Bài giảng khám hô hấp

Chỉ ra các mốc lâm sàng quan trọng trên thành ngực 2.. Các mốc lâm sàng quan trọng trên thành ngực: 1.2.. Thành ngực trước: - Hõm trên ức - Góc Louis: dưới hõm ức khoảng 5cm, là chỗ

A MỤC TIÊU BÀI GIẢNG:

Sau khi học xong bài này SV phải:

1 Chỉ ra các mốc lâm sàng quan trọng trên thành ngực

2 Thực hiện được 4 kỹ năng thăm khám phổi

3 Trình bày được kết quả thăm khám

B PHÂN BỐ THỜI GIAN:

- Giới thiệu mục tiêu bài giảng: 5’

- Giới thiệu nội dung bài giảng: 15’

- Thực hành kỹ năng: 60’

- Tổng kết cuối buổi: 10’

C NỘI DUNG:

1 Các mốc lâm sàng quan trọng trên thành ngực: 1.2 Thành ngực trước:

- Hõm trên ức

- Góc Louis: dưới hõm ức khoảng

5cm, là chỗ gờ lên tiếp giáp giữa

cán và thân xương ức

- Xương đòn

- Đường trung đòn

- Đường giữa xương ức

- Đường nách trước

- Đường nách giữa

- Đường nách sau

KHÁM HÔ HẤP

2

1.3 Thành ngực sau:

- Đường giữa cột sống

- Đường cạnh cột sống

- Đường kẽ qua xương bả vai

- Đốt sống cổ 7

2 Khám lâm sàng:

Nguyên tắc thăm khám tuân thủ các bước: nhìn, sờ, gõ, nghe

2.1 Nhìn:

2.1.1 Tìm các dấu hiệu liên quan đến bệnh lý đường hô hấp:

- t xanh t m

- T nh mạch cổ

- h quản lệch

- Hình dạng l ng ngực: hình thùng, hình phễu, ức gà

- u ch n thương, vết mổ c

- Tu n hoàn bàng hệ trên ngực

- Hình dạng cột sống: gù, vẹo

- Ngón tay dùi trống

2.1.2 Dấu hiệu khó thở:

- Tư thế bệnh nhân

- h p ph ng cánh m i

- Th chu m i

- o k o các cơ h h p phụ

- i u th Th ngực – bụng ngh ch l

- T n số th

2.2 Sờ:

- h quản lệch: dùng ngón tay 2,3 đ xác

đ nh

- Tìm đi m đau: dùng cạnh bàn tay đ m

nhẹ vào lưng bệnh nhân đ tìm vùng đau

Đi m đau

- Đánh giá sự giãn n của l ng ngực:

+ Đ t 2 bàn tay áp sát vào lưng bệnh

nhân

+ Ngón cái song song với đường giữa

cột sống khoảng liên sườn

+ o nhẹ da ph a dưới vào đường

giữa

+ Yêu c u BN h t sâu, chú sự di

chuy n 2 bàn tay có đối xứng nhau kh ng

- Thăm dò rung thanh:

+ Th y thuốc áp sát 2 bàn tay vào thành ngực

của bệnh nhân

+ Yêu c u BN nói “1,2,3”

+ i chuy n 2 bàn tay từ trên xuống dưới, so

sánh các vùng đối xứng của thành ngực

Sờ rung thanh ở ngực trước

Sờ rung thanh ở ngực sau

4

2.3 Gõ:

- Nên gõ từ hố trên đòn, nách và các khoang liên sườn

- V tr gõ ngực trước và ngực sau theo hình vẽ

- Lu n so sánh hai bên v tr đối xứng

- ỹ thu t gõ: đ t ngón 3 bàn tay kh ng thu n vào giữa các khoang liên sườn, dùng đ u ngón 3 bàn tay thu n gõ thẳng góc lên ngón 3 bàn tay kh ng thu n gõ bằng lực cổ tay

- Đánh giá tiếng gõ:

+ Bình thường: gõ trong

+ B t thường: gõ vang, gõ đục những vùng bình thường gõ trong

2.4 Nghe:

- Nghe tiếng thở:

+ Bình thường khi h t vào, dòng kh qua m i vào phế quản tạo thành âm th của

kh quản th ráp, lớn, nghe rõ kh quản

+ Âm th kh quản đi vào các phế quản: nghe rõ vùng cán xương ức, rõ thì hít vào

+ Âm th phế quản phế nang: nghe rõ khoảng liên sườn 1,2 vùng liên bả vai cột sống

+ Rì rào phế nang: âm th nhẹ, tr m, thì h t vào dài hơn thì th ra, nghe êm d u, thì th ra, thì th ra t khi nghe được

hi nghe ngực trước: nghe từ đỉnh phổi xuống, đi dọc theo đường giữa đòn

Vị trí gõ ngực trước

Vị trí gõ ngực sau

t bên: đi dọc theo đường nách giữa Ngực sau: nghe từ đỉnh phổi, dọc theo bờ trong xương bả vai

- Nghe tiếng nói:

+ Tìm sự biến đổi b t thường của tiếng nói s vùng nghi ngờ bệnh so với bên lành

+ Yêu c u bệnh nhân đếm 1,2,3 Đếm to (khi nghe nghe tiếng kh quản), đếm thì

th m (khi nghe tiếng ngực th m)

Vị trí nghe phổi ở ngực sau

6

VD: trên vùng phổi đ ng đ c:

 Tiếng kh quản: nghe tiếng nói có cường độ mạnh, rõ ràng hơn so với phổi lành

 Tiếng ngực th m: tiếng nói th m sẽ nghe rõ hơn so với bên lành

D THỰC HÀNH: 60 phút

- L n 1: 45 phút

SV chia thành từng nhóm 3 sinh viên thực hiện kỹ năng khám h h p ột SV

làm bệnh nhân, một SV thực hiện, một SV quan sát và góp

- L n 2: (10 phút) họn 1 SV

+ SV thực hiện các bước kỹ năng khám h h p trên 1 sinh viên khác

+ Các SV còn lại nh n x t và đóng góp kiến

- BG nh n x t và tổng kết (5 phút)

E ĐÁNH GIÁ:

Thi cuối module theo OS E

F TÀI LIỆU THAM KHẢO:

1 Bài giảng hám phổi, ỹ năng Y khoa cơ bản, Nhà xu t bản y học, 2009

2 ajor’s physical diagnosis elp manning W.B Sawnders company, 1968

BẢNG KIỂM

Thang điểm

0 (Không thực hiện)

1 (Thực hiện được nhưng chưa đạt)

2 (Thực hiện đạt nhưng chưa thuần thục)

3 (Thực hiện đạt và thuần thục)

1 huẩn b BN

2 Th y thuốc đội nón, đeo

khẩu trang, rửa tay

`

Nhìn

3 D u hiệu liên quan (m t

xanh t m, T cổ, lệch,

hình dạng LN, ch n thương

và vết mổ c , tu n hoàn

bàng hệ, hình dạng S, ngón

tay dùi trống)

4 u hiệu khó th (ph p

ph ng cánh m i, th chu

m i, co k o cơ HH phụ, ki u

th , t n số th )

Sờ

5 h quản lệch

6 Tìm đi m đau

7 Đánh giá sự giãn n của

l ng ngực

8 Rung thanh

Gõ

9 Gõ đúng v tr (ngực trước,

sau), kỹ thu t, so sánh hai

bên, đánh giá tiếng gõ

Nghe

10 Nghe tiếng th

11 Nghe tiếng nói

12 hám đúng trình tự

13 Báo cáo kết quả sau mỗi

bước khám

Tổng điểm