Bài 2: Đồi thị

1.2.1 Theo Hassler thì trong đồi thị có gần 150 nhân phụ thuộc vào sự có hoặc không có của các đường liên hệ giải phẫu giữa các nhân đồi thị với vỏ não Tác giả đã chia các nhân đồi thị

ĐỒI THỊ

Sv: Nguyeãn Thò Thuøy Linh

KHÁI NIỆM VỀ ĐỒI THỊ VÀ SỰ

PHÂN CHIA CÁC NHÓM NHÂN

1.1Khái niệm về đồi thị

Đồi thị là một cấu trúc kép,có dạng hình bầu dục.nó là

phần lưng của não trung gian và tạo thành khối lượng

cơ bản của phần này.

Đồi thị nhận nhiều xung động khác nhau từ ngoại vi

và từ các phần khác nhau của não bộ.Là nơi trung

gian nơi tập trung các kích thích bên ngoài ,sau đó

được truyền tới các trung khu dưới vỏ và vỏ não

Đồi thị hoạt động ngay từ giờ đầu khi đứa trẻ ra đời để

1.2 Sự phân chia các nhóm nhân

Theo nguyên tắc phát triển chủng loại

hoặc phân chia theo các tiêu chuẩn giải phẫu định khu hoặc theo các đặc điểm liên hệ giải phẫu và chức năng của đồi thị-vỏ não

1.2.1 Theo Hassler thì trong đồi thị có gần

150 nhân phụ thuộc vào sự có hoặc không

có của các đường liên hệ giải phẫu giữa các nhân đồi thị với vỏ não

Tác giả đã chia các nhân đồi thị thành 2

nhóm

Nhóm 1: (nhóm pathiothalamicus) có các sợi li tâm chạy lên vỏ bán cầu đại não Nhóm này gồm các nhóm nhân:

1.2.2 Phân chia các nhân đồi thị theo nguyên tắc định khu (topographia

Theo cách phân chia này thì các nhân đồi thị có thể chia thành các nhóm sau:

Mặc dù tất cả các nhân của đồi thị đều có 3 chức năng là chuyển tiếp,tích hợp,biến đổi

các xung động thần kinh.tuy vậy, mỗi nhóm

có một chức năng chuyên biệt của nó.các nhân đặc hiệu thực hiện chức năng chủ

yếu của nó là chuyển tiếp các xung động

thần kinh,các nhân không đặc hiệu biến đổi

và gây hoạt hóa,còn các nhân liên hợp là tích hợp

Các nhân đặc hiệu tham gia vào các quá

trình phân tích các tính hiệu tạo ra cảm giác

Các nhân không đặc hiệu làm biến đổi và gây hoạt hóa nhiều vùng vỏ não,tạo điều kiện cho

vỏ não tiếp nhận các tín hiệu và hình thành

các phản ứng đối với các kích thích

Các nhân liên hợp tham gia vào cơ chế điều hòa bên trong vào hoạt động tích hợp của

các nhân đồi thị và các vùng chiếu của chúng

ở vỏ não, đảm bảo cho việc tiếp nhận các

kích thích 1 cách nguyên vẹn và đầy đủ

2.CHỨC NĂNG CỦA NHÓM NHÂN

ĐỒI THỊ

2.1 Chức năng của các nhóm nhân đặc hiệu

Chức năng chính của nhóm nhân đặc hiệu là

truyền các xung động thần kinh từ nơi gửi

đến vỏ não sau khi đã diễn ra quá trình tổ

chức và tích hợp các xung động 1 cách sơ

bộ, đồng thời nhận các xung động từ vùng chiếu vỏ não

Các nơtron thuộc các nhân đặc hiệu của đồ thị:

1.Các nơtron chuyển tiếp đồi thị-vỏ

não: đó là các tế bào đa cực,sợi trục 2.Các nơtron thích hợp:có các sợi trục dài,chia nhánh

Các nhân đặc hiệu có thẻ chia lam 2

loại : cảm giác và không cảm giác

2.1.1 Các nhân chuyển tiếp của

xung động thần kinh thuộc loại

cảm giác

Các nhân chuyển tiếp loại này

nhận những luồng xung động trực tiếp từ các phần ngoại vi của các

cơ quan phân tích và truyền đến các vùng chiếu của chúng trên vỏ

2.1.2 Các nhân chuyển tiếp các xung động thần kinh không thuộc loại cảm giác

Các nhân chuyển tiếp thuộc loại này thực hiện quá trình chuyển lên vỏ não các

luồng xung động từ các cấu trúc não

nằm ngoài đồi thị truyền đến chúng

Các nhân này ngoài chức năng chuyển

tiếp còn có chức năng hoạt hóa

2.2 CÁC NHÂN LIÊN HỢP

Chỉ nhận các sợi hướng tâm từ các nhân

khác trong pham vi đồi thị còn các sợi li tâm thì lên tới vỏ não liên hợp: xung động phát

sinh chạy đến các nhân chuyển tiếp cảm giác

và không đặc hiệu của vùng đồi thị,sau đó

chúng chuyển sang các nơtron của các nhân liên hợp.Sau khi có sự tổ chức và tích hợp

với các luồng xung động từ các nơi khác đến chúng sẽ chuyển lên các vùng vỏ não liên

hợp

Khối sao: nhận các sợi hướng tâm từ các

nhân bên cạnh, thể gối trong, thể gối ngoài

và nhận các nhánh sợi thần kinh xuất phát từ giải thị giác và thính giác

Nhân sao bên (n.lateralis posterior= LP) : nhân này liên hệ chặt chẽ với khối sau Nó nhận các sợi thần kinh từ các nhân chuyển tiếp

cảm giác của đồi thị từ củ não sinh tư,từ hệ lưới thân não và từ thể gối ngoài,thể gối

trong.

Phá hủy từng phần LP làm giảm khả năng

thành lập phản xạ có điều kiện đối với phức hợp kích thích thị giác và thính giác

Nhân lưng giữa :(n.dorsomedialis= MD) có

liên hệ chặt chẽ với vỏ não Phá hủy nhân

MD cả 2 bên có thể loại trừ những rối loạn

cảm xúc (sợ hãi,lo lắng, căng thẳng) ở các

bệnh nhân bị tâm thần phân lập,còn ở những người bị suy nhược tâm thần, thì có thể giảm bớt những ý nghĩ hành động có tính chát

định kiến, quấy rối Kết quả là người bệnh trở nên dịu dàng hơn, yên tĩnh hơn, dễ tiếp xúc với mọi người

2.3 Các nhân không đặc hiệu

Đóng vai trò quan trọng trong các cơ chế điều

hòa hoạt động của não bộ, trong quá trình thích nghi của cơ thể đối với điều kiện bên ngoài và bên trong cá quá trình phục hồi, bù đắp các chức năng trong các chứng bệnh của não bộ

Các nhóm nhân không đặc hiệu gồm nhóm

nhân trong lá và nhân lưới

Nhóm nhân trong lá: nhận nhiều loại xung

động thần kinh hướng tâm khác nhau,các

nhân trong lá trước là khâu chuyển tiếp

truyền cảm giác đau

Nhóm nhân lưới :phần trước của nhân lưới nhận các sợi thần kinh từ các nhân khác của đồi thị tới.các sợi li tâm tạo thành hình rẽ

quạt chạy đến nhiều vùng trên vỏ não Phần sau: nhân lưới nhận các sợi thần kinh chủ

yếu từ các nhân bên cạnh của nó

Tóm lại, đồi thị là một trung tâm dưới vỏ

của mọi cảm giác của cơ thể Đồi thị

nhận những cảm giác còn mơ hồ từ nữa đối lập của cơ thể chuyển lên và chiếu lên các vùng khác nhau của vỏ não,tại

vỏ não nhờ hoạt động phân tích và tổng hợp sẽ cho con người ta nhận được

cảm giác thật sự

Đồi thị còn phối hợp với thể vân của nhân xám trung ương để tham gia điều khiển các động tác đã thành thói quen

3.RỐI LOẠN DO ĐỒI THỊ TỔN

3.3 Run

Triệu chứng run xuất hiện khi đồi thị bị tổn

thương có lẽ do tác dụng điều hòa các động tác có ý thức bị tổn thương

Trong trường hợp kích thích đồi thị nhận thấy:_Sẽ gây nên những phản ứng vận động liên

quan đên những biểu hiện cảm xúc(thay đổi nét mặt,nhai,nuốt,…)

_Tăng cảm giác đau

_Ảnh hưởng đến hoạt động của một số cơ

quan nội tạng

_Phá hủy 1 bên đồi thị thì nữa thân bên đối

diện bị giảm cảm giác nóng, mất cảm giác

sâu có ý thức sau đó gây thất điều vận động, các giác quan thị giác ,thính giác bị rối loạn

_Hội chứng dejerin roussy gây ra.tê nữa thân, thất điều vận động có những cơn đau tự phát

dữ dội, không làm dịu được bởi thuốc giảm dau.chỉ cần một kích thích nhẹ cũng gây đau đớn cho bệnh nhân