Bảo trì hệ thống và nâng cấp PC

Bên cạnh vấn đề về phần cứng thì phần mềm máy tính và các dữ liệu được lưu trữ trên máy tính đã và đang rất được chú trọng và phát triển mang đến cho người sử dụng môi trường sử dung máy

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP HÀ NỘI

KHOA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN

BÁO CÁO THỰC TẬP TỐT NGHIỆP

LỜI MỞ ĐẦU 3

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT 5

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ MÁY TÍNH 6

1.2.1.2.PHÂN LOẠI BUS: 16

1.2.2.PHẦN MỀM 17

CHƯƠNG 2 : BẢO TRÌ MÁY TÍNH 22

CHƯƠNG 3 : NÂNG CẤP HỆ THỐNG MÁY TÍNH 42

KẾT LUẬN 62

TÀI LIỆU THAM KHẢO 63

Lời mở đầu I: Tính cấp thiết của đề tài

Ngày nay cùng với sự phát triển của khoa học kĩ thuật nói chung và công nghệ thông tin nói riêng đã làm cho máy tính hiện diện ở rất nhiều lĩnh vực trong cuộc sống, máy tính đã trở nên phổ biến hơn trong các gia đình để phục vụ các nhu cầu về công việc và giải trí của con người

Cũng giống như các thiết bị sử dụng điện khác máy tính chịu ảnh hưởng rất nhiều từ môi trường hoạt động như: nhiệt độ, bụi, quá trình mài mòn và đặc biệt là khí hậu nóng ẩm của một quốc gia nhiệt đới gió mùa như Việt Nam

Do đó trong quá trình sử dụng máy tính cần được bảo trì định kì để có thể có được khả năng hoạt động với hiệu suất tốt nhất Bên cạnh vấn đề về phần cứng thì phần mềm máy tính và các dữ liệu được lưu trữ trên máy tính đã và đang rất được chú trọng và phát triển mang đến cho người sử dụng môi trường sử dung máy tính

an toàn và tiện lợi nhất

Tuy máy tính xuất hiện cách đây không lâu nhưng những thành tự trong lĩnh vực công nghệ thông tin đã thổi bùng lên một cuộc chạy đua công nghệ nghiên cứu

và phát triển về phần cứng máy tính Những linh kiện máy tính ngày càng trở nên nhỏ hơn, thông minh hơn, tiết kiệm điện năng hơn…

Những chiếc máy tính cũ dần dần trở nên lỗi thời, không còn phù hợp với những phần mềm, hệ điều hành, hay những ứng dụng giải trí có yêu cầu lớn từ phần cứng đẫn tới chúng bị loại bỏ, để tận dụng lại những phần cứng đó người ta cần phải nâng cấp hệ thống máy tính đó dựa trên cấu hình máy tính cũ và thay thế những linh kiện phần cứng mới phù tương thích với những linh kiện còn lại trong

hệ thống nhằm cải thiện tốc độ, hiệu năng, khả năng lưu trữ của máy tính

Việc nâng cấp không chỉ dừng lại trên góc độ phần cứng mà còn nâng cấp cả

về phần mềm nhằm cung cấp cho người sử dụng những tiện ích, môi trường làm việc tốt hơn

II: Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

Tìm hiểu về phần cứng máy tính cũng như phần mềm Tổ chức hoạt động của máy tính ra sao Phân biệt được các thành phần bên trong máy tính

Thành thạo các bước tháo và lắp một máy tính, có thể tiến hành bảo trì bảo dưỡng cho máy tính Có thể xác định nguyên nhân và cách khắc phục các lỗi xảy ra trong quá trình lắp đặt máy tính mới, cũ

Biết được khi nào cần nâng cấp các bộ phận trong máy tính giúp máy tính khỏe hơn, hoạt động trơn tru hơn…

+ Kết cấu của đề tài

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo bản báo cáo được chia làm 3 chương:

Chương 1: Tổng quan về máy tính

Chương này trình bày tổng quát về máy tính, lịch sử phát triển ,cấu trúc chung và các thành phần cơ bản của máy tính

Chương 2: Bảo trì máy tính

Chương này trình bày các bước tháo lắp một máy tính và trình bày các nguyên nhân và cách khắc phục một số lỗi thường gặp khi bảo trì máy tính

Chương 3: Nâng cấp máy tính

Chương này trình bày về việc update máy tính từ phần cứng đến phần mềm của máy và các bước để thực hiện

Danh mục các từ viết tắt

Central Processing Unit - Đơn vị xử lí trung tâm của máy tính

Chương 1: Tổng quan về máy tính 1.1 Lịch sử phát triển của máy tính

Don Estridege – cha đẻ của máy tính IBM, những chiếc máy tính được sản xuất từ phần cứng và phần mềm của hãng thứ 3 xuất hiện Bộ vi xử lí do Intel sản xuất, hệ điều hành MS-DOS là sản phẩm của Microsoft Suốt 10 năm sau đó, IBM

đã cải tiến chiếc máy tính của mình lên rất nhiều, bằng việc nâng tốc độ lên gấp 10 lần, tăng bộ nhớ lên 1000 lần và dung lượng lưu trữ tăng 10 nghìn lần, từ 160 KB lên 1,6 GB Máy tính IBM, đơn giản là ông tổ của tất cả PC hiện đại

Các thương hiệu lớn ra đời tạo nên một thị trường khốc liệt, phải giảm giá để cạnh tranh giữa những tên tuổi máy tính như Amiga, Commodore, Atari, Sinclair and Amstrad Hai tên tuổi mà sau này nổi như cồn có Compaq và Dell, được biết tới như những cái tên nổi lên trong thị trường máy tính nền tảng Windows Việc ra mắt hệ điều hành Windows 3.0 rồi sau đó là Windows 95, Windows 98 đã giúp Microsoft khẳng định tên tuổi của mình trong thị trường máy tính Tuy Apple lúc này đã có những thành công bước đầu với PowerBook, nhưng Microsoft vẫn là “bá chủ” trên thị trường PC

Các thương hiệu lớn ra đời tạo nên một thị trường khốc liệt, phải giảm giá để cạnh tranh giữa những tên tuổi máy tính như Amiga, Commodore, Atari, Sinclair and Amstrad Hai tên tuổi mà sau này nổi như cồn có Compaq và Dell, được biết tới như những cái tên nổi lên trong thị trường máy tính nền tảng Windows Việc ra mắt hệ điều hành Windows 3.0 rồi sau đó là Windows 95, Windows 98 đã giúp Microsoft khẳng định tên tuổi của mình trong thị trường máy tính Tuy Apple lúc này đã có những thành công bước đầu với PowerBook, nhưng Microsoft vẫn là “bá chủ” trên thị trường PC

Máy tính trong cuộc sống hiện nay xuất hiện với mẫu mã cũng như kiểu dáng đa dạng, hệ điều hành liên tục hoàn thiện, các tính năng được thêm mới liên tục Có lẽ đến mức chúng ta dùng “không hết”, ngoài ra không chỉ hiệu năng làm việc được quan tâm, cải tiến mà cả thiết kế, thẩm mỹ cũng được đặt lên hàng đầu

Từ những chiếc máy tính đầu tiên khổng lồ, trải qua lịch sử phát triển máy tính đã trở lên “nhỏ” hơn, “mỏng” hơn, “nhẹ” hơn, và “hiệu quả” hơn

1.2 Cấu trúc chung của hệ thống máy tính.

1.2.1 Phần cứng.

Cấu trúc chung của hệ thống máy tín gồm 4 thành phần:

dữ liệu

xử lý

nhớ và hệ thống vào ra

Hình 1:Cấu trúc chung của hệ thống máy tính

Bộ xử lý trung tâm (CPU: Central Processing Unit)

Chức năng:

Điều khiển toàn bộ hoạt động của máy tính

Xử lý dữ liệu (vd:các phép toán số học và logic)

Nguyên tắc hoạt động: CPU hoạt động theo chương trình nằm trong bộ nhớ chính

Cấu trúc cơ bản CPU

Hình 2: Cấu trúc cơ bản của CPU

Chứa các vi mạch điện tử

Gồm:

theo chương trình đã định sẵn

phép toán số học và logic trên các dữ liệu cụ thể

cho hoạt động của CPU

tin giữa Bus bên trong và Bus bên ngoài CPU

Hình 3 : Các loại CHIP

Bộ Vi xử lý (Microprocessor)

Là CPU được chế tạo trên một vi mạch

Có thể gọi CPU là bộ vi xử lý Tuy nhiên các bộ phận xử lý hiện nay có cấu trúc phức tạp hơn nhiều so với một CPU cơ bản

Hệ thống nhớ máy tính

Chức năng: Lưu trữ chương trình và dữ liệu

Các thao tác cơ bản:

Các thành phần chính:

Hình 4: Hệ thống nhớ máy tính

được đánh giá là không thay đổi.

ROM – Read Only Memory

Chức năng chính:

RAM – Random Acces Memory

Hình 7: bộ nhớ Ram

- Bộ nhớ truy cập ngẫu nhiên

dù đang ở bất kỳ vị trí nào trong bộ nhớ

- Lưu trữ các thông tin thay đổi, và các thông tin được sử dụng hiện hành.Thông tin lưu trên RAM chỉ là tạm thời, chúng sẽ mất đi khi mất nguồn điện cung cấp

Bộ nhớ đệm nhanh (cache memory)

Tốc độ CPU truy nhập dữ liệu từ CACHE nhanh hơn so với RAM Nhưng dung lượng CACHE lại nhỏ hơn RAM

Đây là bộ nhớ bán dẫn có tốc độ nhanh và chúng được đặt đệm giữa CPU và

bộ nhớ chính nhằm tăng tốc độ truy xuất dữ liệu của CPU tới bộ nhớ chính.Ngày nay Cache được tích hợp vào trong bộ vi xử lý và nó trong suốt với người sử dụng

Bộ nhớ Cache thường được chia ra 1 số mức: cache L1,L2,

Cache có thể có hoặc không

Chi tiết cấu trúc bộ nhớ Cache

Hình 8: Cấu chúc bộ nhớ Cache

Bộ nhớ ngoài(Externalmemory)

Chức năng và đặc điểm:

Hình 9 :Thiết bị Lưu Trữ ngoài

Các loại bộ nhớ ngoài:

vào ra (Input/Output System)

Các thành phần chính:

+ Các Mô-đun I/O (IO Interface Modules).

Cấu trúc vào ra cơ bản

Hình 10 : Hệ thống vào ra

1.2.1.1 Các thiết bị ngoại vi (Peripherals).

Chức năng: Chuyển đổi dữ liệu giữa bên ngoài và bên trong máy tính và ngược lại

Các thiết bị ngoại vi cơ bản:

Thiết bị vào dữ liệu – Input Device

Hình 11: Thiết bị vào dữ liệu

Thiết bị ra dữ liệu – Output Device

Hình 12 : thiết bị ra dữ liệu

Module vào - ra

Chức năng: Nối ghép thiết bị ngoại vi với máy tính

Các thiết bị ngoại vi được kết nối với máy tính thông qua cổng vào ra (Ví dụ: COM, LPT, USB, VGA,…)

điện(các Bit) từ phần mạch này đến các phần mạch khác trong phạm

1.2.1.2 Phân loại Bus:

Bus địa chỉ:

cần phải có Bus địa chỉ

vào/ra để xác định ngăn nhớ nòa hay cổng vào/ra nào cần trao đổi thông tin

là n Bit và n Bit này được dùng để đánh địa chỉ, do đó có khả năng quản lý tối đa

máy tính như CPU, bộ nhớ, hệ thống vào/ra

Tóm lại: Bus dữ liệu có độ rộng và vận chuyển tín hiệu điện theo cả hai chiều

Bus điều khiển:

Là tập hợp các tín hiệu điều khiển riêng lẻ, hoặc là phát ra từ CPU để điều khiển đọc/ghi bộ nhớ hay hệ thống vào/ra, hoặc là phát ra từ bộ nhớ hay hệ thống vào/ra đến yêu cầu CPU

Thực tế bus trong máy tính khá phức tạp, nó được thể hiện bằng các đường dẫn trên các bản mạch, các khe cắm trên bản mạch chính, các cáp nối,

Hình 14: Phân loại BUS

Phân loại theo phương thức hoạt động:

Nhu cầu về phần mềm ứng dụng ngày càng tăng và đa dạng

1.3 Các thành phần cơ bản của máy tính

Là toàn bộ máy móc, thiết bị vật lý cấu tạo nên máy tính

Hình 17: Thành phần cơ bản của máy tính

- CPU: Bộ xử lý của máy tính cá nhân

- Bo mạch chủ: Bo mạch chính kết nối các thiết bị với nhau trong máy

phần cứng giống như vai trò của hệ điều hành trong phần mềm

- RAM: Bộ nhớ tạm của máy tính dùng cho ghi lại các dữ liệu tạm thời trong một phiên làm việc của máy tính

- Ổ đĩa cứng: Bộ nhớ dữ liệu chính của máy tính cá nhân, các thành quả của một quá trình làm việc có thể được lưu trữ trên ổ đĩa cứng trước khi có các hành động sao lưu dự phòng trên các dạng bộ nhớ khác.

- Ổ đĩa quang (CD, DVD): Bộ nhớ dùng cho xuất, nhập dữ liệu với dung lượng lớn hoặc trao đổi dữ liệu, phần mềm với những máy tính khác Sử dụng sao lưu dữ liệu và các mục đích khác

- Ổ đĩa mềm: Bộ nhớ dùng cho xuất nhập dữ liệu với dung lượng thấp (phụ thuộc từng loại đĩa mềm)

- Bo mạch đồ hoạ: Thiết bị có chức năng xuất hình ảnh ra màn hình máy tính Giúp người sử dụng giao tiếp với máy tính

- Bo mạch âm thanh: Thiết bị có chức năng xuất tín hiệu âm thanh ra

- Bo mạch mạng: Thiết bị có chức năng kết nối các máy tính với nhau thành một mạng máy tính, giúp máy tính có thể trao đổi thông tin với các máy tính khác trên phạm vi rộng

- Vỏ máy tính: Thiết bị định vị và bảo vệ các thiết bị khác

- Nguồn máy tính: Thiết bị cung cấp năng lượng cho các thiết bị khác hoạt động

- Màn hình máy tính: Thiết bị trợ giúp giao tiếp giữa con người và máy tính

- Bàn phím máy tính: Thiết bị nhập dữ liệu, giao tiếp con người với máy tính

- Chuột: Thiết bị nhập dữ liệu, giao tiếp con người với máy tính

Hình 18 : bên trong case

Hình 19: Thành phần bên trong Case

Chương 2 : Bảo trì máy tính

2.1 Tổng quan

Tại sao phải bảo trì máy tính, Vệ sinh máy tính định kỳ? đây là câu hỏi mà nhiều người sử dụng máy tính đang băn khoăn, Vậy vì sao lại phải bảo trì máy tính và vệ sinh máy tính thường xuyên?

Sau ột thời gian sử dụng chúng ta cẩn phải bảo trì và nâng cấp máy tính để khắc phục một số vấn đề sau :

trình hoạt động

không rõ lý do

kẹt

Đa phần các sự cố trên đa phần là do không vệ sinh máy tính định kỳ, hoặc vệ sinh nhưng không đúng cách Bụi bẩn bám vào hệ thống cánh quạt trên CPU, thùng máy làm cho hệ thống tản nhiệt bị kẹt, không hoạt động Máy quá nóng nên sẽ tự khởi động lại hoặc tắt ngang

Ngoài ra bụi bẩn, các loại rác văn phòng như mảnh giấy, ghim, kẹt vào các khe trên bàn phím Làm cho bàn phím không đàn hồi, bị kẹt, Bụi bẩn còn bám vào con lăn chuột, hoặc các cổng tiếp xúc thiết bị khác, làm cho thiết bị đó chập chờn lúc nhận lúc không

Lớp keo tản nhiệt trên Chip CPU không được thay mới làm cho "bộ não" của máy tính bị nóng, sẽ tự động quá tải ( overload ) và tắt ngang

Bụi bẩn bám đầy trên các linh kiện là môi trường tốt dẫn cho hơi nước và các dung dịch ẩm bám vào, mà độ ẩm là kẻ thù của tất cả các linh kiện điện tử, nhẹ thì gây hư hỏng thiết bị đó, nặng hơn có thể là nguyên nhân gây ra chập điện, cháy nổ cực kỳ nguy hiểm

Hư hỏng linh kiện dẫn đến thiệt hại về kinh tế, trước mắt là sẽ phải thay thế linh kiện, chưa kể đến nếu đó là ổ cứng sẽ bị mất toàn bộ dữ liệu, thiệt hại kinh tế lúc

Việc bảo dưỡng bảo trì máy tính thường xuyên sẽ giúp máy tính hoạt động ổn định và giúp kéo dài tuổi thọ, máy tính được bảo trì thường xuyên sẽ giúp ta phát hiện được sớm các nguy cơ hư hỏng có thể xảy ra, tiết kiệm chi phí và phòng tránh những sự cố lớn gây tổn hại tiền bạc và thời gian.

+ Chổi cọ quét sơn – bàn chải đánh răng

+ 1 cuộn băng keo giấy và 1 cây bút lông

Những lưu ý khi tháo máy tính

Cũng như tất cả các thiết bị điện khác, trước khi tháo phải rút tất cả các phích cắm điện ra khỏi máy tính và các thiết bị ngoại vi nối với máy tính, đồng thời rút các dây tín hiệu ở mặt sau thùng máy, nếu sợ nhầm lẫn mỗi khi rút dây nào ta dùng bút lông

và băng keo đánh dấu các ký hiệu lên cả thùng máy và dây thành từng cặp để dễ dàng lắp lại

Trong khi tháo lắp, không được chạm tay vào các linh kiện điện tử và các mối hàn trên bề mặt của Mainboard vì sẽ làm hở mối hàn và mồ hôi tay có muối sẽ tác động xấu đến linh kiện

2.2.2.1 Các bước thực hiện :

Thực hiện theo nguyên tắc sau:

khỏi hệ thống)

• Tháo jack kết nối nguồn với mainboard, ổ đĩa

âm thanh…)

Ví dụ tháo bộ máy tính

nhấc ra ngoài Sau đó rút hết các dây cáp cấp nguồn từ bộ nguồn đến các thiết bị bên trong, và các dây tín hiệu trong thùng máy, phải thật cẩn thận và đánh dấu để tránh nhầm lẫn

Hình 21: Mở nắp thùng máy

quang (CD/DVD)

Hình 22: Tháo ổ cứng Hình 23: Tháo ổ đĩa quang

hoặc dùng tay bóp các đầu nhựa của chốt nhựa rồi tỳ 2 tay vào cạnh để nhấc

ra ngoài.

Hình 24: Tháo Mainboard Hình 25: Tháo Card mở rộng

Lưu ý: phần card mở rộng trước khi tháo mainboard ra khỏi thùng máy thì ta phải

tháo ốc cố định card mở rộng với thùng máy.

nguồn ra khỏi thùng máy

Hình 26 : Tháo nguồn

tháo card kết nối mạng ra Riêng với card màn hình cần chú ý đến móc khóa ở cuối khe cắm, có thể phải ấn móc khóa để rút card ra

Hình 27: Tháo card mở rộng

- Ấn hai mấu nhựa ở đầu thanh Ram để rút ra

Hình 28: Tháo RAM

của nó liên kết với Mainboard theo cách khác nhau, hoặc dùng thanh sắt chắn ngang, hoặc dùng 4 vít nhựa có đầu bung bám vào 4 lỗ tương ứng trên Mainboard

Hình 29: Tháo quạt làm mát

Tháo chíp Bên cạnh con chip có 1 thanh thép nhỏ được dùng để khóa chặn chip Nhẹ nhàng kéo đầu thanh thép này sang ngang để nó vượt ra khỏi lẫy khóa rồi kéo nó lên trên.

Hình 30: Tháo CHIP

2.3 Lắp máy tính

2.3.1 Các nội dung cần chuẩn bị

Một số bước cần chuẩn bị để lắp ráp một máy tính

o Xác định được công việc cần sử dụng máy

độ BUS – nên ta chọn theo nguyên tắc sau : Chọn MAINBOARD trước, MAINBOARD phải đáp ứng được những yêu cầu của việc sử dụng, chọn CPU có tốc độ BUS (FSB) nằm trong phạm vi MAINBORD hỗ trợ, chọn RAM có tốc độ BUS lớn hơn hoặc bằng 50% tốc độ BUS của CPU

Việc thay thế CPU khó khăn nhất là bước tháp chip cũ bởi giữa chip và quạt tản nhiệt thường được bôi một lớp keo tản nhiệt, qua thời gian dài và điều kiện làm việc trong nhiệt độ cao nên lớp keo này dần khô đi trở thành một lớp keo cứng dính chặt chip và đế của tản nhiệt, nên khi tháo những bộ máy tính có thời gian hoạt động lâu

(do ta phải dùng sức để kéo rời quạt và chip ra nên đôi khi cả quạt và chip bung ra nhưng vẫn không tách rời nhau).

Đối với những mainboard sử dụng chip Intel từ Socket775 trở lên thì chiếc quạt tản nhiệt đã có dạng tròn, dạng này được coi là khó tháo lắp hơn những dạng tản nhiệt trước đó rất nhiều, nhưng vì hiệu quả tản nhiệt của nó nên nó vẫn được sử dụng cho tới ngày nay

Làm sạch bề mặt bộ vi xử keo tản nhiệt lên bề mặt bộ lý bằng tăm bông nhúng cồn

để loại bỏ bụi bẩn Sau đó bôi vi xử lý

Hình 32:Làm sạch bề bặt CHIP Hình 33: Bôi keo tản nhiệt cho CHIP

Trước khi gắn hệ thống quạt vào vị trí, ta cần kiểm tra xem cả 4 trụ bằng nhựa của bộ làm mát đã được xoay theo chiều kim đồng hồ vào vị trí cài đặt của chúng Tiếp đó, đặt hệ thống quạt lên trên CPU sao cho 4 trụ trên đặt thẳng với các

lỗ tương ứng trên bo mạch chủ

Sau khi các trụ đã được đặt thẳng hàng, lần lượt ấn 4 chiếc nắp nhựa màu đen để khoá hệ thống quạt vào vị trí Mỗi khi một trụ được khoá, sẽ nghe thấy tiếng click

Sau khi đã lắp quạt làm mát vào bo mạch chủ ta nối dây của quạt làm mát vào bo mạch chủ để quạt có thể chạy được

Hình 34: Lắp quạt làm mát Hình 35: Gắn dây nguồn cho quạt

Sau khi đã xong phần làm mát cho bộ vi xử lý ta tiếp tục lắp bộ nhớ RAM vào bộ mạch chủ

Hình 36: Lắp Ram

Lắp ổ cứng và ổ đĩa quang

Hình 37: Lắp ổ cứng

Tuỳ vào loại case, có thể cần bắt vít cả bên trong lẫn bên ngoài

Còn nếu chạy một hệ thống có nhiều ổ cứng, thì không nên để chúng ở các ngăn kế tiếp nhau Nên để một ngăn trống giữa các ổ đĩa để cho phép không khí luân chuyển

tự do giữa các tầng