn còn nhiều chỗ trống

Tình hình trên đang đạt ra cho Trung Quốc một nhiệm

vụ quan trọng: trên cơ sở đã đạt được một bước tiến triển có tính đột phá, cần phải hoàn thiện cuộc cải cách thể chế th trường lên một bước mới, thúc đẩy việc chuyển tiếp thể chế

từ cũ sang mới

D FHÁT TRIỂN VÀ HOÀN THIỆN HỠN NỮA HỆ THốNG

TH| TRƯÒNGXuất phát từ yêu cầu phát triển kinh tế hàng hóa có kế hoạch, từ điều kiện thực tại của Trung Quốc, phương hướng

25

phát triển hệ thống thị trường, đặc biệt là hoàn thiện hệ thóng

Thứ nhát, thị trường thành phố là thị trường được xây dựng

trên nền tảng chế độ công hữu về tư liệu sản xuất, với nhiều Lình thức sở hữu cùng tồn tại, lấy kinh tế sở hữu toàn dân làm chủ đạo Đó không phải là thị trường của một hình thức kinh tế độc nhất lũng loạn Thích ứng với trình độ phát triển sức sản xuất trong giai đoạn hiện nay của Trung Quốc, kinh tế quốc doanh không thể và cũng không nên bao biện tấ t cả, không nên độc chiếm thị trường, mà trên thị trường cần phải có nhiều dòng lưu thông, nhiều hình thức kinh tế, nhiều phương thức kinh đoan1 cùng tồn tại trong thời gian lâu dài Bất kỳ là xí nghiệp quoc doanh, người sản xuất kinh doanh tập thể, cá thể, bất kỳ xí nghiệp thuộc trung ương hoặc địa phương, bất kỳ xí nghiệp công nghiệp, thương nghiệp hoặc của các hệ thống khác, thì các loại thực thể kinh tế đều bình đẳng về mặt pháp nhân và hoạt động theo pháp luật

Thứ h a i, thị trường thành phổ là thị trưòng có sự chỉ đạo

của kế hoạch nhà nước, phát huy đầv đủ tác dụng của quy luật giá trị, thể hiện sự kết hợp giữa tính thông nhất và tính linh hoạt, không phải là thị trường phát triển mù quáng không có

kế hoạch hoặc cứng nhác Các loại thị trường đều phải tuân theo yêu cầu của quy luật giá trị, căn cứ tình hỉnh cung cầu của thị trường, thông qua sự điều tiết của các loại đòn bẩy kinh tế

để phát huy tác dụng của cơ chế thị trường, đồng thời tiếp nhận sự chỉ đạo và ràng buộc của chính sách, pháp luật của

nhà nước, để phục vụ việc thực hiện kế hoạch kinh tế quốc dân Dưới tiền đề ấy, các loại thực thể kinh tế đi vào thị trường với đầy đủ quyền tự chủ kinh doanh, thông qua các hoạt động kinh

tế hợp pháp để đạt được lợi ích kinh tế chính đáng

Thứ ba, thị trường thành phố là thị trường mở, không phải

là thị trường chia cát và khép kín Không mở thì không có cạnh tranh; không có cạnh tranh thì không có sức sống; không có sức sống thi không thể phát triển Muốn mở cửa thị trường thì phải triệt để phá bỏ sự ràng buộc của kinh tế kiểu "dinh lũy", phá bỏ việc khép kín và sự chia cát tìíng mảnh, đồng thời tích cực phát triển sự liên kết kinh tế ngang giữa các khu vực, các ngành, các nghề, giữa các hình thức sở hữu, khuyến khích các

xí nghiệp và sản phẩm của địa phương đo' đi đến các thị trường; đồng thời tạo điều kiện thuận tiện nhầm thu hút các xí nghiệp

và sản phẩm bên ngoài vào thị trường địa phương để thúc đẩy tiến bộ kinh tế và kỹ thuật

Thứ tư, thị trường thành phố là một hệ thống hoàn chỉnh,

đa nguyên hóa, gồm nhiều loại thị trường, chứ không phải là một thị trường cô lập Thị trường thành phô là một hệ thống hoàn chỉnh không chỉ gồm có thị trường hàng hóa phục vụ đời sống dân cư thành phố, như thị trường nông sản phẩm phụ, thị trường hàng công nghiệp thường dùng, thị trường nhà ở mà còn ’ ao gồm cả thị trường tư liệu sản xuất, thị trường kỹ thuật, thị trường tiền tệ, thị trường sức lao động, thị trường phục vụ

sự nghiệp công cộng toàn xã hội như thị trường thông tin, thị trường đất đai, thị trường giao thông vận tải, tíÌỊ trường văn

27

hóa Tính chất, chức năng và hình thức của các thị trường ấy

có thể khác nhau, nhưng chúng đều là bộ phận tổ th ình của hệ thống thị trường hoàn chỉnh không thể’ chia cát, không thể thiếu được trong phát triển kinh tế hàng hóa

Để phát triển hệ thổng thị trường thành phố, cần chú ý đến các mặt chủ yếu sau đây:

1 T ừ n g bước mở rộ n g phạm vi h àn g hóa, làm cho kinh t ế th à n h p h ố từ n g bước ch u yển th àn h kinh t ế h àn g

Chúng ta cd thể căn cứ vào việc ctí thuộc tính hàng hóa hay không để phân chia phạm vi hàng hda, phân rõ các loại thị trường, từ đtí cđ các chính sách khác nhau Theo cách đặt vấn đề nêu trên, hệ thống thị trường sẽ gồm cd ba loại cấu thành sau đây:

Một ỉà, những hàng hốa dưới hình thái thông thường, cố giá

tộ và giá trị sử dụng, hình thành thị trường cạnh tranh hoàn toàn Chủ yếu bao gồm những thị trường tư liệu sản xuất, hàng tiêu dùng và thị trường nhà ở Thị trường hàng tiêu dùng (bao gồm hàng tiêu dùng công nghiệp và nông sản phẩm phụ) và thị trường tư liệu sản xuất trực tiếp ảnh hưởng đến tình hình sản xuất và đời sống của thành phố, có khối lượng lớn nhất, giao dịch nhộn nhịp nhất, liên hệ rộng rãi nhất, là bộ phận cơ sở của

hệ thống thị trường thành phố Hiện nay trừ một ít hàng tiêu dùng và tư liệu sản xuất có quan hệ đến quốc kế dân sinh do nhà nước tập trung quản lý, còn tuyệt đại bộ phận đều nên từng bước nới lỏng, sửa đổi từ chế độ phân phối thành chế độ giao dịch Nhà cửa ở thành phố là hàng tiêu dùng cá nhân, hiện nay phần lớn sử dụng hình thức cho thuê hay đang dùng hình thức bán, đều chưa thay đổi thuộc tính hàng hóa của nổ Từ lâu nay nhà cửa ở thành phố thiếu nghiêm trọng, nên và cơ thể thông qua thực hiện hàng ho'a hóa nhà cửa, tức táng số lượng bán hoặc sửa đổi chế độ tiền thuê nhà thấp để giải quyết khó khăn đó, thồng qua mở rộng thị trường nhà cửa để điều tiết mâu thuẫn cung càu

H ai là, những hàng hóa với hình thái đặc thù, cơ giá trị sử

dụng Và giá trị, hình thành thị trường nửa cạnh tranh Loại thị trường r»ày gồm thị trường tiền tệ, kỹ thuật, thông tin và giao thông vận tải V.V., đều là những thị trưòng do hàng hóa cổ hỉnh thái đặc biệt tạo nên và phục vụ cho thị trường hàng hơa cổ hình thái thông thường, vì vậy trở thành bộ phận tổ chức hữu

cơ của hệ thống thị trường thành phố Dặc điểm của thị trường

29

này là: 1 - Chúng là hàng hóa có hình thái đặc biệt, như thị trường tiền tệ, bản thân tiền tệ là hàng hóa có hình thái đặc biệt, có tác dụng môi giới trong quá trình trao đổi hàng hóa ngang giá nói chung kỹ thuật và thông tin là những sản phẩm

tri thức ngày càng quan trọng trong kinh tế hiện dẹ í, là con đẻ

của ngành nghề mới ra đời, sự sản xuất, trao đổi cũng như hình thái bản thân nó đều khác với hàng hóa thông thường 2- Chúng phần lớn tập trung ở thành phố Do thành phố có ưu thế

về vị trí địa lý, khoa học kỹ thuật, thực lực kinh tế nên tự nhiên trở thành con đường chủ yếu của sự liên hệ giữa thành phố với bên ngoài có liên quan 3- Chúng là những xí nghiệp quốc doanh chiế a ưu th ế tuyệt đối, cđ tác dụng chỉ đạo, chẳng hạn ngân hàn đường sắt đều là những xí nghiệp quốc doanh của nhà nước; trên thị trường tiền tệ và giao thông vận tải, chúng vừa có nhiệm vụ kinh doanh vừa làm nhiệm vụ hài hòa các thành phần kinh tế khác và điều tiết thị trường Thị trường kỹ thuật và thị trường thông tin, một mặt cd hoạt động kinh doạnh kiếm lời; m ặt khác căn cứ vào chính sách và phương châm chi đạo ngành nghề của nhà nước có kế hoạch tổ chức phổ biến một số thành quả kỹ thuật, loại bỏ một số kỹ thuật lạc hậu, phát những tin tức có quyền lực về hoạt động kinh tế, là những hoạt động kinh tế không thu lợi v ì vậy, loại thị trường này vừa cđ hoạt động kinh doanh có tính chất cạnh tranh, vừa

cđ hoạt động kinh tế không thu lợi, hoạt động kinh tế không có tính chất cạnh tranh

B a là, những lĩnh vực không có thuộc tính hàng hóa nhưng

có mối liên hệ chặt chẽ với kinh tế hàng hóa có kế hoạch, áp

dụng hình thức kinh doanh độc quyền của nhà nước, hình thành thị trường không cđ tính chất cạnh tranh Loại thị trường này hiện nay gồm thị trường đất đai và thị trường sức lao động ở thành phổ V.V Đất đai không thuộc hàng hđa, nhưng đất đai thành phố là tài nguyên có hạn, việc sử dụng không co' bồi thường hiện nay gây nên tình trạng sử dụng không hợp lý và lãng phí Đất đai thành phố về khách quan có chênh lệch về giá cả trưng dụng theo kiểu thuê đất, vì vậy hoàn toàn có thể dùng hỉnh thức trao đổi hàng hốa Thành phố thành lập công ty khai thác kinh doanh đất đai, thực hiện kinh doanh khai thác kiểu độc quyền đối với đất đai của nhà nước, thống nhất trưng mua, thống nhất khai thác, sau đó chuyển nhượng có bồi thường theo giá cả nhất định cho đơn vị hoặc cá nhân sử dụng, nhưng vẫn thuộc quyền sở hữu của nhà nước

Như vậy không những có lợi cho thống nhất quy hoạch, bố cục

hợp lý xây dựng thành phố, mà còn có lợi cho khai thác tài nguyên, cải thiện kết cấu thu nhập tài chính của chính quyền thành phố, điều tiết thị trường thành phố, cung cấp biện pháp quan trọng can thiệp hoạt động kinh tế

Lao động là một trong những nhân tố cơ bản của sản xuất hàng hóa Trong nội bộ kinh tế công hữu xã hội chủ nghĩa, sức lao động không phải là hàng hóa nữa Nhưng hiện nay về khác quan tồn tại một số ít kinh tế tư nhân, xí nghiệp hợp doanh với nước ngoài, xí nghiệp tư bản nước ngoài kinh doanh độc lập, thì sức lao động làm việc ở những xí nghiệp ấy vẫn có thuộc tính hàng hóa Muốn phát triển kinh tế hàng hóa, giữa các thành phần kinh tế và giữa các xí nghiệp cũng tồn tại vấn

31

đề di chuyển sức lao động Đặc biệt ở thành phố, sức lao động của cư dân thành phó đến tuổi lao động đi tim việc và nhiều sức lao động dư thừa ở nông thôn chạy vào thành phố tìm việc,

về khách quan, cần có thị trường sức lao động có tóc dụng như cái bê’ chứa để điều tiết lúc thừa lúc thiếu về sức lao động, cung cấp cho nhu cầu sức lao động phục vụ sản xuất và đời sóng ở thành phố, khai thác và sử dụng hợp lý tài nguyên và sức lao động Thị trường sức lao động cũng cân do nhà nước kinh doanh độc quyên, và dân dàn đưa vào kế hoạch nhà nước Tóm lại, sự tồn tại loại thị trường không có tính chất cạnh tranh này

là nhu càu khách quan của phát triển kinh tế Tuy nhiên, chứố năng và h nh thức của thị trường này không giống hai loại trên, như g nó cũng là bộ phận tích cực không thể thiếu dược trong hệ thống thị trường thành phổ Sự tồn tại của nổ vê phương diện nào đó có thể nơi là vấn đề mới trong kinh tẽ hàng hóa có kế hoạch, và xu thê' phát triển của nó trong tương lai đến đâu cần tiếp tục nhận thức dần trong quá trình thực tiễn 2

2 C ải th iệ n phư ơng th ứ c qu ản lý VI mô, từng bước

q u á dộ từ k h ố n g ch ê trự c tiếp là chù yếu sang khống

c h ê gián tiế p là ch ủ yếu, xây dựng cơ ch ẽ vận hành thị trư ờ n g h o àn th iệ n

Sự vận hành kinh tế trước đây của Trung Quốc chủ yếu là dựa vào kế hoạch pháp lệnh và biện pháp hành chính khống chế hành động của xí nghiệp Thực tiễn chứng minh, kinh tế

vận hành như vậy không thích hợp với nhu cầu kinh tế hàng hda.

Mục tiêu quan trọng cùa cải cách là cải thiện phương thức quản lý vĩ mô, giảm dần từng bước khống chế trực tiếp và biện pháp hành chính, tăng cường khống chế gián tiếp cùng với vận dụng biện pháp kinh tế là chủ yếu Diều đó đòi hỏi có kế hoạch vận dụng và thông qua cơ chế thị trường điều tiết co' hiệu quả hoạt động kinh tế thị trường Về mặt này đòi hỏi phải làm nhiều việc, trước mát điều cấp bách nhất cđ hai việc là vận dụng cơ chế cạnh tranh và cơ chế giá cả

- Về co ch ế cạnh tranh, c Mác đã vạch rõ: "Sự phân công xã

hội làm cho người sản xuất hàng ho'a tương đối độc lập, họ không thừa nhận bất kỳ quyền uy nào khác, chỉ thừa nhận quyền uy cạnh tranh, chỉ thừa nhận sức ép giữa họ với nhau cộng với sự cưỡng chế bản thân họ"1 Cạnh tranh giữa người sản xuất và người kinh doanh trên thị trường đều thúc đẩy tiến

bộ kỹ thuật và nâng cao hiệu suất lao động sản xuất, làm cho

sự phân cồng lao động xã hội ngày càng chi tiết, thực hiện chuyền môn ho'a và xã hội hđa sản xuất, từ đó làm cho hiệu quả kinh tế - xã hội không ngừng nâng cao, toàn bộ kinh tế hàng hóa củng không ngừng phát triển từ thấp đến cao Cạnh tranh

là nguyên tác khách quan của kinh tế hàng hóa, cạnh tranh là

cơ chế cơ bản của vận hành kinh tế hàng hóa, cạnh tranh cũng

là một trong những động lực làm cho xã hội loài người không

1 c Mác: "Bán vê tu bán", Nhà xuất bàn Nhân dân, 1975, q 1, tr 394.

33

n g ừ n g tiế n bộ K in h t ế h à n g h ó a xii hội ch ủ n g h ĩa không b á c bỏ

c ạ n h t r a n h , n gư ợc lại, kh u yến khích c ạ n h tra n h , th ú c đ ẩy xí

n ghiệp t r ự c tiếp tiếp n h ậ n sự k iể m n g h iệm c ủ a thị trư ờ n g và

sự p h ê p h á n c ủ a ngư ời tiêu dùng, th ự c h iện cái tố t đ ư ợc sử

d ụng, c á i x ấ u bị loại bỏ Sự c ạ n h tra n h n à y k h ôn g n h ữ n g c ó lợi

ch o p h á bỏ sự khép kín v à đ ộc quyền g â y trở ngại ch o p h át

tr iể n s à n x u ấ t, m à cò n c ó t h ế là m bộc lộ kịp thời k h u yết tậ t

c ủ a x í ngh iệp , th ú c đ ẩy x í n ghiệp q u an tâ m tới nhu c à u thị trư ờ n g , q u a n tâ m sự tiêu th ụ c ủ a h à n g h ó a, không n g ừ n g cải

th iện q u ả n lý kinh d oan h , n â n g ca o tố c h ấ t xí nghiệp, có tá c

d ụ n g th ú c đ ẩy v à thồi th ú c tr ự c tiếp ; c ạ n h tra n h có t á c d ụ n g

p h á bỏ "nồi cơ m to" c ủ a ch ủ n g h ĩa bình q u ân , t á c dụ n g hơn

n h iều so với d ù n g b iện ph áp h àn h ch ín h q u ản lý v à r à n g buộc

x í n gh iệp C ơ c h ế c ạ n h tr a n h k h ôn g th ể th a y th ế với b ấ t kỳ biện p h áp h à n h ch ín h nào M uốn p h át huy t á c d ụ n g cơ c h ế

c ạ n h t r a n h , trư ớ c h ế t c ầ n p hải giải p h ố n g tư tư ởn g, th a y đổi

q u an đ iể m sai lầ m x e m c ạ n h tr a n h là h iện tư ợ n g ch i c ổ t r o n g

x ã hội tư b ả n ch ủ n g h ĩa, t h ậ t sự p h á t huy c ạ n h tra n h , b ảo vệ

c ạ n h tr a n h

H iệ n n a y C(S h ai v ấ n đ ề ch ủ y ếu là m trở n gại p h át huy cơ

c h ế c ạ n h tr a n h : Một là, ch ín h quyền th à n h phố hiện n ay còn

ch ịu t r á c h n h iệm trư ớ c n h à n ư ớ c giao ch o c ẫ p dưới n h iệm vụ

s ả n x u ấ t v à giao nộp tà i ch ín h ch o cấp trê n , v à chịu sự k iểm

t r a c ù a n h à n ư ớc, vì v ậy k h ôn g th ể k h ôn g á p dụ n g ch ín h sá ch

"chủ n g h ĩa b âo hộ đ ịa p hư ơng”, không d á m m ở to a n g c ử a th u

h ú t xí n gh iệp bên n go ài v ào c ạ n h tra n h với đ ịa phương m ìn h , vì

lo x í n gh iệp đ ịa p h ư ơ n g m ìn h bị sậ p tiệ m , "nư ớc béo c h ả y nơi

khác"; đồng thời giữa c á c x í nghiệp tiên tiến v à lạc hậu củ a địa phương m ình, cũ n g áp dụng cách làm "rút béo bù gầy", "lấy người giàu giúp người nghèo", "quất roi vào trâ u khỏe", thự c hiện chủ nghĩa bình quân N hư vậy về khách quan đ ã hạn ch ế cạn h tranh, trê n thự c t ế bảo vệ lạc hậu Hai là, chính sách kinh

t ế ch ư a hoàn thiện, chư a cố nhữ ng tiêu chuẩn thổng n hất kiểm

t r a trình độ xí nghiệp, vì vậy không th ể làm cho c á c xí nghiệp

cơ ch ế độ sở hữu khác nhau, tính ch ấ t khác nhau, quy mô khác nhau cạn h tra n h trên cù n g đư ờng băng chạy đua T ron g tình

h ìrh đó r ấ t nhiều xí nghiệp ch ư a thự c hiện th ậ t sự tự chịu lỗ lãi, chỉ có thể chịu Tời", không chịu lỗ x í nghiệp nhận cái tó t cùa cạnh tranh, còn sự rủi ro, sự tr ả giá củ a cạnh tranh, xí nghiệp đấy cho n hà nước chịu Cạnh tra n h như vậy đã m ất hết ý nghỉa.

Đ ể giải uyết nhữ ng v ấn đề trên , trư ớc h ết cần nhanh chdng cải cách th ể ch ế tà i chính thu thuế, thự c hiện th ể ch ế phân th u ế tru n g ư ơng và đ ịa phương, chính quyền thành phố không trự c tiếp nhận nhiệm vụ nộp tài chính lên trên , chỉ tiến

h àn h giám s á t tình hình nộp th u ế củ a xí nghiệp địa phương, như vậy loại bỏ c ă n bản sự lo lắng v à hạn ch ế đối với việc mở

cử a thị trư ờng; hai là, ngoài thị trư ờn g cá biệt nhà nước kinh doanh độc quyền, tích cự c tạ o điều kiện, cho phép và khuyến khích nhiều n h à kinh doanh, nhiều n h à cạnh tran h , phá bỏ cục diện thị trư ờn g chỉ cổ m ộ t n h à kinh doanh, bảo vệ cạnh tran h;

b a là thông q u a cạn h tra n h th ự c hiện rộ n g rãi c h ế độ đấu thầu

từ khai th ác, th iế t kế, thi cô n g sản phẩm (ch ế thử, sản xu ất) đến c á c khâu tiêu thụ, m ở rộ n g khoảng cách lựa chọn tối ưu,

th ú c đẩy xí nghiệp tiên tiến "như g ấm thêm hoa", bắt buộc cá c

35

x í n ghiệp tiế n c h ậ m ở th ế "k h ô n g cđ đ ư ờn g r ú t lui", nếu không

th ì đ ó n g c ử a , n g ìỉn g s ả n x u ấ t h o ặ c ghép x í n gh iệp , ch u y ển làm

v iệc k h ác, th ậ m ch í p h á sản , s ậ p tiệ m , từ đđ t h ậ t sự th ự c hiện

x í nghiệp là m tố t th ỉ th ắ n g , loại k ém bị loại.

- Về cơ c h ế giá cả. P h Ă n g -g h e n đ ă n đ i: "C h ỉ ctí th ố n g q u a

sự c h ấ n đ ộ n g c ủ a c ạ n h t r a n h từ đ ổ th ố n g q u a c h â n đ ộ n g c ủ a

g iá c à h à n g h tía, q u y l u ậ t g iá t r ị c ủ a s ả n x u ấ t h à n g h d a m ới

cđ t h ể đ ư ợ c q u á n t r i ệ t , th ờ i g ia n la o đ ộ n g t ấ t y ếu c ủ a x ã hội

q u y ế t đ ịn h g iá t r ị h à n g h tía, đ iể m đó m ớ i c ố t h ể t r ở th à n h

h iệ n th ự c " 1 Cơ ch ế g i á c ả ch ịu sự t á c đ ộ n g c ủ a cơ c h ế c ạ n h

đ òn b ẩ y k in h t ế k h á c , g iá c ả l à h tn h th ứ c c h ủ y ếu c ủ a quy

l u ậ t g iá t r ị d ù n g đ ể p h á t h u y t á c d ụ n g đ iề u tiế t T h e n c h ố t

c ủ a v iệ c h ìn h th à n h từ n g b ư ớ c v à h o àn th iệ n h ệ th ố n g t h ị

t r ư ờ n g l à c ả i c á c h h ệ th ố n g g iá c ả v à c h ế đ ộ q u ản lý g iá c ả

T h ự c tiễ n c ả i c á c h c ũ n g c h ứ n g m in h cơ c h ế g i á c ả k h ô n g ch ỉ ctí t h ể th ố n g tin c u n g c ầ u th ị trư ờ n g , m à c ò n ctí t h ể k ích

th íc h v à ả n h h ư ở n g đ ế n s à n x u ấ t v à tiê u d ù n g , cò n ctí t h ể

đ iề u t iế t c á c m ặ t th u nhập, p h â n phổi, v à là đòn bẩy kinh t ế

1 c Mác và Ph Ăng-ghen: "Sụ băn cứng của triết h ọc” ”L ờ i tựa bàn tiẽng D ác”

(xem c Mác - Ph Ăng-ghen: Toàn tập, Nhà xuắt bản Nhân dan, tháng 9-1965,

q 21, tr 215).

hiệu q u ả n h ấ t, q u an trọ n g n h ấ t H ệ th ố n g giá c ả đư ợc thô n g

su ố t, thị trư ờ n g mới t h ậ t sự đư ợc nới lỏng C ải cá c h hệ thống

g iá c ả là m ộ t nhiệm vụ h ết sứ c phứ c tạp , n ặ n g n ề, c ầ n phải

là m th ậ n trọ n g V ừ a c ầ n làm th ô n g su ố t quan hệ giá c ả c á c loại h àn g hđa, p h át huy t á c d ụ n g điều tiế t c ủ a cơ c h ế thị trư ờ n g , vừ a c ầ n suy nghĩ đầy đủ k h ả n ăn g gánh v á c củ a tà i

ch ín h nhà nước, k h ả n ă n g chịu đự ng củ a xí nghiệp v à củ a

q u àn ch ú n g n h ân d ân , c à n că n cứ sự bố trí th ố n g n h á t củ a

n h à n ư ớc, tiến h àn h có k ế h o ạch v à từ n g bước, không th ể làm theo ý m ình P h ư ơ n g h ư ớn g ch u n g cải cá ch hệ th ố n g giá

c ả nên là: dối với tư liệu tiêu dùng, ngoài m ộ t số ít h àn g h(5a

d â n dụng q u an trọ n g c ầ n th iế t v ẫn do nhà nư ớc định giá cả ,

rò n c á c h ồn g h ó a nói ch u n g c ầ n c à n cứ vào tìn h hình cu n g

c ầ u thị trư ơ n g đ ể từ n g bư ớc nới lỏng, m ở rộ n g ph ạm vi điều tiế t th ị trư ờ n g Đ ối với tư liệu s ả n x u ấ t, cũ n g c ầ n từ n g bước

g iảm bớt tỷ trọ n g p h ần n h à n ư ớc định g iá th ố n g n h ấ t, đ ể cho

c à n g nhiều tư liệu sả n x u ấ t lưu th ô n g tro n g thị trư ờn g Đ ồng

th ờ i cò n c à n sử d ụ n g n h ữ n g b iện pháp c ầ n th iế t r ú t hẹp dần

k h o ản g c á c h g iá c ả th e o k ế h o ạch n h à n ư ớc với g iá c ả tự do

c ù a thị trư ờ n g Ví dụ quy định g iá c ả chỉ đạo củ a m ột số

h à n g h óa, m ở rộ n g q u yền h ạ n c ủ a chín h quyền th àn h phố tro n g việc quy định (đ ặ t) g iá c ả v à quản lý giá cả T ron g

b ư ớc đi cả i cá c h hệ th ố n g g iá c ả , cũ n g c ầ n x e m x é t tình hình

th ị trư ờ n g , ph ân loại đối xử , sử d ụ n g k ế t hợp giữ a nới lỏng

v à đ iều chỉnh N gu yên t ắ c đi n h ữ n g bước nhỏ, dễ trư ớ c khố

sa u , làm ch o v iệc th ự c h iện "c h ế độ hai giá" dần d ần x ích lại

g à n n h au , trá n h x u ấ t h iện d a o đ ộ n g lớn

37

3 P h á t huy t á c dụng nhiêu ch ứ c năn g c ủ a thị trư ờn g, từ n g bước tạ o diều kiện xây dựng h ệ thống

lý ít ra nên gồm 4 hệ thống nhỏ sau đây:

- Hệ thống chỉ đạo Chính quyền thành phố tiến hành chỉ đạo chính sách và chỉ đạo tin tức, nghỉa là căn cứ tính chất, đặc điểm và ưu thế của mình, các thành phố đặt ra chiến lược phát triển kinh tế - xã hội và mục tiêu phát triển trung hạn, dài hạn

phù hợp với quy hoạch tổng thể xây dựng kinh tế của nhà nước, từ đó đặt ra nhiêu chính sách như chính sách ngành nghề, đầu tư, thu thuế và phân phối , cho các xí nghiệp thực hiện Chính quyền thành phố nghiên cứu xu hướng thị trường, nắm tin tức thị trường, thường xuyên phát ra công khai những tin tức kinh tế có uy quyền, công bố tình hình cung cầu thị trường, thông báo giá cả thị trường, khuyến khích rõ ràng và

đề xướng cái gì, khống chế thỏa đáng và hạn chế nghiêm ngặt cái gì; thông qua sự chỉ đạo chính sách và tin tức, ổn định, phát triển hài hòa thị trường, tránh một số phát triển mù quáng sau khi nới lỏng thị trường

- Hệ thống điều hòa Chính quyền thành phố vận dụng tổng hợp các biện pháp kinh tế, hành chính, pháp luật và chỉ tiêu kế hoạch để tổ chức nên hệ thống điều hòa Sự điều tiết của những biện pháp này không thể thay thế cho nhau, lại không thể tiến hành đơn độc, cần phải vận dụng tổng hợp mới có hiệu quả Chính quyền thành phố càn tô’ chức thống nhất các ngành kinh tế tổng hợp như kẽ hoạch, tài chính, vật giá với các cơ cấu tiền tệ như ngân hàng; xây dựng cơ cấu điều hòa cd hình thức nhất định, có quyền biểu quyết nhất định, khác phục tình hình hiện nay ai cũng là chính quyèn; điều hòa thống nhất các loại quan hệ kinh tê' và hoạt động kinh tế của thị trường, thực hiện được sự sổng động nhưng không loạn, quản nhưng không chết, kết hợp nới và quản để khống chế thị trường có hiệu quả

- Hệ thống giám sát Chính quyền thành phố phát huy đầy

đủ vai trò giám sát các hoạt động kinh tế của thị trường, bảo

39

đ ả m k ế h oạch , p h áp lệnh n h à n ư ớ c đ ư ợc th ự c h iện tro n g h oạt

đ ộ n g kinh t ế th ị trư ờ n g ; đ ồ n g th ờ i đ ể bảo v ệ lợi ích ngư ời tiêu

d ù n g v à ngư ời s ả n x u ấ t, c ầ n p h ải tă n g cư ờ n g q u yền lự c c á c

n g à n h c ủ a ch ín h q u y ền th à n h phố như q u ản lý h àn h chính

c ô n g th ư ơ n g , th ố n g kê, tiê u ch u ẩ n , đo lường, th ẩ m kế, k iểm

n g h iệm ; x â y d ự n g cơ c ấ u g iám s á t kinh tế , k iểm t r a kinh tế,

g iá m s á t tìn h h ìn h c h ấ p h à n h lu ậ t pháp c ủ a c á c n g àn h H iện

n a y lu ậ t pháp kinh t ế cò n x a m ới thích ứ n g đ ư ợc nhu c ầ u thị trư ờ n g , m ộ t số h o ạ t đ ộ n g kinh ,tế k h ôn g có lu ậ t p h áp đ ể tu â n

th eo , v à k h ồ n g tu â n th e o lu ậ t p h áp M uổn th a y đổi tin h hình

đổ, c ầ n p hải x â y d ự n g th iế t th ự c m ộ t bộ pháp quy h oàn chỉn h

v à h ệ th ố n g tư p h áp k ỉn h tể , g iá m s ố t kỉnh t ế đ ể h ả o đ ả m thị trư ờ n g ổ n định v à tr ừ n g tr ị bọn g â y rối thị trư ờ n g

- H ệ th ố n g p h ụ c vụ C hủ y ếu ch i thiết bị cơ sở th à n h phố

p hục v ụ th ị trư ờ n g , gồm c ố hai bộ p h ận trự c tiếp phục vụ giao dịch th ị trư ờ n g v à g ián tiếp p h ụ c v ụ giao dịch th ị trư ờ n g B ộ

p h ận tr ư ớ c ch ủ yếu gồ m c ó gia công, chỉn h lý, p h â n loại, đ ó n g gói, c ấ t giữ b ả o q u ả n h à n g h ổ a , th u ê địa đ iể m , th iế t bị v à ch ọ n địa đ iể m đ ể ch o k h ách h à n g từ x a đ ến tra o đổi th ả o luận , đ ại lý

v ậ n tả i, đ ạ i lý c ấ t giữ, b án , m u a H iện nay kho t à n g c ủ a th à n h phố c h ư a t h ể th ỏ a m ã n n h u c ầ u th ị trư ờn g , m ộ t m ặ t n ên g ấp

r ú t x â y d ự ng, m ở rộ n g k h ả n ă n g n h ậ n v à x u ấ t h à n g h d a; m ặ t

k h á c m ỏ c ử a c á c t h i ế t bị, kho c h ứ a hiện cd đ ể p h ụ c vụ ch o x ã hội, sử d ụ n g p h ải t r ả tiề n , biến th iế t bị x ã hội h ổ a k iểu m ở B ộ

p h ậ n s a u ch ủ y ế u c h ỉ n h ữ n g th iế t bị p h ụ c vụ sin h h o ạ t cu n g

c ấ p p h ụ c vụ g ián tiế p đối với th ị trư ờ n g T hị trư ờ n g m ở , người

c h ạ y vào th à n h phó c à n g đồng, th à n h phố trư ớ c đ ây p h ư ơn g