SKKN Soan và dạy Powerpoint 2003

Chơng trình sách năm 2000 đợc đa vào dạy và học thống nhất trên toàn quốc.Từ nội dung sách giáo khoa thay đổi dẫn đến các hình thức, phơng pháp dạy học cũng thay đổi để phù hợp với nội d

Nâng cao chất lợng khi soạn và

dạy học bằng phần mềm Powerpoint 2003

I Đặt vấn đề

Từ những năm học 2002- 2003 chúng ta bắt đầu thay sách lớp Một Chơng trình sách năm 2000 đợc đa vào dạy và học thống nhất trên toàn quốc.Từ nội dung sách giáo khoa thay đổi dẫn đến các hình thức, phơng pháp dạy học cũng thay đổi để phù hợp với nội dung bài học, bài giảng, phù hợp với sự phát triển mạnh mẽ của thời đại Trong thế kỉ mới này khi

mà thời đại của nền kinh tế trí thức ra đời thay thế cho thời đại hậu công nghiệp đòi hỏi những con ngời, sản phẩm của ngành giáo dục phải đáp ứng đợc những yêu cầu khắt khe của thời đại, những con ngời phải có tay nghề giỏi, có đạo đức, có năng lực khái quát, phân tích, tổng hợp và giải quyết vấn đề Từ những yêu cầu hết sức thiết thực đó mà trong ngành giáo dục bên cạnh những phơng pháp dạy học truyền thống còn đa hằng lọat những phơng pháp dạy học mới vào dạy học nh: thảo luận nhóm, dạy học theo nhóm, động não Rồi những phơng trâm “lấy học sinh làm trung tâm” thì những ngời làm công tác giáo dục rất trăn trở, nghiên cứu bài soạn, phơng pháp dạy để cho học sinh có đợc những giờ học hay,

bổ ích và lí thú Từ sự đổi mới và lòng nhiệt tình hăng say, tâm huyết với nghề dạy học thì những thầy cô giáo luôn luôn miệt mài tìm kiếm những phơng pháp dạy học hữu hiệu và tiện ích nhất để dạy cho sinh Những suy nghĩ, trăn trở đó mà nhiều thầy cô giáo đã mạnh dạn ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học Cụ thể là sử dụng phần mềm PowerPoint và máy

chiếu đa năng để soạn bài và giảng dạy Đây là bớc đột phá trong sử dụng các phơng tiện hiện đại nhất trong dạy học vì trong tiến trình lịch sử dạy học, cách truyền đạt kiến thức đầu tiên v sà ơ khai nhất l phà ương pháp truyền khẩu: thầy nói, trò nghe v l m theo Phà à ương tiện dạy học chính lúc bấy giờ chỉ l là ời nói Theo năm tháng , các đồ dùng hỗ trợ dạy học ra đời tiếp theo l : sách, và ở, bút viết máy, phấn viết v bà ảng Các đồ dùng dạy học n y à được sử dụng trong một thời gian khá lâu dọc theo chiều dài lịch sử Rồi đến sự ra đời của những đồ dùng dạy học khác như là đài cassette, video v nay à đến máy vi tính và máy chiếu

đa năng (Projector) Trớc một phơng pháp dạy học hoàn toàn mới dạy học bằng máy tính l mà ột hình thức dạy học tiên tiến v do khà ả năng lưu trữ, tích hợp, thể hiện thông tin nhanh, đa dạng, cho phép đẩy mạnh sự tương tác giữa thầy v trò, dà ẫn đến sự thay đổi sâu xa về hình thức của dạy v hà ọc Những kiến thức khô khan giờ đây đợc hỗ trợ, minh hoạ bằng những hình ảnh sống động gần gũi với học sinh khiến học sinh hứng thú hơn trong học tập Hởng ứng mạnh mẽ sự áp dụng công nghệ thông tin trong dạy học thì tôi cũng nghiên cứu soạn và dạy học bằng phần mềm Power Point 2003trong quá trình soạn và dạy tôi rút ra một vài kinh nghiệm xin chia sẻ cùng các đồng nghiệp và các bạn yêu thích phần mềm Power Point 2003 và máy Projector

II.Giải quyết vấn đề

Soạn giáo án có phần trình chiếu trên phần mềm Power Point 2003

1 Phầm mềm PowerPoint 2003 ở đâu?

- Phần mềm Power Point 2003 có sẵn trong Microsoft Office 2003 có thể

đã đợc cài sẵn hoặc cha đợc cài lên Nếu cha đợc cài bạn cài phần mềm

đó nh sau: Nháy vào Start\Settings\Control Panl \Add of Remove

nháy đúp vào biểu tợng Microsoft Proffensioonal Edition 2003 sau đó

cài lên ( Thực chất đây chính là cài lại Office nhng tích thêm mục Power Point 2003 nữa thôi chứ không có gì phức tạp và khó khăn Khi

đã đợc cài lên thì mở chơng trình PowerPoint 2003 bằng cách nháy

chuột vào Start\Programs\ Microsoft Office\ Microsoft Office Power Point 2003 nháy chuột thì chơng trình mở ra và bắt đầu soạn phần trình

chiếu trên từng Slides

2 Soạn phần trình chiếu trên phần mềm PowerPoint 20032003.

- Giáo án của bài dạy chúng ta vẫn soạn bình thờng nh khi dạy không có

sử dụng phần mềm PowerPoint 2003 Phần bài giảng đợc soạn và dạy

mà sử dụng phần mềm Power Point 2003chỉ là trình chiếu giống nh

phần mà khi dạy không có sử dụng phần mềm PowerPoint 2003 ta thiết

kế để trình bày trên bảng lớp Nh vậy phần trình chiếu giúp cho ngời giáo viên khi lên lớp không phải hoàn toàn lo đến việc trình bày bảng và tiết kiệm đợc rất nhiều thời gian viết bảng hoặc treo tranh minh hoạ… Chính vì phần trình chiếu điện tử thay thế cho cái bảng truyền thống nên khi soạn mỗi Slides để trình chiếu chúng ta phải hoàn toàn tuân thủ những nguyên tắc sau:

3 Những nguyên tắc khi soạn bài trên Power Point 2003

a Về m u s à ắc của nền hình:

Cần tuân thủ nguyên tắc tương phản (contrast), chỉ nên sử dụng chữ

m u sà ậm (đen, xanh đậm, đỏ đậm…) trên nền trắng hay nền m uà sáng Ngược lại, khi dụng m u nà ền sẫm thì chỉ nên sử dụng chữ có

m u sáng hay trà ắng Không nên sử dụng sử dụng những hình nhiều màu sắc, loè loẹt quá hoặc có nội dung là tranh ảnh đậm, sáng quá vì nh vậy

nó sẽ là phần kiến thức cần trình chiếu “mờ” đi, chói mắt – học sinh

không theo dõi đợc hoặc chỉ chú ý đến hình nền mà không chú ý nội dung bài học Về font chữ: chỉ nên dựng các font chữ đậm, rõ v gà ọn (.VnTime, Arial, Tahoma, VNI-Helve…) hạn chế dựng các font chữ có đuôi (VNI-times…) vì dễ mất nét khi trình chiếu

b Về cỡ chữ: (size chữ)

- Đề mục, ngày thứ tháng…năm… ta nên sử dụng cỡ chữ 28 trở lên

- Khi soạn mỗi giáo viên thường muốn chứa thật nhiều thông tin trên một Slide nên hay có khuynh hướng dùng cỡ chữ nhỏ Thực tế, khi chiếu trên m n hình mà sử dựng máy chià ếu Projector chiếu lên m nà cho khoảng 30- 40 em học sinh xem thì size chữ thích hợp phải từ cỡ

24 trở lên thì học sinh ngồi cuối lớp mới đọc, quan sát ro nét được

c Về trình b y n à ội dung bài học trên nền hình:

Giáo viên không nên trình b y nà ội dung tr n là ấp đầy nền hình từ trên xuống từ trái qua phải, m cà ần để ra khoảng trống đều hai bên và trên dưới theo tỷ lệ thích hợp (thường l 1/5), à để đảm bảo tính mỹ thuật, sự sắc nét v không mà ất chi tiết khi chiếu lên m n Ngo i ra,à à những tranh, ảnh hay đoạn phim minh họa dù hay nhưng mờ nhạt, không rõ r ng thì cà ũng không nên sử dụng vì không có tác dụng cung cấp thông tin xác định như ta mong muốn ở mỗi slide thì nên để mặc

định Thứ ngày tháng năm

Môn:

Bài:

Lần lợt: I, II hoặc a, b

Vì điểm hạn chế của trình chiếu là không thể trình bày hết nội dung của những phần đã học trên một slide đợc (mỗi slide chứa đợc từ 10 đến

12 dòng) vậy nên phần củng cố nên có một slide tổng hợp nội dung bài học để học sinh khái quát nội dung bài học một cách trọn vẹn và dễ nhớ,

dễ hiểu

Nội dung bài khi trình chiếu không nên chọn các hiệu ứng lúc xuất hiện hay thoát ra khỏi màn hình xoay nhiều vòng, bay lợn trông rối mắt làm sự chú ý của học sinh bị phân tán Nên chọn các hiệu ứng mà nội dung bài xuất hiện hay thoát khỏi màn hình có hiệu ứng chậm từ trên xuống, dới lên hoặc từ phải, trái xuất hiện ra Với các nội dung bài là tranh ảnh nên chọn các hiệu ứng là: Ply In, cawl In…

Khi thiết kế nội dung bài học sắp xếp các Slide theo nội dung bài học Cài đặt khi trình chiếu có thể kích chuột, ấn phím Enter, điều khiển bằng các mũi tên lên xuống

Khi giáo viên trình chiếu trên phần mềm Power Point, để học sinh

có thể quan sát kĩ nội dung thì khi soạn trong mỗi slide không nên xuất hiện d y à đặc cùng lúc Ta nên phân dòng hay phân đoạn thích hợp, cho xuất hiện theo hiệu ứng thời gian tương ứng Trường hợp có nội dung

d i m nhà à ất thiết phải xuất hiện trọn vẹn cùng lúc, ta trích xuất từng phần thích hợp để giảng, sau đó đưa về lại trang có nội dung tổng thể

để học sinh sẽ dễ hiểu v dà ễ nhớ hơn Trong các slide nếu có chèn thêm âm thanh thì lựa chọn âm thanh cho hợp lý không nên chèn nhiều

âm thanh vui nhộn quá mức làm cho học sinh phân tán sự chú ý

Không nên soạn phần trình chiếu nh là "diễn lại sách giáo khoa" với m u mà è và các hiệu ứng hoạt hình vui mắt mà lại không khai thác hết nội dung bài học

d Sắp xếp các Slides và số lợng các Slides trong một tiết học.

- Slides đầu tiên của phần trình chiếu cha đựng những thông tin nh là: Chào mừng… nhiệt liệt chào mừng quý thầy cô về dự giờ thăm

lớp….hội giảng giáo viên giỏi…thao giảng mùa xuân…Sau đó rồi đến các Slides chứa nội dung bài học Slides cuối cùng thờng là thông báo giờ học đã kết thúc lời cảm ơn tới quý thầy cô, các em học sinh…!

- Trong phạm vi một tiết học chúng ta nên soạn nội dung khoảng từ

12 đến 18 Slides Vì trình chiếu nhiều Slides dẫn đến sự phân tán tập trung của học sinh và giáo viên tơng tác với máy tính hêt nhiều thời gian không còn thời gian bao quát lớp, giảng bài

4 Trình chiếu bài học bằng phần mềm Power Point 2003.

a Vị trí đặt máy chiếu và máy vi tính

- Lớp học bố trí đặt vị trí máy chiếu, nơi để máy vi tính sao cho thuận tiện hợp với bố cục của phòng học, có thể sắp xếp để còn vẫn sử dụng đợc bảng đen của lớp học khi cần thiết

- Đặt máy chiếu và màn hình ở vị trí mà khi học sinh lên bảng trình bày, báo cáo, thảo luận nhóm không bị vớng vào dây điện, máy vi tính, máy chiếu, đi qua đèn chiếu

- Khi tiết dạy có phần trình chiếu điện tử nên tắt bớt đèn, đóng bớt cửa sổ hay kéo rèm hạn chế ánh sáng ngoài trời để ảnh trên m nà

rõ hơn Như vậy, những học sinh ngồi ở các dãy cuối lớp hay những học sinh mắt kém sẽ khó khăn khi quan sát hình ảnh, chữ viết hay công thức, hình ảnh trên m n chià ếu

b Những lu ý của giáo viên khi dạy có sử dụng máy tính và máy chiếu

- Khi giảng dạy giáo viên nên đứng ở vị trí thuận lợi cho việc bao quát lớp học , giảng bài và điều khiển máy vi tính

- Giáo viên không nên chăm chú vào máy vi tính và máy chiếu mà thiếu đi sự quan tâm tới học sinh trong lớp học

- T thế ngời lúc giảng bài nên đứng thẳng, không đứng lom khom

Động tác tay phối hợp với lời nói kết hợp nhịp nhàng, linh hoạt.

- Giáo viên và học sinh không nên đi qua lại trớc đèn chiếu vì làm hình ảnh trên màn hình khi mà đi qua sẽ bị che lấp trông không đẹp, không có tính thẩm mỹ

- Giáo viên nên đứng ở một vị trí của lớp học ngời hớng về phía học sinh không nên hớng vào màn hình

- Kết hợp nhịp nhàng sự tơng tác giữa thầy và trò, giữa ngời thầy và máy vi tính, giữa học sinh với học sinh

III Giải pháp cho việc dạy học có phần trình chiếu điện tử trên phần mềm PowerPoint 2003

Đúng là trình chiếu điện tử lắm công phu Có lẽ vì thế mà nhiều trờng

đã thực hiện nhng mới chỉ dừng lại ở các tiết học thao giảng… Phải chăng có nhiều rào cản trong việc vận dụng phơng pháp mới này? Đó là

do thiếu cơ sở vật chất hay do sự ngại ngùng của một số giáo viên khi cha làm quen nhiều với các kỹ thuật tin học để phục vụ cho môi trờng giảng dạy mới? Từ những suy nghĩ trên tôi đa ra những giải pháp sau:

1 Đối với giáo viên

- Đối với mỗi giáo viên cần phải hởng ứng nhiệt tình sự tạo điều kiện của nhà truờng và Phòng giáo dục tổ chức học tập và thi lấy chứng chỉ tin học

A, B…Nh vậy với mỗi giáo viên nên có chứng chỉ A, B… tin học

- Ngời giáo viên luôn có sự tìm tòi say mê và ứng những phơng tiện hiện

đại vào giảng dạy cho các em học sinh

- Bớc đầu đa những phơng tiện hiện đại vào giảng dạy đều có tâm lý e ngại nên cần có sự quyết tâm đổi mới, quyết tâm vợt qua những rào cản khó khăn, cha thành thục trong sử dụng, ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy

- Ngoài những yếu tố trên chúng ta rất cần sự mạnh dạn học hỏi, chia sẻ

ở đồng nghiệp, những kinh nghiệm quý báu khi soạn và dạy phần trình chiếu điện tử của đồng nghiệp

2 Đối với nhà trờng

- Nhà trờng nên tổ chức tập huấn triển khai sâu, rộng nội dung các phần mềm ứng dụng vào soạn và dạy học có phần trình chiếu điện tử

- Nhà trờng nên tổ chức các chuyên đề về soạn và dạy học có phần trình chiếu điện tử cho tất cả giáo viên trong trờng và rút kinh nghiệm kịp để thu nhận những góp ý chân thành từ những đồng nghiệp, từ đó nâng cao chất lợng giảng dạy theo phơng pháp mới Chúng tôi nghĩ rằng, với khả năng s phạm vốn có cộng thêm một ít bồi dỡng về kiến thức tin học, sử dụng các phần mềm xử lý về âm thanh, video, ảnh quý thầy cô hoàn toàn có thể thiết kế đợc bài giảng điện tử và để thể hiện tốt hơn phơng pháp dạy học, góp phần đổi mới phơng pháp giảng dạy trong nhà trờng

IV bài học kinh nghiệm

* Với những kiến thức học đợc từ những lớp tập huấn, từ những bài giảng

có phần trình chiếu của những đồng nghiệp đi trớc tôi đã học hỏi đợc rất nhiều kinh nghiệm soạn và dạy học có phần trình chiếu điện tử… Trong năm học 2007-2008 may mắn cho trờng Tiểu học Đồng Tiến ở vùng xa nhất huyện đợc cấp trên trang bị cho máy vi tính, máy chiếu đa năng Với kiến thức ít ỏi về tin học và Power Point 2003 tôi đã mạnh dạn soạn và

dạy học trên phần mềm PowerPoint 2003 ở các tiết chuyên đề, thao

giảng giáo viên giỏi cơ sở, thao giảng mùa xuân và các tiết thanh tra, kiểm tra của trờng, phòng giáo dục

* Từ những nỗ lực, sự yêu thích ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học, sự ủng hộ cao của Ban gián hiệu, của những cá nhân trong trờng bây giờ trong trờng chúng tôi đa số những giáo viên trẻ đều có thể soạn

và giảng bài có phần trình chiếu bằng điện tử

* Từ những bài học khô khan đợc những với lòng quyết tâm và sáng tạo

đã biến nhữngbài học ấy thành những Slides đầy hấp dẫn và bổ ích đối

với học sinh khiến các em học sinh hăng say, háo hức học bài mỗi khi bài học có phần trình chiếu điện tử Đúng nh thầy trởng phòng đã nói “

Thiết kế chậm nhng thi công nhanh“

Trên đây là một vài kinh nghiệm của tôi khi soạn và giảng dạy có sử dụng phần trình chiếu (GAĐT) tuy nhiên những điều tôi trình bày, hiểu biết của tôi còn nhiều hạn chế là điều không thể tránh khỏi nên tôi rất muốn đợc lĩnh hội những ý kiến đóng góp của quý thầy cô lãnh đạo, quản

lý, đồng nghiệp để tôi dần hoàn thiện hơn trong quá trình đổi mới phơng pháp giảng dạy

Tôi xin trân trọng cảm ơn!

Đồng Tiến, ngày 20 tháng 4 năm 2008 Ngời viết

Nguyễn Minh Châu