Bài giảng điện tâm đồ

Điện tâm đồ cơ bảnNhững nguyên lý cơ bản của ghi điện tâm đồ Các bước tiếp cận đọc điện tâm đồ... Nắm được các nguyên lý cơ bản của ghi điện tâm đồCác chuyển đạo điện tim trên mặt cắt dọ

BS Đinh Huỳnh Linh

Viện Tim mạch Quốc gia Việt Nam

ĐIỆN TÂM ĐỒ CƠ BẢN

Điện tâm đồ cơ bản

Những nguyên lý cơ bản của ghi điện tâm đồ

Các bước tiếp cận đọc điện tâm đồ

Nắm được các nguyên lý cơ bản của ghi điện tâm đồ

Các chuyển đạo điện tim trên mặt cắt dọc và mặt cắt ngang

Giải phẫu hệ thống dẫn truyền trong tim Nguyên lý sóng dương và sóng âm

Các sóng điện tâm đồ Biết cách đánh giá điện tâm đồ:

Nhận biết nhịp xoang Tính được tần số tim

Mục tiêu

Nguyên lý ghi

điện tâm đồ

Nguyên lý ghi điện tâm đồ

Nguyên lý ghi điện tâm đồ

• Khi nối sợi thần kinh vận động của chân ếch với bề mặt tim, chân ếch co khi tim đập

•

Dao động của sơi dây sẽ được ghi lên một băng giấy, gọi là điện tâm đồ

Chuyển đạo đơn cực chi

Chuyển đạo đơn cực chi tăng thêm

Chuyển đạo trước tim

Điện cực âm: nằm ở trung tâm Điện cực dương: nằm trên thành ngực

Chuyển đạo trước tim

“nhìn” tim theo mặt cắt ngang

Hai mặt phẳng của các chuyển đạo điện tâm đồ

Tại sao cần 12 chuyển đạo?

Tại sao cần 12 chuyển đạo?

Tại sao cần 12 chuyển đạo?

GIẢI PHẪU HỆ THỐNG DẪN TRUYỀN TRONG TIM

Hệ thống dẫn truyền xung động

Sự khử cực của màng tế bào

Nguyên lý ghi điện tâm đồ

• Điện tâm đồ ghi lại hoạt động điện của các tế bào cơ tim (khử cực và tái cực)

• Khi tế bào cơ tim khử cực, hoạt động điện sẽ tạo ra hoạt

động co cơ

CÁC SÓNG TRÊN ĐIỆN TÂM ĐỒ

Sóng P: Khử cực nhĩ

Phức bộ QRS: Sóng dương duy nhất là sóng R

Sóng âm trước sóng R là sóng Q

Giấy ghi điện tâm đồ

1 mm

40 ms 200 ms

Máy điện tâm đồ 1 cần

Máy điện tâm đồ 3 cần

Máy ghi điện tâm đồ 3 cần

Máy ghi điện tâm đồ 6 cần

Máy ghi điện tâm đồ 6 cần

Máy ghi điện tâm đồ 12 cần

Điện tâm đồ 12 chuyển đạo khác với monitor theo dõi

chỉ hiển thị 1 trong 3 chuyển đạo DI, DII, DIII

Trước khi bắt đầu đọc điện tâm đồ

hãy nhớ lại 3 hình quan trọng nhất

Các bước tiếp cận

điện tâm đồ

Tiếp cận điện tâm đồ theo bệnh lý

Điện tâm đồ của bệnh nhân hẹp hai lá:

Dày nhĩ trái, dày thất phải, trục phải, bloc nhánh phải

Nguyên tắc đọc điện tâm đồ cơ bản

1.Đọc tất cả các điện tâm đồ theo cùng một

quy trình

2.Ghi nhớ nguyên tắc, hạn chế ghi nhớ con

số cụ thể

Các bước tiếp cận đọc điện tâm đồ

Kiểm tra bản ghi điện tâm đồ 1.Có phải nhịp xoang hay không?

2.Tần số tim?

3.Trục điện tim 4.Phì đại cơ tim và tăng gánh buồng tim?

5.Thiếu máu cơ tim?

Kiểm tra bản ghi điện tâm đồ

Kiểm tra bản ghi điện tâm đồ

Câu hỏi 1: Nhịp xoang?

- Tìm thấy sóng P ở tối thiểu 1 trong 12

chuyển đạo

- P đi trước QRS một khoảng không đổi

- P dương ở DII, DIII, aVF, V5, V6; âm ở aVR

Tỷ lệ rối loạn nhịp trong quần thể

95%

5%

Rối loạn nhịp Bình thường (nhịp xoang)

Một số rối loạn nhịp tim chính

P dương ở DII, DIII, aVF, V5, V6

P âm ở aVR 12-.20 s (120-200 ms)

Câu hỏi 1: Nhịp xoang?

Câu hỏi 1: Nhịp xoang?

Câu hỏi 2: Tần số tim?

1 mm

Câu hỏi 2: Tần số tim?

Tần số tim (CK/phút) = 300 / khoảng RR (số ô lớn)

Tần số tim ≥ 100: nhịp nhanh Tần số tim < 60: nhịp chậm

Câu hỏi 2: Tần số tim

Câu hỏi 3: Trục điện tim

Trục điện tim bình thường

Khi sóng khử cực đi về điện cực dương,

nó sẽ vẽ một sóng dương lên điện tâm đồ

Trục điện tim

Trục điện tim

Trục điện tim

Trục điện tim

Trục điện tim

Câu hỏi 3: Trục điện tim?

Trục điện tim bình thường

Trục điện tim

Trục lệch phải

Câu hỏi 4: Phì đại cơ tim?

Câu hỏi 4: Phì đại và tăng gánh buồng tim

Dày nhĩ phải: Sóng P cao

Dày nhĩ trái

Chiều khử cực nhĩ ưu thế trong trường hợp dày nhĩ trái

Dày nhĩ trái

Tăng gánh thất phải

RV1 ≥ 7 mm

Tăng gánh thất phải

Dày thất trái

Tiêu chuẩn Sokolow-Lyon:

Dấu hiệu tăng gánh thất trái trên điện tâm đồ

Dấu hiệu tăng gánh thất trái trên điện tâm đồ

Dày thất trái:

R cao ở V5, V6

S sâu ở V1, V2

Dày thất trái và dày nhĩ trái

Điện tâm đồ bệnh nhân hẹp van hai lá

Câu hỏi 5: Thiếu máu cơ tim?

Câu hỏi 5: Thiếu máu cơ tim?

Sóng Q sâu

Sóng T đảo chiều (âm)

ST chênh lên hoặc chênh

Sóng Q hoại tử

Sóng Q hoại tử

QS

1: PQ (đường đẳng điện) 2: Điểm J

ĐOẠN ST SO VỚI ĐƯỜNG ĐẲNG ĐIỆN

ĐTĐ gắng sức của BN hẹp nặng mạch vành

- ST chênh lên tương ứng triệu chứng đau ngực

- Đôi khi ST chênh lên còn do co thắt ĐMV

Điện tâm đồ ST chênh lên

Điện tâm đồ ST chênh lên và

chênh xuống

SÓNG T ÂM

T âm

Các giai đoạn biến đổi ST-T trong nhồi máu cơ tim

B T cao nhọn C-D: ST chênh lên

T cao nhọn trong nhồi máu cơ tim tối cấp

Điện tâm đồ khi nhập viện

Điện tâm đồ sau can thiệp ĐMV

Chẩn đoán định khu vùng NMCT

Giải phẫu hệ động mạch vành

Giải phẫu hệ động mạch vành

Hẹp động mạch vành

NMCT vùng trước

NMCT vïng bªn

NMCT vùng sau dưới

Hình ảnh “soi gương”

Các chuyển đạo trước tim phải

Các chuyển đạo V3R, V4R

Những yếu tố tiên lượng nặng

1.NMCT ST chênh lên tiên lượng nặng hơn NMCT không ST chênh lên

2.Không phải nhịp xoang (rung nhĩ, Bloc nhĩ thất, nhịp

nhanh thất)

3.Tần số tim > 100 hoặc < 60

4.ST chênh lên aVR

5.Tổng ST chênh lên > 8 mm

ĐIỆN TÂM ĐỒ KHOA CẤP CỨU

CHỤP ĐMV 15/8

CHỤP ĐMV 15/8

Kết thúc phần đọc điện tim cơ bản!

Làm thế nào để đọc được điện tâm đồ

một cách có hệ thống?

Các bước tiếp cận đọc điện tâm đồ

Kiểm tra bản ghi điện tâm đồ 1.Có phải nhịp xoang hay không?

2.Tần số tim?

3.Trục điện tim 4.Khoảng PQ, QRS 5.Thiếu máu cơ tim?

Câu hỏi 1: Nhịp xoang?

- Tìm thấy sóng P ở tối thiểu 1 trong 12

chuyển đạo

- P đi trước QRS một khoảng không đổi

- P dương ở DII, DIII, aVF, V5, V6; âm ở aVR

Câu hỏi 2: Tần số tim?

Tần số tim (CK/phút) = 300 / khoảng RR (số ô lớn)

Tần số tim ≥ 100: nhịp nhanh Tần số tim < 60: nhịp chậm

Câu hỏi 3: Trục điện tim?

Câu hỏi 4: Phì đại và tăng gánh buồng tim

Câu hỏi 5: Thiếu máu cơ tim?

Sóng Q sâu

Sóng T đảo chiều (âm)

ST chênh lên hoặc chênh

Một số điện tâm đồ thường gặp

• Rối loạn nhịp chậm: nhịp chậm xoang, bloc nhĩ thất

• Rối loạn nhịp nhanh: rung nhĩ, nhịp nhanh trên thất

• Ngoại tâm thu thất, nhịp nhanh thất

• Rung thất

• Hội chứng WPW

• Ngộ độc digitalis

• Nút xoang phát xung nhưng quá chậm

Nhịp chậm xoang

•Nút xoang không phát xung động

•Không thấy khử cực nhĩ trên ĐTĐ

Ngưng xoang

Bloc nhĩ thất

BAV 1: Không có nghẽn dẫn truyền, chỉ là dẫn truyền bị trễ

BAV 2: Nghẽn dẫn truyền từng lúc BAV 3: Nghẽn dẫn truyền nhĩ thất hoàn toàn

Blốc nhĩ thất cấp 1

Bloc nhĩ thất cấp 2

Mobitz I, chu kì Wenckebach

Chu kì Wenckebach đặc trưng bởi sự kéo dài dần khoảng PR

Xung động đi qua nút nhĩ thất càng lúc càng cần nhiều thời

gian hơn để dẫn truyền hoàn toàn, cho đến khi một xung động

bị nghẽn hoàn toàn

Chu kỳ Wenckebach

Chu kỳ Wenckebach

Tần số tim Tần số nhĩ đều Tần số thất chậm hơn một

chút, thường khoảng 60-90 lần/phút

Nhịp Nhịp nhĩ đều Nhịp thất không đều

Sóng P Dương, hình dạng, biên độ bình thường Một số sóng P không dẫn theo QRS (nhiều sóng P hơn QRS) Sau nhịp block hoàn toàn Chu kì bắt đầu lại

QRS < 120 ms

Bloc nhĩ thất cấp 2

Khoảng PR trong giới hạn bình thường hoặc kéo dài PR đều với những nhịp có dẫn truyền

QRS < 120 ms với những nhịp có dẫn truyền

Bloc nhĩ thất cấp 3

Nhĩ và thất co bóp hoàn toàn độc lập

Tần số tim Tần số nhĩ bình thường Tần số thất chậm hơn, khoảng 40-60

lần/phút nếu chủ nhịp là bộ nối, khoảng 20-40 lần/phút nếu chủ nhịp nằm ở thất

Nhịp tim P-P đều, R-R đều (tuy nhiên P và R không liên quan tới nhau)

Sóng P Hình thái, biên độ bình thường

BAV 3

Rung nhĩ

Rung nhĩ

Rung nhÜ

Ngoại tâm thu thất

Dẫn truyền xung động bình thường của tim

Ổ phát nhịp tầng thất

Ngoại tâm thu thất nhịp đôi

Nhịp nhanh thất đơn dạng: QRS đều, giãn rộng

Rung thất

Rung thất

Ngộ độc digoxin

Hình ảnh “bộ ria của Salvador Dali”

Một hoạ sỹ trường phái siêu thực

Điện tâm đồ máy tạo nhịp tim

Điện tâm đồ máy tạo nhịp tim

“Spike” máy tạo nhịp

Hội chứng tiền kích thích Wolf-Parkinson-White (WPW)

Hội chứng WPW

Xung động không đi theo đường dẫn truyền bình thường

Một phần xung động theo đường dẫn truyền phụ

Tăng kali máu